Ο πενηνταρης, ο νεος ανεργος της εποχης

Στην Κομοτηνή πραγματοποιείται χθες και σήμερα η πρώτη εθνική συνάντηση η οποία σηματοδοτεί και την επίσημη έναρξη του προγράμματος «Article 6 – Αντιμετώπιση δημογραφικών αλλαγών σε επιλεγμένες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Στα πλαίσια του προγράμματος έχει χρηματοδοτηθεί σχέδιο δράσης με τίτλο «Αντιμετώπιση των δημογραφικών αλλαγών σε τοπικό επίπεδο – η ηλικιακή ομάδα άνω των 50 ετών», στο οποίο ως εταίροι από την ελληνική πλευρά συμμετέχουν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ροδόπης – Έβρου, η Ομοσπονδία Επαγγελματικών, Εμπορικών και Βιοτεχνικών Σωματείων Ν. Ροδόπης, το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Κομοτηνής, η Αναπτυξιακή Ροδόπης Α.Ε. και το Πάντειο Πανεπιστήμιο μαζί με ξένους εταίρους: από την Ολλανδία η περιοχή του Γκρόνιγκεν, από τη Γερμανία η περιοχή της Βρέμης, από τη Γαλλία η περιοχή του Λουβιέρ, από την Πολωνία η περιοχή του Γκντάνσκ, καθώς και η Κύπρος.

Στόχος του προγράμματος είναι η εργασιακή και κοινωνική ένταξη των 50+ στις περιοχές που αφορά το πρόγραμμα καθώς και η αντιμετώπιση της κατηγορίας αυτής του πληθυσμού ως κινητήριας καταναλωτικής δύναμης.

«Article 6 – Αντιμετώπιση δημογραφικών αλλαγών σε επιλεγμένες περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης» είναι το αντικείμενο ενός ευρωπαϊκού προγράμματος στο οποίο συμμετέχουν 18 οργανισμοί κι εταιρίες, από την Ελλάδα, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Κύπρο, την Πολωνία και την Ολλανδία. Επικεφαλής του προγράμματος είναι η γερμανική εταιρία ProArbeit KaoR, ενώ η εταιρία διεθνικής ανάπτυξης TRANSCOOP έχει συντονιστικό ρόλο για τους υπόλοιπους Έλληνες εταίρους. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1.778.144 ευρώ.

Στην εναρκτήρια συνάντηση της Κομοτηνής ο προβληματισμός με την παράθεση δεδομένων στοχεύει να οδηγήσει στην εξεύρεση λύσεων πιλοτικών.

Ο πρόεδρος της Διευρυμένης Γιώργος Μηνόπουλος εξήγησε εισηγητικά ότι «στόχος του προγράμματος είναι από τη μία η κοινωνική εργασιακή αποκατάσταση των ατόμων ηλικίας άνω των 50 και η υλοποίηση δέσμης ενεργειών που θα καταστήσουν τα άτομα αυτά απαραίτητα στις τοπικές επιχειρήσεις και από την άλλη η ενδυνάμωση της καταναλωτικής πίστης αυτής της πληθυσμιακής ομάδας στην αγορά».

Ο κ. Μηνόπουλος εξήγησε ότι η Ν.Α. Ροδόπης – Έβρου λαμβάνοντας υπόψη της το δημογραφικό πρόβλημα με την αύξηση των ορίων ηλικίας του πληθυσμού σε ευρωπαϊκό επίπεδο θεωρεί ότι πρέπει την αύξηση εμπειρίας της σ’ αυτόν τον τομέα προτεραιότητα, παράλληλα με «την από κοινού αντιμετώπιση σε διαπεριφερειακό και διακρατικό επίπεδο ζητημάτων εργασίας των μεγαλυτέρων ηλικιών». Η Διευρυμένη λειτουργεί ως φορέας κινητοποίησης κι εμψύχωσης των τοπικών πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών δυνάμεων και δια του προέδρου της δεσμεύτηκε ότι θα στηρίξει το δίκτυο που θα δημιουργηθεί.

Ο κ. Μηνόπουλος εξήγησε ότι βρίσκονται προς το παρόν στη φάση καταγραφής στο πρόγραμμα. «Το ερώτημα είναι τι θα κάνουν αυτά τα άτομα, θα συνεχίσουν στην εργασία που είχαν ή θα τους προσλάβει κάποιος και ποιος.

Θα πρέπει επίσης να τους αντιμετωπίσουμε σαν ξεχωριστή και μεγάλη κατηγορία καταναλωτών. Οι επιχειρήσεις, στρεφόμενες προς αυτούς παράγοντας μηχανήματα ή τρόφιμα θα πρέπει να τους δουν διαφορετικά. Θα γίνει η μελέτη αυτών των στοιχείων, θα προσπαθήσουμε να τα συνθέσουμε και να επιχειρήσουμε να προλάβουμε τα γεγονότα κι όχι να τρέχουμε πίσω από αυτά».

Το θέμα του υψηλού αναλφαβητισμού στην περιοχή μας δημιουργεί προβληματισμό. Σε σχετική ερώτηση, ο κ. Μηνόπουλος σχολίασε ότι «όσο πιο καλά είναι κάποιος εξοπλισμένος τόσο περισσότερες πιθανότητες έχει να βρίσκει ενασχόληση κι εργασία». Σημείωσε ότι ο αναλφαβητισμός είναι ένα μεγάλο κοινωνικό θέμα ειδικά σε μια εποχή που απαιτεί εξειδίκευση κι επιπλέον ειδικά πτυχία. «Θέλω να ελπίζω ότι τα πράγματα συνέχεια βελτιώνονται» είπε.

Ο Αργύρης Αργυρόπουλος, πρόεδρος στην Ομοσπονδία Επαγγελματικών, Εμπορικών και Βιοτεχνικών Σωματείων Ν. Ροδόπης σχολίασε το κατά πόσο οι επιχειρήσεις προτιμούν άτομα άνω των 50 ετών, εξηγώντας ότι κι εκείνος είναι στην ηλικία των 50. «Δυστυχώς, όλες οι επιχειρήσεις προσπαθούν να βρουν νέους ανθρώπους για να δουλέψουν διότι τα πλεονεκτήματα σ’ ένα νέο είναι πολλά.

Θεωρώ ότι μέσα από αυτό το πρόγραμμα και με κάποια επιπλέον κριτήρια οι επιχειρήσεις θα είναι έτοιμες να προσλάβουν και 50άρηδες και 55άρηδες». Ο κ. Αργυρόπουλος διαπιστώνει κάποιες σημαντικές ελλείψεις σε επίπεδο εργατικού δυναμικού Ν. Ροδόπης. «Δεν υπάρχουν επαγγελματίες εργαζόμενοι και σε κάποια επαγγέλματα υπάρχει μεγάλη ζήτηση ακόμη και 50άρηδων αλλά δεν βρίσκονται. Ένα από αυτά τα επαγγέλματα είναι αυτό της εστίασης το οποίο εξασκώ κι εγώ. Αυτό που θέλουμε είναι ο εργαζόμενος να έχει μια σχετική κατάρτιση, να έχει περάσει έστω κι από μία ταχύρρυθμη σχολή γύρω από θέματα υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων».

Για τον κ. Αργυρόπουλο, «η παρουσία της Ομοσπονδίας σ’ ένα παρόμοιο πρόγραμμα με τη συμμετοχή φορέων που διαθέτουν εμπειρία και κατάλληλα εκπαιδευμένο στελεχιακό δυναμικό αποτελεί τη συνέχιση μιας καρποφόρας συνεργασίας στα πλαίσια ευρωπαϊκών προγραμμάτων που στοχεύουν στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων και του ανθρώπινου δυναμικού που εργάζεται σ’ αυτές, όπως για παράδειγμα στα πλαίσια των Τοπικών Πρωτοβουλιών Απασχόλησης». Σημείωσε ότι στο νομό Ροδόπης λειτουργούν σήμερα πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, συνήθως οικογενειακού τύπου, όπου άτομα άνω των 50 ετών είναι συνήθως οι ιδιοκτήτες και παράλληλα οι παλαιότεροι εργαζόμενοι σ’ αυτές.

Ο Στάθης Κεφαλίδης, γενικός διευθυντής της Αναπτυξιακής Εταιρίας Ροδόπης χαρακτήρισε το πρόγραμμα ως «μία καινοτόμο προσπάθεια», εξηγώντας. «Η Αναπτυξιακή Ροδόπης και οι άλλοι φορείς με μπροστάρη τη Διευρυμένη Ν.Α. Ροδόπης – Έβρου καλούμαστε να μελετήσουμε την ανεργία και την εργασία σε ηλικίες 50+.

Ίσως πρόκειται για μια ηλικία που περνάει απαρατήρητη την οποία θεωρούμε ότι δεν χρειάζεται να εξετάσουμε, γιατί έχουμε συνηθίσει τους άνω των 50 στην Ελλάδα να τους θεωρούμε συνταξιούχους. Ζούμε, όμως, σε μια εποχή που μειώνεται η παραγωγική βάση λόγω της υπογεννητικότητας κι ένα σχετικό θέμα που απασχολεί είναι το ασφαλιστικό. Όταν υπάρχει υπογεννητικότητα σημαίνει ότι υπάρχουν λίγοι νέοι, άρα η παραγωγική βάση θα πρέπει ν’ ανέβει και σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Από την άλλη, οι άνω των 50 που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με την ανεργία επειδή κοστίζουν περισσότερο.

Πολλοί από αυτούς είτε δεν βελτίωσαν τις ειδικότητές τους, είτε δεν έχουν εξειδικευτεί ή εκσυγχρονιστεί στα κελεύσματα της σύγχρονης εποχής, με συνέπεια χάνουν κάποιες φορές την εργασία τους».

Ο κ. Κεφαλίδης σημείωσε ότι το Πάντειο Πανεπιστήμιο λειτουργεί ως φορέας της γνώσης ενώ συμμετέχουν και ιδιώτες που διαθέτουν εμπειρία και τεχνογνωσία σ’ αυτά τα θέματα. «Στόχος είναι να προτείνουμε λύσεις που να είναι καινοτόμες και κύρια εφαρμόσιμες στην περιοχή σε συνεργασία με άλλους αντίστοιχους φορείς κι αντίστοιχα σχήματα από άλλες τέσσερις χώρες της Ε.Ε.

Αυτό που θα προτείνουμε πιστεύουμε ότι θ’ αποτελεί ένα μπούσουλα και θα είναι εφαρμόσιμο».

Οι καλές πρακτικές είναι πάντα χρήσιμες σε κάθε πρόγραμμα και ο Σ. Κεφαλίδης εξήγησε ότι το ζήτημα των 50+ αντιμετωπίστηκε σε πολλές χώρες. «Ήδη, ένα μοντέλο ισχύει στην Ισπανία, όπου οι 50άρηδες που βγήκαν στη σύνταξη χρησιμοποιούνται σαν εργασιακοί σύμβουλοι επιχειρήσεων, δηλαδή προσπαθούν να τους επιλύσουν θέματα χρησιμοποιώντας την εμπειρία που διαθέτουν.

Στη Γερμανία, είναι ένα μεγάλο ζήτημα – το αντιμετωπίζουν πιο έντονα – ενώ εμείς θα το βρούμε μπροστά μας. Ας μην ξεχνάμε ότι στο μάνατζμεντ ισχύει το γνωμικό «σκοτώνουν τα άλογα όταν γεράσουν»» κατέληξε.

Ο διαχειριστής στην εταιρία διεθνικής εκπαίδευσης κι ανάπτυξης TRANSCOOP, Σάκης Καραμόσχος εξήγησε ότι ο ρόλος τους αφορά τον διακρατικό συντονισμό. «Είμαστε ο συνδετικός κρίκος μεταξύ του ευρωπαίου συντονιστή που είναι η νομαρχία του Όστερχολτς στη Γερμανία και του ελληνικού δικτύου των φορέων της Ροδόπης». Η εταιρία τους έχει μεγάλη εμπειρία στα προγράμματα διακρατικής συνεργασίας, με εξειδίκευση στους τομείς της ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού και τους τομείς της τοπικής ανάπτυξης. Ο κ. Καραμόσχος στάθηκε στην επικαιρότητα του προγράμματος, το οποίο στην ουσία καλείται να «προλάβει» αυτά που θα συμβούν στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

«Ασχολούμαστε στη Ροδόπη μ’ ένα θέμα που από τώρα και στο εξής θ’ απασχολεί την ευρωπαϊκή κοινωνία πολύ έντονα. Αν παρακολουθήσουμε την ηλικιακή εξέλιξη του πληθυσμού στην Ευρώπη διαπιστώνουμε μια συνεχή μετατόπιση του προσδόκιμου ζωής συνεχώς προς τα πίσω. Ο κόσμος ζει περισσότερο, το θέλουμε όλοι μας, από την άλλη στη λογική της αύξησης του προσδόκιμου ζωής στην Ευρώπη αυξάνεται εκ των πραγμάτων και η δυνατότητα των μεμονωμένων ατόμων να συμμετέχουν ενεργά στην καθημερινή ζωή είτε αφορά το οικονομικό της σκέλος (απασχόληση, εργασία, οικονομία), είτε τις όποιες κοινωνικές δραστηριότητες.

Λαμβάνοντας υπόψη κάποιες παραμέτρους, όπως είναι η υπογεννητικότητα και εκ των πραγμάτων μεταφέρουν το κέντρο βάρους της ηλικιακής πυραμίδας προς τα έξω, αυτή η ηλικιακή ομάδα αρχίζει και μπαίνει στην καρδιά της οικονομικής δραστηριότητας στην Ευρώπη». Ο κ. Καραμόσχος θέλησε να διευκρινίσει ότι τα παραπάνω είναι ανεξάρτητα από τα όσα συζητούνται ή θα συζητηθούν για το συνταξιοδοτικό, τις δαπάνες και την εξεύρεση πόρων.

Ο Γερμανός εταίρος Ντίτερ Σούπρινκ σχολιάζοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην περιοχή του οι 50+ σημείωσε ότι μέχρι τώρα η κοινωνία ήταν περισσότερο προσανατολισμένη στους νέους αλλά αυτό πλέον αλλάζει. «Θα πρέπει να επεξεργαστούμε τα νέα δεδομένα για να βρούμε λύση στα νέα προβλήματα». Τα χαρακτηριστικά των 50+ , σύμφωνα με τον Σούπρινκ, είναι ότι «ζουν περισσότερο από τον προσδόκιμο μέσο όρο ζωής, είναι πιο υγιείς, σε καλύτερη σωματική κατάσταση και αντεπεξέρχονται καλύτερα στη ζωή και την εργασία».

Στη Γερμανία, τώρα ασχολούνται με το θέμα, το οποίο αποκτά ενδιαφέρον και έχει γίνει επίκαιρο, ενώ μέχρι τώρα ήταν ταμπού, γι’ αυτό και δεν υπάρχουν μέχρι στιγμής δομές κοινωνικές ή φορείς δημόσιοι που ν’ ασχολούνται.

Για το θέμα της υψηλότερης αμοιβής των 50+ και το πώς αντιμετωπίζεται ή μπορεί ν’ αντιμετωπιστεί, ο Ντίτερ Σούπρινκ είπε ότι υπάρχουν πολλοί άνεργοι σ’ αυτή την ηλικία. Αναφορικά με τις δυνατότητες που έχουν να βρουν δουλειά εξήγησε ότι μ’ αυτό το θέμα θ’ ασχοληθούν μέσα από το πρόγραμμα, αρχής γενομένης από τη συνάντηση που λαμβάνει χώρα στην Κομοτηνή. «Στη Γερμανία συζητάμε αυτή τη στιγμή το ζήτημα των δυνατοτήτων αυτών των ανθρώπων καθώς και το ότι εάν υπάρχουν δυνατότητες θα πρέπει να πληρωθούν» ανέφερε.

Οι στατιστικές στη Γερμανία δείχνουν μια σταδιακή άνοδο της ηλικίας του πληθυσμού και το 2070 ο μέσος όρος της θα εκπροσωπείται κατά πλειοψηφία από άτομα άνω των 50.

Στα πλαίσια του προγράμματος προβλέπεται η δημιουργία ενός πιλοτικού δικτύου σε επίπεδο Ροδόπης – Έβρου για την ελληνική πλευρά που σαν στόχο θα έχει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και απόψεων στα θέματα που σχετίζονται με το αντικείμενο του προγράμματος.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.