Αστυνομικη βια και κρατικη καταστολη

Με αφορμή την ολοένα αυξανόμενη κλιμάκωση των περιστατικών αστυνομικής βίας με θύματα πολίτες, βία που λαμβάνει χώρα κυρίως στις διαδηλώσεις αλλά και μέσα στις φυλακές, όπως το πολύ πρόσφατο περιστατικό με τη δολοφονία Καρέλι, η Contra, μια συλλογικότητα εστιακών φοιτητών με ακαθόριστο πυρήνα που ασκεί παρεμβάσεις με δράσεις στις εστίες και όχι μόνο, διοργάνωσε εκδήλωση-συζήτηση με αυτό το μείζονος σημασίας θέμα. Ομιλητές της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στο χώρο των εστιών της Πανεπιστημιούπολης ήταν ο αναπληρωτής καθηγητής Ποινικού Δικαίου της Νομικής ΔΠΘ κ. Γιάννης Μπέκας, ο φοιτητής Νομικής Κώστας Μερσινιάς και ο επίσης φοιτητής Νομικής και μέλος της Contra Θοδωρής Καραζαρίφης.

 

Η συζήτηση ξεκίνησε με τον κ. Καραζαρίφη να παραθέτει στους παρευρισκομένους δύο αληθινά περιστατικά ωμής αστυνομικής βίας για τα οποία η Ελλάδα καταδικάστηκε από τη Διεθνή Αμνηστία και τα Ευρωπαϊκά δικαστήρια, με σκοπό να δοθεί με παραστατικό τρόπο ώθηση στη συζήτηση που ακολούθησε. Το λόγο στη συνέχεια πήρε ο κ. Μπέκας, ο οποίος ανέλυσε την ερμηνεία του νόμου 3169 για τη χρήση πυροβόλων όπλων από τους αστυνομικούς, ποια είναι τα όρια, ποιοι πυροβολισμοί επιτρέπεται να γίνουν και υπό ποιες προϋποθέσεις αλλά και τι συνέπειες έχει η μη τήρηση του νόμου. Ο καθηγητής ακόμη αναφέρθηκε στο περιστατικό της δολοφονίας του Ιλία Καρέλι, περιγράφοντας το χρονικό της, όπως αυτό δόθηκε από τα μέσα ενημέρωσης όσο αυτά μπορούν να θεωρηθούν αληθή, αλλά και στην ποινική αντιμετώπιση αυτής της κατάστασης.

 

Γιάννης Μπέκας, αναπληρωτής καθηγητής Ποινικού Δικαίου ΔΠΘ «Δεν τίθεται θέμα ούτε διάθεση συγκάλυψης των δολοφόνων του Καρέλι»

 

Ο κ. Μπέκας διαπιστώνει ότι με το βασανισμό και τη δολοφονία του βαρυποινίτη «οι αστυνομικοί, προφανώς, θέλησαν να δώσουν το μήνυμα ότι δεν πρέπει να επαναληφθεί παρόμοια συμπεριφορά με αυτή του Καρέλι. Όταν όμως κάποιος έχει πάρει την εξουσία από το κράτος για να προστατεύει τους πολίτες και τη χρησιμοποιεί για δικά του οφέλη και με τέτοιο τρόπο δεν τίθεται θέμα υπεράσπισής τους. Ούτως ή άλλως οι ποινές που απειλούνται για τις πράξεις αυτές είναι βαρύτατες. Φαίνεται ότι και η πολιτική βούληση αυτή την εποχή είναι να αντιμετωπιστούν αυτές οι περιπτώσεις αστυνομικής βίας με κανονική εφαρμογή του νόμου χωρίς να προσπαθήσουν να συγκαλυφθούν πράγματα. Αυτό που φαίνεται αυτή τη στιγμή είναι ότι θα αποδοθεί η δικαιοσύνη. Από τη στιγμή που ανακατεύεται με κυρίαρχο ρόλο το δικαστικό σώμα και επειδή τυχαίνει να γνωρίζω κάποιους από τους δικαστικούς που είναι στη δίωξη αυτή την εποχή δεν τίθεται θέμα συγκάλυψης, ούτε διάθεση».

 

«Όταν η προανάκριση γίνεται από συνάδερφο του κατηγορούμενου υπάρχει μεγάλη καχυποψία»

Όσον αφορά στο έτερο θέμα που ανέλυσε ο κ. Μπέκας, αυτό δηλαδή της νομοθεσίας του 3169, ο ίδιος ως ένας εκ των συντακτών του κειμένου του νόμου το 2003 αποφαίνεται ότι ο νόμος είναι ορθώς συντεταγμένος και το θέμα έγκειται στο πώς αυτός εφαρμόζεται. «Όταν η προανάκριση για τις υποθέσεις αυτές γίνεται από την αστυνομία δημιουργείται η καχυποψία ότι μπορεί κάποια πράγματα να συγκαλύπτονται. Δε φταίει ο νόμος σε αυτό αλλά είναι θέμα εφαρμογής του νόμου. Δεν ξέρω αν καταπατάται συχνά ο νόμος, αλλά όταν την προανάκριση την κάνει συνάδερφος αυτού που κατηγορείται, υπάρχει γενικώς η καχυποψία ότι με την κακώς εννοούμενη συναδερφική αλληλεγγύη κάποια πράγματα, όταν μπορούν να συγκαλυφθούν, συγκαλύπτονται», αναφέρει ο ίδιος.

 

 

«Δε με ανησυχεί ιδιαιτέρως το θέμα των φυλακών υψίστης ασφαλείας, πέρα από το κόστος και την παλιά παροιμία ότι “κάθε καινούρια φυλακή που χτίζεται ένα σχολείο κλείνει”»

Τέλος, ο καθηγητής σχολίασε και το νομοσχέδιο που προβλέπει τη δημιουργία φυλακών τύπου Γ, η οποία φαίνεται να μην τον απασχολεί ιδιαίτερα καθώς «οι συνθήκες κράτησης των φυλακών είναι απαίσιες, για όλους τους άλλους λόγους συν τον υπερπληθυσμό των φυλακών. Οι φυλακές υψίστης ασφαλείας δε θα δημιουργήσουν χειρότερες συνθήκες κράτησης απ’ ό,τι οι άλλες φυλακές. Το βάρος φαντάζομαι θα πέσει στην ασφάλεια από εξωτερικές προσπάθειες παρέμβασης. Αυτό που ακούγεται για τις άδειες είναι θέμα προσώπων, καθώς και σε μία κανονική φυλακή αν δε θέλουν δε δίνουν άδεια. Επομένως, δε με ανησυχεί ιδιαιτέρως το θέμα, πέρα από το κόστος και την παλιά παροιμία που έλεγε ότι «κάθε καινούρια φυλακή που χτίζεται ένα σχολείο κλείνει». Είναι και αυτό θέμα πολιτικής επιλογής»

 

 

Κώστας Μερσινιάς, φοιτητής Νομικής ΔΠΘ «Όσο το κράτος περνάει σε μια πιο ολοκληρωτική δομική κατάσταση τόσο επέρχεται η κρατική καταστολή ως όπλο επιβολής»

 

Από τη μεριά του ο Κώστας Μερσινιάς στην εισήγησή του αναφέρθηκε στο ζήτημα της αστυνομικής βίας σε επίπεδο διαχείρισης του πλήθους που εναντιώνεται στα κοινωνικά κινήματα και τα κινήματα που διεκδικούν μια άλλη κοινωνία. «Το θέμα της αστυνομικής βίας πλέον επέρχεται σ’ ένα κεντρικο-πολιτικό ζήτημα το οποίο πρέπει να αναδεικνύεται και να συζητιέται για να βρούμε τρόπους αντιμετώπισής του», σημειώνει ο κ. Μερσινιάς και συμπληρώνει πως «βλέπουμε ότι όσο το κράτος περνάει σε μια πιο ολοκληρωτική δομική κατάσταση τόσο επέρχεται η κρατική καταστολή ως όπλο επιβολής, από τις καθαρίστριες που διαμαρτύρονται επειδή έχουν απολυθεί και τίθενται σε διαθεσιμότητα μέχρι τους κατοίκους της Χαλκιδικής που διεκδικούν να αποφύγουν τον καρκίνο από τις εξορύξεις χρυσού. Το κράτος επιλέγει να αντιπαρατεθεί με ένα οπλοστάσιο το οποίο κινείται τόσο στην καταστολή όσο και τον τρόμο, δηλαδή με τις αστυνομικές δυνάμεις των ΜΑΤ, όσο και σ’ ένα νομικό επίπεδο διαμορφώνοντας νόμους οι οποίοι δημιουργούν ένα πλέγμα του ότι όποιος αντιδρά είναι αυτόματα ένοχος και πλέον αυτόματα τρομοκράτης». Ένα πολύ σημαντικό ακόμη ζήτημα για τον κ. Μερσινιά είναι και οι φυλακές τύπου Γ στο Δομοκό, όπου, όπως ο ίδιος αναφέρει «πλέον μιλάμε για ένα Γκουαντάναμο της Ευρώπης. Το ζήτημα είναι το πώς μπορεί η κοινωνία να δημιουργήσει αυτή τη στιγμή αντανακλαστικά ώστε να αντιμετωπίσει την όλη βία που δέχεται σε γενικό επίπεδο».