Θυμιος Σωκος γενικος γραμματεας της Αποκεντρωμενης Διοικησης Μακεδονιας – Θρακης, Για τον χρυσο ο,τι αποφασισει η τοπικη κοινωνια

Αποτίμηση του έργου που επιτέλεσε κατά την διάρκεια διαχείρισης του ΕΣΠΑ το πρώτο εξάμηνο του 2011 έκανε μιλώντας στο ραδιόφωνο του Παρατηρητή και στην εκπομπή του Δάμωνα Δαμιανού ο γενικός γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης κ. Θύμιος Σώκος, διότι όπως είναι γνωστό από τις 1/7 το ΕΣΠΑ το διαχειρίζονται οι αιρετοί περιφερειάρχες. Ο κ. Σώκος εκφράζει την άποψη ότι δρομολογήθηκε πλέον η διαδικασία της αποκέντρωσης και ότι ο ίδιος θα σταθεί αρωγός στις προσπάθειες των αιρετών ώστε να επιτευχθεί ανάπτυξη.

ΠτΘ: κ. Σώκο πώς αισθάνεστε τώρα που παραδώσατε το ΕΣΠΑ για διαχείριση στους αιρετούς περιφερειάρχες;
Θ.Σ.: Αισθάνομαι πολύ καλά, διότι δρομολογήθηκε πλέον και τυπικά η διαδικασία μιας αποκέντρωσης σε όλα τα ζητήματα με βασική ευθύνη την ανάπτυξη του τόπου, των αιρετών περιφερειών, των δήμων της κάθε περιοχής. Αυτό με κάνει ιδιαίτερα χαρούμενο και συναγωνιστή στις προσπάθειες των αιρετών για να μπορέσουμε πραγματικά να επιτύχουμε μια ανάπτυξη που στηρίζεται στα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε περιοχής, με επιλογές όμως που θα αφορούν στα πλαίσια συγκεκριμένων στόχων και βεβαίως με διαφάνεια σε όλες τις ενέργειες και τα όργανα της αυτοδιοίκησης να καθορίζουν τις επιλογές σε σχέση με την ανάπτυξη.

ΠτΘ: Ποιος θα είναι από εδώ και πέρα ο θεσμικός σας ρόλος σε ό,τι αφορά στο ζήτημα της διαχείρισης των κοινοτικών πόρων;
Θ.Σ.: Θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι το βάρος σε θεσμικό επίπεδο δόθηκε μέχρι τώρα στο να είναι ενισχυμένος και ουσιαστικός ο ρόλος της αυτοδιοίκησης και του πρώτου και του δεύτερου βαθμού και βεβαίως να προετοιμάσουμε κατά κάποιο τρόπο αυτή τη μεταβατική περίοδο. Από εδώ και στο εξής θα πρέπει να προσπαθήσουμε, και αυτό είναι μια δουλειά που ήδη ξεκίνησε και γίνεται, να ανασυγκροτήσουμε την παρουσία του κράτους μέσω των υπηρεσιών ασφαλώς στην ελληνική περιφέρεια. Σε αυτό το θέμα έχει δρόμο αρκετό να διανύσουμε. Το κράτος θα πρέπει να έχει ένα ισχυρό βραχίονα σε κάθε περιοχή, στην περιφέρεια κυρίως, για να μπορέσει πραγματικά να υποστηρίξει και να συμπαρασταθεί στις πρωτοβουλίες των αιρετών, της περιφέρειας και των δήμων. Σε αυτό το θέμα το επόμενο διάστημα θα έχουμε και θεσμικές πρωτοβουλίες.

ΠτΘ: Οι θεσμικές πρωτοβουλίες που θα έχετε είναι ανακοινώσιμες ή είναι υπό διαμόρφωση ακόμα;
Θ.Σ.: Είναι υπό διαμόρφωση. Ήδη γίνεται μια εργασία για να μπορέσουμε να καταλήξουμε, ελπίζω στα μέσα του φθινοπώρου, σε θεσμικές βελτιώσεις του όλου συστήματος που έχει να κάνει με την παρουσία του κράτους ως ισχυρού βραχίονα για να μπορέσει να στηρίζει την αποκέντρωση στην ελληνική περιφέρεια.

Το ΕΣΠΑ βοήθησε και βοηθά την ελληνική οικονομία

ΠτΘ: Γίνεται μια συζήτηση και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αλλά και στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης και εισπράττεται από την κοινωνία και από την πραγματική οικονομία για τη δυνατότητα του ΕΣΠΑ στην αναθέρμανση και επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας, που βρίσκεται σε τρομερή ύφεση. Από την εμπειρία που έχετε μπορεί πράγματι το ΕΣΠΑ υπό τις παρούσες συνθήκες αλλά και με δεδομένη στην στάση των τραπεζών απέναντι στην χρηματοδότηση των επιχειρήσεων να λειτουργήσει προς την κατεύθυνση αναθέρμανσης της ελληνικής οικονομίας;
Θ.Σ.: Θα βοηθήσει και βοηθά το ΕΣΠΑ και κάθε Κοινοτικό Πλαίσιο, μη ξεχνάμε ότι ήδη πέρασαν Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα, το πρώτο, το δεύτερο και το τρίτο ΚΠΣ, τώρα είμαστε στο τέταρτο, ουσιαστικά στο πέμπτο, συμπεριλαμβανομένων και των ΜΟΠ. Κάθε φορά δημιουργείται ένας μύθος, ότι δηλαδή μετά τα ΜΟΠ οι Έλληνες θα τρώνε με χρυσά κουτάλια, όπως και μετά το πρώτο ή το δεύτερο ΚΠΣ. Αυτά ήταν υπερβολές και τώρα μπαίνουμε στη διαδικασία μιας νέας υπερβολής, ότι με το ΕΣΠΑ θα λύσουμε όλα τα προβλήματα της χώρας. Λύνουμε όμως προβλήματα, όπως υποδομών, που πραγματικά θα καθυστερούσαν πολύ ή δεν θα γίνονταν ποτέ. Οι μεγάλοι οδικοί άξονες της χώρας μας έχουν να κάνουν με την κοινοτική ενίσχυση σε χρηματοδότηση και σε υποστήριξη και πολλά άλλα έργα, μικρά και μεγάλα, έργα που υποστηρίχθηκαν από τις τοπικές αρχές και έχουν αποδώσει και βεβαίως θα πρέπει να παραδεχθούμε ότι σε όλα αυτά τα χρόνια της εφαρμογής των κοινοτικών προγραμμάτων, η όψη της χώρας είναι εντελώς διαφορετική. Είναι συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα βεβαίως και εδώ συμπεριλαμβάνεται και το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, εφόσον έχουμε συμμετοχή. Σε παλιότερες εποχές αυτή η συμμετοχή ήταν 25%, τώρα είναι συγχρηματοδοτούμενα κατά 50%, γίνεται μια κουβέντα να οδηγηθούμε σε μικρότερη συγχρηματοδότηση της τάξεως του 15%, αυτό είναι πολύ καλό για την εποχή και τις δυσκολίες που έχουμε. Εν πάση περιπτώσει έχουμε ουσιαστική βοήθεια στην ανάπτυξη υποδομών οι οποίες τηρουμένων των αναλογιών φέρνουν κάποια ανάπτυξη σε ορισμένες περιπτώσεις και μεγαλύτερη σε κάποιες άλλες.

Έχουμε σημαντική υστέρηση στο ΕΣΠΑ σε σύγκριση με αυτό που έπρεπε να γίνει

ΠτΘ: Στο έντυπο που εκδώσατε και το οποίο περιλαμβάνει τις ενέργειες στις οποίες προβήκατε το τελευταίο εξάμηνο που διαχειριστήκατε εσείς το ΕΣΠΑ φαίνεται ότι ουσιαστικά έχουν συμβασιοποιηθεί σε ό,τι αφορά στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και προϋπολογισθεί εντάξεις έργων που υπερβαίνουν το 90% των συνολικών εκχωρήσεων του προγράμματος που ανέρχονται σε 586 περίπου εκατομμύρια ευρώ συνολικά. Ποια περιθώρια έχει από εδώ και πέρα η αιρετή περιφέρεια προκειμένου να ασκήσει πολιτική ανάλογη με τη φυσιογνωμία της περιοχής;
Θ.Σ.: Κατ’ αρχήν εδώ θα πρέπει να δώσω τα συγχαρητήριά μου και να ευχαριστήσω την ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή και όσους αγωνίστηκαν για την υλοποίηση αυτού του προγράμματος και συνεργάστηκαν. Ένα πρόγραμμα όμως που ξεκίνησε τυπικά το 2007 και ουσιαστικά το 2009 και αντιλαμβάνεσθε ότι σήμερα δεν θα έπρεπε να μιλάμε για εντάξεις έργων αλλά για εκτελέσεις. Πετύχαμε με πολύ μεγάλη προσπάθεια οφείλω να πω και να ευχαριστήσω και πάλι όλους τους εμπλεκόμενους. Το να το εντάξουμε το 90% του προγράμματος είναι πολύ μεγάλο έργο αλλά σε υστέρηση εφόσον το πρόγραμμα έπρεπε να τρέχει από το 2007. Αυτό αντικατοπτρίζεται στις απορροφήσεις οι οποίες στις 30/6 φθάνουν στο 19,4%. Σε άλλες εποχές κατηγορούσε η αντιπολίτευση την κυβέρνηση ότι τα πρώτα τρία χρόνια δεν είχε πολύ μεγάλες απορροφήσεις Θυμάστε τι είχε συμβεί με το Γ ΚΠΣ το 2000-2004. Αν συγκρίνουμε λοιπόν τα μεγέθη της πρώτης τριετίας του ΕΣΠΑ με την πρώτη τριετία του Γ΄ ΚΠΣ, είναι ασύγκριτα μεγαλύτερα τα ποσοστά απορρόφησης και των εντάξεων την εποχή εκείνη. Άρα δεν πρέπει να κρίνουμε τι έγινε το εξάμηνο ή τους τελευταίους είκοσι μήνες. Θα πρέπει να δούμε τι έπρεπε να γίνει από το 2007 και εδώ οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι έχουμε σημαντική υστέρηση σε σύγκριση με αυτό που έπρεπε να γίνει και τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η χώρα απέναντι στην ΕΕ.

ΠτΘ: Τι έργο θα επιτελέσει από εδώ και πέρα η αιρετή περιφέρεια;
Θ.Σ.: Θα εκτελέσει το πρόγραμμα το οποίο δεν είναι μακριά από τις δικές της επιδιώξεις, απλά την ένταξη την έκανε ο γενικός γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης με την εισήγηση της Διαχειριστικής Αρχής και βεβαίως μέσα στους στόχους και επιλογές των τοπικών κοινωνιών. Μη ξεχνάμε επίσης ότι αυτά τα έργα πρότειναν και αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν οι φορείς της αυτοδιοίκησης του πρώτου ή του δεύτερου βαθμού κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους. Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα. Το ζήτημα είναι ένα και μοναδικό: να επισπεύσουμε τις διαδικασίες υλοποίησης του προγράμματος, εκτέλεσης των έργων, απορροφήσεων για να μπορέσουμε να είμαστε πραγματικά στην ώρα μας εκεί που πρέπει, στις μεγαλύτερες δυνατές απορροφήσεις για το συμφέροντα της ανάπτυξης και της οικονομίας μας.

ΠτΘ: Μιλώντας με τον κ. Γιαννακίδη μου μετέφερε τη σκέψη του ότι θα προσπαθήσει να πείσει τη διοίκηση στην Αθήνα ώστε να εντάξει κάποια έργα κάποιες χρηματοδοτήσεις σε τομεακά προγράμματα υπουργείων για να τον αποδεσμεύσουν ώστε να μπορεί να κάνει ανάπτυξη με χρήματα που θα περισσέψουν από αυτή την μεταφορά πόρων. Συμφωνείτε με αυτό το σκεπτικό;
Θ.Σ.: Μακάρι να τα καταφέρει ο αγαπητός φίλος κ. Γιαννακίδης και όπου μπορώ να είμαι συμπαραστάτης θα είμαι. Θα πω όμως ότι λυπάμαι γιατί δεν υπάρχουν τομεακά προγράμματα στα οποία μπορούμε να ελπίζουμε, ή είναι περιορισμένα και ενδεχομένως στον τομέα των επενδύσεων. Η θέση μου είναι σαφής και ξεκάθαρη.

ΠτΘ: Στην περιφερειακή ενότητα Ροδόπης καθόλη τη διάρκεια του εξαμήνου που έτρεξε εντάχθηκε ένα και μοναδικό έργο που αφορά τον άξονα υδροφόρου ορίζοντα και ποιότητα ζωής και αναφέρεται στις υδροδοτήσεις οικισμών της δημοτικής ενότητας Αιγείρου του δήμου Κομοτηνής με προϋπολογισμό 756.000 ευρώ. Γιατί ο νομός Ροδόπης κατόρθωσε μέσα σε ένα εξάμηνο να εντάξει μόνο αυτό το έργο;
Θ.Σ.: Προφανώς είχε εκμεταλλευτεί το προηγούμενο διάστημα ή πρόκειται να εκμεταλλευτεί το επόμενο.

ΠτΘ: Είστε πολύ ευγενής. Η διαφορά με τους άλλους νομούς είναι τεράστια και προφανώς σύμφωνα με την άποψή μου δεν είχαν ώριμες εντάξεις…
Θ.Σ.: Υπάρχουν περιθώρια να ενταχθούν και άλλα έργα. Μη ξεχνάμε όμως ότι στη Ροδόπη εκτελούνται και πολύ σημαντικά έργα.

Έχω μεγάλη πίστη στους κάθετους άξονες και στην ανάπτυξη που θα δώσουν

ΠτΘ: Ο κάθετος άξονας που αποτελεί αίτημα της κοινωνίας από το 1950 και μετά επρόκειτο να παραδοθεί σύμφωνα με τις συμβάσεις με τους εργολάβους στις 20/7. Πότε κατά την άποψή σας πρόκειται να παραδοθεί;
Θ.Σ.: Όταν επισκέφθηκα τον άξονα με διαβεβαίωσαν ότι με τους ρυθμούς εκτέλεσης του έργου θα ήμασταν έτοιμοι αρχές Αυγούστου. Θεωρώ ότι το χρονοδιάγραμμα δεν έχει αλλάξει και πολύ, παρά τις κάποιες δυσκολίες. Είναι ένα σημαντικότατο έργο, εξαιρετικό από τεχνικής πλευράς και νομίζω ένα έργο που θα αλλάξει εντελώς την εικόνα και την φυσιογνωμία της περιοχής αυτής μια και θα καταστεί ο βασικός δρόμος εισόδου – εξόδου για ένα πολύ μεγάλο μέρος από και προς τη Βουλγαρία. Είναι σημαντικό αναπτυξιακό έργο. Έχω μεγάλη πίστη στους κάθετους άξονες και στην ανάπτυξη που θα δώσουν και βεβαίως δεν είναι μόνο τα θέματα ανάπτυξης αλλά και πολλά άλλα ζητήματα που θα συνοδεύουν το έργο αυτό.

ΠτΘ: Βρισκόμαστε στο μέσο της τουριστικής περιόδου. Η περιφέρειά μας έχει δύο νησιά. Η Σαμοθράκη παλεύει να αποκτήσει ακτοπλοϊκή σύνδεση. Εκτιμάτε ότι το βάρος που δείχνει το κράτος, στον τουρισμό είναι αντάξιο της φυσιογνωμίας της περιοχής και ταυτόχρονα των προσδοκιών για μια αύξηση του τοπικού μας ΑΕΠ;
Θ.Σ.: Θα σας μιλήσω ευθέως. Η Σαμοθράκη είναι ένας ανεκμετάλλευτος σημαντικότατος πόλος όχι μόνο για τον τουρισμό αλλά και για πολλές άλλες δραστηριότητες. Θέλω να πιστεύω ότι με τη σύμβαση που υπογράφηκε για τις έρευνες του γεωθερμικού πεδίου αλλάζει και η εποχή για τη Σαμοθράκη και για την αξιοποίηση των πόρων που διαθέτει. Έχω πει ότι η Σαμοθράκη έχει όλες τις προϋποθέσεις να είναι ένας τόπος τουριστικού προορισμού τριακόσιες εξήντα πέντε ημέρες το χρόνο. Το πιστεύω και προς την κατεύθυνση αυτή θα κάνω και τις εισηγήσεις μου και θα κάνω ό,τι μου αναλογεί σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές και την τοπική κοινωνία και βεβαίως σε αυτό το θέμα ένα μεγάλο μέρος πρωτοβουλιών αφορά τους αιρετούς.

Είναι πάρα πολύ νωρίς και μικρός ο χρόνος για να κρίνουμε ένα νέο θεσμό

ΠτΘ: Έχετε μεγάλη πείρα ως αιρετός και ένα εξάμηνο τους παρακολουθείτε ως γραμματέας αποκεντρωμένης διοίκησης και μάλιστα με ένα νέο θεσμό τον “Καλλικράτη”, που του ασκείται ιδιαίτερη κριτική για το πόσο τελικά συντόνισε ή αποσυντόνισε την λειτουργία του ελληνικού δημόσιού τομέα. Ποια είναι η δική σας άποψη;
Θ.Σ.: Στην συντριπτική πλειοψηφία έχουμε συντονισμό και έχουμε καλύτερες αποδόσεις και θα έλεγα ότι έχουμε και ρυθμούς εξαιρετικούς. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις που το σύστημα θέλει βελτίωση. Έχει να κάνει και με τα πρόσωπα, και με το σύστημα, έχει να κάνει και με πολλά άλλα πράγματα. Θεωρώ ότι είναι πάρα πολύ νωρίς και μικρός ο χρόνος για να κρίνουμε ένα νέο θεσμό, μια ουσιαστικά ανατροπή που ξεκίνησε να γίνεται στο μοντέλο της διοίκησης με πρωταγωνιστή την αυτοδιοίκηση πρώτου και δεύτερου βαθμού.
Είναι πολύ μικρός ο χρόνος για να κάνουμε την κριτική. Πρέπει να δούμε αποτελέσματα. Θα σας πω ότι οπουδήποτε κι αν εφαρμόστηκαν αυτά τα μέτρα, το βάθος χρόνου που απαιτούνταν ήταν πολύ μεγαλύτερο από μία θητεία δημαρχιακή ή περιφερειακή. Θα πρέπει να είμαστε σε μια ετοιμότητα, να διορθώνουμε πράγματα, να προλαβαίνουμε τα πισωγυρίσματα και να βελτιωνόμαστε κινούμενοι προς τα εμπρός. Φθάνει να έχουμε το στόχο. Αυτό είναι νόμος, είναι κανόνας, είναι αξίωμα και δεν μπορούμε να το παραγνωρίσουμε. Είμαστε σε μια καινούργια εποχή σε ό,τι έχει να κάνει με την αυτοδιοίκηση και το ρόλο της σε μια καινούργια εποχή, σε ό,τι έχει να κάνει με το ρόλο του κράτους κατά συνέπεια και με το ρόλο των υπαλλήλων. Το ζήτημα είναι ότι είμαστε και σε μια κρίσιμη πολιτική περίοδο, μια δύσκολη οικονομική περίοδο για τη χώρα. Όλα μαζί αυτά αποτελούν το καλό πακέτο για ένα καλύτερο μέλλον.

Η χώρα μας εισάγει ετησίως 100.000 τόνους ζεολίθου από την Τουρκία και τη Βουλγαρία

ΠτΘ: Ασχοληθήκατε ιδιαίτερα με το υπέδαφος και τις εξορύξεις αυτό το εξάμηνο της θητείας σας. Είχαμε και την ημερίδα στη Δράμα αλλά και την περίφημη επένδυση του ζεόλιθου στο βόρειο Έβρο, η οποία τελικά φαίνεται ότι βρίσκεται στον αέρα. Γιατί αυτό;
Θ.Σ.: Ασχολήθηκα και θα συνεχίζω να ασχολούμαι, εφόσον ο ορυκτός πλούτος είναι δημόσια περιουσία και παραμένει στην αρμοδιότητα του γενικού γραμματέα, του κράτους. Η αρμοδιότητα αυτή δεν μεταβιβάζεται. Για τον ζεόλιθο πιστεύω ότι είναι ένας σημαντικός πλουτοπαραγωγικός πόρος για την περιοχή του Έβρου και θα κάνω ό,τι δυνατόν για να αξιοποιηθεί. Είναι αδιανόητο σήμερα η χώρα να έχει κοιτάσματα ζεόλιθου που θα μπορούσαν να καλύψουν τις εγχώριες ανάγκες και να μην το αξιοποιούμε.
Μη ξεχνάμε ότι η χώρα εισάγει 100.000 τόνους ετησίως από τη Βουλγαρία και την Τουρκία

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι η σκέψη σας αυτή βρέθηκε σε δυσαρμονία με τις προτεραιότητες του υπουργείου και υπήρξε αυτή η πρόσφατη ανάκληση;
Θ.Σ.: Ό,τι έγινε, έγινε νόμιμα και με την έγκριση της Διυπουργικής Επιτροπής και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης. Για το θέμα αυτό θα υπάρξουν εξελίξεις το επόμενο διάστημα

ΠτΘ: Θετικές ή αρνητικές σε ότι αφορά στην συγκεκριμένη επένδυση;
Θ.Σ.: Σε κάθε περίπτωση, από όποιο πόστο κι αν βρίσκεται ο καθένας θα πρέπει να αγωνιστούμε για την ανάκαμψη και ανάταση της ελληνικής οικονομίας. Μια από τις παραμέτρους που αλλάζει τα δεδομένα σε σχέση με την ανάπτυξη είναι η αξιοποίηση των πόρων που έχουμε και ο ζεόλιθος είναι πόρος που έχουμε και δεν εκμεταλλευόμαστε. Πρέπει να τον εκμεταλλευτούμε όπως και κάθε άλλο ορυκτό.

Το θέμα του χρυσού αφορά την τοπική κοινωνία και τους φορείς της

ΠτΘ: Ένα θέμα που δίχασε την τοπική κοινωνία είναι το θέμα της εξόρυξης του χρυσού. Θεωρείτε ότι μεταξύ των ορυκτών που θα πρέπει να αξιοποιηθούν είναι και αυτό;
Θ.Σ.: Η θέση μου είναι ίδια με αυτή του πρωθυπουργού που ανέπτυξε στην Κομοτηνή πριν από μερικούς μήνες. Ότι δηλαδή τίποτα δεν θα προχωρήσει χωρίς την συναίνεση της τοπικής κοινωνίας. Το θέμα του ζεόλιθου έχει να κάνει όχι μόνο με την συναίνεση αλλά και την απαίτηση της κοινωνίας και των φορέων της για να προχωρήσουμε στην αξιοποίησή του. Με το χρυσό ενδεχομένως τα πράγματα να είναι διαφορετικά. Το θέμα αφορά πρωτίστως την τοπική κοινωνία και τους φορείς της.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.