Μιχαλης Βασιλειαδης, δ/ντης ελληνοφωνης εφημεριδας «Απογευματινη», Το κινημα θα ευοδωθει αν δεν καπελωθει απο πολιτικα κομματα

Ο Μιχάλης Βασιλειάδης είναι διευθυντής της ελληνόφωνης εφημερίδας «Απογευματινή» που εκδίδεται στην Κωνσταντινούπολη και στις 12 Ιουλίου του 2013 συμπληρώνει ενενήντα χρόνια ζωής. Μιλώντας στην εκπομπή «Το λόμπυ της δεκάρας» του «Ράδιο Παρατηρητής» με τους Νίκο Βαβατσικλή και Θωμά Σταμούλη μεταφέρει το κλίμα που επικρατεί στην Τουρκία και αναλύει τις αιτίες που οδήγησαν το λαό να βγει στο δρόμο. Άκρως ενδιαφέρουσες οι απόψεις του που αφορούν στην πολιτική ζωή της γείτονος αλλά και για τη στάση της ελληνικής ομογένειας.

Πρέπει το κίνημα να μείνει ανέπαφο από τις επιρροές των φθαρμένων ήδη κομμάτων

ΠτΘ: κ. Βασιλειάδη κατ’ αρχήν θα θέλαμε να μας μεταφέρετε πώς ζήσατε το κλίμα όλων αυτών των ημερών.
Μ.Β.: Είναι ένα κίνημα που ξεκίνησε αυθόρμητα. Στην αρχή αντιμετωπίστηκε με βία, τελικά όμως δεν έπιασε ο τρόπος αυτός. Στο κίνημα συμμετείχαν προσωπικότητες, η αστική τάξη και κυρίως νέοι άνθρωποι οι οποίοι δεν θέλουν τον αυταρχισμό. Κατόπιν προσπάθησαν να το καπελώσουν τα πολιτικά κόμματα τα οποία ευτυχώς ή δυστυχώς απέναντι στο κόμμα του Ερντογάν δεν έχουν δυναμική, δηλαδή και τώρα να γίνουν εκλογές δεν πρόκειται να αλλάξει τίποτα. Αλλά ο απλός λαός, αυτοί που κατέβηκαν στο πεζοδρόμιο, πήγαν στον Εθνικό Κήπο, στην πλατεία του Ταξίμ και οι άλλοι στις διάφορες πόλεις που τους συμπαραστάθηκαν, δημιούργησαν κάτι πρωτόγνωρο. Όσο θα αποφευχθεί να καπελωθεί αυτό το κίνημα από πολιτικά κόμματα θα ευοδωθεί και θα προχωρήσει. Σε αντίθετη περίπτωση δίδεται η ευκαιρία στον πρωθυπουργό να πει ότι αυτοί που φωνάζουν είναι οι πολιτικοί του αντίπαλοι αυτοί που οι ίδιοι καταψήφισαν. Για αυτό θα πρέπει το κίνημα να μείνει ανέπαφο από τις επιρροές των φθαρμένων ήδη κομμάτων.

Αφορμή το επανακτίσιμο του οθωμανικού στρατώνα, αιτία οι περιορισμοί στην ελευθερία του λόγου

ΠτΘ: Ποιοι είναι οι λόγοι που οδήγησαν στη γέννηση του κινήματος αυτού;
Μ.Β.: Η αφορμή που έδωσε την ευκαιρία, ήταν κάποιοι πολίτες οι οποίοι είχαν ξεκινήσει δικαστικό αγώνα για να μην επανακτιστεί εκεί ο παλιός στρατώνας ο οποίος δεν νομίζω ότι έχει να προσφέρει τίποτα, αλλά επειδή είναι οθωμανικό κειμήλιο, η κυβέρνηση, και ειδικά ο πρωθυπουργός, προσπάθησε να το επιβάλλει. Το δικαστήριο αποφάσισε να σταματήσουν προσωρινά οι εργασίες μέχρις ότου βγει η απόφαση του κανονικού δικαστηρίου. Αυτό όμως ήταν η αφορμή. Εκείνο που περισσότερο εξόργισε είναι ο τρόπος που αντιμετωπίζεται ο απλός λαός, αυτός που θέλει να μιλήσει, να πει τη γνώμη του, ο δημοσιογράφος που αντιμετωπίζεται με μια πατερναλιστική συμπεριφορά. Υπάρχουν περιορισμοί στην ελευθερία του λόγου και όταν βρέθηκε η αφορμή όλοι αυτοί που αισθάνονται αυτή την πίεση, τους συμπαραστάθηκαν.

Τα περί νεκρών τα διαδίδουν αυτοί που θέλουν να χτυπήσουν το κίνημα

ΠτΘ: Ακούγονται διάφορα για νεκρούς. Είναι αλήθεια;
Μ.Β.: Όχι, αυτά είναι μάλλον υπερβολές, και οι υπερβολές αυτές βοηθούν την κυβέρνηση να βγει από το αδιέξοδο. Οι υπερβολές, τις οποίες μετά δεν μπορείς να αποδείξεις ή αποδεικνύεται ότι δεν είναι έτσι, εφόσον υπάρχουν πάρα πολλά τα οποία είναι αυταπόδεικτα και είναι αρκετά για να διαμαρτυρηθεί κάποιος δεν χρειάζονται. Οι υπερβολές αυτές είναι αυταπόδεικτες, και εξ όσων γνωρίζουμε εμείς ως δημοσιογράφοι και ως διαβιούντες εδώ, δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα. Αν υπήρχε νεκρός θα είχε ακουσθεί αμέσως, δεν είναι κάτι που μπορεί να κρυφτεί και να κουκουλωθεί. Αυτά μάλλον τα διαδίδουν κάποιοι που θέλουν να χτυπήσουν το κίνημα και δημιουργούν μια ατμόσφαιρα ότι γίνεται χαμός. Τελικά, όταν φανεί, ότι δεν υπάρχει αυτό, ζημιωμένο θα βγεί το κίνημα.

ΠτΘ: Υπάρχουν ελαφρά τραυματίες;
Μ.Β.: Υπάρχουν, αυτοί που επηρεάζονται από τα χημικά, τα δακρυγόνα, που κατά κόρον έκανε χρήση η αστυνομία. Αυτά μάλιστα, αλλά για νεκρούς δεν έχω ακούσει και δεν έχει διαπιστωθεί από πουθενά.

Ο ίδιος ο Ερντογάν σαμποτάρει το έργο του

ΠτΘ: Ο κ. Ερντογάν είχε το παιχνίδι στα χέρια του. Τι χάλασε; Θα καταφέρει να βάλει στην άκρη τους πολιτικούς του αντιπάλους;
Μ.Β.: Όταν επέστρεψα στην Πόλη, για να αναλάβω την εφημερίδα, μια μέρα πριν τις εκλογές του 2002, για να ψηφίσω το κόμμα του Ερντογάν, ήξερα ότι χρειάζεται την στήριξη της ΕΕ, τουλάχιστον όσο και εγώ ως μειονότητα. Ο Ερντογάν είχε απέναντί του τους στρατιωτικούς, τους οποίους η αστική τάξη και γενικά ο πληθυσμός δεν ήθελε, δηλαδή οι λαϊκές μάζες στήριξαν τον αγώνα του εναντίον αυτών που ήθελαν δικτατορικά να κυβερνήσουν τη χώρα, να έχουν το πάνω χέρι και οι πολιτικοί να εκτελούν. Σε αυτό τον αγώνα βρήκε συμπαράσταση από όλους μας. Όταν όμως μετά το τέλος της πρώτης και κυρίως από το μέσο της δεύτερης θητείας του εξέλιπε τελείως ο φόβος ενός πραξικοπήματος, γιατί οι πρωτεργάτες των πραξικοπημάτων λογοδοτούν, βρίσκονται κρατούμενοι στις φυλακές, ξεκίνησε αυτός να παίρνει τη θέση τους. Δεν θέλω να χρησιμοποιώ λέξεις που μπορεί να παρεξηγηθούν, αλλά ο αυταρχισμός του ιδίου, κυρίως και κάποιων συνεργατών του, άρχισε να ενοχλεί, όχι μόνο τον λαό αλλά γενικότερα και την ΕΕ. Η συμπεριφορά απέναντι στην ΕΕ άλλαξε και ήταν του τύπου έχετε την ανάγκη μας και όχι εμείς τη δική σας, ο λόγος που χρησιμοποιούσε έγινε πιο επιθετικός και αυτά όλα αντιμετωπίζονται με σκεπτικισμό και από το λαό και από την Ευρώπη. Νομίζω ότι βρίσκεται στο παρά πέντε για να προλάβει να καταλάβει την κατάσταση και να ανακρούσει πρύμνα. Επίσης και με τη Συρία η κατάσταση ξεπέρασε κάποια όρια. Όλα αυτά δημιουργούν προβλήματα. Χρειάζεται να ξεφύγουμε από περηφάνιες και αυταρχισμούς και να δείξουμε ότι είμαστε έτοιμοι να συναλλαγούμε με το λαό, να υπάρξει μια καταλλαγή και να δώσουμε ευήκοον ους στα προβλήματα του λαού. Όταν ακούμε ότι το κατά κεφαλή εισόδημα στην Τουρκία μέσα σε αυτή τη δεκαετία που κυβερνά ο Ερντογάν από περίπου 3000 ανέβηκε στις 10000, αυτό δεν σημαίνει ότι όποιος ζούσε με 3500 το χρόνο τώρα ζει με 10000. Η ευημερία δεν έγινε με τέτοιο τρόπο ώστε και αυτοί που ζούσαν δύσκολα τώρα να μπορούν να ζήσουν καλύτερα. Το τελευταίο βήμα που έκανε στο θέμα του κουρδικού προβλήματος, που είναι θετικό, με αυτούς τους αυταρχισμούς που ξεκίνησε, το σαμποτάρει ο ίδιος.

Ο λαός δεν θα επιτρέψει όλες οι εξουσίες να συσσωρευθούν στο χέρι ενός ατόμου

ΠτΘ: Έκανε δηλαδή αρκετούς εχθρούς;
Μ.Β.: Θα ήταν πιο σωστή η διατύπωση αν λέγαμε ότι έχασε αρκετούς φίλους, διότι από την άλλη πλευρά σήμερα αν γίνουν εκλογές, δεδομένου του εκλογικού ορίου που φθάνει το 10%, θα κερδίσει άνετα. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι ο λαός θα επιτρέψει να συσσωρευτούν όλες οι εξουσίες στο χέρι ενός ατόμου, διότι το προεδρικό σύστημα που θέλει να εφαρμόσει εκεί οδηγεί. Υπάρχει βέβαια το προεδρικό σύστημα στην Αμερική αλλά δεν μπορείς από ένα σύστημα να παίρνεις ένα σημείο και να αγνοείς τα άλλα. Στην Αμερική υπάρχει και το σύστημα των πολιτειών.

Στα Βαλκάνια το υπέρτατο αγαθό δεν είναι η δημοκρατία αλλά η δικαιοσύνη, έστω κι αν δίνεται από «δίκαιο δικτάτορα»

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι η τουρκική κυβέρνηση πήρε το μήνυμα;
Μ.Β.: Εάν κρίνω από τα όσα είπε αποχωρώντας για το ταξίδι του σε αφρικανικές χώρες ο κ. Ερντογάν ή δεν το πήρε το μήνυμα ή δεν θέλει να δείξει ότι θα οπισθοχωρήσει. Πιστεύει ότι θα περάσει αυτό το σκόπελο και ίσως οι προσπάθειες των κομμάτων να καπελώσουν αυτό το κίνημα να το οδηγήσουν ίσως ξεπερασθεί. Αν το κίνημα καπελωθεί από την αντιπολίτευση ή από τα εθνικιστικά κυρίως κόμματα, οι απλοί πολίτες που ήταν στο κέντρο αυτού του κινήματος, θα αποσυρθούν. Στην Τουρκία, στην Ανατολή, γενικά στα Βαλκάνια, το υπέρτατο αγαθό δεν είναι η δημοκρατία, αλλά η δικαιοσύνη, έστω κι αν δίνεται από κάποιο «δίκαιο δικτάτορα». Ένας δικτάτορας που θα θεωρηθεί δίκαιος, γίνεται αποδεκτός και η ιστορία της χώρας το έχει στο παρελθόν της. Θα πρέπει το αίτημα να είναι η δημοκρατία και στα Βαλκάνια δεν υπάρχει αυτό. Και στην Ελλάδα ακόμα, όπου υπάρχει, εκτός από το Βυζάντιο, και η κλασική αρχαία Ελλάδα, λίκνο της δημοκρατίας, ακούμε κάποιους στο καφενείο να λένε, «να κρεμάσουμε τρεις στο Σύνταγμα και να δείτε πως θα φτιάξουν όλα». Αυτή η νοοτροπία είναι λανθασμένη, και αν επικρατήσει αυτό το κίνημα θα καταστραφεί. Αντίθετα οι εξεγερμένοι πρέπει να ζητήσουν δημοκρατία, και όχι δικαιοσύνη, γιατί η δικαιοσύνη, όταν υπάρχει δημοκρατία, έρχεται από μόνη της. Θα πρέπει δηλαδή και οι δικοί μας ταγοί της Ομογένειας να μην προσπαθούν να διοικούν ακουμπώντας την πλάτη τους στους ισχυρούς της Άγκυρας. Για να μπορέσουν να βρουν το δίκιο τους θα πρέπει να αγωνισθούν με σύμμαχους τους νόμους, τις διεθνείς συνθήκες, και όχι τους ισχυρούς «φίλους». Αυτό είναι πολύ σημαντικό και πρέπει όλοι να το λάβουμε υπόψη. Και μη ξεχνάμε ότι η Συνθήκη της Λοζάνης δίνει στις συμβαλλόμενες χώρες το δικαίωμα να ασχοληθούν, αν εφαρμόζεται σωστά ή όχι.

Το ελληνικό στοιχείο θα πρέπει να πάψει να μη μιλάει και να συμπεριφέρεται μοιρολατρικά

ΠτΘ: Τι λέει το ελληνικό στοιχείο για αυτά τα γεγονότα;
Μ.Β.: Το ελληνικό στοιχείο έμαθε να μην μιλάει και να συμπεριφέρεται μοιρολατρικά, αλλά κάποια στιγμή αυτό πρέπει να τελειώσει. Άκουσα χθες από το στόμα του πρωθυπουργού ότι απέναντι στην Αγία Τριάδα θα πρέπει να κτίσουν τζαμί, διότι στο Ταξίμ δεν υπάρχει. Το Πέραν και η περιφέρεια αυτή ήταν κατοικημένη κυρίως από μειονότητες, έχει πολλές εκκλησίες, και ορθόδοξες και καθολικές και προτεσταντικές. Τζαμί είχε ένα μόνο και πράγματι υπάρχει ανάγκη να αναγερθεί. Είπε όμως ότι θα γίνει το τζαμί απέναντι από την Αγία Τριάδα, κάτι για το οποίο δεν υπάρχει πρόβλημα, όμως θα απαλλοτριώσουν τα καταστήματα που υπάρχουν εκεί, για να είναι από τη μια πλευρά το τζαμί και από την άλλη η εκκλησία ώστε να φανεί το πώς αντιλαμβάνονται τον πολιτισμό, ώστε να είναι οι δύο διαφορετικοί πολιτισμοί ο ένας απέναντι στον άλλο. Οι απαλλοτριώσεις αφορούν στο φιλέτο από την περιουσία της ομογένειας. Είναι η πιο ακριβή περιοχή και τα καταστήματα αυτά έχουν έσοδα, από τα οποία ζουν τα ιδρύματα στο Μπαλουκλί. Κάτι τέτοιο θα είναι καταστροφή για την ομογένεια. Χώρια που τα καταστήματα βρίσκονται στο πεζοδρόμιο, είναι ισόγεια, ενώ η Αγία Τριάδα βρίσκεται σε ύψωμα. Δεν κλείνουν τη θέα της Αγίας Τριάδος. Οπότε φοβόμαστε ότι η απαλλοτρίωση αυτή θα έχει κάποιο άλλο σκοπό πίσω, που δεν εκφράστηκε. Τα έσοδα είναι υπολογίσιμα και δεν είναι δυνατόν η ορογένεια να δεχθεί ένα τέτοιο πλήγμα.

Συνέντευξη: Θωμάς Σταμούλης, Νίκος Βαβατσικλής
Επιμέλεια: Άννα Πατρωνίδου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.