Αλκης Δερβιτσιωτης, καθηγητης Συνταγματικου Δικαιου ΔΠΘ, Η πολιτικη ευθυνη ειναι ποινικη και η αναληψη της ισοδυναμει με υποχρεωση παραιτησης

Πολλά τα ερωτήματα που τίθενται με αφορμή τις νέες εκλογές, ερωτήματα νομικής φύσεως που άπτονται του συντάγματος και της τήρησής του. Έννοιες εξαιρετικά χρήσιμες στις σημερινές αναζητήσεις, όπως αυτή της πολιτικής ευθύνης, του πολίτη, του άστεως, της πολιτικής, της απογραφής της λίστας. Άκρως εποικοδομητική λοιπόν μια συζήτηση με τον καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Άλκη Δερβιτσιώτη στην οποία αποσαφηνίζει τους όρους, με τη διαύγεια που διακρίνει τη Νομική Επιστήμη, που αφορούν στα παραπάνω θέματα. Απαντήσεις δοσμένες στη βάση της νομικοπολιτικής οργάνωσης του ελληνικού κράτους μέσα από τη συνταγματική του ιστορία για τον ορισμό και λειτουργία εννοιών, στοιχείων εξαιρετικά χρησίμων στο σήμερα.
Να σημειώσουμε ότι ο ΠτΘ φιλοξενεί σήμερα το πρώτο μέρος της συνέντευξης του κ. Άλκη Δερβιτσιώτη, ενώ το δεύτερο θα δημοσιευθεί στο αμέσως επόμενο φύλλο…

ΠτΘ: κ. Δερβιτσιώτη υποστηρίζεται ότι οι νέες εκλογές θα πρέπει να γίνουν με τη νέα απογραφή, ειδάλλως είναι αντισυνταγματικές. Ισχύει αυτό και πώς είναι δυνατόν να έχουμε τριακόσιους εκλεγμένους βουλευτές οι οποίοι δεν σέβονται και δεν υπακούουν στο σύνταγμα;
Α.Δ.: Θέσατε πολλά ερωτήματα. Θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω από το τελευταίο. Οι τριακόσιοι οι οποίοι συναποτελούν το νομοθετικό όργανο, το πρώτο και σημαντικό σκέλος της νομοθετικής λειτουργίας, διότι η νομοθετική λειτουργία είναι από κοινού η Βουλή και ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, δεν είναι μόνον το πολιτικό προσωπικό. Πολιτικό προσωπικό είναι όλοι όσοι έχουν συμμετάσχει στις εκλογές και δεν έχουν ευτυχήσει να αναδειχθούν ως αντιπρόσωποί μας.

ΠτΘ: Το βάζετε το θέμα εν ευρεία εννοία και άρα πολλαπλασιάζετε τον αριθμό των ατόμων που έχουν πολιτική ευθύνη.
Α.Δ.: Πολιτική ευθύνη έχει κατ’ αρχάς αυτός που παίρνει τις αποφάσεις. Η πολιτική ευθύνη είναι μια από τις μορφές ευθύνης που υπάρχουν, διότι υπάρχει και η ποινική, υπάρχει και η αστική ευθύνη. Εκείνο το οποίο δεν έχουμε αφομοιώσει στην Ελλάδα και δεν έχουμε εμπεδώσει είναι ότι και η πολιτική ευθύνη είναι ποινική ευθύνη και ανάληψη της πολιτικής ευθύνης ισοδυναμεί με υποχρέωση παραίτησης ως εάν η ύπαρξη της πολιτικής ευθύνης είχε πιστοποιηθεί από διαδικασία εντός της βουλής. Στην Ελλάδα όταν μιλάμε για πολιτική ευθύνη εννοούμε ότι θα διαχυθεί στο εκλογικό σώμα η όποια αβλεψία, η όποια αμέλεια, ή η όποια παρανομία ακόμα – ακόμα του δρώντος υπουργού ή πρωθυπουργού, και εάν το εκλογικό σώμα δεν τη λάβει υπόψη του τη στιγμή που θα εκφράζεται στις επόμενες εκλογές, τότε δεν υπάρχει πολιτική ευθύνη. Αυτό το πράγμα δεν είναι πολιτική ευθύνη.

Αποθαυμάζω το ελληνικό πολιτικό προσωπικό που καταγγέλλει την κατάσταση της δημόσιας διοίκησης σαν να ήρθε από άλλο πλανητικό σύστημα

ΠτΘ: Είπατε ότι η πολιτική ευθύνη υφίσταται ως έννοια και μάλιστα συνυφαίνεται και με την υποχρέωση παραίτησης. Όσο θυμάμαι ποτέ δεν έχω δει την έννοια της πολιτικής ευθύνης να ολοκληρώνεται ως διαδικασία και ως πράξη. Στο νεότερο πολιτικό βίο παρακολουθήσαμε την υπεράσκηση της εξουσίας και την εκμετάλλευσή της όταν τελικά για το ζήτημα του Βατοπεδίου έκλεισε η Βουλή. Η πολιτική ευθύνη αν ίσχυε στη χώρα μας θα ήταν και καθοδηγητική και θα διαπαιδαγωγούσε. Σε αυτά τα ζητήματα είμαστε στείροι και ως πολίτες και ως πολιτικό σύστημα εν συνόλω. Άρα για ποια πολιτική ευθύνη μιλάμε;
Α.Δ.: Κατ’ αρχάς να δούμε το θέμα σε ένα επίπεδο προέλευσης. Έχετε απόλυτο δίκιο σε όλα όσα θυμηθήκατε, αλλά να θυμηθούμε ότι προ δύο ετών παρητήθη ένας Βέλγος υπουργός από τη βελγική κυβέρνηση, διότι κατελήφθη κάθε Σαββατοκύριακο να χρησιμοποιεί το υπηρεσιακό αυτοκίνητο και να πηγαίνει στη Γαλλία με έξοδα των βέλγων φορολογουμένων, οι οποίοι του πλήρωναν την βενζίνη. Όταν και μόνο απλώς ανεγράφη υπέβαλε την παραίτησή του. Περίπου το ίδιο διάστημα ο υπουργός δικαιοσύνης της Αυστραλίας παρητήθη μόνος του, όταν δημοσιοποιήθηκε ότι από το υπηρεσιακό του κινητό, δηλαδή από το κινητό που πλήρωνε ο αυστραλός φορολογούμενος, είχαν συμβεί κλήσεις προς Νέα Ζηλανδία, τις οποίες τελικά έκανε ο γιος του που έπαιρνε τη φιλενάδα του η οποία κατοικούσε στη Νέα Ζηλανδία. Από μόνος του υπέβαλε παραίτηση, δεν συζητήθηκε καν το θέμα. Αυτό λέγεται ανάληψη πολιτικής ευθύνης. Το θέμα της πολιτικής ευθύνης δεν έχει ξεκαθαρισθεί και επίσης το πολιτικό μας προσωπικό σφυρίζει αδιάφορα ή λέει άλλα λόγια να αγαπιόμαστε κάθε φορά που τίθεται θέμα πολιτικής ευθύνης. Πολιτική ευθύνη σημαίνει ότι πέρα και έξω από την ποινική ευθύνη, δηλαδή κάτι το οποίο αξιολογείται από τον ποινικό κώδικα ή από ειδικότερη ποινική νομοθεσία. Η πολιτική ευθύνη ανάγεται στην κατάσταση στην οποία ευρίσκονται υπηρεσίες επικεφαλής των οποίων είναι ο υπουργός. Αν λοιπόν υπάρχει ένας κλέφτης υπάλληλος, εννοείται ότι δεν ευθύνεται ο υπουργός ποινικά, αλλά τον κλέφτη υπάλληλο, να σημειώσω ότι υπάρχουν ένα σωρό τίμιοι άνθρωποι, όπως και τον εν ατασθαλία ευρισκόμενο γενικότερα υπάλληλο, ευθύνη να τον επαναφέρει στην ορθή λειτουργία έχει ο υπουργός. Αποθαυμάζω το ελληνικό πολιτικό προσωπικό το οποίο βγαίνει και καταγγέλλει την κατάσταση της δημόσιας διοίκησης, διότι είναι σαφές ότι έχουμε ένα πολιτικό προσωπικό το οποίο ήρθε μόλις εχθές από άλλο πλανητικό σύστημα, που δεν έχει καμία σχέση με την κατάσταση της δημόσιας διοίκησης και η δημόσια διοίκηση φταίει από μόνη της.

Ακόμα και σήμερα έχουμε κλεφταρματολικές αντιλήψεις σε σχέση με την κρατική εξουσία

ΠτΘ: Στην Ελλάδα κανείς δεν αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη. Η μεταπολιτευτική μας δημοκρατία κοντεύει στα σαράντα και εμείς κουβεντιάζουμε ακόμη ως καινοφανές γεγονός ή ως κάτι που πρέπει να διεκδικήσουμε το θέμα της πολιτικής ευθύνης. Ποιες είναι οι αιτίες αυτού του ευτράπελου του πολιτικού βίου;
Α.Δ.: Η αιτία πιθανολογώ είναι στον τρόπο που δομήθηκε το ελληνικό κράτος, στο οποίο εξ υπαρχής συγκρούονται δύο αντιλήψεις. Η μία αντίληψη, -φορέας της οποίας είναι ο Καποδίστριας και εν τινι μέτρω οι Βαυαροί αργότερα, αλλά υπό την δική τους οπτική και όχι την ελληνική οπτική που είχε ο Καποδίστριας,- ήταν ότι απαιτείται να φτιαχτεί ένα συγκεντρωτικό κράτος. Φορείς της άλλης αντίληψης είναι όλοι οι σημαίνοντες.
Παράγοντες, οι πρόκριτοι ας πούμε, οι κοτζαμπάσηδες, οι οποίοι έλαβαν με διαφορετικό βαθμό προθυμίας ο καθένας τα όπλα και οι οποίοι επιθυμούσαν μια χαλαρή κεντρική εξουσία, προκειμένου αυτοί να έχουν σε τοπικό επίπεδο την δυνατότητα να επιβάλλουν την άποψή τους. Υπό αυτή την έννοια θα πρέπει να δούμε αυτό το οποίο δεν έγινε σε κανένα άλλο κράτος. Αντί δηλαδή να έχουμε ιαχές ότι και η νεότερη Ελλάδα είναι δημοκρατική και επιβάλλει την καθολική ψηφοφορία των ανδρών, η οποία πράγματι επιβάλλεται πολύ νωρίς, τη στιγμή που οι Άγγλοι αποκτούν καθολική ψηφοφορία αρρένων, επειδή η βασίλισσα εκφράζει την ευαρέσκειά της για τη νίκη των Άγγλων στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, εμείς στην Ελλάδα αποκτούμε καθολική ψηφοφορία αρρένων επί Βαυαρών. Αυτό στην πραγματικότητα, αντί να ενισχύσει την δημοκρατία, ενισχύει την τοπική πολιτική ισχύ των προκρίτων των επαρχιών και για αυτό έχουμε και τις οιονεί βαρονίες μέσα στη βουλή. Υπάρχουν οικογένειες μέσα στη Βουλή, καλώς ή κακώς δεν μας ενδιαφέρει, από τότε που βρίσκεται η περιοχή τους στην Ιπποκράτους. Εάν δε πάμε στην Παλαιά Ελλάδα, δηλαδή στις περιοχές που απελευθερώθηκαν πρώτες και απετέλεσαν τον αρχικό πυρήνα του ελληνικού κράτους, εκεί θα δούμε ότι έχουμε στην Βουλή των Ελλήνων από το 1862 γόνους διαφόρων οικογενειών. Δεν ξέρω αν αυτό είναι καλό ή κακό, δεν ξέρω επίσης αν αυτό είναι δηλωτικό της πολιτικής μας αντιλήψεως, αλλά δείχνει ακριβώς την ενίσχυση της τοπικής αντίληψης εις βάρος της κεντρικής. Ακόμα και σήμερα έχουμε κλεφταρματολικές αντιλήψεις σε σχέση με την κρατική εξουσία. Είναι πολύ μεγάλη συζήτηση βέβαια αλλά αυτό είναι το ένα κομμάτι.

Έχουμε μπερδέψει σαν πολίτες το θέμα της πολιτικής συμμετοχής

ΠτΘ: Λέτε ότι διακόσια χρόνια μετά περίπου από την απελευθέρωση του κράτους ουσιαστικά υπάρχει η έννοια του κράτους, όπως το θέτετε σε σχέση, με την τοπικότητα και τη νομή της εξουσίας κατά τόπους, κάτι που έβλεπε ο Καποδίστριας από νωρίς, και ότι τελικά τα πράγματα είναι από τότε μέχρι σήμερα ίδια…
Α.Δ.: Δεν είπα ότι είναι ίδια. Μου ζητήσατε μια ερμηνεία. Αυτό ανατρέχει στις πρώτες ημέρες του ελληνικού κράτους. Aπό εκεί και πέρα μπορούμε να δούμε και άλλα πράγματα τα οποία συναποτελούν συνεκδηλώσεις του ιδίου ζητήματος- και προτείνω αυτή τη λέξη, η οποία είναι εξαιρετική, έτσι όπως ακριβώς ταλαιπωρούμε έννοιες και λέξεις σε αυτή τη χώρα κατά καιρούς. Για παράδειγμα δέστε την ανακολουθία λόγου και πράξης: Δέστε μια γενιά από το πολιτικό προσωπικό, καινούργια και νεαρή σε ηλικία και νέοι στην πολιτική πώς κατήγγειλε την προηγούμενη διαδικασία και ακολούθως χωρίς να ντρέπεται καθόλου αποτέλεσε τους μεγαλύτερους καταναλωτές και χρήστες αυτού του οποίου κατήγγειλαν. Δέστε πώς λειτούργησε η διαμεσολάβηση και με τι ερωτήματα και σε ποιες σχέσεις την ίδια στιγμή που την κατήγγειλαν οι ίδιοι άνθρωποι. Πίστευαν ότι, αν την καταγγείλλουν χωρίς να τους παρακολουθεί και χωρίς να τους βλέπει κανένας, απενοχοποιημένοι μόνο και μόνο επειδή την κατήγγειλαν, θα εφαρμόσουν αυτή τη διαμεσολάβηση. Και σε αυτό είναι η ευθύνη μας ως πολιτών. Διότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχουμε δυνατότητες καθορισμού του εκλογικού αποτελέσματος όπως και της εκλογής των αντιπροσώπων μας, που σημαίνει ότι αυτοί δεσμεύονται δια του λόγου τους για τα πόσα θα πράξουν αργότερα. Συμφωνούμε ότι υπάρχει ελεύθερη εντολή πλαίσιο, δεν είναι δεσμευτική η εντολή, δεν μπορούμε να τους ανακαλέσουμε μετά, αλλά μπορούμε να επανακαθορίσουμε τη στάση μας και τη συμπεριφορά μας στις επόμενες εκλογές. Δεύτερον έχουμε μπερδέψει επίσης σαν πολίτες το θέμα της πολιτικής συμμετοχής. Πολιτική συμμετοχή δεν είναι το να στηρίζουμε τις δυνάμεις της διαμεσολάβησης οι οποίες στο πλαίσιο της δημοκρατίας των ευφημισμών μας έχουν πει Εύξεινο πόντο εκεί που θαλασσοπνιγόμαστε, διότι αυτό έχει συμβεί. Βγαίνουν και λένε ότι θα καταργήσουν αυτό και στην πραγματικότητα το επαναφέρουν με σκληρότερη μορφή και με πιο οργανωμένη μορφή. Σε αυτή την δημοκρατία των ευφημισμών έχουμε και εμείς ευθύνη ως πολίτες.

ΠτΘ: Υπονοείτε ότι και ο πολίτης έχει ποινική ευθύνη…
Α.Δ.: Η ευθύνη του πολίτη δεν αξιολογείται ποινικά. Το σύνταγμά μας έχει την έννοια πολίτης και λέει ότι στις εκλογές συμμετέχουν οι πολίτες, από εκεί και μετά το συμφραζόμενο είναι θέμα πρωτίστως των νομικών και ακολούθως όλων των υπολοίπων. Όλοι οι υπόλοιποι και όλες οι άλλες επιστήμες μπορούν να συνεισφέρουν στον προσδιορισμό της έννοιας, αλλά στα νομικά χρησιμοποιούμε λέξεις το περιεχόμενο των οποίων έχει καθορισθεί στη βάση της νομικής μας παράδοσης. Και σε αυτή τη βάση της νομικής παράδοσης έχει συμβάλλει η επιστήμη από τις νομικές και τις άλλες σχολές που διδάσκονται νομικά μαθήματα, έχει συμβάλει η νομολογία των δικαστηρίων, έχουν συμβάλλει πολιτικοί στοχαστές και άλλοι διανοητές, αλλά συμμέτρως και υπό την έννοια ότι οι ειδικότεροι κάθε φορά θα αποδεχθούν τη νέα εξήγηση που αποδίδεται.

ΠτΘ: Ποιος είναι λοιπόν ο πολίτης σύμφωνα με την έννοια της νομικής;
Α.Δ.: Κατ’ αρχάς πολίτης είναι εκείνος που έχει μια νομική σχέση με μια πολιτεία, με ένα κράτος. Η νομική σχέση αυτή υποδηλώνεται είτε με τον παλαιότερης προέλευσης όρο υπηκοότητα είτε με τον πιο σύγχρονης προέλευσης όρο ιθαγένεια. Μολονότι ότι οι δύο όροι δεν ταυτίζονται πλήρως περίπου χρησιμοποιούνται ως το ίδιο πράγμα. Έχουμε τον κώδικα ιθαγένειας, ο οποίος αποδίδει την ελληνική υπηκοότητα. Αυτός λοιπόν κατ’ αρχάς που έχει νομική σχέση και πώς αποτυπώνεται η νομική σχέση, στο εσωτερικό με την ταυτότητα στο εξωτερικό με το διαβατήριο, και εσχάτως, τις τελευταίες δεκαετίες, έχουμε και μια δεύτερη υπηκοότητα των ευρωπαϊκή, και την έχουν όλα τα φυσικά πρόσωπα τα κράτη των οποίων είναι μέλη της ΕΕ.

Η πολιτική δεν είναι επιστήμη ούτε τέχνη

ΠτΘ: Η λέξη πολίτης στην έννοιά της σύμφωνα με αυτά που μαθαίναμε από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό δεν είναι ο ιδιώτης. Από τους αρχαίους μας έχουν μείνει κάποιες εικόνες ότι δουλειά του Αθηναίου πολίτη ήταν να πηγαίνει στην αγορά και να μιλά για τις δημόσιες υποθέσεις.
Α.Δ.: Εδώ δράττομαι της ευκαιρίας να απαντήσω σε αυτό που θέσατε που δεν είναι μόνο η διάκριση πολίτη – ιδιώτη, όρος που έχει διατηρηθεί και χρησιμοποιείται με εκείνο το αρχαίο νόημα σήμερα μόνο στην αγγλική. Στην πραγματικότητα θέτετε και ένα ζήτημα για το τι είναι πολιτική, γιατί ακούω πάμπολλους να αγνοούν παντελώς τι σημαίνει ο όρος πολιτική ή η έννοια της πολιτικής. Η πόλις στην αρχαία ελληνική δεν σημαίνει το άστυ, που σημαίνει οικισμός. Η πόλις όμως είναι οι υποθέσεις που αφορούν στον οικισμό, έτσι ο πολιτισμός ή η πολιτική υπόθεση είναι οτιδήποτε έχει σχέση με την πόλιν και για αυτό και οι αστοί πρέπει να μετατραπούν σε πολίτες δηλαδή οι κάτοικοι του οικισμού πρέπει να γίνουν πολίτες, δηλαδή να ασχοληθούν με την κοινή υπόθεση. Ασχολούμενοι με την κοινή υπόθεση σε αυτά εδώ τα χώματα, λίγο αριστερά λίγο δεξιά, λίγο πιο πάνω και λίγο πιο κάτω, έτσι όπως ήταν αναπτυγμένα τα αρχαία ελληνικά φύλα της αρχαίας ομοεθνίας, ανέπτυξαν το διάλογο, γιατί κατάλαβαν από πολύ νωρίς ότι ουδείς έχει δίκιο από μόνος του, ανέπτυξαν επιχειρήματα, άρα ανέπτυξαν διαλεκτική, ανέπτυξαν τη συζήτηση, και έτσι ήσυχα όμορφα και ωραία σαν πραγματική ανάγκη και σαν λύση των αναγκών αυτών μας προέκυψε η δημοκρατία, δηλαδή το να κρατεί, να επικρατεί η άποψη του δήμου, δηλαδή η άποψη των πολλών κάθε φορά. Αυτό που δημιουργεί λοιπόν διάφορες τεχνικές μίμησης τις οποίες έχουμε στα σύγχρονα αντιπροσωπευτικά συστήματα, διότι έχουμε πολλές παραλλαγές σε σχέση με την τότε εποχή, εξακολουθεί να είναι το πολιτικό. Είναι αυτό το οποίο αποτυπώνεται με δύο λέξεις στη λατινική, res puplica, η δημόσια υπόθεση. Δημόσια υπόθεση είναι οτιδήποτε αφορά είτε στους περισσότερους είτε αφορά σε όλους. Πολιτική δεν είναι η διαδικασία επίλυσης ενός πολιτικού θέματος διότι υπό την επίδραση του Λένιν πολλοί θεωρούν ότι η πολιτική είναι τέχνη και επιστήμη. Για να φθάσουμε στο μακαρίτη Μιτεράν που έλεγε ότι πολιτική είναι «τέχνη του εφικτού». Δεν είναι αυτό πολιτική. Πολιτική είναι αυτό καθαυτό το πρόβλημα και ακολούθως είναι η λύση του προβλήματος περιλαμβανομένης και της διαδικασίας αντιμετώπισης και επίλυσής του. Αν απομονώσω το οποιοδήποτε από αυτά τα στοιχεία στην πραγματικότητα φτωχαίνω την έννοια της πολιτικής και υποκρύπτω όλα τα επίπεδα από τα οποία πρέπει να διέλθει κάποιος για να αντιμετωπίσει το ζήτημα.

Παρά την αύξηση του αριθμού των πτυχιούχων δεν μπορέσαμε να ξεπεράσουμε τη γενιά του 30

ΠτΘ: κ. Δερβιτσιώτη με βάση αυτά που είπατε θα σας πω ότι η Νομική είναι το καλύτερο ευαγγέλιο και για το πλάτεμα και για το βάθεμα της δημοκρατίας. Στην περιοχή μας λειτουργεί από το 1974. Πώς τελικά με τόσους πτυχιούχους με τόσο εγγραμματισμό σε αυτή τη χώρα, να μην έχουμε κατακτήσει την έννοια του πολίτη, πώς φθάσαμε σε αυτή την δημοκρατία;
Α.Δ.: Δεν ξέρω πώς φθάσαμε. Δεν ξέρω επίσης για ποιο λόγο γίνονται όλα αυτά. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι τι βλέπω, τι έχει γίνει. Δεν διεκδικώ με αυτό τον τρόπο αποκλειστικότητα. Μπορεί να είναι αυτό που θα πω και άλλα εκατό. Νομίζω ότι όλο αυτό στην πραγματικότητα δεν είναι έτσι. Μπορεί να είμαστε πιο εγγράμματη ως κοινωνία, σε σχέση με ό,τι ήμασταν το 1930 σε επίπεδο αριθμού πτυχίων, αλλά φοβούμαι ότι τη γενιά του μεσοπολέμου δεν μπορούμε να την ξεπεράσουμε. Διότι το ότι έχουμε αυξήσει τον αριθμό των πτυχιούχων μας δεν σημαίνει ότι έχουμε βελτιωθεί ως κοινωνία. Ως εκπαιδευτικός μπορείτε να μου πείτε στη μέση εκπαίδευση ποιο είναι το μοντέλο του ανθρώπου που παράγουμε; Διότι έχω αντιληφθεί ότι δεν παράγουμε, δεν υπάρχει φιλοσοφία στην υποχρεωτική μας εκπαίδευση. Δεν υπάρχει μοντέλο του ανθρώπου που παράγουμε την ίδια στιγμή που δεν υπάρχει άλλο κράτος στη γη που να μην έχει μια βασική φιλοσοφία στην εκπαίδευσή του.

Οι πολιτικές ηγεσίες υπεύθυνες για την φθίνουσα πορεία της χώρας

ΠτΘ: Δεν έχει πρότυπο λέτε;
Α.Δ.: Το ερώτημα είναι τι άνθρωπο θέλουμε να παράξουμε. Θέλουμε να παράξουμε δημοκράτη, αυταρχικό, μέτριο, παντογνώστη; Δεν υπάρχει πρόγραμμα, δεν υπάρχει φιλοσοφία, και για αυτό είμαστε στην κατάσταση αυτή. Το να έχουμε πέντε δέκα σωστές επισημάνσεις δεν σημαίνει ότι το πράγμα διορθώνεται. Δεύτερον δεν έχουμε αντιληφθεί, και εδώ είναι η βασική μας ευθύνη ως πολίτες, ότι τα κόμματά μας δεν είναι αυτό το οποίο έπρεπε να είναι ή είναι αυτά που είναι σε άλλες δημοκρατίες. Το κόμμα είναι μια πλατφόρμα όπου έρχεται σε επικοινωνία και επαφή με την κοινωνία δια των μελών του και επεξεργαζόμενα τα μέλη τα προβλήματα της κοινωνίας μπορούν να έχουν την κυβερνητική πρόταση. Όταν τα κόμματα από κόμματα μαζών μετεξελίχθηκαν σε κόμματα στελεχών και από κόμματα στελεχών σε κόμματα παιδιών του σωλήνα και κολλητών, είναι λογικό να απαξιωθούν από το εκλογικό σώμα το οποίο θα αναζητήσει τη λύση των προβλημάτων από αλλού. Αυτό το θέμα βεβαίως δεν είναι ευθύνη ούτε της κοινωνίας ούτε των πολιτών αλλά είναι ευθύνη των ηγεσιών των κομμάτων. Αν λοιπόν έχουμε τέτοιες ηγεσίες στα πολιτικά κόμματα αυτή θα είναι και η πορεία της δημοκρατίας δηλαδή φθίνουσα.

Να επαναφέρουμε τη συζήτηση σε επίπεδο δέοντος

ΠτΘ: Είπατε ότι το κόμμα είναι αυτό που συζητά με τους πολίτες και προσπαθεί να επιλύσει τα προβλήματά τους. Σήμερα εκείνο που βιώνουμε είναι η πραγματικότητα του πολίτη πελάτη που χρησιμοποιεί το κόμμα ως ενδιάμεσο για να εξασφαλίσει θέση στο δημόσιο. Στις εκλογές που πέρασαν όλα τα κόμματα είχαν προγράμματα τα οποία δεν τέθηκαν σε επίπεδο διαβούλευσης για να τα αφομοιώσουμε και να γνωρίσουμε ότι προέκυψαν από τις ανάγκες τις κάτω..
Α.Δ.: Συμφωνώ με τον πυρήνα του ερωτήματός σας ότι η λειτουργία των κομμάτων δεν είναι η λειτουργία που θα όφειλε να είναι για την ύπαρξη ενός αντιπροσωπευτικού πολυκομματικού συστήματος. Επί πλέον πέραν των ελληνικών παθογενειών υπάρχει και μια ευρύτερη παθογένεια. Με τη λήξη του 20ου αιώνα ξεκινά η αποθέωση της αγοράς όπου αργά αλλά σταθερά η πολιτική παραμερίζεται και όταν παραμερίζεται η πολιτική γίνεται αυτό το οποίο θέλουν οι αγορές. Και εδώ και αρκετό καιρό αν το έχετε παρατηρήσει, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά απανταχού και της Ευρώπης και του πλανήτη, η συζήτηση σιγά – σιγά γίνεται με όρους οικονομικούς. Θα πρέπει νομίζω όσο κι αν ακούγεται παλιό ή ξεπερασμένο να επαναφέρουμε τη συζήτηση σε επίπεδο δέοντος, όπου το δέον εξακολουθώ να ισχυρίζομαι ότι είναι το πώς αντιμετωπίζουμε όλοι μαζί το κοινό πρόβλημα.

ΠτΘ: Βάλατε το ζήτημα της εποχής στην οποία κανείς δεν καταλαβαίνει τίποτα. Δεν ξέρω αν η νομική έχει απαντήσεις αλλά σίγουρα ζούμε τη μετατόπιση της πολιτικής. Για όλους τους πολιτικούς αυτό που μένει ως εικόνα στο λαϊκό αίσθημα είναι ότι κάνουν κάποιες πρωθυπουργίες, τακτοποιούν τα ημέτερα, με αποτέλεσμα η Ευρώπη να έχει φτάσει στο δίδυμο Μέρκελ – Σαρκοζί και να έχουμε την αίσθηση ως ευρωπαίοι πολίτες ότι πλέον η Ευρώπη εγκαταλείπει την ανθρωπιστική της και την πολιτική της παράδοση για να παραδοθεί στις αγορές. Έχετε απαντήσεις και τι είναι αυτές οι αγορές που τελικά έχουν εκπαραθυρώσει την πολιτική; Είναι μεταφυσική έννοια, πραγματική, είναι ουτοπική; Είμαστε παλαιομοδίτες να υπερασπιζόμαστε τον πολιτισμό και την έννοια της δημοκρατίας όπως τη μάθαμε; Πώς τοποθετείστε απέναντι σε αυτά τα τρομακτικά που ζούμε σήμερα; Πώς τα εξηγεί η νομική;
Α.Δ.: Η νομική συνοδεύει τον άνθρωπο από τη στιγμή που συλλαμβάνεται και αναγνωρίζεται ως κυοφορούμενο, πολύ πριν να γεννηθεί δηλαδή, και τον συνοδεύει πολύ μετά το θάνατό του. Η νομική είναι υποχρεωμένη να είναι παντού. Άρα είναι και με τις αγορές και συγχρόνως είναι εναντίον των αγορών. Ο νομικός πρέπει να έχει εικόνα για ένα σωρό πράγματα.

Από την περίοδο της κ. Μαργαρίτας Θάτσερ όλοι έχουν ένα φάντασμα ανάμεσά τους, το φάντασμα ΤΙΝΑ

ΠτΘ: Αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον. Δηλαδή υπερασπίζεται και τα funds;
Α.Δ.: Ο νομικός θα είναι εκεί, μήπως και καταφέρει να πετύχει μια λειτουργία στα funds. Δεν ανήκω σε αυτή την κατηγορία, ούτε επίσης σε καμία άλλη. Απλά προσπαθώ να σας πω πώς αντιλαμβάνομαι την κατάσταση. Έχουμε πάρα πολλά προβλήματα με το λόγο, άρα μη μου ζητάτε να σας τοποθετηθώ σε αυτό καθαυτό το ζήτημα της χρηματοπιστωτικής οικονομίας, δεν έχω την δυνατότητα. Μπορώ όμως να σας πω ότι για ένα περίεργο τρόπο αυτό το οποίο ήταν κάποτε η σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη δεν υπάρχει. Διότι όταν μιλάμε για σοσιαλδημοκρατία στην Ευρώπη μιλάμε για δύο μεγάλα κόμματα με μεγάλη παράδοση, και πολύ πριν γίνει η σχάση στο εργατικό κίνημα μεταξύ κομμουνιστών και σοσιαλδημοκρατών. Το ένα είναι το γερμανικό και το άλλο το εργατικό της Αγγλίας. Όλοι οι υπόλοιποι, περιλαμβανομένων των κομμάτων του νότου, είναι απολήξεις και επιδράσεις – αποτελέσματα των δύο αρχικών αυτών πόλων που δημιουργούνται στον αγγλοσαξωνικό κόσμο, στον εν ευρεία εννοία γερμανικό κόσμο. Από ένα σημείο και μετά τα sine qua non της πορεία της ΕΕ είναι ελευθερία εγκατάστασης και ελευθερία κίνησης προσώπων και κεφαλαίων. Μέσα στην ΕΕ εμπεριέχεται αυτό το οποίο λέμε αγορά. Το ερώτημα το οποίο διατυπώνεται και υπάρχει είναι αγορά ρυθμισμένη ή αγορά αποφασίζουσα; Από την περίοδο της κ. Μαργαρίτας Θάτσερ όλοι έχουν ένα φάντασμα ανάμεσά τους, άλλοι το υμνούν άλλοι προσπαθούν να το αποδιώξουν. Το φάντασμα ΤΙΝΑ, «Their is no alternative», δεν υπάρχει εναλλακτική λύση, αγαπημένη φράση της κ. Θάτσερ, η οποία όταν ήθελε να επιβάλλει την άποψή της εξουδετέρωνε τα αντεπειχειρήματα λέγοντας αυτή εδώ τη φράση. Ζούμε λοιπόν στην εποχή της ΤΙΝΑ. Ή θα καθίσουμε λοιπόν να δούμε αν αυτό ισχύει ή αν δεν ισχύει πρέπει να καθήσουμε να επεξεργαστούμε τις εναλλακτικές λύσεις και ή θα πιστοποιηθεί ότι δεν υπάρχει εναλλακτική ή όλα τα υπόλοιπα ενδεχομένως θα ακολουθήσουν το δρόμο του Μπλερ και του Σρέντερ που ήταν κάνουμε αυτό που κάνουμε και μετά κάνουμε ένα καλό συμβούλιο για τα γηρατειά μας.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.