Σε κατασταση «σοκ» η γειτων χωρα

«Παράλυτο Κοινοβούλιο»! Αυτός είναι ένας χαρακτηριστικός τίτλος των σημερινών ιταλικών εφημερίδων, οι οποίες σχολιάζοντας το αποτέλεσμα των προχθεσινών ιταλικών εκλογών, κάνουν λόγο για πλήρη ανατροπή των exit polls και ακυβερνησία, ενώ φυσικά ως «πρώτο θέμα – θύμα» στο προσκήνιο και, συγκεκριμένα, στην ιταλική αρθρογραφία κυριαρχεί και η Ελλάδα.

Η κεντροαριστερά, του Πιερλουίτζι Μπερσάνι, κέρδισε την πλειοψηφία των ψήφων στη γείτονα χώρα με ποσοστό 29,5% και τις περισσότερες έδρες στη Γερουσία, 340 στο σύνολο, δεν κατάφερε ωστόσο να κερδίσει την πλειοψηφία, έτσι ώστε να σχηματιστεί κυβέρνηση.

Έκπληξη της βραδιάς, η επάνοδος του «εφτάψυχου» Καβαλιέρε, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, ο συνασπισμός του οποίου συγκέντρωσε το 29,1%, ποσοστό που του εξασφαλίζει 120 έδρες στη Βουλή. Το Κίνημα των «Πέντε Αστέρων» του Μπέππε Γκρίλλο συγκέντρωσε 25,5% εξασφαλίζοντας 108 έδρες, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός και μεγάλος ηττημένος της όλης βραδιάς ο Μάριο Μόντι, είχε ανάλογη με την της κυβέρνησης Παπανδρέου τύχη, συγκεντρώνοντας μόλις το 10,56% που αντιστοιχεί σε 45 έδρες.

Η κεντροαριστερά του Πιερλουίτζι Μπερσάνι, μπορεί να συγκέντρωσε με μικρή διαφορά από τον Καβαλιέρε την πλειοψηφία, όπως όλα όμως δείχνουν δεν θα καταφέρει να πάρει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης από τον Πρόεδρο της Ιταλίας, Τζόρζιο Ναπολιτάνο και έτσι κάλεσε τις λοιπές δυνάμεις – Γκρίλλο και Μόντι- σε «συμμαχία» κατά του αντι-Μερκελικού Μπερλουσκόνι.

Όσον αφορά στη Γερουσία το δημοκρατικό κόμμα καταλαμβάνει 113 έδρες, η κεντροδεξιά του Μπερλουσκόνι 116, το κίνημα «Πέντε Αστέρων» 54 και η κεντρώα συμμαχία του πρώην τεχνοκράτη πρωθυπουργού μόλις 18.

Σε αντίθεση με τη Βουλή, ο ιταλικός νόμος σε ό,τι αφορά τη Γερουσία προβλέπει μπόνους πλειοψηφίας σε περιφερειακό επίπεδο και όχι σε εθνικό. Με αποτέλεσμα η αυτοδυναμία στη Γερουσία να απέχει πολύ από την επίτευξή της, καθώς η κεντροαριστερά κατέκτησε τον μεγαλύτερο αριθμό περιφερειών.

Η αναγκαία πλειοψηφία για τον σχηματισμό αυτοδύναμης κυβέρνησης, στην γερουσία, προϋποθέτει εκατόν πενήντα οκτώ έδρες, επομένως η ενδεχόμενη συμμαχία Μπερσάνι, Μόντι και Γκρίλλο αποτελεί το επικρατέστερο σενάριο καθώς εξασφαλίζει 185 έδρες και «κλειδώνει» επομένως την κυβερνητική αυτοδυναμία.
Σε αντίθετη περίπτωση η χώρα θα οδηγηθεί σε δεύτερη «αναμέτρηση».

Το συμπέρασμα της εκλογικής αυτής διαδικασίας, είναι το σαφές «όχι» των Ιταλών στην πολιτική λιτότητας, στο Βερολίνο και στα όσα θέλει να επιβάλλει η Άνγκελα Μέρκελ.

Το εκλογικό αποτέλεσμα οδήγησε την Ιταλία σε κατάσταση «σοκ», με το χρηματιστήριο του Μιλάνου να σημειώνει πτώση 4,20% και την αναστολή της διαπραγμάτευσης για τις μετοχές των ιταλικών τραπεζών προ των πυλών.

Το Βερολίνο βέβαια με την σειρά του, έδωσε ήδη το στίγμα του με τις δηλώσεις του αρμοδίου για την εξωτερική πολιτική εκπροσώπου του κυβερνώντος κόμματος Φίλιπ Μίσφελντερ, ο οποίος είπε χαρακτηριστικά απευθυνόμενος στη Ρώμη πως «Δεν είστε Ελλάδα, η Ευρωζώνη δεν έχει το περιθώριο για ένα σενάριο ελληνικού τύπου στην Ιταλία».

Το εκλογικό αποτέλεσμα των Ιταλικών εκλογών, συζητήσαμε με τον εκτελεστικό γραμματέα της Περιφέρειας ΑΜ-Θ, Κώστα Κατσιμίγα, αξιοποιώντας αυτή τη φορά όχι την υπηρεσιακή του ιδιότητα αλλά την απερίφραστη γνώση του για την ιταλική πολιτική πραγματικότητα, στην οποία από τα χρόνια των σπουδών του αδιαλείπτως θητεύει… Εξίσου με την πολιτισμό και την ιταλική κουλτούρα….

Κώστας Κατσιμίγας λοιπόν…

Η παρουσία του Μπέπε Γκρίλλο ήταν μια απάντηση στο σύστημα πολύ πιο ισχυρή πολύ πιο ανατρεπτική και πιο ουσιαστική

ΠτΘ: Ως άνθρωπος που έχει ζήσει στην Ιταλία και εξακολουθείτε να παρακολουθείτε την ιταλική πολιτική σκηνή πώς εισπράττετε το αποτέλεσμα των ιταλικών εθνικών εκλογών; Αιφνιδιαστήκατε ή ήταν αναμενόμενο;
Κ.Κ.: Όχι, δεν μπορώ να πω ότι αιφνιδιάστηκα γιατί παρακολουθούσα τα τεκταινόμενα από τα ιταλικά site και τα ιταλικά κανάλια, νομίζω ότι τα αποτελέσματα ήταν αρκετά κοντά στις προβλέψεις. Εκείνο που έχω να πω είναι ότι το πολιτικό σκηνικό των τελευταίων χρόνων είναι τελείως διαφορετικό από αυτό που υπήρχε τα χρόνια που βρισκόμουν εγώ στην Ιταλία. Έχουν αλλάξει και τα κόμματα και τα πρόσωπα και οι νομοθεσίες και το εκλογικά συστήματα. Από τα πολιτικά πρόσωπα της σημερινής ιταλικής σκηνής το μόνο που θυμάμαι είναι του σημερινού προέδρου Δημοκρατίας, του Τζιόρτζιο Ναπολιτάνο, που εκείνα τα χρόνια ήταν νεαρό στέλεχος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Όλα τα άλλα ονόματα τα σημερινά είναι άγνωστα. Δεν μου είναι άγνωστος ο Μπέπε Γκρίλλο, ένας νεαρός κωμικός, τον οποίο πρόλαβα δυο χρόνια πριν πάρω το πτυχίο μου. Πάντοτε έλεγα ότι η οικονομική κρίση στην Ελλάδα είναι τελείως διαφορετική με την κρίση που υπάρχει στην Ελλάδα. Στην Ιταλία υπάρχει ένα κράτος, το οποίο εξακολουθεί και λειτουργεί, λειτουργούσε πάντοτε, λειτουργούν οι θεσμοί και υπάρχει ένας λαός με υψηλό επίπεδο κουλτούρας. Από τις χθεσινές εκλογές τα συμπεράσματα που βγάζω είναι τα εξής:

• Η αριστερά μετά την διάλυση του Κομμουνιστικού Κόμματος υπό τον Μπερλιγκουέρ και τον νεωτεριστών δεν κατάφερε ποτέ να συγκροτηθεί και να αποτελέσει μια πειστική εναλλακτική πολιτική λύση.

• Από την άλλη πλευρά ο Μπερλουσκόνι με ό,τι εξέφρασε αποτελούσε την επιβεβαίωση της δύναμης της αστικής τάξης και της θρησκείας, του θρησκευτικού κατεστημένου, το οποίο έχει μια ισχυρή παρουσία στην Ιταλία, η οποία φαίνεται ότι είναι ακλόνητη κάτω από κάποιο ποσοστό, δηλαδή δύσκολα να πέσει κάτω από 30%.

Έτσι έχουμε δημιουργημένους δύο πόλους ισοδύναμους που κινούνται περίπου στο 30% και από εκεί και πέρα έχουμε τους μετακινούμενους ψηφοφόρους, αυτούς που εκφράζουν την διαφορετικότητά τους κινούμενοι από τον έναν χώρο στον άλλο, και στις εκλογές αυτές μόνο ένα 10% από αυτούς ψήφισε το κόμμα του Μάριο Μόντι, ο οποίος ταυτίστηκε με τις εντολές της Ευρώπης για τη διαχείριση της τρέχουσας κατάστασης. Το κόμμα του Μόντι με 10% σημαίνει ότι έτυχε της αποδοκιμασίας αυτής της πολιτικής, άσχετα αν ο Μάριο Μόντι ήταν ένα άτομο που χειρίσθηκε τα πράγματα αρκετά πιο συνετά από ό,τι χειρίσθηκαν την αντίστοιχη κρίση στην Ελλάδα. Τέλος η απάντηση των αγανακτισμένων Ιταλών πολιτών ήταν να δώσει ένα ποσοστό που πλησίασε το 25%, δηλαδή ένας στους τέσσερις Ιταλούς, ψήφισε το κόμμα του Μπέπε Γκρίλλο, του γνωστού κωμικού, ήταν μια έκφραση απόρριψης του τρέχοντος πολιτικού συστήματος και των τρεχουσών πολιτικών, ωστόσο ήταν μια έκφραση σε ένα κόμμα, σε ένα άνθρωπο, ο οποίος δεν έλεγε ανοησίες, αν και ο τρόπος με τον οποίο το έλεγε δεν ήταν ο συνήθης πολιτικός λόγος. Από την άλλη πλευρά είναι χαρακτηριστικό ότι εκεί δεν είχε περιθώριο, και αυτό είναι το σημαντικό, να αναπτυχθεί ανάλογη Χρυσή Αυγή, δηλαδή η ακροδεξιά δεν βρήκε χώρο στην Ιταλία. Σε αντίθεση βρήκε χώρο στην Ελλάδα ένα πολιτικό κόμμα το οποίο δυστυχώς βγάζει έναν ανύπαρκτο πολιτικό λόγο, στον οποίο είναι εμφανής η αγραμματοσύνη, η άγνοια των ανθρώπων που τον εκφέρουν. Ο Μπέπε Γκρίλλο μπορεί να είναι κωμικός αλλά ο λόγος του είναι πολιτικός, είναι λόγος που άγγιξε τις ψυχές των Ιταλών. Ήταν μια απάντηση στο σύστημα πολύ πιο ισχυρή πολύ πιο ανατρεπτική και πιο ουσιαστική. Αισιοδοξώ ότι η Ιταλία θα βρει πιο γρήγορα το βηματισμό της από ό,τι εμείς.

«Ο ιταλικός λαός αυτή τη στιγμή βρέθηκε μοιρασμένος στα τρία»

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι η ψήφος στον Μπερλουσκόνι και η παραίτηση Μόντι ως φυσικό επόμενο δείχνει μη σοβαρή αίσθηση της πολιτικής από τους Ιταλούς;
Κ.Κ.: Ο Μπερλουσκόνι εκφράζει το συντηρητισμό στην Ιταλία, πέρα από τα πάρτι και τις πιτσιρίκες είναι η έκφραση του συντηρητισμού και μάλιστα εκεί εκφράζεται και ένα κομμάτι της καθολικής εκκλησίας που είναι πανίσχυρη στην Ιταλία. Από την άλλη πλευρά σε ένα τέτοιο σκηνικό και κλίμα ήταν φυσικό να έχουμε μια ενίσχυση της αριστεράς, η οποία όμως απεδείχθη αδύναμη, δεν έπεισε τους Ιταλούς ότι είναι ικανή να αποτελέσει την εναλλακτική λύση και να της δώσει ένα σχετικό προβάδισμα και μια σαφή εντολή να διοικήσει τα πράγματα. Ο ιταλικός λαός αυτή τη στιγμή βρέθηκε μοιρασμένος στα τρία.

«Δεν εντυπωσιάζομαι από το γεγονός ότι ο Μπερλουσκόνι εμφανίζεται ως αντιμερκελικός»

ΠτΘ: Ο Μπερλουσκόνι θεωρείται ότι εξέφρασε το αντιμερκελικό μπλοκ…
Κ.Κ.: Νομίζω ότι αυτά είναι σχετικά πράγματα και στην εφαρμογή θα αλλάξουν πάρα πολλά. Ένας ο οποίος ξέρει την ιστορία της Ιταλίας γνωρίζει πολύ καλά ότι ο μεγαλύτερος εχθρός των Ιταλών είναι οι Γερμανοί. Ειδικά μετά την Κεφαλονιά, τα γεγονότα του 42 και την πτώση του φασισμού οι σχέσεις των δύο λαών δεν ήταν ποτέ φιλικές, ήταν επίπλαστες, επομένως δεν εντυπωσιάζομαι από το γεγονός ότι ο Μπερλουσκόνι εμφανίζεται ως αντιμερκελικός. Ο Μπερλουσκόνι πάντως είναι η έκφραση του συντηρητισμού και από την άλλη η αριστερά έδειξε αδυναμία. Οι Ιταλοί εμφανίζονται μοιρασμένοι στα τρία, δίνουν εντολή ότι πρέπει να υπάρχουν συγκλίσεις. Το σημαντικό μήνυμα είναι ότι η πολιτική της Ευρώπης, η πολιτική Μόντι δηλαδή, έχει απορριφθεί παταγωδώς και η αγανάκτηση του ιταλού πολίτη βγήκε με ένα σκωπτικό ανατρεπτικό τρόπο, όχι όμως επικίνδυνο ακροδεξιό, όπως συνέβη στην Ελλάδα.

Έφταιγαν ή όχι τα αριστερά κόμματα πλήρωσαν την κατάρρευση του υπαρκτού

ΠτΘ: Μετά την κατάλυση του ιστορικού Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας γιατί η αριστερά δεν μπόρεσε να βρει τον βηματισμό της;
Κ.Κ.: Ήταν εγκλωβισμένη και αυτή σε κλισέ της εποχής. Όταν δόθηκε στην αριστερά η δυνατότητα να εκφρασθεί καλύτερα είχαμε τα λάθη στην Σοβιετική Ένωση και την κατάρρευση των καθεστώτων αυτών που συμπαρέσυραν κάθε τι το αριστερό σε όλη την Ευρώπη. Είχαμε μια καθίζηση. Έφταιγαν δεν έφταιγαν τα αριστερά κόμματα πλήρωσαν την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση και στις σύμμαχες χώρες. Το τραγικό είναι ότι η αριστερά δεν μπόρεσε να βρει ένα βηματισμό στην συνέχεια.

«Η αριστερά ακόμη και να κυβερνήσει τη χώρα δεν θα καταφύγει σε ακρότητες»

ΠτΘ: Ποια είναι η άποψή σας για τον Μπερσάνι;
Κ.Κ.: Είναι ένας σοβαρός άνθρωπος και ο λόγος του είναι δομημένος. Δεν μπορώ να πω ότι είμαι βαθύς γνώστης της πολιτικής του. Προσωπικά δεν με φοβίζει η αριστερά. Ακόμη και να κυβερνήσει τη χώρα ξέρω ότι δεν πρόκειται να καταφύγει σε ακρότητες αλλά θέλω να πιστεύω ότι θα σχηματισθεί κυβέρνηση στην Ιταλία υπό τον Μπερσάνι, τον Μόντι και με στήριξη του Μπέπε Γκρίλλο. Είναι μια ευκαιρία στην Ιταλία να δώσει μια απάντηση. Επαναλαμβάνω ότι εκείνο που θα κρατήσει την Ιταλία όρθια είναι ότι εξακολουθεί και λειτουργεί με τρόπο τουλάχιστον αξιοπρεπές ένα κράτος, μια αστυνομία που εξακολουθεί να λειτουργεί προστατεύοντας τους πολίτες, έχει ένα εξαιρετικό δικαστικό σύστημα, έχει απονομή δικαιοσύνης. Επομένως η Ιταλία θα κάνει μια κοιλιά, και για τον επιπρόσθετο λόγο ότι έχει μια παραγωγική βάση νομίζω ότι θα ανακάμψει πιο γρήγορα από εμάς.

«Ο λόγος του Μπέπε Γκρίλλο είναι ενός θυμωμένου ανθρώπου»

ΠτΘ: Στην Ιταλία ένας νομπελίστας ηθοποιός και θεατράνθρωπος ο Ντάριο Φο είχε σημαντική πολιτική παρέμβαση. Τον Μπέπε Γκρίλλο, ευρωπαϊκά μέσα χαρακτηρίζουν ως ένα είδος φλύαρου ανθρώπου, «φαφλατά». Θεωρείτε ότι αυτοί οι δύο άνθρωποι συνυφαίνονται με αυτό που περιγράψατε ως κουλτούρα των Ιταλών; Δηλαδή οι Ιταλοί αντιμετωπίζουν την πολιτική και με χιούμορ; Τολμούν πάντως, στην Ελλάδα δεν θεωρώ ότι θα είχαμε το σθένος να ψηφίσουμε ένα κωμικό, για παράδειγμα το Βέγγο, με τόσο μεγάλα ποσοστά ως αρχηγό κόμματος…
Κ.Κ.: Ο Ντάριο Φο με τον Μπέπε Γκρίλλο δεν έχουν καμία σχέση, είναι διαφορετικός ο λόγος τους. Ο Ντάριο Φο ήταν ένας κωμικός ηθοποιός και θεατράνθρωπος, η πορεία του ήταν εξελικτική και κατέληξε σε ένα Νόμπελ που ήταν ανατρεπτικό ακόμη και για αυτούς που του απένειμαν. Ο Φο δεν θα ήταν ποτέ δημαγωγός, δεν απευθύνθηκε ποτέ ο λόγος του σε ένα ευρύ κοινό αλλά σε ένα κοινό που είχε μια κουλτούρα, ο δε Μπέπε Γκρίλλο απευθύνθηκε στους πάντες, ήταν ο άνθρωπος που ήταν αποδεκτός από το ιταλικό κοινό, το οποίο ήθελε να περάσει χαλαρά, βλέποντας ένα εύθυμο τηλεοπτικό πρόγραμμα στην τηλεόραση. Ωστόσο ο λόγος του που ήταν λόγος ενός θυμωμένου ανθρώπου είναι με περιεχόμενο.

«Σε καμία περίπτωση ο Μπέπε Γκρίλλο δεν μπορεί να αποτελέσει κυβερνητική λύση»

ΠτΘ: Είναι λαϊκίστικος;
Κ.Κ.: Σαφέστατα είναι λαϊκίστικος σαφέστατα είναι σκωπτικός. Στην τελευταία του προεκλογική ομιλία στην Ρώμη την οποία παρακολούθησα από κάποιο διαδικτυακό κανάλι ξεκίνησε λέγοντας «παραδοθείτε, σηκώστε τα χέρια ψηλά, είστε περικυκλωμένοι. Παραδοθείτε». Ο λόγος του δεν είναι ο γνωστός πολιτικός λόγος που εκφέρεται, είναι σαφέστατα ανατρεπτικός, εκφράζει τον αγανακτισμένο πολίτη, νομίζω ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να αποτελέσει κυβερνητική λύση, ωστόσο η παρουσία του Μπέπε Γκρίλλο στη πολιτική σκηνή της Ιταλίας θα καταδείξει την ανάγκη αλλαγής θεσμών και δομών.

ΠτΘ: Είναι μήπως ανάμεσα σε Commedia dell’arte και αρλεκίνο;
K.K.: Εγώ θα έλεγα ότι είναι θέατρο του δρόμου.

Ρεπορτάζ: Νατάσσα Βαφειάδου, Τζένη Κατσαρή-Βαφειάδη
[email protected], [email protected]

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.