Το ντομινο απο τη «φουσκα» των ακινητων

Στις 29 Σεπτέμβρη η Βουλή των Αντιπροσώπων, με ψήφους 228 κατά, 205 υπέρ, απέρριψε το σχέδιο για τη διάσωση του αμερικανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. «Μετά από μια εβδομάδα σκληρών διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Μπους, τα ηγετικά στελέχη του Κογκρέσου ανακοίνωσαν προχθές την έγκριση σχεδίου για «την προστασία της αμερικανικής οικονομίας από μια γενικευμένη κρίση του συστήματος», όπως είχε δηλώσει ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους» γράφει η εφημερίδα «Ναυτεμπορική» συνεχίζοντας σε επόμενη δημοσίευσή της στις 30 Σεπτέμβρη. «To «τσουνάμι» της χρηματοοικονομικής κρίσης φαίνεται να σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά του και να προχωρά τώρα και στην Ευρώπη με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να σπεύδουν σε διάσωση τριών ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων την ώρα που συνεχίζεται ο συγκεντρωτισμός του αμερικανικού τραπεζικού τομέα, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου στις διατραπεζικές αγορές και καθιστώντας αναγκαίες τις «ενέσεις» ρευστότητας από τις Κεντρικές Τράπεζες του πλανήτη σε μόνιμη πλέον βάση».

Η εφημερίδα συνεχίζει ότι η ΕΚΤ δάνεισε τις τράπεζες με 120 δισ. ευρώ στο πλαίσιο έκτακτης χρηματοδότησης, δίδοντας την υπόσχεση ότι θα συνεχίσει να προσφέρει επιπλέον ρευστό τουλάχιστον έως τις αρχές του 2009.

Στο μεταξύ η Αγροτική Τράπεζα ανακοίνωσε την Τρίτη ότι δεν έχει έκθεση στα λεγόμενα «τοξικά» ομόλογα, με αφορμή τα δημοσιεύματα του Τύπου για έκθεση κρατικών τραπεζών στα απαξιωμένα προϊόντα που συνδέονται με την αμερικανική αγορά στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου.

Με αφορμή τη διεθνή αναστάτωση αλλά και το ντόρο που γίνεται στην Ελλάδα σε συνδυασμό με τα σκαμπανεβάσματα των δεικτών στα διεθνή χρηματιστήρια συζητήσαμε με τον οικονομολόγο, μέλος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Θράκης Γιώργο Λουτατίδη. Εμφανίστηκε αισιόδοξος συγκριτικά με τις διεθνείς αναλύσεις, υποστηρίζοντας ότι στην Ελλάδα οι δανειολήπτες αλλά και οι καταθέτες δεν έχουν να φοβούνται τίποτε από τη διεθνή κρίση. «Δεν τίθεται ζήτημα να κινδυνεύουν οι καταθέσεις» διαβεβαιώνει, θεωρώντας ότι στην Αμερική γίνεται μια ιστορική ανακατάταξη της οικονομίας αλλά η Ευρώπη δεν κινδυνεύει.

ΠτΘ: Παρατηρείτε την χρηματοπιστωτική κρίση που ξεκίνησε από την Αμερική και χτυπάει την πόρτα της Ευρώπης. Πώς την αντιμετωπίζετε και πώς ξεκίνησε;

Γ.Λ.: Ξεκίνησε από την υπερφούσκα των ακινήτων στην Αμερική όπου οι τιμές ανέβαιναν ανεξέλεγκτα στα ακίνητα και με βάση την υπερπροσδοκία διαμορφώθηκαν οι συνθήκες δανειοδότησης των νοικοκυριών. Οι τιμές των ακινήτων ανέβαιναν συνεχώς, τα νοικοκυριά δανειζόταν με βάση τον εικαζόμενο πλούτο και προχώρησαν σε μια υπερκατανάλωση. Κάποια στιγμή έγινε μια προσγείωση στην πραγματικότητα κι άρχισαν να πέφτουν οι προσδοκίες για τις τιμές των ακινήτων, κατέβηκε η αίσθηση του πλούτου και της ευημερίας που είχε ο μέσος αμερικανός κι άρχισαν να καταρρέουν οι τράπεζες που είχαν δανείσει το μέσο πολίτη για ν’ αγοράσει σπίτι σε οποιαδήποτε τιμή.

Από εκεί κι έπειτα, εμφανίστηκαν όλα τα υπόλοιπα σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα τα οποία ήταν ευφάνταστα και είχαν χαρακτηριστεί από τους αμερικανούς ως «τοξικά», δηλαδή επικίνδυνα γιατί βασιζόταν σε προσδοκίες. Οπότε, άρχισαν να καταρρέουν και οι επενδυτικές τράπεζες.

Πρόκειται για μια ζημιά της τάξης του 1 τρις δολαρίων, που είναι δύσκολο να την αντέξει η αμερικανική οικονομία κι αυτό διαχύθηκε και στον υπόλοιπο κόσμο.

ΠτΘ: Οι απώλειες της τάξης 1 του τρις δολαρίων αφορούν καθαρά τις τράπεζες;

Γ.Λ.: Για τον χρηματοπιστωτικό τομέα, που καλείται να το καλύψει, για να μη μετακυλιστεί σε όλο τον κόσμο, το αμερικανικό δημόσιο. Είναι μια δύσκολη κατάσταση. Η κρίση μεταφέρεται σταδιακά στην Ευρώπη και κυρίως σε τράπεζες που είχαν επενδύσει στην αμερικάνικη αγορά και σε σύνθετα προϊόντα.

ΠτΘ: Αυτή τη στιγμή επικρατεί διεθνώς μια ανασφάλεια και όλοι παρατηρούν τι κάνει η Αμερική η οποία παρουσίαζε την Τρίτη (29 Σεπτέμβρη) άνοδο, ενώ η Ευρώπη είχε ξεκινήσει με πτώση.

Γ.Λ.: Το ουσιαστικό είναι ότι υπάρχει μια κρίση του μεγέθους που προαναφέραμε κι αυτή θα πρέπει ν’ απορροφηθεί από το παραγωγικό σύστημα, την πραγματική οικονομία. Αυτό είναι το ζητούμενο. Αναδιατάσσονται οι οικονομίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Για παράδειγμα, ο βρετανός πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν πηγαινοέρχεται στην Αμερική γιατί θα πρέπει ν’ αντιμετωπίσει τα ίδια ζητήματα όπως και η αμερικανική οικονομία που ήταν βασισμένη στον χρηματοοικονομικό τομέα. Οι πραγματικές οικονομίες, κατά την εκτίμησή μου, δε θα βλαφτούν ιδιαίτερα. Όπου υπάρχει βιομηχανική παραγωγή, πραγματική οικονομία, πραγματική πρώτων υλών, τα μεγάλα εργοστάσια του πλανήτη στην Ινδία, την Κίνα και στις υπόλοιπες χώρες που έχουν μάζες καταναλωτικές και μάζες για να παράγουν δε θα επηρεαστούν ιδιαίτερα.

Είμαστε αρκετά ασφαλείς στην Ευρώπη

ΠτΘ: Στην Ευρώπη, μπορούμε να αισθανόμαστε ασφαλείς;

Γ.Λ.: Εκτιμώ ότι είμαστε αρκετά ασφαλείς.

ΠτΘ: Στην Ευρώπη γίνεται λόγος για εμπιστοσύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στο ευρωπαϊκό χρηματοοικονομικό σύστημα.

Γ.Λ.: Πιστεύω ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια να μην υποστούμε την κρίση του μεγέθους της Αμερικής. Μπορεί να υπάρχει μια μείωση στο παραγόμενο προϊόν, ή το εθνικό ή το ευρωπαϊκό, αλλά θα ξεπεραστεί.

ΠτΘ: Ο έλληνας πελάτης μιας τράπεζας είτε έχει πάρει δάνειο, είτε έχει μια κατάθεση σε ανοιχτό λογαριασμό, είτε κάποια ομόλογα, έχει λόγους ν’ ανησυχεί;

Γ.Λ.: Κατά τη γνώμη μου, κανένας λόγος. Οι ελληνικές τράπεζες δεν έχουν τέτοιου είδους χρηματοδοτικές επενδύσεις σε τέτοια προϊόντα.

ΠτΘ: Κάποιοι που έχουν επενδύσει σε αμερικάνικες τράπεζες;

Γ.Λ.: Αυτοί εκτιμώ ότι ήδη θα έχουν ενημερωθεί για την εξέλιξη των επενδύσεών τους. Ο κόσμος που έχει επενδύσει είναι λίγος.

Ο μέσος έλληνας που έχει πάρει ένα καταναλωτικό ή στεγαστικό δάνειο ή που έχει κάποιες καταθέσεις δε θα πρέπει ν’ ανησυχεί.

ΠτΘ: Δηλαδή, δε θα δούμε να μετακυλίεται η κρίση και να έχουμε αύξηση στα επιτόκια δανεισμού;

Γ.Λ.: Αν υπάρξει μια μικρή αύξηση στα επιτόκια του δανεισμού θα είναι σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και δε θα έχει σχέση με το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

ΠτΘ: Αυτήν την κρίση, το «μπαμ» που έγινε μια και το κραχ είναι μεγάλη λέξη, πιστεύετε ότι την απορρόφησε η αγορά στην Αμερική και την Ευρώπη ή ενδέχεται να δούμε κάποιες εκρήξεις σταδιακά που θα επηρεάσουν την οικονομία, τους ρυθμούς ανάπτυξης και τον όποιο σχεδιασμό υπάρχει σε επίπεδο κυβερνήσεων αλλά και της ίδιας της Ευρώπης ή κάποιων μεγάλων χωρών;

Γ.Λ.: Θεωρώ ότι η κρίση δε θα επηρεάσει σημαντικά την Ευρώπη και σε μεγάλο χρονικό διάστημα. Ενδεχομένως, μεμονωμένες οικονομίες όπως η βρετανική μπορεί να επηρεαστεί και μακροπρόθεσμα γιατί βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό στο χρηματοπιστωτικό τομέα, ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη είναι καλά μοιρασμένη σε πολλούς και διάφορους τομείς. Για παράδειγμα, η Γερμανία έχει καθαρά βιομηχανική, εξαγωγική βάση, όπως και η Κεντρική Ευρώπη. Επίσης, η Ανατολική Ευρώπη έχει ρυθμούς ανάπτυξης καλούς. Ακόμη κι αν υπάρξουν κάποιοι κλυδωνισμοί δε θα επηρεαστεί το ευρωπαϊκό σύστημα.

Αντίθετα, στην Αμερική έχουμε μια ιστορική ανακατάταξη της οικονομίας. Εκείνοι, θα πρέπει να προσαρμοστούν σε μια νέα κατάσταση πραγμάτων που σημαίνει ότι η Αμερική χάνει το ειδικό βάρος της και είναι απλώς μια μεγάλη οικονομία στο παγκόσμιο σύστημα.

ΠτΘ: Και τι να πούμε στους καταναλωτές;

Γ.Λ.: Θα πρέπει να επανέλθουν στη λογική της οικονομίας που είναι παράγω, αποταμιεύω, επενδύω κι όχι καταναλώνω ασύστολα και δανείζομαι για να συνεχίσω την κατανάλωση.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.