Ασφαλιστικες εταιρειες αποζημιωνουν απογονους θυματων της γενοκτονιας των Αρμενιων

Θεοφάνης Μαλκίδης, διδάκτωρ Κοινωνικών Επιστημών: “Με επιστολή του ο Σμύρνης Χρυσόστομος προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη μιλά για τρία προσωπικά ασφαλιστήρια”

ΠτΘ: κ. Μαλκίδη, τι ήταν αυτό που οδήγησε τον Αρμένιο δικηγόρο κ. Γεγκιαγιάν να ξεκινήσει το όλο θέμα;

Θ.Μ.: Κατά την ανάγνωση του βιβλίου του πρώην πρέσβη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Χένρυ Μοργκεντάου ο Αρμένιος δικηγόρος Βαρτκές Γεγκιαγιάν, ο οποίος ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανακάλυψε ότι ο Ταλαάτ πασά, ένας εκ των τριών της ηγετικής ομάδας των Νεότουρκων, είχε αναφέρει στον Χένρυ Μοργκεντάου ότι θα κάνει μια αίτηση και μία προσπάθεια, προκειμένου να του καταβληθούν οι αποζημιώσεις των Αρμενίων, οι οποίοι σε ασφαλιστικές εταιρείες, κυρίως της Γαλλίας, είχαν ασφάλειες ζωής και πυρός, με αποτέλεσμα, ουσιαστικά, ο θύτης να ζητά ακόμη και τα χρήματα του θύματος. Υπάρχουν στοιχεία ότι ορισμένες ασφάλειες εξ αυτών τελικά ελήφθησαν από τους θύτες με πλαστογραφία και τελικά τις καρπώθηκαν οι θύτες και πρωτεργάτες της γενοκτονίας. Αυτή η διαδικασία ξεκίνησε εδώ και περίπου είκοσι χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες και ειδικότερα στο Λος Άντζελες από τον Αρμένιο δικηγόρο, ο οποίος κατάγεται από τη Σπάρτη της Πισιδίας, μια μεγάλη πόλη στη Μικρά Ασία με την οποία έχουν στενούς ιστορικούς δεσμούς οι Έλληνες, οι οποίοι μαζί με τους Αρμένιους αποτελούσαν την πλειοψηφία του πληθυσμού και γενικότερα είχαν στα χέρια τους την κοινωνική, οικονομική και εμπορική ζωή της πόλης. Ο Αρμένιος δικηγόρος μετά από μακρόχρονη προσπάθεια ανακάλυψε σε δύο ασφαλιστικές εταιρείες ονόματα Αρμενίων και τελικά, μέσω μιας διαδικασίας που ακολουθείται στην ποινική δικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών, δηλαδή των ομαδικών περιπτώσεων, προσέφυγε στα δικαστήρια και δικαιώθηκε από δύο ασφαλιστικές εταιρείες, οι οποίες επιδίκασαν αποζημίωση ύψους 53 εκατομμυρίων δολαρίων. Ουσιαστικά δηλαδή αποζημίωσαν τους απογόνους των θυμάτων της γενοκτονίας των Αρμενίων σε μία ξένη χώρα έχοντας όμως ως τεκμήρια τις ασφάλειες ζωής και πυρός που είχαν κατατεθεί στο δικαστήριο.

ΠτΘ: Η συγκεκριμένη υπόθεση έχει ενδιαφέρον και για τους Έλληνες;

Θ.Μ.: Ο Αρμένιος δικηγόρος ανακάλυψε ότι στις ασφαλιστικές εταιρείες που είχαν ασφαλίσει Αρμένιους υπήρχαν και ονόματα. Ελλήνων που ζούσαν στις περιοχές της Θράκης, της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Εδώ υπάρχει ενδιαφέρον και για την ελληνική πλευρά, προκειμένου να αποδοθoύν εκ των υστέρων στους απογόνους των Ελλήνων τα χρήματα ως αποζημίωση για την απώλεια της ζωής τους.

Κάποια στιγμή έφθασε στα χέρια μου η ανακοίνωση του δικηγορικού γραφείου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και έτσι ξεκινήσαμε και εμείς αρχικώς μία προσπάθεια ενημέρωσης και πληροφόρησης του κόσμου, ο οποίος προέρχεται από τις περιοχές του Πόντου, της Θράκης της Μικράς Ασίας. Κατά δεύτερο λόγο ξεκινήσαμε μία προσπάθεια προκειμένου να βρούμε τεκμήρια ύπαρξης ασφαλειών ζωής ή άλλων τύπων ασφαλειών οι οποίες αφορούσαν Έλληνες που ζούσαν σε αυτές τις περιοχές.

ΠτΘ: Είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι εκείνη την εποχή γίνονταν ασφάλειες…

Θ.Μ.: Είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον, γιατί αυτές οι περιοχές, όπως η Σμύρνη, η Τραπεζούντα, η Αδριανούπολη, ήταν όχι μόνο χώροι στους οποίους ζούσε ελληνισμός, αλλά και χώροι έντονης οικονομικής, πνευματικής, εμπορικής δραστηριότητας και, συνεπώς, αυτοί οι άνθρωποι είχαν την οικονομική άνεση και, αν θέλετε, και την πνευματική ανάπτυξη προκειμένου να σκεφτούν το μέλλον τους. Επειδή θεώρησαν ότι σε εκείνη την ταραγμένη περίοδο που ξεκίνησε περίπου το 1912 και κορυφώθηκε περίπου το 1923 ο κίνδυνος για το μέλλον τους ήταν ακόμη μεγαλύτερος, θεώρησαν καλό να προβούν σε τέτοιες κινήσεις.

ΠτΘ: Είπατε, κ. Μαλκίδη, ότι βρίσκεστε αυτή τη στιγμή στο στάδιο της πληροφόρησης και ενημέρωσης. Πώς γίνεται αυτή;

Θ.Μ.: Αρχικώς γίνεται μια ενημέρωση στα προσφυγικά σωματεία, τα οποία είναι αρκετά τόσο στην Ελλάδα, όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Μην ξεχνάτε ότι πάρα πολλοί, έχοντας φύγει από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο, τη Θράκη κατέφυγαν όχι μόνο στον Ελλαδικό χώρο, αλλά και στην Αυστραλία, τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη. Έτσι λοιπόν σε όλο τον κόσμο με μια διαδικασία, η οποία γίνεται είτε μέσω ομογενειακών εφημερίδων είτε μέσω ξενόγλωσσων εφημερίδων στο εξωτερικό και είτε φυσικά των εντύπων και των εφημερίδων στην Ελλάδα, γίνεται μία πληροφόρηση ότι υφίσταται ένα ζήτημα και, κυρίως, ότι υπάρχει ένα νομικό προηγούμενο με την απόδοση των αποζημιώσεων στα θύματα της γενοκτονίας, ειδικά στα θύματα της γενοκτονίας των Αρμενίων. Τη διαδικασία έχουν κινήσει σε όλο τον πλανήτη και άνθρωποι που βρίσκονται κοντά μας στο ζήτημα, και αναφέρομαι σε φιλέλληνες, μιλώ για ανθρώπους που κινούνται στους θεσμούς σε διάφορα μέρη του κόσμου και είναι άνθρωποι, οι οποίοι θέλουν να βοηθήσουν ηθικά και πολιτικά το αίτημα όχι μόνο της αποζημίωσης των θυμάτων της γενοκτονίας, αλλά κυρίως της ηθικής πλευράς του ζητήματος. Να ξεσκεπαστεί ουσιαστικά ένα μαζικό έγκλημα, να αναγνωριστεί και να κινηθούμε σε ένα πιο δίκαιο και πιο δημοκρατικό κόσμο.

ΠτΘ: Συγχρόνως διεξάγετε και έρευνα για την ύπαρξη τεκμηρίων;

Θ.Μ.: Ναι και αυτή η έρευνα με οδήγησε στην ανακάλυψη της επιστολής του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου. Η έρευνα θα κινηθεί εκτός Ελλάδας, γιατί δυστυχώς στην Ελλάδα δεν έχουμε αντίστοιχα κέντρα σπουδών και ερευνών για ζητήματα προσφυγικά ή για ζητήματα που αφορούν στον ποντιακό, θρακικό και μικρασιατικό ελληνισμό, πλην των εξαιρέσεων του Κέντρου Μικρασιατικών Σπουδών και της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών. Σε αυτούς τους δύο φορείς δεν υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία, ωστόσο επειδή θεωρώ ότι στην Ευρώπη δεν υπήρχαν τέτοιες δυναμικές, οι οποίες εξαφάνιζαν κάθε ίχνος πολιτισμού και ιστορίας, εύχομαι και ελπίζω σε έρευνες και αποστολές οι οποίες θα γίνουν άμεσα και σύντομα σε πολλές χώρες του πλανήτη, ώστε να υπάρξουν νέα για να μπορέσουμε να καλύψουμε έστω και ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο το οποίο θα μας οδηγήσει στην καταδίκη και από πλευράς των Ελλήνων των υπευθύνων της γενοκτονίας.

ΠτΘ: Είπατε ότι ανακαλύψατε επιστολή του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου. Τι ακριβώς είναι αυτή η επιστολή;

Θ.Μ.: Το αναφέρω για πρώτη φορά στην εφημερίδα σας ότι ανακάλυψα πως υπάρχουν αρκετά ασφαλιστήρια συμβόλαια και μάλιστα ονόματα εκ των οποίων ένα αφορά έναν πολύ σημαντικό άνθρωπο που έζησε στη Σμύρνη. Είναι ο μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος, του οποίου ανακάλυψα μία επιστολή προς τον Πατριάρχη το 1922, όπου του έκανε γνωστό ότι είναι ασφαλισμένος σε τρεις ασφαλιστικές εταιρείες, εκ των οποίων η μία στη Βιέννη, η μία στην Άγκυρα και μία στη Νέα Υόρκη και ό,τι κι αν γίνει, προαισθανόμενος ίσως το τέλος του, τα ποσά από τις αποζημιώσεις να δοθούν στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Αυτό έχει μεγάλη σημασία και μάλιστα, αν βρεθεί έστω κι ένας πρωτότυπος τίτλος του ασφαλιστηρίου συμβολαίου του Μητροπολίτη Σμύρνης, θα έχει ενδιαφέρον να δούμε και την επόμενη ημέρα αυτής της διαδικασίας, η οποία αφορά άμεσα τους Έλληνες πολίτες απογόνους των θυμάτων της γενοκτονίας.

ΠτΘ: Πόσο εύκολο είναι να βρεθεί αυτός ο πρωτότυπος τίτλος;

Θ.Μ.: Χρησιμοποιώντας μια παρομοίωση θα έλεγα ότι υπήρχε ένα ψηφιδωτό της παρουσίας των Ελλήνων στις περιοχές του Πόντου, της Μικράς Ασίας και της Θράκης τόσο έντονο και τόσο μεγάλο που σήμερα έχουμε από αυτό ορισμένες ψηφίδες. Θεωρώ ότι μια ψηφίδα βρέθηκε και αναφέρομαι στην επιστολή του Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου. Θεωρώ, επίσης, ότι επειδή πάρα πολλοί άνθρωποι όταν ήρθαν σαν πρόσφυγες στην Ελλάδα την πρώτη περίοδο κοιτούσαν αρχικώς την επιβίωσή τους και μετά τα κειμήλια και ό,τι άλλο τους αφορούσε, όπως επίσης θεωρώ ότι αν οι απόγονοι των θυμάτων της γενοκτονίας, οι απόγονοι των προσφύγων που ήρθαν στην Ελλάδα, κάνουν μια βουτιά στην ιστορία, αν κάνουν μια βουτιά στο παρελθόν στο ίδιο τους σπίτι ή και σε χώρους που θεωρούν αδιανόητο να βρουν, θα βρουν έστω και ένα. Θεωρώ ότι, εάν βρεθεί έστω και ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο, θα είναι ουσιαστικά μία ηθική δικαίωση και ένα ακόμη περαιτέρω βήμα στην αναγνώριση και διεθνοποίηση της γενοκτονίας. Το μείζον θέμα σε αυτή την περίπτωση δεν είναι η αποζημίωση κάποιων ανθρώπων για να πάρουν τα χρήματα των προγόνων τους, αλλά ουσιαστικά αποτελεί ένα μέτρο προκειμένου να πιεσθεί μία χώρα που έχει διαπράξει ένα μαζικό έγκλημα, μία γενοκτονία, να προβεί και στην αναγνώριση αλλά και στη συγνώμη απέναντι στα θύματα αυτής της γενοκτονίας.

ΠτΘ: κ. Μαλκίδη, αυτός που ίσως βρει ένα έγγραφο πού πρέπει να αποταθεί;

Θ.Μ.: Θα πρέπει να επικοινωνήσει απευθείας μέσω κάποιων ανθρώπων στο εξωτερικό που ασχολούνται με το ζήτημα. Να σας αναφέρω ότι ήδη ο Αρμένιος δικηγόρος έχει κάνει μία προεργασία και τελικά είναι ο άνθρωπος ο οποίος δικαιώθηκε μέσω αυτής της διαδικασίας στα δικαστήρια των ΗΠΑ. Άρα λοιπόν αυτό το δικηγορικό γραφείο, εξ όσων γνωρίζω, είναι το αρμόδιο προκειμένου να καταθέσει την ένσταση στις ασφαλιστικές εταιρείες, προκειμένου να πάρει κάποιος αποζημίωση. Υπάρχει ήδη η προεργασία, η διαδικασία, που έχει ακολουθηθεί από τους Αρμένιους συνεπώς οι Έλληνες κατά κάποιο τρόπο βρίσκουν ένα δρόμο πολύ πιο εύκολο και πολύ πιο στρωμένο σε σχέση με αυτούς.

ΠτΘ: Επειδή, κ. Μαλκίδη, οι άνθρωποι τότε κοίταζαν να σώσουν τους εαυτούς τους θεωρώ λίγο δύσκολη την ύπαρξη τέτοιων εγγράφων…

Θ.Μ.: Δεν είναι αδύνατη. Θεωρώ επειδή για πάρα πολλά χρόνια αυτό το οποίο προείχε και προηγούνταν ήταν η επιβίωση των ανθρώπων στην Ελλάδα και αλλού, η τρίτη γενιά ή και η τέταρτη, η οποία πλέον αναδεικνύει ζητήματα εκτός από τη λαογραφία ή εκτός από τις αμιγώς ιστορικές έρευνες και σε ένα πιο έντονο πολιτικό ενδιαφέρον για το ζήτημα το προσφυγικό θα ανακαλύψει αυτό που σας είπα και προηγουμένως, όχι στην Ελλάδα, αλλά εύχομαι να το ανακαλύψουν σε χώρες που είχαν μια άμεση σχέση με τους πρόσφυγες. Μιλώ για την Κοινωνία των Εθνών στην Γενεύη, μιλώ για τις ΗΠΑ, όπου υπήρχαν τουλάχιστον πέντε φιλανθρωπικές οργανώσεις που παρείχαν φιλοξενία και προστασία και περίθαλψη σε πρόσφυγες από την Μικρασία, τον Πόντο και τη Θράκη. Συνεπώς, υπάρχουν κέντρα ερευνών, αλλά και οργανώσεις όπως και αρχειακές πηγές, στις οποίες μπορούμε να αποταθούμε και να βρούμε μία λύση. Συμφωνώ ότι είναι δύσκολο, αλλά όχι αδύνατο. Σκεφτείτε από πού ξεκίνησε ένας Αρμένιος δικηγόρος μόνος του πριν είκοσι χρόνια και πού έφτασε προκειμένου εμείς να μιλάμε για μια δικαίωση των απογόνων και των θυμάτων της γενοκτονίας.

ΠτΘ: Η πρόσβαση στα αρχεία που αναφέρατε είναι εφικτή;

Θ.Μ.: Ναι, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων τα αρχεία έχουν ανοίξει. Μιλώ για αρχεία της Κοινωνίας των Εθνών που αφορούν άμεσα την προσφυγική εγκατάσταση των Ελλήνων που ήρθαν από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στην Ελλάδα, μιλώ για αρχεία, όπως σας είπα και πριν πολλών Κέντρων Ερευνών στις ΗΠΑ μιλώ ακόμη και για Κέντρα Έρευνας στην Αυστραλία, όπου ανακαλύψαμε πολλές πηγές σε σχέση με το πώς τελικά διεπράχθη το μαζικό έγκλημα εναντίον των Αρμένιων και Ελλήνων και κυρίως το πώς μπορούμε να αναδείξουμε ορισμένες πτυχές αυτού του μαζικού εγκλήματος όπως αυτή που συζητάμε δηλαδή της αποζημίωσης των θυμάτων της γενοκτονίας.

Είναι ένα ζήτημα ουσίας, επειδή όλα αυτά τα χρόνια πράγματι υπήρχε μία περισσότερο τυπική προσέγγιση του ζητήματος παρά ουσιαστική θεωρώ ότι τέτοιες παράμετροι του μαζικού εγκλήματος εναντίον των Ελλήνων ουσιαστικά αναδεικνύει μία πτυχή προσέγγισης συναδέλφωσης αλλά και συνεργασίας μεταξύ των λαών οι οποίοι αποδεχόμενοι το παρελθόν τους, όσο βαρύ κι αν είναι αυτό, μπορούν να κινηθούν πλέον με πραγματική φιλία στο μέλλον και, κυρίως, αποδεχόμενοι ένα ιστορικό έγκλημα.

ΠτΘ: κ. Μαλκίδη, σας ευχαριστούμε πολύ.

Θ.Μ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Α.Π.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.