Γιωργος Πεταλωτης: «Γνωμονας των αλλαγων η εξυπηρετηση του πολιτη»

Δεν έχω πεισθεί ότι η μεταφορά της ύλης αυτής στους συμβολαιογράφους θα βοηθούσε στην αποσυμφόρηση των Δικαστηρίων
Μελετούμε την εξαίρεση από την πρόβλεψη του 1/10 για τις προσλήψεις σωφρονιστικών υπαλλήλων
Διαφάνεια παντού ακόμα και αν εμπλέκονται πρόσωπα της δικής μας παράταξης
Με το νομοσχέδιο για τα ναρκωτικά νομοθετούμε το μέλλον

Την άποψη ότι οι όποιες αλλαγές γίνονται στο χώρο της δικαιοσύνης έχουν ως στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη εκφράζει μιλώντας στον “ΠτΘ” ο υφυπουργός Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρώπινων Δικαιωμάτων Γιώργος Πεταλωτής. Ο κ. Πεταλωτής μιλά για μια σειρά θεμάτων που άπτονται των αρμοδιοτήτων της δικαιοσύνης και βρίσκονται στην επικαιρότητα όπως αυτό της απεργίας των δικηγόρων, των κινητοποιήσεων των σωφρονιστικών υπαλλήλων αλλά και του νόμου για τα ναρκωτικά…

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν είναι εχθρός των δικηγόρων

ΠτΘ: κ. Πεταλωτή, υπάρχει μια γενικότερη αναταραχή στο χώρο της δικαιοσύνης. Ξεκινώντας από την αποχή των δικηγόρων από τα καθήκοντά τους, οι οποίοι διαμαρτύρονται για την προωθούμενη μεταφορά δικαστηριακής ύλης σε συμβολαιογράφους θα ήθελα, με το δεδομένο ότι και εσείς είστε νομικός, να μου πείτε η απόφαση αυτή θα έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, όσον αφορά στην αποσυμφόρηση των δικαστικών αιθουσών;
Γ.Π.: Οι όποιες αλλαγές κάνουμε, οι όποιες τομές, μικρές ή μεγαλύτερες, τελικό στόχο οφείλουν να έχουν την ταχύτερη, ποιοτικότερη και με όσο το δυνατόν μικρότερο κόστος, εξυπηρέτηση του πολίτη. Γνώμονας του Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν μπορεί να είναι μόνο η επαγγελματική διευκόλυνση του Δικαστή ή του Δικηγόρου. Η αποσυμφόρηση των δικαστηρίων σημαίνει ταχύτερη διεκπεραίωση των υποθέσεων των πολιτών, όχι λιγότερη δουλειά για ένα δικηγόρο, ο οποίος σαφώς βάλλεται κι αυτός από την κρίση. Μέλημά μας πρέπει να είναι το τελικό όφελος του πολίτη και να βρούμε τις διαδικασίες εκείνες που τελικά τον διευκολύνουν. Αν η αφαίρεση ύλης από τους δικηγόρους και η μεταφορά της ύλης σε άλλο νομικό επάγγελμα, σημαίνει οικονομικό και χρονικό όφελος για τον πολίτη, τότε ναι, να γίνει. Αν όμως αυξάνει το κόστος, με διπλοαμοιβές και γραφειοκρατία, τότε είμαι ενάντια σε μία τέτοια ρύθμιση. Μας ενδιαφέρει το οικονομικό και χρονικό όφελος για τον πολίτη, στον οποίο σήμερα απονέμεται δικαιοσύνη με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς. Οι όποιες σκέψεις μας όμως, δεν θίγουν τους δικηγόρους, η παρουσία και η συμβολή των οποίων είναι απαραίτητη και στις διαδικασίες αυτές. Το να απέχουν είναι συνδικαλιστικό δικαίωμά τους. Οφείλω όμως να ξεκαθαρίσω ότι καμία απόφαση δεν υπάρχει για μεταφορά της ύλης σε συμβολαιογράφους. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Μιλτιάδης Παπαϊωάννου, εξέφρασε την άποψη ότι υπάρχει στο τραπέζι του διαλόγου η πρόταση για έκδοση συγκεκριμένων πράξεων (συναινετικά διαζύγια, προσημειώσεις) σαφώς με παράσταση δικηγόρου από το Ειρηνοδικείο το Συμβολαιογράφο, για ελάφρυνση των Δικαστηρίων. Ζητήθηκαν μάλιστα οι προτάσεις της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων για όλα τα μεγάλα ζητήματα της Δικαιοσύνης, τις οποίες όμως ακόμη περιμένουμε στο Υπουργείο. Θεωρώ λοιπόν ότι οι Δικηγόροι θα έπρεπε να αγωνιούν και να αγωνίζονται για πολύ περισσότερα και μεγαλύτερα θέματα από το προκείμενο. Και για να σας πω την προσωπική μου άποψη, δεν έχω πεισθεί ότι η μεταφορά της ύλης αυτής στους συμβολαιογράφους θα βοηθούσε στην αποσυμφόρηση των Δικαστηρίων. Όμως, δεν συμφωνώ και με την κατευθυνόμενη καταστροφολογία.

ΠτΘ: Υποστηρίζεται ότι τα παραπάνω μέτρα αφανίζουν κυρίως τους νέους δικηγόρους. Τι απαντάτε σε αυτό;
Γ.Π.: Οι νέοι Δικηγόροι δεν κινδυνεύουν από τη θρυλούμενη «μεταφορά ύλης», αφού η παράστασή τους ούτως ή άλλως εξακολουθεί να διασφαλίζεται. Κινδυνεύουν όμως οι νέοι επιστήμονες από την κρίση και την αδράνεια που συντηρείται. Και έχω προτείνει και στην Ολομέλεια των Προέδρων αλλά και στο Δικηγορικό Σύλλογο Ροδόπης να σκεφθούμε από κοινού και να υιοθετήσουμε τρόπους αύξησης της ύλης τους, που και τον πολίτη θα εξυπηρετεί και το δημόσιο συμφέρον θα διαφυλάττει, αλλά και τα εισοδήματά τους θα προστατεύει. Αυτή θα πρέπει να είναι η συμβολή μας κι όχι να αναγάγουμε το Υπουργείο Δικαιοσύνης σε εχθρό των Δικηγόρων. Επιτέλους, ας σκεφθούμε πρωτοποριακά και καινοτόμα, ας ξεφύγουμε από την αδράνεια και την πεπατημένη που κρατάει τους Δικηγόρους σε λογικές του παρελθόντος. Ας μην ξεχνάμε στο Δικηγορικό Σώμα υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός νέων παιδιών, μορφωμένων, με πολλά προσόντα (μεταπτυχιακές σπουδές, ξένες γλώσσες), οι οποίοι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη που οφείλουμε να σχεδιάσουμε για την μετά την κρίση εποχή. Λογικές λοιπόν, που τους κρατούν στο παρελθόν, δεν τους προάγουν και τελικά δεν τους βοηθάνε.

ΠτΘ:Αναταραχή όμως επικρατεί και στο χώρο των σωφρονιστικών υπαλλήλων, των οποίων τα αιτήματα είναι χρόνια. Υπάρχει πρόβλεψη να αντιμετωπισθούν;
Γ.Π.: Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι είναι μια ιδιαίτερη κατηγορία δημοσίων υπαλλήλων και πρέπει να αντιμετωπίζονται έτσι. Κατ’ αρχήν και παρά τη δύσκολη οικονομική συγκυρία στην οποία βρίσκεται η χώρα μας, πετύχαμε να λάβουμε για το 2011 νέες πιστώσεις για την κάλυψη δαπανών νυχτερινών και εξαιρεσίμων, ώστε να πληρώνονται με αξιοπρέπεια οι άνθρωποι που εργάζονται πραγματικά πέραν και εκτός του ωραρίου τους για τις ανάγκες της φυλακής. Ακριβώς γιατί αναγνωρίσαμε το σημαντικό ρόλο τον οποίο επιτελούν οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι ζητήσαμε και πετύχαμε την εξαίρεσή τους από το μέτρο της εργασιακής εφεδρείας.
Τέλος, αυτή τη στιγμή επεξεργαζόμαστε στο Υπουργείο τον τρόπο συνυπηρέτησης των σωφρονιστικών υπαλλήλων με τους/τις συζύγους που υπηρετούν σε άλλους νομούς και ήδη νομοπαρασκευαστικά είμαστε έτοιμοι. Ενώ το πάγιο αίτημα για αύξηση των οργανικών θέσεων μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με την εξαίρεση από την πρόβλεψη του 1/10 για τις προσλήψεις και ήδη έχουμε αποστείλει σχετικές επιστολές στους αρμόδιους Υπουργούς. Πρέπει όμως, όλοι να αντιληφθούμε σε τι κατάσταση βρίσκεται το κράτος. Όσον αφορά την ασφάλεια των φυλακών βέβαια, οι υπερβολές δεν βοηθάνε στη διεκδίκηση αιτημάτων.

Πρώτοι εμείς να δώσουμε το σύνθημα για διαφάνεια

ΠτΘ:Θα φέρει αποτέλεσμα το νομοσχέδιο για δίκες-εξπρές σε υποθέσεις πολιτικής διαφθοράς;
Γ.Π.: Είναι σαφές ότι σε πολλές και συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν αποδόθηκαν ευθύνες σε πολιτικά πρόσωπα, λόγω της επανειλημμένης καταστρατήγησης του άρθρου 86 του Συντάγματος ειδικά από τη ΝΔ. Η πρακτική αυτή που υιοθέτησε κατά κόρον η ΝΔ, ως κυβέρνηση, προκειμένου να προκαλέσει την παραγραφή διάφορων πράξεων των στελεχών της, κλείνοντας άρον- άρον τη Βουλή, προκάλεσε το κοινό αίσθημα απαξιώνοντας σημαντικά το πολιτικό και κοινοβουλευτικό σύστημα στα μάτια των πολιτών. Πρακτική που ακολούθησε βέβαια όλο το πολιτικό σύστημα διαχρονικά. Η δική μας στάση είναι πλέον ξεκάθαρη. Διαφάνεια παντού ακόμα και αν εμπλέκονται πρόσωπα της δικής μας παράταξης. Δεσμευτήκαμε για αλλαγές του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου στα όρια του Συντάγματος αλλά και για αλλαγή της διάταξης του άρθρου 86. Στα όρια λοιπόν του ισχύοντος Συντάγματος δημιουργούμε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο με σκοπό να εκδικάζονται κατά προτεραιότητα και με σύντομη διαδικασία υποθέσεις στις οποίες εμπλέκονται πολιτικά πρόσωπα αλλά και σε υποθέσεις ιδιαίτερης σημασίας για την πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας. Το νομοσχέδιο αυτό κρίθηκε απαραίτητο γιατί οι νομοθετικές ρυθμίσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα θα χρειαστούν ενδεχομένως χρόνο για να αποδώσουν και κάποιες δεν έχουν αποδώσει μέχρι στιγμής τα αναμενόμενα. Οφείλουμε να πείσουμε με πράξεις τους πολίτες ότι πρώτοι εμείς δίνουμε το σύνθημα της διαφάνειας, ότι πρώτοι εμείς δεν ανεχόμαστε φαινόμενα διαφθοράς και πρακτικών που απαξιώνουν την πολιτική και τους πολιτικούς.

Με το νέο νόμο η χρήση ναρκωτικών ουσιών δεν αποτελεί αξιόποινη πράξη

ΠτΘ: Ποιες οι βασικές αλλαγές που επιφέρει το νομοσχέδιο για τα ναρκωτικά;
Γ.Π.: Το νέο νομοσχέδιο για τα ναρκωτικά κάνει πράξη το αυτονόητο. Τα δικαστήρια, το δικαιικό σύστημα της χώρας, σε πολλές περιπτώσεις βρίσκονται πιο μπροστά από τη νομοθεσία, ακριβώς γιατί σε μία καθημερινή τριβή με την πραγματικότητα, έχουν τη δυνατότητα να ξεπερνούν στατικούς νόμους που θεσπίστηκαν κάποτε για να εξυπηρετήσουν σκοπούς της τότε πραγματικότητας. Με το νέο νομοσχέδιο, όχι μόνο εξυπηρετούμε την πραγματικότητα, αλλά νομοθετούμε για το μέλλον. Διαχωρίζουμε οριστικά και με αντικειμενικότατα κριτήρια, τον χρήστη από τον έμπορο ναρκωτικών. Μέχρι σήμερα ήταν αρκετά εύκολο για έναν έμπορο να λάβει, έναντι ευτελούς χρηματισμού, ένα πιστοποιητικό τοξικομανίας και να επωφεληθεί από τις ευνοϊκότερες διατάξεις που υπήρχαν για τον απλό χρήστη. Εμείς θέτουμε τέλος σε αυτή την κατάσταση μιας και το να αποδείξει κανείς ότι είναι απλός χρήστης γίνεται πλέον πολύ πιο αντικειμενικό, με αποδείξεις χορήγησης μεθαδόνης από δημόσια πλέον νοσοκομεία, με ένταξη σε κέντρα απεξάρτησης κ.ο.κ. Δεν θα μπορεί πλέον ο έμπορος να εκμεταλλευτεί τις ευνοϊκές διατάξεις, ενώ αντίθετα, ένας πραγματικός χρήστης, που δεν διαθέτει τα χρήματα για ένα πιστοποιητικό τοξικομανίας να οδηγείται στη φυλακή. Αυτό το φαινόμενο, επιτέλους, σταματά.

ΠτΘ:Πώς απαντάτε σε εκείνους που φοβούνται ότι με τη νέα κυβερνητική πολιτική θα σημειωθεί έξαρση της χρήσης;
Γ.Π.: Απαντάμε με τα σαφέστατα και εμφανή επιστημονικά αποτελέσματα άλλων χωρών της Ευρώπης, αλλά και παγκόσμια, που εφάρμοσαν παρόμοια στρατηγική και είχαν πολύ καλά και ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Η αλήθεια είναι ότι η εικασία που αναφέρατε είναι παραπλανητική, προσχηματική, αποκρύπτει την πραγματική οξύτητα του προβλήματος και προσπαθεί να θολώσει μια σκληρή πραγματικότητα που θέλει τον χρήστη να φυλακίζεται και τον έμπορο, σε πολλές περιπτώσεις να μένει σχεδόν ατιμώρητος. Το πνεύμα αυτού του νομοσχεδίου, όπου εφαρμόστηκε, είχε θετικά αποτελέσματα, τόσο σε επίπεδο μείωσης των χρηστών και πάταξης του εμπορίου ναρκωτικών, όσο και στο επίπεδο της αποσυμφόρησης των φυλακών. Είναι σημαντικό να γνωρίζει ο κόσμος, πως το 40% περίπου των κρατούμενων σχετίζεται με υποθέσεις ναρκωτικών, από μικρές μέχρι μεγάλες, που αυτό το νομοσχέδιο έρχεται να δώσει λύση και σε αυτόν τον τομέα.

ΠτΘ: Ποιες ποινικές συμπεριφορές αποποινικοποιούνται και τι ακριβώς αλλάζει για τους χρήστες;
Γ.Π.: Κατ΄αρχήν, αυτή τη στιγμή το νομοσχέδιο βρίσκεται στο Υπουργείο καθώς τώρα έχει ολοκληρωθεί το στάδιο της διαβούλευσης. Θα ακολουθήσει η συζήτηση στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής και στην Ολομέλεια, όπου μπορεί να υπάρξουν αλλαγές ή διορθώσεις σε κάποιες διατάξεις. Σε κάθε περίπτωση όμως, στόχος του νέου πλαισίου ποινών που προβλέπει το νομοσχέδιο είναι να γίνει μια προσπάθεια διάκρισης και διαβάθμισης των εγκλημάτων, ώστε να αποφεύγονται οι αδικίες. Μέχρι σήμερα η χρήση ναρκωτικών ήταν κατ’ αρχήν αξιόποινη πράξη και ο χρήστης τιμωρούνταν με φυλάκιση μέχρις ενός έτους, ή ακόμα η πράξη μπορεί να κρινόταν ατιμώρητη. Με το νέο νόμο η χρήση ναρκωτικών ουσιών δεν αποτελεί αξιόποινη πράξη. Η ρύθμιση αυτή υπαγορεύθηκε αφενός γιατί νομικά η χρήση αποτελεί πράξη αυτοπροσβολής του εννόμου αγαθού από τον φορέα του και αφετέρου στη δικαστηριακή πρακτική η χρήση παραμένει τις περισσότερες φορές και σήμερα ατιμώρητη, αφού για συμπτωματική χρήση δεν μπορούμε να καταδικάζουμε για μια ολόκληρη ζωή ένα νέο άνθρωπο.
Επίσης, γίνεται μια νέα διαβάθμιση ως προς τους διακινητές των ναρκωτικών ουσιών, ώστε να τηρείται η αρχή της αναλογικότητας κατά την ποινική μεταχείρισή τους και να είναι εξορθολογισμένο το πλαίσιο των ποινών.
Η ποινή των ισοβίων προβλέπεται στις πολύ σοβαρές υποθέσεις εμπορίας ναρκωτικών. Κι αυτό γιατί υπήρχε το παράδοξο στην ελληνική δικαιοσύνη χρήστες που διακινούν μικροποσότητες για τη δόση τους να βρίσκονται στη φυλακή με δυσανάλογα μεγάλες ποινές κάθειρξης.
Μια επίσης σημαντική τομή στο νομοσχέδιο είναι η δυνατότητα του δικαστηρίου της ουσίας να απεγκλωβιστεί από τη χρήση ενός και μοναδικού αποδεικτικού μέσου και να συνεκτιμήσει ισότιμα και άλλα αποδεικτικά μέσα, όπως είναι τα έγγραφα που αναφέρονται για παράδειγμα σε συμμετοχή σε προγράμματα του ΟΚΑΝΑ ή σε περίθαλψη για παθήσεις συνδεόμενες με την χρήση ναρκωτικών ουσιών κλπ. Με τον τρόπο αυτό, για παράδειγμα, δεν θα μπορούν μεγαλέμποροι να επικαλούνται γνωματεύσεις τοξικοεξάρτησης για να επιτυγχάνουν σημαντικές μειώσεις της ποινής τους.
Τέλος, θα ήθελα να αναφερθώ σε δύο σημαντικές καινοτομίες που εισάγονται με το νομοσχέδιο και σχετίζονται με την ειδική μεταχείριση των χρηστών ναρκωτικών ουσιών. Πρώτον, καθιερώνεται ένα δικαίωμα στη θεραπεία, δηλαδή στην απεξάρτηση, του εξαρτημένου κρατούμενου, και δεύτερον, προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής εναλλακτικών μέτρων απεξάρτησης από το δικαστήριο. Αν δηλαδή ο κρατούμενος δηλώσει ότι επιθυμεί να συμμετάσχει σε εγκεκριμένο από το νόμο πρόγραμμα απεξάρτησης, θεραπευτικό κατάστημα ή ειδικό τμήμα καταστήματος κράτησης για απεξάρτηση, το δικαστήριο διατάσσει την εισαγωγή του σε τέτοιο πρόγραμμα ή κατάστημα.

Είμαι υπέρ της ελεύθερης έκφρασης του κάθε πολίτη

ΠτΘ: Οι ρυθμίσεις για το διαδίκτυο σε ποια κατεύθυνση θα κινηθούν; Τι θα προβλέπεται για όσους διαπράττουν αδικήματα κρυπτόμενοι πίσω την ανωνυμία του διαδικτύου;
Γ.Π.: Είναι ακλόνητη η πεποίθησή μου υπέρ της ελεύθερης έκφρασης του κάθε πολίτη. Είναι κατοχυρωμένο δικαίωμα και θεμέλιο Δημοκρατίας. Το διαδίκτυο και οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν τη δυνατότητα της δημοσίευσης της άποψης του κάθε πολίτη, αλλά και την κυκλοφορία αυτής της άποψης με ταχύτατους ρυθμούς και σε πολύ μεγαλύτερο κοινό από ότι στο παρελθόν. Όλοι μας άλλωστε χρησιμοποιούμε το ίντερνετ για να προβάλλουμε τις θέσεις και τις απόψεις μας. Κάθε μας δικαίωμα όμως συνοδεύεται από υποχρεώσεις. Βασική υποχρέωση όλων μας και, επίσης, θεμέλιο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, είναι ο σεβασμός της προσωπικότητας και των δικαιωμάτων των υπόλοιπων συμπολιτών μας. Στην καθημερινότητά μας, αν συκοφαντηθούμε ή προσβληθεί η προσωπικότητά μας από κάποιον, έχουμε το δικαίωμα να ασκήσουμε μια σειρά από ενέργειες για να πάψει αυτή η προσβολή ή τουλάχιστον να αποδειχτεί η γνησιότητά της. Γιατί να μην συμβαίνει το ίδιο, όταν κάποιος, μέσω διαδικτύου, κρυμμένος πίσω από την ανωνυμία, προσβάλλει βάναυσα την προσωπικότητα, τα ατομικά δικαιώματα κάποιου άλλου;
Θα ήθελα να σημειώσω και κάτι ακόμα. Πολλών το μυαλό θα κατευθυνθεί στα blogs. Ότι δηλαδή στόχος είναι η “φίμωση” κάποιων. Τίποτα δεν είναι πιο ψευδές. Στο διαδίκτυο καταγράφεται καθημερινά, πλήθος αδικημάτων, από την δημοσίευση φωτογραφιών και βίντεο, μέχρι την διακίνηση ναρκωτικών και την παιδική πορνεία. Δεν μπορεί να συνεχίζεται μια ασύδοτη κατάσταση, η οποία μπορεί να χτυπήσει την πόρτα κάθε οικογένειας, κάθε παιδιού. Όπως ανέφερα και προηγουμένως, η πραγματικότητα αλλάζει καθημερινά, τα πράγματα εξελίσσονται και είναι λογικό και αναγκαίο, να εξελίσσονται και οι νόμοι που οφείλουν να διέπουν την προστασία της προσωπικότητας και γενικότερα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.