«Ο πολιτισμος στους οικισμους πρεπει να στηριζεται στον εθελοντισμο»

Οι πολιτιστικές εκδηλώσεις που διεξάγονται στην Αίγειρο είναι οι τελευταίες υπό την σκέπη του δήμου Αιγείρου, εφόσον η ενσωμάτωσή του στο Δήμο Κομοτηνής είναι πλέον γεγονός. Κάνοντας ένα απολογισμό όλης αυτής της δωδεκαετούς προσπάθειας της δημοτικής αρχής στα πολιτιστικά δρώμενα ο δήμαρχος κ. Βαγγέλης Λίτσος, μιλώντας στον ΠτΘ, αποτιμά ότι έγινε έργο οι καρποί του οποίου όμως θα αποδώσουν και θα είναι ορατοί στο μέλλον, ενώ συγχρόνως τοποθετεί τις παραμέτρους που πρέπει να εξετασθούν, ώστε το πολιτιστικό προϊόν να αποδώσει όσο το δυνατόν περισσότερο.

Προσπαθήσαμε οι σύλλογοι να περάσουν από το φολκόρ σε μια πολύπλευρη δράση

Ξεκινώντας από την κατάσταση που βρήκαν αναλαμβάνοντας τα ηνία του νέου Καποδιστριακού δήμου στο πλαίσιο των πολιτιστικών συλλόγων, ο κ. Λίτσος τονίζει ότι «υπήρχαν ήδη κάποια σωματεία και κάποιοι σύλλογοι οι οποίοι ήταν επικεντρωμένοι θα λέγαμε στο να πλαισιώνουν τις θρησκευτικές γιορτές που υπήρχαν στο δήμο, τα γνωστά λαϊκά πανηγύρια. Ορισμένα από αυτά τα σωματεία ήταν απλά σωματεία – σφραγίδες και είχαν λειτουργήσει μια περίοδο κατά τη δεκαετία του ογδόντα και μετά είχαν ατονήσει, ενώ κάποια άλλα παρουσίαζαν μια συγκεκριμένη πολύ μικρή πολιτιστική δραστηριότητα. Όταν δημιουργήθηκε ο δήμος έθεσε στόχο να κάνει πρώτον ένα ξεκαθάρισμα στο ποια σωματεία είναι βιώσιμα, έχουν στόχους, έμψυχο υλικό και έχουν και τις οικονομικές δυνατότητες να συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται και ποια όχι. Όποια από αυτά μπορούσαν να επαναδραστηριοποιηθούν, είχαν, για παράδειγμα, την νομική στήριξη να φτιάξουν τα καταστατικά τους και την οικονομική για να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν τις δράσεις τους. Επίσης, η διάσταση που προσπαθήσαμε να δώσουμε ήταν αυτή καθαυτή η πολιτιστική από τη μια πλευρά, αλλά από την άλλη, λόγω της θέσης του δήμου και λόγω του ότι έχουμε και μια αναπτυγμένη τουριστική δραστηριότητα, να ενταχθεί ένα κομμάτι των πολιτιστικών δραστηριοτήτων και στο πλαίσιο της τουριστικής αξιοποίησης του δήμου. Αυτό κυρίως αφορούσε τους νότιους οικισμούς που κατάφεραν να πλαισιώσουν και να δώσουν κάποιες ημέρες διαφορετικές στους τουρίστες που έρχονταν στην παραλιακή μας ζώνη μόνο για τον ήλιο και τη θάλασσα.

Στο βόρειο κομμάτι η δραστηριότητα ξέφυγε και σε άλλου είδους θεματολογίες. Συγκεκριμένα ο Πολιτιστικός Σύλλογος Αιγείρου ανέπτυξε δράση και στα θέματα περιβάλλοντος με οργανωμένες δενδροφυτεύσεις, με θέματα που α φορούσαν την ανακύκλωση, σε θέματα υγείας, κοινωνικής μέριμνας, για παράδειγμα ήταν σημαντική η παρουσία του συλλόγου όταν εκκενώσαμε τον οικισμό της Μελέτης που λειτούργησε και ως ΜΚΟ. Έγιναν, λοιπόν, κάποια βήματα την ωρίμανση των οποίων θα βλέπαμε στα επόμενα χρόνια, και πιστεύω ότι θα τη δούμε, ώστε να φύγουμε από το καθαρά κλειστό φολκλορικό χαρακτήρα των συλλόγων και να περάσουν σε μια πολύπλευρη δράση που θα τους μετέτρεπε από πολιτιστικά σωματεία σε μη Κυβερνητικές Οργανώσεις με πολύπλευρη δράση πολιτιστική κοινωνική και περιβαλλοντική. Θεωρώ ότι σε αυτό τον τομέα ο δήμος συνέβαλε περισσότερο οικονομικά και ηθικά συμπαραστεκόμενος στα σωματεία».

Καταγραφή ηθών και εθίμων

Ένα άλλο κομμάτι που δεν πρέπει να παραβλεφθεί είναι ότι κατά το διάστημα του Καποδιστριακού Δήμου έγινε μια καλή καταγραφή αρκετών ηθών και εθίμων της περιοχής, «τα οποία έλαβαν μορφή βιβλίου και έτσι ήδη υπάρχουν δύο εκδόσεις, μια που αφορά όλους ους οικισμούς σε συνεργασία με το Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας του ΔΠΘ και υπάρχει ένα άλλο βιβλίο που αφορά στην περιοχή της Μέσης του κ. Παπουλιά και τώρα ετοιμάζεται να εκδοθεί και ένα τρίτο βιβλίο της κ. Ισπιρίδου που αφορά στον οικισμό της Αιγείρου. Θεωρώ ότι αυτά τα τρία βιβλία θα μείνουν κτήματα εσαεί. Το βιβλίο του κ. Παπουλιά θα επανεκδοθεί βελτιωμένο, και ήδη τα δύο βιβλία έχουν αναρτηθεί στο διαδίκτυο και μπορεί ο καθένας από οποίο σημείο του κόσμου να τα εντοπίσει και να ενημερωθεί για αυτά. Μάλιστα, η δουλειά του κ. Βαρβούνη, σε συνεργασία με τα Πολιτιστικά Σωματεία του Δήμου, είχε ως αποτέλεσμα να συγκεντρωθεί υλικό, κυρίως ηχογραφημένο, με κάποιους εκ των οποίων οι μισοί δεν είναι στη ζωή. Αυτό το υλικό υπάρχει στο Τμήμα Ιστορίας Εθνολογίας στο ΔΠΘ και είναι στα χέρι του κάθε μελετητή. Ο δήμος είχε σκοπό και θα γίνει πρόταση στο νέο δήμο Κομοτηνής να το φροντίσει επειδή ήταν σε μαγνητοταινίες αυτό το υλικό να περάσει και σε ψηφιακή μορφή ώστε να μπορεί να περάσει και σε ηλεκτρονικές βιβλιοθήκες».

Απαραίτητη η δημιουργία πολιτιστικής παιδείας

Δεν πρέπει να παραβλεφθεί το γεγονός της στήριξης των παραδοσιακών συγκροτημάτων των συλλόγων. «Όταν ξεκινήσαμε δεν υπήρχαν στολές και σήμερα η Μέση η Καλλίστη και η Αίγειρος έχουν τις δικές τους στολές με ελάχιστη οικονομική ενίσχυση από το δήμο, αλλά μέσα από την καθοδήγηση έγιναν πολλά πράγματα.
Με τη Φιλαρμονική του δήμου δεκάδες παιδιά ήρθαν σε επαφή με τη μουσική απέκτησαν μουσική παιδεία και πειθαρχία και νομίζω ότι πέρα από το τι θα κάνουν αυτά τα παιδιά στο μέλλον σε σχέση με τη μουσική είναι κάτι που θα τους μείνει για πάντα.

Αν, λοιπόν, δούμε το πώς ξεκινήσαμε το 1999 και πως είμαστε το 2010 σαφώς η πολιτιστική υποδομή που έχει δημιουργηθεί χωρίς να αναιρέσει το παρελθόν έχει δημιουργήσει και νέες προοπτικές. Η ευθύνη τώρα μένει στο νέο δήμο να υποστηρίξει ό,τι αξιόλογο υπάρχει έτσι ώστε αυτά που δημιουργήθηκαν όλα αυτά τα χρόνια να αποκτήσουν μεγαλύτερες ρίζες και να απολαύσουμε τους καρπούς, γιατί ο πολιτισμός δεν είναι υπόθεση που αποδίδει σήμερα αύριο, αλλά χρειάζεται να δημιουργηθεί μια πολιτιστική παιδεία που θα αποδίδει στα σημερινά παιδιά ,αύριο στους εφήβους ,στους γονείς του μέλλοντος. Πιστεύω ότι υπάρχει υλικό στην περιοχή και αυτό έχει κάνει ο δήμος».

Η ιεράρχηση των αναγκών καθορίζει το φθηνό και το ακριβό

Ο πολιτισμός ήταν ακριβός για τους Καποδιστριακούς δήμους υποστηρίζει ο κ. Λίτσος. «Το τι είναι ακριβό και φθηνό έχει να κάνει με τις ανάγκες και προτεραιότητες. Αν δηλαδή κάποιος θεωρήσει ότι με σαράντα πέντε χιλιάδες ευρώ ο δήμος καλύπτει τις δραστηριότητές του, αυτό το ποσό φαντάζει λίγο αν έχεις λύσει άλλα προβλήματα αλλά φαντάζει μεγάλο αν διοργανώνεις εκδηλώσεις με επτά χιλιάδες ευρώ σε ένα οικήσιμο και αυτός ο οικισμός μένει το μισό χρόνο χωρίς νερό. Το τι λοιπόν είναι ακριβό και το τι είναι φθηνό έχει να κάνει με την ιεράρχηση των αναγκών.

Ο δήμος Αιγείρου είχε σοβαρές ανάγκες και δεν μπορούσε να επεκταθεί πέρα από το όριο που σας είπα. Μάλιστα φέτος σε συμφωνία με τα Πολιτιστικά Σωματεία υπήρξε δραστική μείωση των χρημάτων και από ένα κόστος περίπου σαράντα πέντε χιλιάδες ευρώ φθάσαμε στις τριάντα χιλιάδες γεγονός που σημαίνει ότι είχαμε μείωση 30% όσο ακριβώς ήταν και η μείωση της κρατικής επιχορήγησης προς το δήμο. Ωστόσο, θα μου επιτρέψετε να πω ότι σίγουρα χρειάζονται κάποια χρήματα αλλά ο πολιτισμούς ειδικά στους οικισμούς βασίζεται πάνω στον εθελοντισμό και πρέπει αυτό να το δούμε, εάν τελικά οι πολιτιστικές εκδηλώσεις γίνονται για να ενισχύονται τα ταμεία των σωματείων και να εξαργυρώνεται αυτή η ενίσχυση με κάποιες εκδρομές, δεν είμαι αντίθετος προς τις στοχευμένες εκδρομές αλλά στις τουριστικές, γιατί πιστεύω ότι τα πολιτιστικά σωματεία δεν πρέπει να λειτουργούν ως τουριστικά γραφεία, οι στοχευμένες εκδρομές είναι σημαντικές. Πρέπει λοιπόν να δούμε πόσοι είναι οι εθελοντές που συμμετέχουν, πώς καταφέρνουν τα σωματεία να μην δημιουργούν κλειστές λέσχες αλλά να ανοίγονται όσο το δυνατόν περισσότερο στις τοπικές κοινωνίες και πόσο οι τοπικές κοινωνίες ανταποκρίνονται σε αυτό το άνοιγμα και εκεί πάλι πρέπει να δούμε το οικονομικό ζήτημα. Όσο πιο πλατιές οι εκδηλώσεις των σωματείων, όσο πιο ανοιχτές στ ην κοινωνία σαφέστατα και θα μπορούν να διεκδικούν και περισσότερα χρήματα».

Σήμερα δυστυχώς δεν υπάρχουν μεγάλοι χορηγοί

Ο κ. Λίτσος επισημαίνει την ανάγκη ανταπόδοσης στο παραγόμενο πολιτιστικό προϊόν. «Πιστεύω ότι θα πρέπει να φανεί η οικονομική ενίσχυση μέσα από τους ανθρώπους που μπορούν να το κάνουν και εννοώ αυτούς που μέσα από τις δραστηριότητες των σωματείων υπάρχουν παράπλευρες ωφέλειες, μια εκδήλωση ενός σωματείου σε μια πλατεία ωφελούνται οι καταστηματάρχες γύρω από αυτήν, από τα σωματεία της παραλιακής ζώνης ωφελούνται οι άνθρωποι του τουρισμού και νομίζω ότι ο καθένας πρέπει να συναισθανθεί ότι πρέπει να είναι και χορηγός ή να δίνει ένα αντίδωρο από το δώρο που παίρνει σε σχέση με τις δραστηριότητες που γίνονται», τονίζει ο κ. Λίτσος εκφράζοντας τη λύπη του γιατί «η έννοια του χορηγού έχει παρεξηγηθεί στην χώρα μας και ειδικά στο νομό Ροδόπης δεν βλέπω να υπάρχουν μεγάλες χορηγίες αν και πολλοί ωφελούνται και θα έπρεπε ένα κομμάτι από αυτό το όφελος να το ανταποδίδουν στην κοινωνία. Παλιότερα οι πλούσιοι του χωριού θεωρούσαν καθήκον για παράδειγμα να καλύψουν τα κουρμπάνια και δεν θα το έπαιρνα από το φτωχό. Αυτό δεν βλέπω να υπάρχει τώρα. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τελευταίες μεγάλες χορηγίες στο Νομό Ροδόπης ήταν του Σισμάνογλου στο νοσοκομείο και του Παπανικολάου».

Η έννοια του ενεργού πολίτη ωριμάζει

Τέλος, ο δήμαρχος Αιγείρου εκφράζει την αισιοδοξία του όσον αφορά στη συμμετοχή του κόσμου στα πολιτιστικά δρώμενα. «Βλέπω ότι ωριμάζει η έννοια του ενεργού πολίτη και ο καθένας βρίσκει να διοχετεύσει την δραστηριότητά του σε διάφορους τομείς, όπως πολιτισμός, πολιτική, αθλητισμός. Βλέπω ότι σιγά – σιγά η εποχή ωριμάζει προς αυτή την κατεύθυνση, οι πολίτες γίνονται πιο ενεργοί και ξεφεύγουν από τα θεσμοθετημένα μέχρι τώρα όργανα άσκησης πρωτοβουλιών, όπως τα κόμματα ή οι κομματικές νεολαίες. Βρίσκουν άλλα αυλάκια να διοχετεύσουν την ενεργητικότητά τους και, όσο περνάνε τα χρόνια, τόσο πιο πολύ θα είναι οι ενεργοί οι πολίτες.

Πάντα πίστευα και ιδεολογικά στην αυτοοργάνωση των κοινωνιών. Δεν πιστεύω ότι πρέπει να περιμένει κανείς το κράτος, για να κινηθεί, ώστε να είναι, για παράδειγμα, καθαρό το πεζοδρόμιό του και ότι αντιπλημμυρική προστασία σημαίνει ο εργάτης του δήμου θα καθαρίσει το φρεάτιο. Αντιπλημμυρική προστασία σημαίνει να μαζέψω τα φύλλα που βρίσκονται στο φρεάτιο στην πόρτα μου. Οι πολίτες πιστεύω ότι μπαίνουν σε μια τέτοια διαδικασία αυτοοργάνωσης».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.