Διαχειριστηκε 50 υποθεσεις μεσα στο 2011

Την ετήσια έκθεση απολογισμού πεπραγμένων για το έτος 2011 παρουσίασε χθες, σε ειδική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου ΑΜ-Θ, ο Συμπαραστάτης του Πολίτη και της Επιχείρησης σε επίπεδο Περιφέρειας, κ. Λάζαρος Τσακμακίδης. Θυμίζουμε ότι ο Συμπαραστάτης είναι ένας νέος θεσμός, που εισήχθη από τον «Καλλικράτη» για δήμους και περιφέρειες, ως ένα όργανο εσωτερικής και επιτόπιας καταπολέμησης της κακοδιοίκησης και διαμεσολάβησης μεταξύ πολιτών και διοίκησης για την έγκαιρη αντιμετώπιση των φαινομένων αυτών, στα πλαίσια των αρχών της νομιμότητος, της ισότητος και της διαφάνειας. Στην πραγματικότητα ο Έλληνας νομοθέτης υλοποίησε την υπ αρ. 757 του 1975 σύσταση της κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, με την οποία το τελευταίο εισηγήθηκε την καθιέρωση από τα κράτη – μέλη, του θεσμού Ombudsman (διοικητικού διαμεσολαβητή) σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Στην Ελλάδα, η σύσταση αυτή υλοποιήθηκε το 1998 ως προς το εθνικό σκέλος-με την έναρξη λειτουργίας του Συνηγόρου του Πολίτη-και το 2010, με το νόμο του «Καλλικράτη», ως προς το δεύτερο και τρίτο σκέλος με τους θεσμούς του Συμπαραστάτη του Δημότη και της Επιχείρησης και του Περιφερειακού Συμπαραστάτη του Πολίτη και της Επιχείρησης. Από το θεσμικό του ρόλο, ο Περιφερειακός Συμπαραστάτης καλείται να αντιμετωπίσει φαινόμενα εν γένει κακοδιοίκησης.

Η εγκατάσταση και η έναρξη λειτουργίας του Περιφερειακού Συμπαραστάτη, πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2011. Κατά το χρονικό διάστημα από της ως άνω ενάρξεως λειτουργίας του θεσμού μέχρι πέρατος του 2011, ο Συμπαραστάτης εξέτασε 30 υποθέσεις, που υπεβλήθησαν με την γραπτή διαδικασία και 20 υποθέσεις, που αντιμετωπίσθηκαν με προφορική παρέμβαση και συνεννόηση με τις αρμόδιες υπηρεσίες. Αναφορικά με τις τελευταίες, συνήθως αφορούσαν καθυστερήσεις απαντήσεων πληροφοριακού χαρακτήρα. Ο Περιφερειακός Συμπαραστάτης υπέβαλε ακόμη, την υπ’ αρ.1590/13-05-2011 ειδική έκθεση, κατ’ αρ. 179. παρ. 4 του Ν. 3852/2010, σχετικά με τις απορρέουσες- από την έλλειψη καταλλήλου χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού- μη σύννομες διοικητικές ενέργειες και την εκ τούτου ανάγκη ανάληψης πρωτοβουλιών εκ μέρους της Περιφέρειας.

Μεγάλη σύγχυση αρμοδιοτήτων κατά την εφαρμογή του «Καλλικράτη»

Αξιολογώντας τις επεξεργασθείσες γραπτώς υποθέσεις των πολιτών, ο κ. Τσακμακίδης διατύπωσε μια σειρά παρατηρήσεων. Κατά πρώτον παρατήρησε ότι στο χρονικό διάστημα εφαρμογής του «Καλλικράτη», παρατηρήθηκε μεγάλη σύγχυση αρμοδιοτήτων, τόσο μεταξύ των επιμέρους επιπέδων Διοίκησης-Αποκεντρωμένη Διοίκηση, Περιφέρεια και Δήμο- όσο και μεταξύ των οργανικών μονάδων της Περιφέρειας. Στην πρώτη περίπτωση, η σύγχυση οφείλετο κυρίως στις αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων των διαφόρων επιπέδων Διοίκησης, που περιείχοντο ευθέως στις διατάξεις του «Καλλικράτη» ή στις παραλείψεις ρυθμίσεως θεμάτων, που ανήκαν στις πρώην Νομαρχιακές Υπηρεσίες και δεν μεταφέρθηκαν ρητώς στις Υπηρεσίες της περιφέρειας ή του δήμου ή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, ούτε ήταν δυνατόν να αντιμετωπιστούν ερμηνευτικά εύκολα από τις υπηρεσίες. Στη δεύτερη περίπτωση, οι παρατηρηθείσες ταλαντεύσεις και καθυστερήσεις άσκησης αρμοδιοτήτων, από τις Διευθύνσεις της Περιφέρειας, οφείλονταν προεχόντως στο γεγονός ότι με το Π.Δ. 144/2010 «Περί Οργανισμού της Περιφέρειας ΑΜΘ», αλλά και στον «Καλλικράτη», δεν υπήρξε λεπτομερής καταγραφή του συνόλου των αρμοδιοτήτων, που κατά τους κείμενους νόμους, ασκούνται από τις οργανικές αυτές μονάδες, αλλά μόνο ενδεικτική παράθεσή τους, με αποτέλεσμα πλήθος αρμοδιοτήτων να παραμένουν αρρύθμιστες, ως προς την κατανομή τους μεταξύ των Κεντρικών Υπηρεσιών και των αντιστοίχων τους στους νομούς της Περιφέρειας. Οι ανωτέρω σημειωθείσες δυσλειτουργίες, που οφείλονταν σε αντικειμενικούς λόγους, αντιμετωπίσθηκαν για όσες περιπτώσεις τέθηκαν υπόψη του Συμπαραστάτη, τόσο με την γραπτή διαδικασία, όσο και δια της προφορικής – τηλεφωνικής επικοινωνίας με τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Υποστελέχωση των περισσότερων Περιφερειακών Υπηρεσιών και έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στον χειρισμό σύνθετων θεμάτων

Όπως τόνισε επίσης ο κ. Τσακμακίδης, «τόσο η υποστελέχωση των περισσότερων Περιφερειακών Υπηρεσιών, όσο και η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού στον χειρισμό σύνθετων θεμάτων, δηλαδή θεμάτων που ενέχουν σημαντικές τεχνικές αλλά ταυτόχρονα και νομικές διαστάσεις, οδηγεί πολλές φόρες στην μη ορθή, νομικά, αντιμετώπιση σημαντικών προβλημάτων των πολιτών». «Αναδεικνύεται έτσι η ανάγκη», συνέχισε, «μέσα στα πλαίσια μιας ευρύτερης αναδιοργάνωσης των Υπηρεσιών της Περιφέρειας να ληφθεί μέριμνα, ώστε στις παραγωγικές Διευθύνσεις της Περιφέρειας να προβλεφθούν επί μέρους Γραφεία Νομικής και Διοικητικής στήριξης για την αποτελεσματική αντιμετώπιση ζητημάτων όπως λ.χ. η εξέταση αιτημάτων παροχής στοιχείων, η αντιμετώπιση διοικητικών και δικαστικών προσφυγών εν γένει και η παρακολούθηση της εξέλιξης της νομοθεσίας και νομολογίας επί των αντικειμένων της κάθε Διεύθυνσης».

Ανάγκη δημιουργίας ενός στενότερου συστήματος παρακολούθησης της καθημερνής ροής εισερχόμενων – εξερχομένων υποθέσεων

Επιπλέον, ο κ. Τσακμακίδης επισήμανε πως «η παρουσιαζόμενη συχνά καθυστέρηση στην ικανοποίηση των αιτημάτων των πολιτών, παρά τις προβλεπόμενες ρητά από τον νόμο προθεσμίες για την διεκπεραίωση των ενώπιων της διοικήσεως εκρεμμουσών υποθέσεων, αναδεικνύει την ανάγκη δημιουργίας ενός στενότερου συστήματος παρακολούθησης της καθημερνής ροής εισερχόμενων – εξερχομένων υποθέσεων». Προς τούτο, έκρινε αναγκαία την εγκαθίδρυση ενός μηχανογραφικού συστήματος, το οποίο θα δίνει την πληροφόρηση σε καθημερινή βάση σχετικά με το ποια αιτήματα πολιτών εισήλθαν στην οργανική μονάδα, σε ποιο υπάλληλο και πότε χρεώθηκαν, ποιες μετακινήσεις χρονολογικώς του εγγράφου ακολούθησαν εσωτερικώς ή εξωτερικώς της Περιφέρειας, πότε υπεγράφησαν από όλα τα αρμόδια όργανα οι αναγκαίες πράξεις ή εισηγήσεις ή γνωμοδοτήσεις και η διαβίβαση του συνόλου της ως άνω πληροφόρησης, σε καθημερινή βάση, αναλυτικώς μεν, στον αρμόδιο Τμηματάρχη, συγκεντρωτικώς δε στον προϊστάμενο Διευθυντή για την παρακολούθηση των τυχόν καθυστερήσεων και την αξιολόγησή τους ως προς το δικαιολογημένο ή μη του διαρρεύσαντος χρόνου. Αναγκαία επίσης έκρινε την ενημέρωση, σε εβδομαδιαία βάση, των αρμόδιων Γενικών Διευθυντών, με γραπτή αναφορά των Διευθυντών των οικείων Διευθύνσεων συγκεντρωτικά για τις τυχόν παρουσιαζόμενες εκκρεμότητες και πώς αυτές αιτιολογούνται, ως προς την τυχόν παρουσιαζόμενη καθυστέρηση. Τέλος, χαρακτήρισε επιβεβλημένη την ενημέρωση εκ μέρους των Γενικών Διευθυντών, τόσο του οικείου Αντιπεριφερειάρχη, όσο και του Εκτελεστικού Γραμματέα, μια φορά τουλάχιστον μηνιαίως, επί όλων των ανωτέρω περιπτώσεων και τυχόν αναγκαίων για τη λήψη οργανωτικών, διοικητικών ή άλλων μέτρων. «Θα ήταν εξ άλλου ιδιαίτερα λυσιτελές», παρατήρησε, «εάν η ανωτέρω μηνιαία ενημέρωση παρείχετο δια του ανωτέρω μηχανογραφικού συστήματος και στους επικεφαλής των επί μέρους παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου ή προς εξουσιοδοτημένους από αυτούς Περιφερειακούς Συμβούλους για την περαιτέρω εμπέδωση της διαφάνειας και αποτελεσματικής διοικητικής δράσης, στην προώθηση των καθημερινών υποθέσεων των πολιτών».

«Δεν μπορεί να συνεχιστεί πλέον ο ρόλος της δημόσιας διοίκησης ως ουδετέρου διαιτητή των συγκρούσεων»

Επιπλέον, ο κ. Τσακμακίδης κατά την εισήγησή του, εκτίμησε ότι «η σημερινή βαθειά οικονομική κρίση απεκάλυψε συν τοις άλλοις τα όρια του ηθικού σχετικισμού, που διείπε μέχρι τώρα την λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης εν γένει, η οποία αρκείτο στον ρόλο ουδετέρου διαιτητή των συγκρούσεων, που συνεχώς τροφοδοτούσε η άναρχη λειτουργία της οικονομίας, μεταξύ των διαφόρων κοινωνικών ομάδων». «Ο ρόλος αυτός δεν μπορεί να συνεχιστεί πλέον», υπογράμμισε, «αν θέλουμε πράγματι να αποφύγουμε την πιθανολογούμενη γενικευμένη καταστροφή». «Η διοίκηση εν γένει και εν προκειμένω η Περιφερική αυτοδιοίκηση», συνέχισε, «πρέπει να αποκτήσει ικανότητα να οδεύσει γρήγορα προς την βιώσιμη ανάπτυξη. Έχει ανάγκη να αυξήσει την ικανότητα ορθολογικής δημόσιας πολιτικής, που δεν ταυτίζεται με την μονοδιάστατη οικονομική πολιτική». Στα πλαίσια αυτά, πρότεινε προς την περιφέρεια να κινηθεί προς τρεις κατευθύνσεις, ήτοι την διοικητική αναδιοργάνωση, με βάση την εξουσιοδοτική διάταξη του νόμου του «Καλλικράτη», την καθιέρωση ενός συστήματος δημοσιοποιημένων ποιοτικών και ποσοτικών στόχων ανά οργανική μονάδα, με παράλληλη δόμηση ενός πλαισίου δημοσίου ελέγχου καθορισμού των αποδόσεων ανά οργανική μονάδα, αλλά και την βελτίωση των τεχνολογικών υποδομών και των συστημάτων ελέγχου.

Προτάσεις για τη διοικητική αναδιοργάνωση

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τη διοικητική αναδιοργάνωση, κατά κοινή παραδοχή, όπως σημείωσε ο κ. Τσακμακίδης, περιλαμβάνει πρωτίστως την οργάνωση των επί μέρους οργανικών μονάδων. «Κατά τις επιταγές της διοικητικής επιστήμης», επισήμανε, «η οργάνωση υπηρεσιών γίνεται κατά τρόπον ορθολογικό και σύμφωνο προς την γενικότερη αρχή της αποτελεσματικότητας, η οποία διέπει την λειτουργία της σύγχρονης Δημόσιας Διοίκησης». «Εξ αυτού έπεται ότι η επέμβαση εις τη δομή διοικητικής υπηρεσίας οιουδήποτε επιπέδου», συνέχισε, «δεν δύναται να γίνεται εική και ως έτυχεν, αλλά θα πρέπει να είναι προϊόν εμπεριστατωμένης μελέτης στηριζόμενης στις αρχές τις διοικητικής επιστήμης, εις τρόπον ώστε η επιχειρούμενη οργάνωσις να είναι ορθολογική, διαρκής και αποτελεσματική κι όχι περιστασιακή, αποσπασματική και εξυπηρετική άλλων σκοπών, μη σχετιζόμενων προς τις ανωτέρω αρχές και άρα ανεπίτρεπτος. Προεχόντως συνεπώς η οργάνωση των οργανικών μονάδων της Περιφέρειας θα πρέπει να περιλαμβάνει αναλυτική περιγραφή των καθηκόντων της κάθε θέσεως με βάση τις εκ του νόμου προβλεπόμενες αρμοδιότητες, αλλά και τις ειδικότερες απαιτήσεις που επιβάλουν οι κοινωνικές και αναπτυξιακές στοχεύσεις και ιεραρχήσεις, όπως αυτές αξιολογούνται από το καθ’ ύλη αρμόδιο πολιτικό όργανο, δηλαδή το Περιφερειακό Συμβούλιο, με παράλληλο διαχωρισμό των παραγωγικών θέσεων και των θέσεων νομικής- διοικητικής υποστήριξης. Θα πρέπει επιπλέον να περιλαμβάνει αναλυτική περιγραφή των προσόντων για την πλήρωση της κάθε θέσεως, με βάση την προηγηθείσα καταγραφή των καθηκόντων και άρα των απαιτήσεων της κάθε θέσης, όπως επίσης και αξιολόγηση του υφιστάμενου καταρχήν προσωπικού με βάση τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, για την εν συνεχεία αντικειμενική τοποθέτησή του σε θέση, τα καθήκοντα της οποίας και τα απαιτούμενα προσόντα κατάληψης, δύναται να καλύψει». Τέλος αναγκαία κρίνεται η καταγραφή περαιτέρω των εναπομενουσών κενών θέσεων για την προώθηση, στα πλαίσια του υφιστάμενου νομικού πλαισίου, των διαδικασιών πλήρωσής τους, με δημόσιο διαγωνισμό.

«Η καθιέρωση ετήσιων δημοσιοποιημένων στόχων σε κάθε οργανωτική μονάδα, βασικό προσδιοριστικό στοιχείο κάθε αποτελεσματικής Διοίκησης»

Αναφορικά με την καθιέρωση ετήσιων δημοσιοποιημένων στόχων σε κάθε οργανωτική μονάδα της Περιφέρειας, ο κ. Τσακμακίδης έκανε λόγο για ένα βασικό προσδιοριστικό στοιχείο κάθε αποτελεσματικής Διοίκησης και για να είναι ρεαλιστικοί και επιτυχείς οι στόχοι αυτοί, υπογράμμισε ότι θα πρέπει να συνδυάζουν μια σειρά από χαρακτηριστικά. Κατά πρώτον, να είναι αποτέλεσμα συμμετοχής όλων των συντελεστών που θα αναλάβουν την υλοποίησή τους, επιπλέον να καταλήγουν σε ένα σαφώς προσδιορισμένο αποτέλεσμα και επίσης να είναι σαφώς καθορισμένοι ποσοτικά και ποιοτικά και να ιεραρχούνται ανάλογα με τη σπουδαιότητά τους. «Εκτός από την επίδραση που θα ασκήσουν οι σαφώς καθορισμένοι αντικειμενικοί στόχοι στην υποκίνηση και συνεπώς στο ηθικό του υπαλληλικού προσωπικού», υποστήριξε, «υφίστανται και άλλα γενικότερα πλεονεκτήματα, που θα προκύψουν για κάθε οργανική μονάδα από την καθιέρωσή τους». Συγκεκριμένα, επισήμανε πως «η εστίαση των τεθέντων αντικειμενικών σκοπών προς τα προσδοκώμενα αποτελέσματα οδηγούν το ρεύμα των προσπαθειών προς την κατεύθυνση επίτευξης συγκεκριμένων επιδιώξεων και περιορίζουν την άσκοπη και περιπτωσιολογική δραστηριοποίηση των υπαλλήλων, καθώς και την κατά περίπτωση λήψη αποφάσεων». «Θα δώσουν την δυνατότητα στις επί μέρους οργανικές μονάδες», προσέθεσε, «να λειτουργήσουν αποτελεσματικότερα στην κατεύθυνση εξυπηρέτησης των πολιτών και του δημόσιου συμφέροντος, καθόσον η συνδυασμένη και σαφώς προσανατολισμένη προσπάθεια θα αντικαταστήσει τις ασυντόνιστες και αναποτελεσματικές ενέργειες». Επιπλέον, τόνισε ότι «θα διευκολύνουν τον έλεγχο και μάλιστα τον κοινωνικό, καθ όσον οι τεθέντες αντικειμενικοί στόχοι χρησιμεύουν ταυτόχρονα και ως βάση αξιολόγησης της απόδοσης των επιμέρους οργανικών μονάδων».

«Βελτίωση των τεχνολογικών και οργανωτικών δομών, ο τρίτος σημαντικός πυλώνας δόμησης ενός σύγχρονου συστήματος Διοίκησης»

Για τη βελτίωση των τεχνολογικών και οργανωτικών δομών, ο κ. Τσακμακίδης έκανε λόγο για το τρίτο σημαντικό πυλώνα δόμησης ενός σύγχρονου συστήματος Διοίκησης, λειτουργούντος με βάσει τις αρχές της αποτελεσματικότητος και της διαφάνειας. «Στα πλαίσια ως εκ τούτου μιας ριζικής αναδιοργάνωσης της Περιφέρειας, με βάση την σχετική πρόβλεψη του «Καλλικράτη», συνέχισε, «θα ήταν ιδιαιτέρως χρήσιμο να εξετασθούν μια σειρά από χρήσιμα μέτρα.

Πρώτον, η δημιουργία εντός έκαστης Διευθύνσεως μονάδος νομικής και διοικητικής στήριξης για την ανάληψη υπ’ αυτής όλου του αμιγώς διαχειριστικού αντικειμένου της Υπηρεσίας, όπως εξέταση και εισήγηση επί διοικητικών προσφυγών ή ενστάσεων, επικοινωνία με πολίτες για παροχή στοιχείων ή πληροφοριών, διενέργεια των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων αναθέσεως έργων και μελετών, κωδικοποίησης της νομοθεσίας, της νομολογίας και των εγκυκλίων των αντιστοίχων Υπουργείων, ώστε το επιστημονικό στελεχιακό δυναμικό των θεματικών ειδικοτήτων των επί μέρους Διευθύνσεων να εστιασθεί απερίσκεπτα στην προώθηση του κύριου θεματικού αντικειμένου της κάθε Υπηρεσίας.

Δεύτερον, η εκπαίδευση του επιστημονικού υπαλληλικού προσωπικού και τροφοδοσία των αντιστοίχων υπηρεσιών, με ειδικά προγράμματα σύνταξης μελετών, παρακολούθησης και διαχείρισης έργων.

Τρίτον, η κωδικοποίηση και τυποποίηση των ακολουθουμένων διαδικασιών για την έκδοση εκτελεστών διοικητικών πράξεων – και ιδίως αδειοδοτήσεις – τυποποίηση χρησιμοποιούμενων εντύπων εγγράφων και καθιέρωση σταδιακά συστήματος ηλεκτρονικής διακίνησης τους μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας».

«Εξέλιξη της διαδικασίας μετάλλαξης της Διοίκησης με τον «Καλλικράτη», αλλά τούτο αποτελεί μόνο την αρχή»

Συμπερασματικά ο κ. Τσακμακίδης επισήμανε ότι «από το σύνολο των προπαρατεθέντων στοιχείων συνάγεται ότι, κατά το πρώτο έτος 2011 λειτουργίας της αιρετής Περιφερειακής Αυτοδιοίκησης, εμφανίζονται οι χρόνιες παθογένειες λειτουργίας της Δημόσιας Διοίκησης, στηριζόμενες και στις παρατηρούμενες σημαντικές υστερήσεις σε στελεχιακό δυναμικό των επί μέρους οργανικών Διευθύνσεων». «Ωστόσο, η αντικατάσταση της Κρατικής Περιφερείας από την νέα αιρετή», υπογράμμισε, «σηματοδοτεί την σταθερή εξέλιξη της διαδικασίας μετάλλαξης της Διοίκησης, από τον προγενέστερο εξουσιαστικό χαρακτήρα της σε ένα γνήσιο αντιπροσωπευτικό σύστημα λήψεως αποφάσεων ασκήσεως δημοσίων πολιτικών, με έλεγχο και λογοδοσία». «Τούτο όμως αποτελεί μόνο την αρχή», κατέληξε, «απομένει η με σταθερότητα ολοκλήρωση και του επόμενου βήματος, δηλαδή της συγκρότησης Περιφερειακής Διοίκησης προσανατολισμένης σε δημοσιοποιούμενους στόχους, λειτουργούσης με δεδομένα που προκύπτουν από επιστημονικές μεθόδους λήψεως αποφάσεων και με αποτελέσματα που μεγιστοποιούν το κοινωνικό όφελος, δηλαδή η επίτευξη μιας σύγχρονης βιώσιμης Περιφερικής Διοίκησης».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.