Ζησε Μαη μου να τρως σκουπιδια!

Άκρως ενδιαφέρουσα η συνέντευξη που παραχώρησε στο ραδιόφωνο του Παρατηρητή ο διευθυντής της ΔΙΑΜΑ-Θ Δημήτρης Δερματάς με αφορμή τα όσα συνέβησαν στο περιφερειακό συμβούλιο και τις αντιδράσεις εκ μέρους των κατοίκων των οικισμών του Ξεριά και του Γέροντα του δήμου Νέστου στην περιοχή της Χρυσούπολης για την εγκατάσταση μονάδας επεξεργασίας στερεών αποβλήτων. Ο κ. Δερματάς κάνει λόγο για εμπλοκή των πολιτών σε μικροκομματικά παιχνίδια και καταγγέλλει ότι στο θέμα της διαχείρισης των απορριμμάτων η χώρα μας έχει καθυστερήσει εξαιτίας της γραφειοκρατίας…

Οι αντιδράσεις στο περιφερειακό συμβούλιο ήταν πολιτικές, με χαρακτήρα συνθηματολογίας, με στοιχεία συνομωσιολογίας

ΠτΘ: Ένα θέμα που δημιουργεί διχασμό και το είδαμε στο περιφερειακό συμβούλιο είναι αυτό της διαχείρισης στερεών αποβλήτων. Τι εντυπώσεις αποκομίσατε από την συζήτηση που έγινε στο περιφερειακό συμβούλιο;
Δ.Δ: Το περιφερειακό συμβούλιο είναι ένα καινούργιο όργανο και με τον «Καλλικράτη» η Περιφέρεια έχει κάποια αρμοδιότητα τουλάχιστον στο τελευταίο κομμάτι της υλοποίησης υποδομών, ουσιαστικά όμως το κληρονομεί από προηγούμενες καταστάσεις, οπότε ως οφείλαμε ως ΔΙΑΜΑΘ, έπρεπε να ενημερώσουμε το περιφερειακό συμβούλιο για να γνωρίζουν τα μέλη του τον περιφερειακό σχεδιασμό, τον εθνικό σχεδιασμό γενικά δηλαδή για το ποιο ακριβώς είναι το περιβάλλον της διαχείρισης απορριμμάτων. Στη συνέχεια προχώρησα συγκεκριμένα για την περιφέρειά μας, σε ποιο επίπεδο βρίσκονται σήμερα τα χρηματοδοτικά προγράμματα, οι υποδομές και απάντησα και σε κάποιες ερωτήσεις καθαρά τεχνικού ενδιαφέροντος όπως σε κάποιες άλλες ερωτήσεις πολιτικού περιεχομένου απάντησε ο Περιφερειάρχης.
Με βάση την ηλικία μου κατανοώ ως διχασμό μια ομάδα δέκα ανθρώπων στην οποία πέντε είναι από τη μία πλευρά και πέντε από την άλλη. Αυτό το οποίο είδα χθες ήταν ότι μέσα σε ένα πολυπληθές, ακροατήριο, ουσιαστικά οι αντιδράσεις προέρχονταν από ένα ή δύο περιφερειακούς συμβούλους και μάλιστα ήταν πολιτικές, με χαρακτήρα συνθηματολογίας, με στοιχεία συνομωσιολογίας, τα γνωστά δηλαδή που βλέπουμε και σε εθνικό επίπεδο και ζούμε τόσα χρόνια και για αυτό είμαστε και εκεί που είμαστε σήμερα.

ΠτΘ: Θέλετε να πείτε ότι οι αντιρρήσεις δεν είχαν επιστημονικό υπόβαθρο;
Δ.Δ.: Όχι μόνο αυτό, ήταν πολύ περιορισμένες. Όταν φωνασκείς προφανώς ακούγεσαι παραπάνω. Αυτό που είδα επίσης- και ήταν πολύ θετικό- είναι ότι από τις δύο μεγάλες παρατάξεις δεν υπήρχε διαφορετική άποψη. Είδα μια σύμπνοια και μια κατανόηση κάτι που είναι πολύ ενθαρρυντικό γιατί, όπως έχω πει επανειλημμένως, το πρόβλημα της διαχείρισης στερεών αποβλήτων είναι ένα πρόβλημα που οι λύσεις του είναι μεν αμιγώς τεχνικές αλλά είναι ένα πρόβλημα το οποίο είναι πρώτα και κύρια οικονομικό και κοινωνικό.

Οι προτάσεις χωροθέτησης προέρχονται από την ίδια την κοινωνία

ΠτΘ: Πού βρίσκεται σήμερα το ζήτημα στην Περιφέρεια ΑΜ-Θ; Είναι δικαιολογημένες οι αντιδράσεις των κατοίκων του Γέροντα και του Ξεριά του δήμου Νέστου;
Δ.Δ.: Αυτό είναι πολιτικός εντυπωσιασμός και είναι και πολιτική αστοχία σε προηγουμένη φάση. Αυτή η διαδικασία είναι θεσμοθετημένη και γίνεται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης. Οι προτάσεις για τη χωροθέτηση οποιασδήποτε εγκατάστασης από την πιο απλή μέχρι την πιο πολύπλοκη -και εδώ μιλάμε για πολύπλοκη εφόσον αφορά μονάδα επεξεργασίας απορριμμάτων- προέρχονται από την ίδια την τοπική κοινωνία την οποία εκφράζουν οι τοπικές αρχές. Στην περίπτωση αυτή έχουμε πρόταση από το 2008 περίπου του τότε δημάρχου Χρυσούπολης με ομόφωνη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, με ομόφωνη απόφαση των τοπικών διαμερισμάτων για το οποίο οι πολίτες που ήρθαν και διαμαρτυρήθηκαν είπαν ότι είναι ανακριβές. Καταλαβαίνω τους ανθρώπους αλλά προφανώς δεν έχουν ενημερωθεί από κανένα στην περιοχή τους.

ΠτΘ: Ή έχουν ενημερωθεί λάθος…
Δ.Δ.: Μπορεί, κάτι που είναι χειρότερο. Καλόβουλα θα πω ότι δεν έχουν ενημερωθεί. Σήμερα, αυτοί οι άνθρωποι έρχονται και διαμαρτύρονται για την χωροθέτηση η οποία όμως προφανώς δεν είναι αρμοδιότητα του σημερινού περιφερειακού συμβουλίου που έγινε πριν τέσσερα περίπου χρόνια. Το σημαντικότερο από όλα είναι όμως ότι η όποια διαφωνία υπάρχει επιτέλους τέθηκε στο τραπέζι με ένα δομημένο τρόπο. Αυτή τη στιγμή είμαστε στο τελευταίο στάδιο διαβούλευσης για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Έχει προηγηθεί η προέγκριση χωροθέτησης εδώ και δύο χρόνια και η χωροθέτηση έχει περάσει από τοπικά δημοτικά συμβούλια, από όλους τους αρμόδιους φορείς. Θέλω να πω ότι κατά την γνώμη μου εδώ υπάρχει ένα πολιτικό παιχνίδι, κάτι γίνεται που δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί δεν είμαι κάτοικος της συγκεκριμένης περιοχής αλλά το ενθαρρυντικό είναι ότι τα ζητήματα τίθενται στη σωστή τους βάση, έστω και αργά. Αυτοί οι άνθρωποι θα πρέπει να ενημερωθούν και αν σε τελική ανάλυση υπάρξει σύσσωμη αντίδραση από όλους και αυτό είναι σεβαστό. Αυτό που μπορώ να διαβεβαιώσω είναι ότι αυτό το παιχνίδι δεν έχει παιχθεί κεντρικά.

ΠτΘ: Πρακτικά τι ακριβώς σημαίνει ότι θα υπάρχει εκεί το εργοστάσιο που θα επεξεργάζεται τα απόβλητα; Πώς θα γίνεται η επεξεργασία η διαχείρισή τους, πού θα πηγαίνουν τα λύματα που θα προκύπτουν από αυτή την επεξεργασία;
Δ.Δ.: Η μελέτη που προωθείται αυτή τη στιγμή μιλά ουσιαστικά για μια μονάδα αερόβιας χώνευσης. Είναι μια διαδικασία που γίνεται σε εργοστασιακό κλειστό περιβάλλον που παράγει κάποιο βιο-αέριο το οποίο μετά μπορεί να χρησιμοποιηθεί, επιδοτείται 100% με τη νέα νομοθεσία ως Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας.
Αυτό που γίνεται και έχει γίνει και στο παρελθόν επανειλημμένως είναι ότι οι τοπικοί πολιτικοί άρχοντες είτε βρίσκονται στο ύψος των περιστάσεων είτε όχι. Στην όλη ιστορία βλέπω μια σκοπιμότητα γιατί υπάρχει μια απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου η οποία χωροθετεί, υποδεικνύει την τοποθεσία, βάσει νομοθεσίας, και οι προτάσεις στη μελέτη έρχονται από την τοπική κοινωνία. Αν δεν έρθουν από αυτή είναι ως μη γενόμενες. Το ίδιο έγινε παντού. Σίγουρα αυτή η διαδικασία παράγει απόβλητα τα οποία είναι στερεά.

Το υγρό απόβλητο που παράγεται ανακυκλώνεται μέσα στην ίδια την μονάδα, δεν φεύγει δηλαδή υγρό απόβλητο, αν χρειασθεί να γίνει αυτό γίνεται με περιβαλλοντικούς όρους, πηγαίνει, δηλαδή, σε κάποια άλλη εγκατάσταση για βιολογικό καθαρισμό, στην περίπτωση βέβαια που οι εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού δεν λειτουργούν μέσα στη μονάδα. Μιλάω για ακραία περίπτωση. Κανονικά το υγρό δεν φεύγει από τη μονάδα και δεν φεύγει στο περιβάλλον. Υπάρχουν στερεά απόβλητα τα οποία ονομάζουμε υπολείμματα και τα οποία είναι υπόλοιπα της επεξεργασίας η οποία έχει δύο βασικά κομμάτια, το ένα αφορά στην επεξεργασία του ελαφρού κλάσματος, αυτά που είναι εν δυνάμει ανακυκλώσιμα, πράγματα που θα έπρεπε να είναι στον κάδο ανακύκλωσης, αλλά που ο πολίτης δεν τα ρίχνει εκεί είτε γιατί βαριέται είτε γιατί δεν έχει ενημέρωση. Το άλλο αφορά στο οργανικό κομμάτι, δηλαδή υπολείμματα φαγητού και άλλη οργανική ύλη, η οποία υπόκειται σε μια βιολογική επεξεργασία από την οποία απομυζάται και το βιοαέριο. Το στερεό απόβλητο που δημιουργείται από όλη αυτή την διαδικασία είναι τα διάφορα υλικά που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν ή τα διάφορα υλικά μετά το ραφινάρισμα του τελικού προϊόντος που δεν μπορούν να μείνουν στο εδαφοβελτιωτικό. Μιλάμε για ένα σχετικά μικρό ποσοστό υπολειμμάτων, για τα οποία έχουμε δύο περιθώρια. Το ένα τα θάψουμε και το άλλο να δημιουργηθεί μια μικρότερη υπομονάδα που θα τα καίει για να παράγει ενέργεια. Εκεί υπάρχουν προβλήματα διότι αυτό δεν επιδοτείται από τη νέα νομοθεσία και δεν δίνει ανανεώσιμες πηγές ενέργειες οπότε αυτή τη στιγμή δεν είναι οικονομικά συμφέρον. Σε πρώτη φάση, ούτως ή άλλως αυτό θα κριθεί από το επενδυτικό ενδιαφέρον. Επίσης, η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και για τις δύο ΟΕΔΑ βρίσκεται στο τελικό στάδιο διαβούλευσης πριν βγουν οι περιβαλλοντικοί όροι που τους βγάζει μια κεντρική υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ στην Αθήνα. Αυτό που βλέπουμε τώρα είναι η πρόταση των μελετητών που είναι μια πρόταση καλά μελετημένη, δεν είναι τυχαία. Η διαβούλευση που έχει κάνει η περιφέρεια για τον ανατολικό τομέα για την Αλεξανδρουπολη και μια που έπεται σε επόμενη συνεδρίαση για το δυτικό τομέα συνιστούν ένα μικρό κομμάτι της διαβούλευσης. Αντίστοιχα η ΔΙΑΜΑΘ στο πλαίσιο της διαβούλευσης έχει στείλει σχόλια και παρατηρήσεις, όπως και οι δήμοι και όπως είπα χθες και στους πολίτες μπορούν και οι ίδιοι να στείλουν τις δικές τους.

Στην Ελλάδα έχουμε καθυστερήσει πάρα πολύ

ΠτΘ: Πότε θα κατασκευασθούν αυτές οι μονάδες;
Δ.Δ.: Δήλωσα σαφέστατα και χθες ότι προβλέπω ότι θα χρειασθούν τρία χρόνια.

ΠτΘ: Δεν έχουμε καθυστερήσει ήδη πάρα πολύ;
Δ.Δ.: Σίγουρα, αλλά ξέρετε κάτι στην Ελλάδα που να μην έχει καθυστερήσει; Δήλωσα ότι οτιδήποτε ανάλογο στην Ευρώπη από τη γένεση της ιδέας μέχρι την πραγματοποίησή της, το πολύ θα χρειασθεί τρία χρόνια. Θα σας δώσω ένα παράδειγμα: Υπήρχε ένας σχεδιασμός σύμφωνα με τον οποίο όλα τα απορρίμματα θα πάνε στην Ξάνθη κεντρικά σε μια μονάδα που θα γίνει εκεί. Δεν το ήθελαν οι Ξανθιώτες και δεν έγινε. Η μόνη αλλαγή που έγινε από το 2006 ήταν ότι αντί να πηγαίνουν όλα στη μία από τις δύο μονάδες με τις ακριβώς ίδιες υποδομές, θα πηγαίνουν σε δύο μονάδες, μια στην Αλεξανδρούπολη και μία στο νομό Καβάλας στην περιοχή Χρυσούπολης.
Αυτό που για τους φοιτητές μου τους πρωτοετείς είναι 15 λεπτά δουλειάς, στο ελληνικό δημόσιο κράτησε τρία χρόνια και όχι λόγω διαβούλευσης αλλά γιατί καθόταν σε διάφορα γραφεία υπουργών και δεν το υπέγραφαν. Θέλω να πω ότι υπάρχει σήμερα μια εγρήγορση και για να φτάσουμε εδώ που φτάσαμε, γιατί αντίστοιχες περιπτώσεις για παράδειγμα της Πελοποννήσου που ξεκίνησαν μαζί μας και πιο πριν ακόμα, αυτή τη στιγμή είναι σε δεινή θέση. Υπάρχουν και παραδείγματα καλύτερα από εμάς όπως αυτό της Δυτικής Μακεδονίας που ξεκίνησε με μας και εγκρίθηκε πριν από εμάς. Θέλω να πω ότι όλα είναι και ζήτημα του πώς λύνονται τα θέματα και το πως τα κυνηγάς. Εάν δημιουργούνται προβλήματα εντυπωσιασμού όπως αυτά που εκφράστηκαν χθες με πόση γρήγορη πολιτική βούληση τα λύνεις.

ΠτΘ: Μέχρι όμως να γίνουν αυτά τι θα γίνει; Θα καίνε ανεξέλεγκτοι οι ΧΥΤΥ και οι ΧΥΤΑ; Της Ξάνθης πήρε φωτιά όπως και της Κομοτηνής φέτος το καλοκαίρι.
Δ.Δ.: Έχετε δίκιο. Έχουμε τελειώσει με αυτές τις μελέτες, έχει εγκριθεί και από το ΕΣΠΑ της Περιφέρειας για το οποίο έγινε μεγάλη μάχη και είναι προς τιμή των τοπικών παραγόντων και της προηγούμενης και της τωρινής διοίκησης της περιφέρειας ότι ενσωματώθηκε ένα μικρό κεφάλαιο έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι υποδομές προεπεξεργασίας και να γίνουν οι μελέτες επέκτασης των ΧΥΤΥ και να δημιουργηθούν υποδομές προσωρινής αποθήκευσης σε Δράμα και Έβρο. Αυτή τη στιγμή έχουν εγκριθεί τα κεφάλαια, έγιναν όλες οι εγκρίσεις και είμαστε σε στάδιο το επόμενο δίμηνο να αρχίσουν οι διαγωνισμοί οι οποίοι θα χρειαστούν κάποιο χρονικό διάστημα και στη χειρότερη περίπτωση στο τρίτο τρίμηνο του 2012 δεν θα υπάρχει ανοικτός ΧΑΔΑ και δεν θα λειτουργεί εγκατάσταση στην Περιφέρεια ως ΧΥΤΑ. Θα λειτουργεί ως ΧΥΤΥ, δηλαδή θα γίνεται και δευτερογενής ανακύκλωση του ελαφρού κλάσματος και κομποστοποίηση του βιαποδομήσιμου με κινητές μονάδες επεξεργασίας πολύ μικρού κόστους. Αυτό το λέω γιατί μπορεί να μην το καταλαβαίνει ο κόσμος αλλά γίνονται κοσμογονικές αλλαγές στη χώρα μας και στον πλανήτη στο οικονομικό αντικείμενο. Σήμερα δεν υπάρχουν τα οικονομικά για τη διαχείριση απορριμμάτων που υπήρχαν πριν τρία χρόνια και άρα με το σχεδιασμό που έχουμε κάνει -και θα σας πω ότι χύθηκε αίμα αυτά τα τρία χρόνια για να γίνει- βρισκόμαστε στο στάδιο στο οποίο έχουμε διασφαλιστεί και σε περίπτωση καθυστερήσεων μονάδων επεξεργασίας, εξαιτίας του ότι για παράδειγμα καταφεύγουν στα δικαστήρια οι εμπλεκόμενοι όμιλοι που θέλουν να πάρουν το έργο και το οποίο έγινε σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις.
Έχουμε κάνει σχεδιασμό ώστε να μπορούμε να επιβιώσουμε και με αστοχία του συστήματος, διότι αυτό που είδα από το 2006 που ανέλαβα είναι ότι το σύστημα έχει πιθανότητες 90% να αστοχήσει παρά να λειτουργήσει εύρυθμα. Γι΄ αυτό θα σας πω ότι όχι μόνο σέβομαι και καταθλίβομαι όταν υπάρχει μια φωτιά σε ένα ΧΥΤΑ ή σε μια χωματερή.

ΠτΘ: Η ανακύκλωση στο εργοστάσιο της Αλεξανδρούπολης είναι ανάλογη των διεθνών στάνταρς;
Δ.Δ.: Όχι, πρέπει να γίνει καλύτερη και να φθάσει στα υψηλότερα ποσοστά. Για την ανακύκλωση αυτή τη στιγμή ουσιαστικά βρίσκεται στα δικαστήρια το κράτος και η «Ανταποδοτική Ανακύκλωση» και η Ε.Α., οι δύο θεσμοθετημένοι φορείς που κάνουν ανακύκλωση, οπότε αυτή τη στιγμή ανακύκλωση δεν κάνουν στην Αθήνα ή στην Θεσσαλονίκη. Εμείς ήμασταν το τελευταίο κέντρο διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών και η τελευταία προμήθεια της ανακύκλωσης στην Αλεξανδρούπολη που έγινε στην Ελλάδα.

ΠτΘ: Άρα είμαστε καλύτερα από την Αθήνα και την Θεσσαλονίκη;
Δ.Δ.: Όχι μόνο είμαστε καλά, είμαστε πάρα πολύ καλά και σε σχέση και με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε οι δήμοι στο προσωπικό τους από το 2009 και μετά. Τα ποσοστά μας είναι πολύ ψηλότερα αυτών της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Βέβαια δεν είμαι ικανοποιημένος γιατί τα ποσοστά μας πρέπει να φτάσουν τα ευρωπαϊκά, αλλά και η Ευρώπη, για παράδειγμα η Αυστρία, έκανε κάποια χρόνια για να φτάσει εκεί που έφτασε.

Την αλλαγή πρέπει να την ξεκινήσουμε από το σπίτι μας

ΠτΘ: Κάποιο μήνυμα που θα θέλατε κλείνοντας να δώσετε στον κόσμο;
Δ.Δ.: Θα δώσω το δικό μου παράδειγμα του ίδιου μου του σπιτιού. Είμαστε έξι άτομα στο σπίτι και αντίστοιχα έχω δίπλα μου δύο φοιτητές, εμείς με μωρό παιδί βγάζουμε την εβδομάδα τρεις με τέσσερις σακούλες σκουπιδιών γιατί ανακυκλώνουμε στον μπλε κάδο και γιατί έχουμε και ένα κάδο οικιακής κομποστοποίησης μέσα στην αυλή μας όπου φέρνουν και κάποιοι γείτονες.

ΠτΘ: Πόσο κοστίζει ο κάδος;
Δ.Δ.: Ο μικρός περίπου εξήντα ευρώ κα ο μεγάλος περίπου στα εκατό ευρώ.

ΠτΘ: Πόσα νοικοκυριά μπορεί να ικανοποιήσει;
Δ.Δ.: Ο μεγάλος από τέσσερα νοικοκυριά μέχρι και δέκα. Ο μικρός από δύο μέχρι τέσσερα. Λύσεις για όλα υπάρχουν και πρέπει να καταλάβουμε και σαν πολίτες όταν βλέπουμε ότι ένα σύστημα δεν λειτουργεί σωστά και θέλουμε να αφήσουμε ελπίδα για τα παιδιά μας και τις μελλοντικές γενιές, ότι την αλλαγή μπορούμε να την κάνουμε και οι ίδιοι και να την ξεκινήσουμε από το σπίτι μας. Πρέπει να αλλάξουμε εμείς για να αλλάξει η κοινωνία.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.