Γρηγοριος-Ευαγγελος Καλαβρος, Ομοτιμος Καθηγητης Διεθνους Δικαιου της Νομικης Σχολης του Δ.Π.Θ. «Η Ελλαδα μπορει να δημιουργησει δυναμικες εντελως δυσαναλογες με το μεγεθο της»

Σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές στην ιστορία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, η δοκιμαζόμενη Ελλάδα με τις πολλαπλές αντιξοότητες που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό «μέτωπο», καλείται πλέον να ανταπεξέλθει στις προκλήσεις, που απορρέουν από την ανάληψη της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και να πρωταγωνιστήσει στις μεγάλες αποφάσεις και αλλαγές, που επίκειται, για τις οποίες κάθε άλλο ρόλο παρά «κομπάρσου» της επιτρέπεται να επιλέξει. Μάλιστα, η ελληνική προεδρία στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία εγκαινιάστηκε την περασμένη Τετάρτη και θα διαρκέσει ως τον προσεχή Ιούνιο, θα δώσει «σκυτάλη» στη νέα σύνθεση του Ευρωκοινοβουλίου, όπως αυτό θα προκύψει από τις Ευρωεκλογές του Μαΐου, κάτι που αυτόματα αναβαθμίζει το ρόλο της χώρας μας ως προς την επόμενη μέρα της Ευρώπης.

Για όλες σχεδόν τις πτυχές και τα διακυβεύματα, που αφορούν στην κρίσιμη ανάληψη της ευρωπαϊκής προεδρίας από τη χώρα μας, μίλησε αναλυτικά στον «ΠτΘ» ο Ομότιμος Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Σχολής του Δημοκριτείου, κ. Γρηγόριος-Ευάγγελος Καλαβρός…

«Η περιοδική προεδρία έχει τη δυνατότητα, ανάλογα με το «βάρος» τής κάθε χώρας, να προσδίδει μεγαλύτερη ή μικρότερη ταχύτητα σε στόχους της Ε.Ε.»

ΠτΘ: Κ. Καλαβρέ, καταρχήν θα θέλαμε ένα σχόλιό σας για αυτόν καθαυτόν τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Προεδρίας, για το ρόλο και τις δυνατότητες που προσφέρονται στα κράτη, τα οποία αναλαμβάνουν τα ηνία…
Γ-Ε.Κ.: Πρώτα από όλα πρέπει να σας διευκρινίσω ότι μετά από τη Συνθήκη της Λισαβόνας η προεδρία, την οποία ασκούν τα κράτη-μέλη, λέγεται περιοδική ή προσωρινή προεδρία και διαρκεί ένα εξάμηνο, για να αντιδιασταλεί προς τη θεσμική κοινωνία του Συμβουλίου, η οποία ασκείται από τον εκλεγμένο πρόεδρο που στην παρούσα φάση είναι ο Βαν Ρομπάι. Οι αρμοδιότητες της περιοδικής προεδρίας των κρατών-μελών μετά από τη Συνθήκη της Λισαβόνας είναι σαφώς πιο περιορισμένες από την προεδρία που ασκούσαν τα κράτη-μέλη μέχρι τη Λισαβόνα. Η κατάρτιση της ημερήσιας διάταξης γίνεται από τη θεσμική προεδρία, σε συνεννόηση με την περιοδική προεδρία. Αυτή είναι και η σημαντικότερη αρμοδιότητα, η οποία προβλέπεται από την Συνθήκη της Λισαβόνας για την κατάρτιση της ημερήσιας διάταξης των συνεδριάσεων του Συμβουλίου των Υπουργών και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η θεσμική προεδρία στην παρούσα φάση δεν είναι εξαιρετικά υψηλής εμβέλειας, λαμβανομένου υπόψιν ότι τα ισχυρά κράτη της Ευρώπης σκοπίμως επεδίωξαν να συμφωνήσουν στην ανάδειξη της θέσης του προέδρου μιας προσωπικότητας, όπως είναι ένας πολύ μετριοπαθής, διαλλακτικός και διπλωματικός ευρωπαίος αξιωματούχος. Αυτό επιτρέπει στην περιοδική προεδρία των κρατών-μελών, ανάλογα βέβαια με το «βάρος», που έχει το κάθε κράτος στην ισορροπία της ισχύος μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, να προσδίδει μεγαλύτερη ή μικρότερη ταχύτητα στους στόχους, τους οποίους θέτει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ένας σύνθετος μηχανισμός λήψεως αποφάσεων, όπου τα πρόσωπα δεν ασκούν πολύ μεγάλη επιρροή, ιδίως όταν τα πρόσωπα αυτά δεν είναι της εμβελείας ενός Ντελόρ. Αυτό σημαίνει ότι η περιοδική προεδρία έχει τη δυνατότητα, πάντοτε ανάλογα με το «βάρος» της κάθε χώρας, να προσδίδει μεγαλύτερη ή μικρότερη ταχύτητα σε στόχους οι οποίοι προσδιορίζονται από τις αποφάσεις των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.

«Η δημιουργία της τραπεζικής ένωσης αποτελεί μια κορυφαία εξέλιξη»

Στην παρούσα φάση βέβαια, η ελληνική προεδρία ιστορικά συμπίπτει με μια κορυφαία εξέλιξη μέσα στην Ε.Ε., η οποία ίσως δεν έχει γίνει αντιληπτή ακριβώς, διότι ο διάλογος για το παρόν και το μέλλον της Ένωσης δεν διεξάγεται ούτε στο μέτρο, ούτε στο βάθος που θα έπρεπε να διεξάγεται, ενόψει μάλιστα και των εκλογών της 25η Μαΐου, που θα ανανεώσουν το Ευρωκοινοβούλιο. Η ελληνική προεδρία συμπίπτει με μια ιστορική εξέλιξη, η οποία τοποθετείται δίπλα και έχει την ίδια βαρύτητα με τη δημιουργία του κοινού νομίσματος του Ευρώ, που είναι η δημιουργία της τραπεζικής ένωσης. Η ελληνική προεδρία, η οποία θα είναι και η τελευταία προεδρία που θα ασκηθεί με το παρούσας σύνθεσης Ευρωκοινοβούλιο, συμπίπτει με την υπογραφή μέχρι την 1 Μαρτίου του 2014 της Συνθήκης για το ταμείο, ένα αποφασιστικό δηλαδή όργανο, που προβλέπεται στο πλαίσιο της απόφασης για την τραπεζική ένωση. Αυτή η σύμβαση, που θα είναι διακυβερνητική και θα υπογραφεί μέχρι την 1η Μαρτίου 2014, θα αποτελέσει τη βάση για τη λειτουργία της τραπεζικής ένωσης, που είναι μια κορυφαία εξέλιξη δίπλα στο κοινό νόμισμα. Είναι ο δεύτερος μεγάλος πυλώνας της ευρωπαϊκής οικονομικής διακυβέρνησης. Ο πρώτος πυλώνας ήταν το κοινό νόμισμα, ο δεύτερος η Τραπεζική Ένωση και ο τρίτος- επιτρέψτε μου να προβλέψω μελλοντολογών- θα είναι το κοινό ομόλογο, το ευρωομόλογο. Η δημιουργία της τραπεζικής ένωσης αποτελεί μια κορυφαία εξέλιξη, διότι από την κρίση 2007-2008 ανεδείχθη η σημασία που έχει για τις σύγχρονες φιλελεύθερες οικονομίες, που λειτουργούν με καθεστώς ανταγωνισμού, η ύπαρξη ενός υγιούς χρηματοπιστωτικού συστήματος. Από την κρίση του 2007-2008 ανεδείχθη η σημασία της ύπαρξης ενός υγιούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, το οποίο επικεντρώνεται κυρίως στον προβληματισμό του πώς θα αντιμετωπίζεται η χρεοκοπία μιας τράπεζας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περίπου 130 συστημικές, μεγάλες δηλαδή τράπεζες, οι οποίες στηρίζουν την ευρωπαϊκή οικονομία, και στην εθνική και στην ευρωπαϊκή της διάσταση, κι ένα πλήθος άλλων τραπεζών, μη συστημικών, οι οποίες όμως κι αυτές συμπληρώνουν το χρηματοπιστωτικό οικοδόμημα. Εκρίθη δηλαδή ότι πρέπει να αναδυθεί ο προβληματισμός περί του πώς θα αντιμετωπιστεί η χρεοκοπία μιας τράπεζας. Και όταν μια τράπεζα είναι συστημική αντιλαμβάνεστε ότι το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο. Ο προβληματισμός δηλαδή αυτός συνίσταται στο εξής ερώτημα: Θα πληρώσουν όλοι οι φορολογούμενοι, δηλαδή θα πληρώνουν τα εθνικά κράτη τη χρεοκοπία μιας τράπεζας ή θα πληρώσουν οι μέτοχοι, που ούτως ή άλλως πληρώνουν, ή θα πληρώσουν και οι επενδυτές οι οποίοι επίσης σε κάποιο βαθμό πληρώνουν. Σε κάθε περίπτωση τίθεται το θέμα εάν θα πληρώσουν οι καταθέτες, δηλαδή αυτοί που έχουν καταθέσεις μέχρι 100.000 ευρώ. Η ελληνική προεδρία λοιπόν συμπίπτει με αυτή την ιστορική εξέλιξη, που συνιστά η ανάγκη της διαπραγμάτευσης και της ολοκλήρωσης της προεργασίας για την υπογραφή της Συνθήκης, η οποία θα προβλέπει πώς θα λειτουργεί το ταμείο που θα αποφασίζει πότε μια τράπεζα έχει χρεοκοπήσει και πότε όχι. Μέχρι τώρα αυτό δεν ρυθμιζόταν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά είχε αφεθεί στην αρμοδιότητα των κρατών-μελών. Τα οποία κράτη-μέλη με εθνικές πρακτικές και εθνικά εργαλεία αντιμετώπιζαν τη χρεοκοπία μιας τράπεζας. Εκρίθη όμως ότι ένα κοινό νόμισμα, και αυτό είναι ορθό, δεν μπορεί παρά να βασίζεται και σε ένα κοινό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Τουλάχιστον ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα, το οποίο θα εποπτεύεται από μια κοινή αρχή, η οποία θα συγκροτείται με βάση την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αλλά και με τους διοικητές των εθνικών κεντρικών τραπεζών, το οποίο θα εποπτεύει τον τρόπο λειτουργίας μιας τράπεζας. Κατά δεύτερον, θα εποπτεύει σε ποιο βαθμό και με ποιο τρόπο μια τράπεζα που βρίσκεται σε αδυναμία πληρωμών θα ανακεφαλαιοποιείται, θα συμπληρώνεται δηλαδή το μετοχικό της κεφάλαιο, και το τρίτο είναι το πώς θα γίνεται η εγγύηση των τραπεζικών καταθέσεων, δεδομένου ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι εκείνο το οποίο αποτελεί το αίμα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Αν δεν υπάρχουν καταθέσεις, δεν υπάρχει ρευστότητα στην αγορά. Αυτά όλα λοιπόν ρυθμίζονται τώρα πλέον στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η ελληνική προεδρία είναι εκείνη η οποία θα κάνει το full stop στην πρώτη φάση της εξέλιξης με την υπογραφή της συμφωνίας.

«Στόχοι της ελληνικής προεδρίας η ενιαία θαλάσσια πολιτική, συμπεριλαμβανομένης της μεταναστευτικής, και τα άμεσα μέτρα για την ύφεση»

ΠτΘ: Επομένως η μεγάλη πρόκληση της ελληνικής προεδρίας είναι η τραπεζική ένωση, η διαπραγμάτευση που θα προηγηθεί και η προεργασία…
Γ-Ε.Κ.: Κατά τη γνώμη μου ναι, χωρίς βέβαια να παραβλέπουμε και τη βάση για τη δημιουργία μιας ενιαίας θαλάσσιας πολιτικής, η οποία επίσης απετέλεσε στόχο της περιοδικής προεδρίας της χώρας μας. Η οποία ενιαία θαλάσσια πολιτική θα περιλαμβάνει όχι μόνο την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, ένα ζήτημα κορυφαίας σημασίας για την προστασία και τη διαφύλαξη του ενάλιου πλούτου, που προορίζεται και για τις επόμενες γενιές, αλλά συνδέεται επίσης με την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ρεύματος, το οποίο είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Θύμα αυτού είναι και η χώρα μας, η οποία απεδέχθη και συνυπέγραψε τρόπον τινά τον κανονισμό «Δουβλίνο 2», χωρίς να ξέρει τι υπογράφει. Δηλαδή απεδέχθη την αρχή ότι το κράτος της πρώτης υποδοχής των μεταναστών είναι εκείνο, το οποίο αναλαμβάνει το βάρος της αντιμετώπισης του προβλήματος. Κάτι το οποίο, ήταν βέβαια- αν μου επιτρέπεται η έκφραση- μία «πάσα» του πλουσίου Βορρά, ο οποίος δεν έχει πρόβλημα μετανάστευσης, στον φτωχό Νότο, στον οποίο το «Δουβλίνο 2» μετακίνησε το συνολικό πρόβλημα με ελάχιστους κοινοτικούς πόρους. Επομένως και η ενιαία θαλάσσια πολιτική, η οποία τίθεται ως στόχος της ελληνικής προεδρίας, είναι πάρα πολύ σημαντική, αλλά βέβαια και τα δευτερευούσης σημασίας, αλλά όχι μικρότερης σπουδαιότητας ζητήματα, τα οποία έκανε να αναδυθούν η οικονομική κρίση, όπως αυτή ανεφάνη από το 2009 και μετά μέσα στην Ενωμένη Ευρώπη. Ζητήματα δηλαδή όπως αυτό της ύφεσης, με κορυφή του το ζήτημα της ανεργίας και ειδικά της ανεργίας των νέων. Στην παρούσα φάση έχει ανακύψει το ερώτημα πού πάει η κοινοτική Ευρώπη. Ασφαλώς αναζητεί τα εργαλεία που θα της επιτρέψουν να δημιουργήσει ένα θεσμικό πλαίσιο παρομοίων κρίσεων με αυτή που περνάει σήμερα στο μέλλον. Αλλά εκείνο που έχει σημασία δεν είναι να βρούμε τα εργαλεία και να προστατεύσουμε ένα σύστημα, ώστε να το καταστήσουμε ικανό να αντιμετωπίζει παρούσες κρίσεις, εάν ταυτόχρονα έχει θυσιαστεί μία γενιά. Διότι η παρούσα γενιά, αυτή δηλαδή που αυτή τη στιγμή είναι μεταξύ 20 και 30 ετών, είναι βέβαιο ότι θα απολεσθεί ως παραγωγική γενιά μέσα στην ευρωπαϊκή οικονομία. Κι αυτό είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Οπότε, ορθώς η προεδρία θέτει αυτά τα ζήτημα επίσης σε προτεραιότητα και έχει τις δυνατότητες να προωθήσει πρωτοβουλίες στις 18 άτυπες συνελεύσεις, αλλά και στην κορυφαία που θα γίνει στις Βρυξέλλες. Πρέπει να προωθήσει κοινοτικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση με πρακτικούς τρόπους, με τη διάθεση πόρων δηλαδή για τέτοια προγράμματα. Αρκεί βέβαια τα προγράμματα, τα οποία θα αποφασιστούν και θα προωθηθούν, να εφαρμοστούν κατά τρόπο, ο οποίος ανταποκρίνεται στους σκοπούς τους. Διότι στη χώρα μας μετά βεβαιότητας μπορεί να πει κανείς ότι μόνο οι σκοποί των προγραμμάτων δεν υπηρετούνται. Υπηρετείται η ατομική ή ιδιωτική οικονομία, αλλά πάντως όχι οι κοινοτικοί στόχοι, που θέτουν τα προγράμματα.

«Ο ευρωσκεπτικισμός είναι ένα παλιό κίνημα, αλλά τώρα αναπτύσσεται ο ευρωπροβληματισμός»

ΠτΘ: Ο λεγόμενος ευρωσκεπτικισμός, που στις μέρες μας ενισχύεται και για τον οποίο υπάρχει μια διάχυτη ανησυχία τελευταία από ευρωπαίους αξιωματούχους, σας προκαλεί ανησυχία;
Γ-Ε.Κ.: Ο ευρωσκεπτικισμός είναι ένα παλιό κίνημα, το οποίο αναπτύχθηκε από το τότε που ιδρύθηκαν κι οι κοινότητες. Από τότε υπήρξαν κι οι ευρωσκεπτικιστές, με κορυφαία εκφραστή του τη Μεγάλη Βρετανία, και υπάρχει μέχρι σήμερα ως κίνημα λαϊκό, το οποίο διερωτάται αν αυτή η Ευρώπη είναι αυτή που μας πρέπει. Αυτό που θα ήθελα να παρατηρήσω είναι ότι τώρα πλέον αναπτύσσεται κι ένα άλλο κίνημα, που λέγεται ευρωπροβληματισμός. Δηλαδή δεν προβληματιζόμαστε μόνο αν αυτή η Ευρώπη είναι η Ευρώπη που μας χρειάζεται, αλλά προβληματιζόμαστε και για το ποια είναι η Ευρώπη που πρέπει να θέλουμε και προς τα πού πρέπει να πάει η Ευρώπη. Διότι η Ευρωπαϊκή Ένωση φυσικά είναι ένα ιστορικό επίτευγμα. Έχουν πραγματοποιηθεί δηλαδή βήματα και πράγματα ιστορικής εμβέλειας, που επηρεάζουν ολόκληρο τον πλανήτη. Το ζήτημα είναι όμως ότι το αρχιτεκτόνημα του Μάαστριχτ, όπως αυτό «καταλάγιασε» και καταγράφηκε στη Λισαβόνα, με αμοιβαίους συμβιβασμούς, γιατί όλη η ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι μια ιστορία συμβιβασμών, δεν μπόρεσε να έχει τα κατάλληλα εργαλεία για την αντιμετώπιση των κρίσεων. Αυτό απεδείχθη με την κρίση του 2007-2008. Η αντιμετώπιση συνεπώς της κρίσης αυτής με ένα ελλιπές οπλοστάσιο εργαλείων είχε ως αποτέλεσμα ότι οι κρίσεις αντιμετωπίστηκαν από τα κράτη-μέλη μεμονωμένα. Και βέβαια, όταν κανείς είναι στα πρόθυρα ή έχει ήδη χρεοκοπήσει, δεν μπορεί να διαπραγματευτεί με ποιον τρόπο θα σωθεί, υπογράφει ό,τι του δίνουν να υπογράψει. Αυτό όμως έχει σαν συνέπεια ότι διασώζονται οι χώρες, αλλά χάνεται ο κόσμος, χάνονται οι πολίτες. Ανακύπτει επομένως το ερώτημα τι Ευρώπη είναι αυτή που πράγματι θέλουμε. Αυτό είναι ένα μέγα ερώτημα. Στη Γερμανία συγκροτήθηκε μία επιτροπή συγχρόνων πολιτικών και κοινωνικών φιλοσόφων, μεταξύ των οποίων και μεγάλα ονόματα της σύγχρονης κοινωνικής και πολιτικής φιλοσοφίας, η οποία επιτροπή δεν κατέληξε πουθενά. Η λύση δηλαδή στον ευρωπροβληματισμό, στο ερώτημα δηλαδή πού πάμε και τι Ευρώπη είναι αυτή που θέλουμε δεν μπορεί να απαντηθεί με προτάσεις, αλλά θα είναι αποτέλεσμα μίας ζύμωσης. Η οποία όμως πρέπει να επιταχυνθεί να είναι γρήγορη. Διότι εδώ βλέπουμε ότι λαμβάνονται αποφάσεις θεσμικών οργάνων της Ένωσης, οι οποίες σε καθημερινή βάση προσδιορίζουν την καθημερινότητα, που δεν τις αντιλαμβανόμαστε. Και η χώρα μας είναι απούσα από μεγάλες αποφάσεις, που λαμβάνονται, οι οποίες επηρεάζουν το μέλλον της. Απούσα εντελώς, διότι οι άνθρωποι που πηγαίνουν εκεί δεν καταλαβαίνουν τι συζητείται.

«Ο ευρωπροβληματισμός είναι ένα υγιές φαινόμενο»

ΠτΘ: Πάντως από τον διαχωρισμό που κάνατε και από την περιγραφή του όρου «ευρωπροβληματισμός» καταλαβαίνουμε ότι δεν πρέπει να μας προκαλείται ανησυχία, αλλά μάλλον δημιουργικό θα ήταν για το ευρωπαϊκό οικοδόμημα…
Γ-Ε.Κ.: Ακριβώς. Είναι ένα υγιές φαινόμενο. Αυτή τη στιγμή ανακύπτει το ερώτημα πού πάει η Ένωση, η οποία είναι ιστορικό φαινόμενο και επίτευγμα και δεν υπάρχει περίπτωση να αποτύχει, αλλά ο προβληματισμός που αναπτύσσεται είναι ένα υγιές φαινόμενο, που θα οδηγήσει σε κάποια λύση. Ίσως μετά από την οικονομική κρίση, νομίζω ότι έχει φτάσει η στιγμή ίσως για μια διάσκεψη κορυφής, η οποία να μην αναλωθεί βέβαια σε ακαδημαϊκές συζητήσεις, ανούσιες και χωρίς πρακτικές άμεσες λύσεις, αλλά να οριοθετήσει ρεαλιστικά το μέλλον της Ένωσης.

«Την Ευρώπη δεν την εκφράζει ούτε η κακοήθεια γερμανικών λαϊκών εντύπων, ούτε ο στιγμιαίος λαϊκισμός σοβαροφανών γερμανικών εφημερίδων»

ΠτΘ: Στις προκλήσεις που περιγράψατε, μία χώρα όπως η Ελλάδα, που δεν έχει το ειδικό βάρος, που έχει βιώσει τόσο επώδυνα την οικονομική κρίση, που είναι μέσα-έξω από την Ευρώπη ακόμα ως σήμερα, πόσο εύκολο είναι να ανταπεξέλθει, να έχει δηλαδή ουσιαστικό ρόλο αυτό το εξάμηνο;
Γ-Ε.Κ.: Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, χρησιμοποίησε τη φράση ότι η άσκηση της περιοδικής προεδρίας αποτελεί θεσμική υποχρέωση των κρατών-μελών της Ένωσης. Αυτό είναι απολύτως σωστό. Εγώ όμως θα συμπλήρωνα στη φράση αυτή, λέγοντας ότι δεν είναι μόνο θεσμική υποχρέωση των κρατών-μελών, αλλά είναι και επιβεβαίωση της απόλυτης και κυρίαρχης ισότητας, που έχουν τα κράτη-μέλη μέσα στην Ένωση. Μέσα στην Ένωση, δηλαδή, ανεξαρτήτως του ποσοστού της ισχύος που διαμορφώνει πλειοψηφίες και μειοψηφίες, η Μάλτα έχει την ίδια δυνατότητα να επηρεάσει τις εξελίξεις και να δημιουργήσει δυναμικές με αυτήν που έχει η Γερμανία. Η Ελλάδα είναι μια μεσαία χώρα, με μεγάλο όμως ταμείο και αποθήκη σεβασμού από την υπόλοιπη Ευρώπη. Διότι την Ευρώπη δεν την εκφράζει ούτε η κακοήθεια κάποιων γερμανικών λαϊκών εντύπων, ούτε ο στιγμιαίος λαϊκισμός κάποιων σοβαροφανών γερμανικών εφημερίδων. Την εκτίμηση που έχει η Ευρώπη προς την χώρα μας, όχι μόνο για το παρελθόν της αλλά και για το παρόν της, διότι εκτιμάται και για τη θυσία που έχει κάνει για την αντιμετώπιση της κρίσης, την εκφράζει η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη, την εκφράζει η επιρροή την οποία έχει ασκήσει στην πολιτική ιστορία της Ευρώπης, την εκφράζει η σημερινή ευρωπαϊκή ιδέα, η οποία είναι ελληνική ιδέα. Οι δυνατότητες λοιπόν της Ελλάδος δεν είναι καθόλου μικρές. Και η απάντηση είναι πολύ εύκολη, φέρνοντας ένα παράδειγμα. Υπάρχουν προεδρίες κρατών ή προεδρίες ενώσεων κρατών, όπως είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες βασίζονται σε ένα συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο. Αυτό το ίδιο θεσμικό πλαίσιο ανάλογα με το φορέα που ασκεί εκάστοτε τις αρμοδιότητες μπορεί να προσλάβει μια τελείως διαφορετική δυναμική. Για παράδειγμα, άλλη εμβέλεια είχε ο τάδε πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και άλλη εμβέλεια ο δείνα πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας. Το ίδιο ισχύει και για τα ευρωπαϊκά αξιώματα. Άλλη εμβέλεια είχε ο Ντελόρ και άλλη εμβέλεια έχουν οι μεταγενέστεροι ή ενδεχομένως και προγενέστεροί του πρόεδροι της Επιτροπής. Το συμπέρασμα λοιπόν είναι ότι η Ελλάδα, παρά το μεσαίο μέγεθός της, ασκώντας την περιοδική προεδρία, ανάλογα με τη σοβαρότητα που θα ασκήσει τις αρμοδιότητές της, μπορεί να δημιουργήσει δυναμικές εντελώς δυσανάλογες με το ατομικό της μέγεθος.

«Το καλύτερο θα ήταν να μην έχουμε τριπλές εκλογές και η συζήτηση ενόψει των ευρωεκλογών να επικεντρωθεί στα ζητήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης»

ΠτΘ: Να μεταφερθούμε στα σενάρια που διακινούνται περί τριπλών εκλογών και στο ενδεχόμενο να έχουμε και εθνικές εκλογές μέσα στην ελληνική προεδρία. Αυτό πιστεύετε ότι θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά;
Γ-Ε.Κ.: Πρώτα πρώτα θα ήθελα να επισημάνω το εξής: Η ανανέωση του Ευρωκοινοβουλίου είναι μία κορυφαία στιγμή στη ζωή της Ένωσης. Αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση ενόψει των εκλογών της 25ης Μαΐου πρέπει να επικεντρωθεί πραγματικά στα ζητήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτά τα ζητήματα δηλαδή να συζητηθούν και αυτά να αναδείξει ο τύπος, ο οποίος έχει έναν πάρα πολύ καθοριστικό ρόλο στις σύγχρονες δημοκρατίες. Άρα, δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν οι Ευρωεκλογές, όπως δυστυχώς έχει συμβεί στο παρελθόν, για να εκφραστούν τα αισθήματα των εκλογέων που συνδέονται με την εσωτερική πολιτική κατάσταση. Αυτό θα ήταν μία νόθευση της ιδέας των «πατέρων» της Ευρώπης και δε θα οδηγούσε πουθενά. Σας υπενθυμίζω ότι το ευρωσύνταγμα «βραχυκυκλώθηκε» από τα δημοψηφίσματα στην Ολλανδία και στη Γαλλία, όπου οι εκλογείς ψήφισαν με κριτήρια εσωτερικής πολιτικής. Το καλύτερο λοιπόν θα ήταν να μην έχουμε τριπλές εκλογές, αλλά να έχουμε μόνον ευρωπαϊκές εκλογές και κατ’ ανάγκην βέβαια η χώρα μας θα έχει οπωσδήποτε και αυτοδιοικητικές εκλογές. Η αποφυγή του να στηθεί και τρίτη κάλπη, κατά τη γνώμη μου, συνδέεται και με την ανάγκη της παγίωσης μιας πολιτικής σταθερότητας. Καλώς ή κακώς οι λαοί ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές, αναδεικνύουν μια κυβέρνηση κάθε τέσσερα χρόνια και πρέπει η κυβέρνηση αυτή να εφαρμόσει το πρόγραμμά της στην τετραετία. Να πάψουμε δηλαδή από την επόμενη μέρα των εκλογών να ζητούμε νέες εκλογές. Γιατί η αντιπολίτευση σε όλα τα κράτη από την επόμενη μέρα των εκλογών ζητάει νέες εκλογές, για να πάρει την εξουσία. Πρέπει να καθιερώσουμε με σοβαρότητα ότι η περιοδική εξουσία θα ασκείται κατά τον συνταγματικά προβλεπόμενο χρόνο και σε μία τετραετία ο λαός να κρίνει, όπως πρέπει. Αυτό συμβαίνει σε όλες τις σοβαρές και μεγάλες δημοκρατίες και νομίζω ότι αυτό πρέπει να γίνεται κι εδώ. Πόσο μάλλον όταν οι επόμενες εθνικές εκλογές πλην άλλων θα συνιστούν και τον απολογισμό μιας ιστορικής πολιτικής, η οποία εφαρμόστηκε. Δεν ξέρω αν ήταν σωστή ή δεν ήταν, πάντως γνώρισμα αυτής της πολιτικής ήταν η προσφυγή σε ένα τριπλό διεθνή δανεισμό, ο οποίος είχε σαν αποτέλεσμα μια σκληρή ύφεση, με κατάρρευση της εσωτερικής οικονομίας, χωρίς όμως ταυτόχρονα να έχει λυθεί και το μεγάλο πρόβλημα ή τουλάχιστον να έχει ληφθεί συμβατική μέριμνα, για να λυθεί το μεγάλο πρόβλημα, που είναι το μέγεθος του δημοσίου χρέους. Διότι πολύ καλά είναι να λέμε ότι έχουμε πλεόνασμα και πολύ σωστό είναι να έχουμε πλεόνασμα, αλλά το πλεόνασμα δε λύνει, τουλάχιστον στα μεγέθη που εμφανίζεται, το μεγάλο πρόβλημα, που είναι το μέγεθος του δημόσιου δανεισμού. Ο οποίος πρέπει να πούμε ότι τώρα πλέον είναι εξωτερικός δημόσιος δανεισμός, θεσμικός δανεισμός. Δεν το λύνει λοιπόν το πρόβλημα. Αυτά όλα λοιπόν σημαίνει ότι θα κριθούν με μορφή απολογισμού στις εθνικές εκλογές. Αλλά για να είμαστε δίκαιοι είτε συμφωνεί κανείς εν όλω ή εν μέρει είτε διαφωνεί με την ασκούμενη πολιτική από την παρούσα κυβέρνηση πρέπει το πρόγραμμα να κριθεί στο σύνολό του. Αυτή είναι η γνώμη μου και είναι φυσικά επιστημονική και δεν είναι πολιτική. Για γενικότερους δηλαδή συνταγματικούς λόγους, πέραν όλων των υπολοίπων, νομίζω ότι όλες οι κυβερνήσεις πρέπει να εξαντλούν τον προβλεπόμενο συνταγματικό χρόνο της κυβερνητικής θητείας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.