«Στην Ελλαδα ειμαστε σε μια φαση που οι θεσμοι εχουν κοντα ποδια»

Με αφορμή το θέμα της ίδρυσης ή μη Εφετείου στην Καβάλα ο ΠτΘ συζητά με το δικηγόρο, Αναπληρωτή Καθηγητή Ποινικού Δικαίου κ. Θεοχάρη Δαλακούρα. Η συζήτηση επεκτείνεται στο θέμα της δικαιοσύνης αλλά και στην γενικότερη κρίση που διέρχονται οι θεσμοί στη χώρα μας. Μία συζήτηση άκρως ενδιαφέρουσα που δεν διστάζει να θέσει το δάκτυλο επί τον τύπον των ήλων, θέτοντας γεγονότα και καταστάσεις στην πραγματική του μορφή και διάσταση….

Εφετείο και προτάσεις βελτίωσης της λειτουργίας του

ΠτΘ: Το θέμα του Εφετείου απασχόλησε την κοινωνία και το τελευταίο που γράφτηκε στον τύπο είναι ότι δεν θα γίνει. Δημοσιογραφικά αυτό που κατανοούμε είναι ότι το Εφετείο της Θράκης είναι αρκετό, αρκεί να λειτουργήσει καλά, και αυτό θα γίνει εφόσον στελεχωθεί. Εσείς που το ζείτε από μέσα ως ενεργός δικηγόρος τι ακριβώς γίνεται;

Θ.Δ.: Το θέμα του Εφετείου κατ’ αρχήν δεν είναι καινούργιο, δεν είναι ένα ζήτημα που τέθηκε τώρα. Έχει τεθεί και τα προηγούμενα χρόνια και μάλιστα αν θυμάμαι καλά έχει μία διαδρομή δέκα χρόνων, τίθεται, επανατίθεται και επανατίθεται. Ανάλογα με την οπτική που το βλέπει κανείς μπορεί να το δώσει βαρύνουσα ή λιγότερο βαρύνουσα σημασία. Το ζητούμενο είναι τι Εφετείο θέλουμε. Σε μια εποχή που η κρίση στον τομέα της δικαιοσύνης εισπράττεται και από το κοινωνικό σύνολο και εμφανίζεται ως μορφή μη αξιοπιστίας ενός συστήματος, σε μια εποχή που ενώ συζητούνται πάρα πολλές συνιστώσες, για το πώς θα γίνει ταχύτερη η δικαιοσύνη, εμείς ερχόμαστε και θέτουμε για άλλη μια φορά ένα από τα πλέον παρωχημένα ζητήματα, δηλαδή δεν με ενδιαφέρει τι απονέμεται, θέλω να απονέμεται και σε μένα. Εάν λοιπόν προτάξουμε το ποιοτικό σκέλος δεν θα σταθούμε στο πόσα Εφετεία έχουμε αλλά στο πόσο αποτελεσματικά και ποιοτικά Εφετεία έχουμε. Εάν θέλουμε απλώς να αναπαράξουμε ένα σύστημα και να πούμε ασχέτως τι ποιότητα έχει εγώ θέλω και στον τόπο μου Εφετείο, θέλω επομένως τότε να επαναλαμβάνεται το αίτημα αυτό και στη Δράμα και στην Ξάνθη κάποια στιγμή, ή τέλος πάντων για να μη παρεξηγηθώ, σε οποιαδήποτε περιφερειακή περιοχή της Ελλάδος, γιατί υπάρχουν και περιφέρειες με πολλές ιδιαιτερότητες όπως τα νησιά. Νομίζω λοιπόν ότι αν θέσουμε σαν αφετηρία την ποιότητα και την σκοπιμότητα ίδρυσης των Εφετείων, τότε θα αναδείξουμε κάποια άλλα σημεία. Πρώτο σημείο: Για να γίνει ποιοτικό ένα Εφετείο χρειάζεται προσωπικό. Εδώ χωρούν πάρα πολλές ιδέες. Χρειάζεται δηλαδή μια συστηματική θεώρηση του προβλήματος με βάση τις ελλείψεις, σε προσωπικό, τις ελλείψεις σε οργανωτική δομή στη διοίκησή του και μετά τις ελλείψεις στο λεγόμενο εργασιακό δυναμικό, δηλαδή κομπιούτερ, δυνατότητες περαιτέρω αξιοποίησης των ηλεκτρονικών μορφών, επεξεργασία αποφάσεων και τα συναφή. Εδώ χωρούν πολλές προτάσεις. Μία πρόταση είναι αν θέλουμε να ενδυναμώσουμε το συγκεκριμένο Εφετείο να προωθήσουμε ειδικές θέσεις που θα επιφέρουν καθετοποίηση στη λειτουργία των αποφάσεων. Δηλαδή για να μπορεί να προωθείται το κάθε Πρωτοδικείο χρήσιμο θα ήταν να μπορούμε να ορίσουμε τουλάχιστον στο Εφετείο για κάθε νομό ένα υπάλληλο που θα χρεώνεται συγκεκριμένο είδος. Έτσι λοιπόν για παράδειγμα η Δράμα θα έχει ένα συγκεκριμένο υπάλληλο που θα παίρνει όλες τις αποφάσεις της. Αυτό βεβαίως χρειάζεται πληθώρα υπαλλήλων ίσως και διπλασιασμό τους. Ειλικρινά όμως ως γνώστης των διαδραματιζομένων στο Εφετείο δεν είναι δυνατόν τρεις πολιτικοί υπάλληλοι να διαχειρίζονται όλο το υλικό του Εφετείου στο πολιτικό σκέλος, ούτε είναι δυνατόν πέντε περίπου υπάλληλοι να διαχειρίζονται τον ποινικό όγκο των υποθέσεων. Πέραν των συγχαρητηρίων που τους αξίζουν από την πλευρά της διοίκησης του Εφετείου το ζήτημα έχει μία εντελώς πραγματική όψη. Μπορούμε να μιλούμε για ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης όταν δεν προωθούμε ακριβώς τέτοια ζητήματα. Να ενδυναμώσουμε το Εφετείο μας λοιπόν σε υπαλληλικό δυναμικό, σε ένα δεύτερο επίπεδο να το ενδυναμώσουμε στην οργανωτική του βάση, βάζοντας τα αυτονοήτως απαραίτητα στην ανταλλαγή πληροφοριών, στο κομπιούτερ, στο Ίντερνετ σε όλα αυτά τα δεδομένα που χρειάζονται στη νομική πληροφόρηση και από εκεί και πέρα, αφού φθάσουμε σε ένα επίπεδο ποιότητας, τότε να συζητήσουμε τα οποιαδήποτε άλλα κριτήρια. Ο φόβος μου είναι επί της αρχής ότι δεν μπορούμε να αναπαράξουμε, και δεν πρέπει, μοντέλα χωρίς να μας ενδιαφέρει η ποιότητά τους.

Τα Εφετεία ως δομή της δικαιοσύνης και ο πολιτικός λαϊκισμός

ΠτΘ: Οι δικηγόροι είναι ένα πεφωτισμένο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, είναι άνθρωποι που εξαναγκάζονται να διαβάσουν. Πρώτα σε κάθε κοινωνία είχαμε αιτήματα για νέα πανεπιστημιακά τμήμτα και αυτό συνεχίζει. Τελευταία αυτό «παίζεται» και με τα Εφετεία και με τις φυλακές.Γιατί λοιπόν πολιτικός λαϊκισμός και σε αυτή την υπόθεση;

Θ.Δ.: Όταν λείπουν οι μορφές ανάπτυξης είναι σαφές ότι εφευρίσκονται κάποια άλλα υποκατάστατα. Ένα από τα υποκατάστατα υπήρξε και το Πανεπιστήμιο. Ο λαϊκισμός στο Πανεπιστήμιο είχε σφραγίδα. Δημιουργήθηκαν τμήματα ιδίως μέσω της επιχορήγησης από την ΕΕ, τα λεγόμενα ΕΠΕΑΕΚ, που ενδεχομένως δεν θα είχαν δημιουργηθεί υπό άλλες συνθήκες ή αν υπηρετούσαν ή θήτευαν με κάποια πιο ορθολογικά κριτήρια. Η αναπαραγωγή αυτού του μοντέλου πραγματικά είναι έκπτωση για μένα. Δεν χρειάζεται να μπαίνουμε σε διαδικασίες τέτοιας λαϊκίστικης λογικής που λέει στον τόπο μου φυλακές, στον τόπο σου τάδε. Ο ανταγωνισμός δεν πρέπει να είναι σε τέτοια επίπεδα αλλά σε επίπεδα παραγωγής. Εγώ το θεωρώ υποκατάστατο χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάποιες περιπτώσεις δεν είναι εντελώς δικαιολογημένες ή δεν υπάρχουν συγκεκριμένες ανάγκες. Θα ήθελα όμως οι ανάγκες αυτές, όπου κι αν ανήκουν, να υπηρετούν συγκεκριμένα κοινωνικά κριτήρια και να μην είναι έρμαια βουλήσεων είτε προσώπων είτε κάποιων αντίστοιχων συνθηκών. Αυτό αν θέλετε είναι και το κρίμα αυτού του τόπου. Να υπηρετούν αντικειμενικά κριτήρια.

ΠτΘ: Έχετε κουβεντιάσει το μοντέλο αυτό λειτουργίας με το δικηγορικό σύλλογο;

Θ.Δ.: Ήδη με τον πρόεδρο τον κ. Χατζηνέστωρος το έχω συζητήσει και δεν διαφωνεί. Δεν νομίζω όμως ότι είναι θέμα δικιάς μας διαφωνίας, είναι μοντέλα τα οποία χρειάζονται στήριξη για να κρατηθούν και βεβαίως στήριξη από την κρατική εξουσία.

Συμβιβαστική περάτωση της δίκης

ΠτΘ: Το ζήτημα των ελλείψεων προσωπικού στα δικαστήρια το παρακολουθούμε συνεχώς. Δεν γίνονται διορισμοί…

Θ.Δ.: Σκεφτείτε ότι αν γίνουν καινούργια Εφετεία θα διοριστούν Εφέτες. Γιατί λοιπόν να μην έρθουν εδώ οι Εφέτες για να γίνει ένα πλήρες Εφετείο; Σκεφτείτε τον όγκο των υποθέσεων που βγαίνει. Δύο τομείς είναι στα ζητήματα δικαιοσύνης. Ο ένας τομέας, ο βασικός, είναι να έχουμε μια καλύτερη διαχείριση ειδικά στο ποινικό δίκαιο, μία καλύτερη διαχείριση στις υποθέσεις μέσω αποποινικοποίησης. Είναι ένας ζητούμενος τομέας επί χρόνια που θέλει θάρρος και καλή συστηματική προσέγγιση για να απεγκλωβιστούμε από τον όγκο των ποινικών υποθέσεων. Σωρεία αδικημάτων μπορούν να αποποινικοποιηθούν και πολλές άλλες περιπτώσεις μπορούν με άλλους θεσμούς να μη φτάνουν στα δικαστήρια. Σας λέω ένα μέγεθος μόνο. Στην Ιταλία το 60% των υποθέσεων δεν φθάνει στις αίθουσες των δικαστήρια. Υπάρχουν διαδικασίες συμβιβασμού, συμβιβαστικής περάτωσης της δίκης. Στην Αγγλία είναι 90% των υποθέσεων. Αυτά είναι κρατικοί μηχανισμοί.

ΠτΘ: Υπάγονται στη δικαιοσύνη και λειτουργούν; Στην Ελλάδα γιατί δεν υπάρχουν;

Θ.Δ.: Φυσικά και υπάγονται στη δικαιοσύνη. Στην Ελλάδα είμαστε σε βρεφικό επίπεδο στα ζητήματα συμβιβαστικής περάτωσης της δίκης. Ο τρόπος λοιπόν για να απεγκλωβιστούμε από τον όγκο των υποθέσεων είναι η προώθηση τέτοιων μεθόδων.

ΠτΘ: κ. Δαλακούρα η δικηγορία και το Ελληνικό Πανεπιστήμιο έχει διακόσια χρόνια ζωής πλέον. Η μη υλοποίηση των προαναφερθεισών τελείως λογικών στη βάση τους προτάσεων μήπως σημαίνει ότι ως κλάδος δεν διεκδικείτε;

Θ.Δ.: Το θέμα έχει έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον. Είμαστε σε μια φάση και πραγματικά έχει προταθεί πολλάκις, ήδη διέρχεται από τις αίθουσες της Βουλής και ήδη έχουμε τρεις περίπου περιπτώσεις νόμων που προωθούν τη συμβιβαστική περάτωση της δίκης. Μια τελευταία περίπτωση είναι ο νόμος για την ενδοοικογενειακή βία, ένας άλλος νόμος ήταν ο νόμος με τους ανηλίκους. Κάποιες άλλες τέτοιες περιπτώσεις συμβιβαστικής περάτωσης, δηλαδή σκοπιμότητας να μη φθάνει στην αίθουσα, είχαμε με τους λαθρομετανάστες. Έχουμε πολλές εκφάνσεις τέτοιων συμβιβαστικών περατώσεων. Χρειάζονται όμως διεύρυνση. Ο δεύτερος τομέας περνά μέσα από την ποιότητα. Όταν θέλουμε αυξημένο αριθμό δικαστών δεν μπορούμε να έχουμε υπηρετούντες εφέτες δώδεκα ή κατά περίσταση εφτά και να φορτώνονται έναν όγκο υποθέσεων που είναι δυσβάσταχτος και που είναι αδύνατο, όλοι το ξέρουμε, οι λειτουργούντες στο χώρο να αντιμετωπίσουν όλο αυτό τον όγκο. Και βεβαίως είναι αδύνατο από την άλλη μεριά να καθαρογραφούν τόσες αποφάσεις από δέκα αντίστοιχους υπαλλήλους.

Σε κρίση ο θεσμός της δικαιοσύνης;

ΠτΘ: Εκείνο που σχολιάζεται σήμερα είναι ότι η δικαιοσύνη στην Ελλάδα είναι στο σημείο μηδέν και ότι η εμπλοκή της ή η διαπλοκή της με την πολιτική δεν πάει άλλο. Το θέμα επανέρχεται με το κλείσιμο του ζητήματος των υποκλοπών. Έχετε την αίσθηση ότι είμαστε στο χειρότερο σημείο;

Θ.Δ.: Δεν θέλω να γενικεύω τόσο και κυρίως όταν κοιτάω κάποια πράγματα επιστημονικά, ποτέ δεν ήμουν σε αυτού του είδους των γενικεύσεων. Σαφώς υπάρχει στη δικαιοσύνη πληθώρα περιπτώσεων που λειτουργούν εντελώς ενσυνείδητα. Σαφώς υπάρχουν και κάποιες περιπτώσεις που δεν λειτουργούν ενσυνείδητα και για αυτό έχουμε όλα αυτά τα φαινόμενα του παραδικαστικού συστήματος που ταλανίζουν την δικαιοσύνη εδώ και μια πενταετία με συνέπειες που σαφώς δεν είναι θετικές για το κοινωνικό σύνολο. Έχουμε μία σκλήρυνση στην απονομή της δικαιοσύνης, ως μη όφειλε, όπως επίσης έχουμε και ως παρενέργειες μια μορφή γενικευμένης αναξιοπιστίας ή μια μορφή γενικευμένων ψιθύρων. Και τα δύο, δηλαδή η έλλειψη επιείκειας και η διάχυτη περιρρέουσα ατμόσφαιρα, κάνει κακό στη δικαιοσύνη. Δεν ανήκω σε αυτούς που θέλουν να βάλλουν με γενικές κρίσεις το θεσμό της δικαιοσύνης. Δεν έχουμε πολλά αποκούμπια στην ελληνική κοινωνία. Ένα από αυτά που θα έπρεπε να το τηρούμε σαν τα μάτια μας είναι η δικαιοσύνη. Με αυτό δεν θέλω να κλείνω τα μάτια μου στις διαδικασίες. Ενδεχομένως να είχαμε παρεμβολές. Ενδεχομένως να έχουμε επεμβάσεις. Σαφώς υπάρχουν προβλήματα σε ότι αφορά στη λειτουργία της δικαιοσύνης, στη διαπλοκή, της με την πολιτική. Ήδη έχει προταθεί επιστημονικά η διοίκηση της δικαιοσύνης να είναι άλλο μέγεθος με τις κρίσεις των δικαστών. Είναι ζητήματα που βρίσκουν σε επιστημονικό πεδίο πλήρη απήχηση αλλά δεν υλοποιούνται στην πράξη. Η εκάστοτε κρατική εξουσία θέλει ίσως κάποιες δυνατότητες επέμβασης. Από το σημείο αυτό όμως των υπαρκτών προβλημάτων των περιπτώσεων κάποιων διαπλοκών μέχρι το σημείο ότι η δικαιοσύνη είναι στο τέλμα και είναι στο σημείο μηδέν δεν θα ήθελα να το δεχθώ και δεν πρέπει να το δεχθώ, γιατί η ελπίδα είναι το κοινό σημείο όλων των ανθρώπων. Και αν χάσουμε την ελπίδα και στη δικαιοσύνη πολύ φοβούμαι ότι η κρίση μας τότε θα είναι στο τελικό σημείο φθοράς της ελληνικής κοινωνίας.

Έχω συναντήσει και συναντώ καθημερινά μορφές που υψώνουν το ανάστημά τους μορφές που διέρχονται τις κρίσεις και άρα δεν μπορώ να δεχθώ τις ανέλπιδες διαπιστώσεις.

ΠτΘ: Θα θέλατε να υπάρχει εμπιστοσύνη στην ελληνική δικαιοσύνη όπως και στην Ιταλία;

Θ.Δ.: Και στην Ιταλία η δικαιοσύνη διέρχεται κρίση και διέρχεται μεγάλη κρίση για αρκετά χρόνια, παρότι άλλαξε το σύστημά της σε πολύ μεγάλο βαθμό. Αν θέλετε το συγκριτικό μέγεθος οι Ιταλοί λειτούργησαν σε σχέση με μας πολύ περισσότερο αποφασιστικά. Άλλαξαν ολόκληρο το σύστημά τους. Αν ζήλευα κάποια έννομη τάξη στα ζητήματα απονομής της δικαιοσύνης θα ήταν η Αγγλική. Όχι για το νομικό της πλαίσιο, όχι για τα δικαιώματά της, αλλά για το ανάστημα του δικαστή και για την πλήρη μέχρι σε απόλυτο βαθμό ανεξαρτησία του. Οι Ιταλοί άλλαξαν το σύστημά τους το 1989 πήραν το αγγλοσαξωνικό μοντέλο σε μεγάλο βαθμό. Αυτό το άλλαξαν πάνω από 15 φορές. Βλέπετε τις αντιστοιχίσεις και με εμάς. Η κρίση δεν έχει ξεφύγει και από το Ιταλικό σύστημα απλά λειτουργούν λίγο καλύτερα με εμάς.

ΠτΘ: Θέλω να πω ότι υποδέχονται διαφορετικά τη δικαιοσύνη. Ούτε ο Μπερλουσκόνι ούτε ο Πρόντι σχολίασαν, αλλά ούτε και οι δημοσιογράφοι, την αποχώρηση του υπουργού Μαστέλα…

Θ.Δ.: Γιατί να αφορά αυτό τη δικαιοσύνη και να μην αφορά την πολιτική εξουσία; Αντιστρέφω το ερώτημα και το θέτω στην πολιτική ευθιξία του συγκεκριμένου πολιτικού της συγκεκριμένης κυβέρνησης που απεδέχθη την παραίτησή του. Δεν εμπλέκεται απαραίτητα ο δικαστικός κόσμος. Και η Ιταλία βάλλεται για παράδειγμα ο Μπερλουσκόνι έχει αθωωθεί για 47 υποθέσεις του για παραγραφή μάλιστα.

ΠτΘ: Παρόλα αυτά για να αναφερθούμε και στα δικά μας, γιατί οι δικαστές έχουν μία ιστορία στον τόπο, Πολυζωϊδης Τερτσέτης, στην Ιταλία ο τύπος «παίζει» τις γενναίες μορφές, γίνεται μία διαφορετική κουβέντα εκεί για τη δικαιοσύνη και μετά τον Αντόνιο Πιέτρο, τον «κ. Καθαρά χέρια», γεγονός που δείχνει ότι η δικαιοσύνη αντιμετωπίζεται σε κοινωνικό επίπεδο διαφορετικά από ό,τι στην Ελλάδα…

Θ.Δ: Η δικαιοσύνη στην Ιταλία έχει μεγαλύτερες ρίζες, μεγαλύτερη παράδοση και κυρίως θεσμική υπόσταση. Εμείς τη θεσμική υπόσταση δεν την έχουμε σε πλήρη βαθμό, δηλαδή ακόμη και σε κρίσεις οι θεσμοί να συνεχίζουν να λειτουργούν. Δεν το έχουμε αυτό κατακτήσει στον ίδιο βαθμό.

ΠτΘ: Τα δικαιολογείτε πάντως… Θεωρείτε ότι και στη χώρα μας θα δούμε να γίνονται βήματα;

Θ.Δ.: Θεωρώ ότι στην Ελλάδα είμαστε σε μια φάση που οι θεσμοί έχουν πραγματικά κοντά πόδια. Και αυτό το βλέπουμε στην καθημερινότητά μας. Για παράδειγμα ο θεσμός των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης. Ποια παράδοση έχει που θα ήταν το όριο σε αυτό που βιώνουμε καθημερινά; Θυσιάζουμε όχι απλώς προσωπικές ζωές αλλά θυσιάζουμε εκατοντάδες ώρες περί ζητημάτων τα οποία δεν προβάλλουν ουσιαστικά την κοινωνία. Είναι δυνατόν όλοι οι δημοσιογράφοι να γίνονται ντετέκτιβ; Αυτή είναι η ποιότητα των δημοσιογράφων; Είναι δυνατόν να μην υπάρχουν όρια; Βλέπετε οι θεσμοί διέρχονται κρίση.

Ποιος είναι αυτός ο θεσμός που θα μπορούσε κάλλιστα να αντέξει μια σωρευμένη κριτική με τους ίδιους μηχανισμούς του; Ποιος θεσμός είναι αυτός; Βάλτε μου ένα θεσμό σε μια υπόθεση εργασίας με όλους τους δημοσιογράφους εναντίον και να έχει εκείνα τα αναχώματα, εκείνον τον αξιακό δείκτη, που θα αντέξει στα πάντα.

ΠτΘ: Η δικαιοσύνη θα μπορούσε…

Θ.Δ.: Αυτή θα έπρεπε να είναι γι’ αυτό δεν πρέπει να χαθεί η ελπίδα. Γι’ αυτό πρέπει να ενδυναμώσουμε την δικαιοσύνη ως το μέγιστο φάρο στην κοινωνία για να αρχίσουν και οι θεσμοί να αποκτούν αυτό που λέμε αντιστάσεις.

ΠτΘ: κ. Δαλακούρα σας ευχαριστούμε πολύ.

Θ.Δ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Τ.Β.-Α.Π.

«Η υπαγωγή των επιχειρήσεων στο άρθρο 44 αποτελεί πιστοποίηση κοινωνικής πολιτικής του κράτους»

ΠτΘ: κ. Δαλακούρα ποια είναι η άποψή σας για τη στρατηγική του κράτους να εγγυάται τη ρύθμιση των χρεών επιχειρήσεων με την υπαγωγή τους στο άρθρο 44 προκειμένου να διατηρούνται οι επιχειρήσεις εν λειτουργία και κυρίως να διασφαλίζονται οι θέσεις των εργαζομένων; Πιστεύετε ότι είναι ένα μοντέλο που δίνει περισσότερες λύσεις;

Θ.Δ.: Βεβαίως θεωρώ ότι όχι απλώς είναι ένα από τα ενδεδειγμένα μοντέλα, είναι ίσως η τελευταία πιστοποίηση του κράτους ότι προωθεί κοινωνική πολιτική, ότι ενδιαφέρεται για τον εργαζόμενο και ως άτομο. Αντί να προωθεί επιδόματα ανεργίας, προωθεί επιχειρήσεις, δίνει μια δεύτερη ευκαιρία. Το κράτος προωθεί την κοινωνική απασχόληση και ταυτόχρονα πιστοποιεί ότι έχει ψήγματα κοινωνικού κράτους, όπως οφείλουμε σήμερα σε αυτή τη διάχυτη εποχή που ζούμε. Με αυτή την έννοια, όπως προστατεύει διάφορα έννομα αγαθά, έτσι οφείλει να προστατεύσει και την εργασία διότι, είναι από τους άξονες, από τους πυλώνες πιστοποίησης του κοινωνικού χαρακτήρα του ως κράτος δικαίου.

ΠτΘ: Έχω την αίσθηση και ως κοινωνία από τις τελευταίες υποθέσεις που εκδικάζονται προκύπτει και ένα καινούργιο κοινωνικό αγαθό, μια συνειδητοποίηση ότι έχουμε ανάγκη και τον επιχειρηματία κυρίως όταν αυτός δίδει θέσεις εργασία. Αυτό το λέω για την περιοχή μας και δη την Κομοτηνή όπου πολύ εύκολα ο επιχειρηματίας ήταν πρόσωπο που κατηγορούνταν…

Θ.Δ.: Η περιοχή της Θράκης ως περιοχή γενικότερου ενδιαφέροντος δοκίμασε ένα καθεστώς άκριτης επιδότησης χωρίς να έχει συγκεκριμένους όρους. Αυτή η εποχή παρήλθε. Αυτό που μένει ως συμπέρασμα είναι ότι η ίδια η περιοχή για να διαδραματίσει το ρόλο της χρειάζεται επενδυτικό ορίζοντα, χρειάζεται επενδυτικό πρόγραμμα και βεβαίως χρειάζεται ενίσχυση. Το αν απέτυχε ένα μοντέλο ενίσχυσης δεν σημαίνει ότι ήταν εσφαλμένο ως μοντέλο, ως ιδέα, ως αφετηρία. Όχι απλώς χρειάζεται να επενδύσει στον παράγοντα εργασίας και ανάπτυξης στην περιοχή, αλλά είναι μοναδική ελπίδα. Δηλαδή φαντάζεστε μια Θράκη που τα προϊόντα στον αγροτικό τομέα σε μεγάλο ή σε μικρό βαθμό είναι υπό καθεστώς κρίσης, στον τριτογενή τομέα τα ζητήματα είναι γνωστά στην Ελλάδα και υπό το φως της ΕΕ στο θέμα των προσλήψεων και σε όλα τα συναφή, επομένως αν δεν παραχθεί στον πρωτογενή, αν δεν έχουμε στον δευτερογενή τομέα προώθηση τέτοιου είδους μέσω της επιχείρησης, της παραγωγής πώς θα κρατηθεί ο πληθυσμός στη Θράκη και ποια θα είναι η ταυτότητα της Θράκης;

ΠτΘ: Πάντως είναι ουσιαστική κοινωνικά η συζήτηση… Από «το Ελντοράντο με το χρυσό» στον επιχειρηματία που μπορεί να προσφέρει στο κοινωνικό σύνολο…

Θ.Δ.: Νομίζω ότι είναι και η πιο έντιμη διάσταση να επιχορηγήσουν με συγκεκριμένους όρους, αυστηρούς όσο θέλετε, με διάφανους όρους, χωρίς δηλαδή λογικές υποχώρησης σαφήνειας, να έχουμε μια επιχορήγηση σαφή εξ αρχής, έτσι ώστε να αναπτυχθεί και η περιοχή.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.