Κωδικο ονομα «ΙΛΑΕΙΡΑ»

Οι Διόσκουροι Κάστωρ και Πολυδεύκης απήγαγαν την Ιλάειρα και τη Φοίβη… Η ιστορία συνεχίστηκε με λιγότερο γνωστούς δράστες και ανώνυμα θύματα σε όλο τον κόσμο, κρίκοι μιας αλυσίδας με μεγάλη οικονομική ισχύ, επομένως ισχυρά συμφέροντα. Χθες και σήμερα λαμβάνει χώρα στην Κομοτηνή διημερίδα με θέμα την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, που έχει την κωδική ονομασία «ΙΛΑΕΙΡΑ». Πρόκειται για μια επιχειρησιακή άσκηση επί χάρτου που εντάσσεται στην τρίτη φάση του σχεδιασμού anti – trafficking και αποτελεί πρωτοβουλία των υπουργείων Δημόσιας Τάξης, Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εξωτερικών, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, Δικαιοσύνης, Εμπορικής Ναυτιλίας, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, Δικηγορικών Συλλόγων καθώς και 13 Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων που σχετίζονται με την πρόληψη και καταπολέμηση του φαινομένου της εμπορίας ανθρώπων και ειδικά της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών και γυναικών.

Στο πλαίσιο του προγράμματος προβλήθηκε ένα φιλμάκι με τίτλους στα ελληνικά και στα αγγλικά που σαν στόχο είχαν να περάσουν το μήνυμα ότι η ενιαία δράση κατά του οργανωμένου εγκλήματος δεν είναι φιλανθρωπία αλλά υποχρέωση. «Η ΕΛΑΣ στην πρωτοπορία της διεθνούς συνεργασίας», «Ευρώπη Ενωμένη υπέρ αθώων πολιτών» ήταν κάποια από τα συνθήματα που έντυναν εικόνες από γυναίκες που εργάζονται σε μπαρ, ανθρώπους που γίνονται εμπόρευμα εκμετάλλευσης σε μια κοινωνία που όλα «επιτρέπονται» και δένονται από υποχρεωτικούς όρκους σιωπής.

Την πρώτη μέρα της δράσης έγιναν εισηγήσεις και ανάλυση πραγματικών υποθέσεων, με σκοπό να εντοπιστούν τυχόν κενά στην πρόληψη, ανταπόκριση κι εξάρθρωση κυκλωμάτων.

Στην έναρξη των εργασιών παρεβρέθησαν, μεταξύ άλλων ο υφυπουργός Εξωτερικών Ευριπίδης Στυλιανίδης ο οποίος εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη θετική εξέλιξη του προγράμματος «ΙΛΑΕΙΡΑ», ο αρχηγός της ΕΛΑΣ, αντιστράτηγος Αναστάσιος Δημοσχάκης, ο γ.γ. του υπουργείου Δημόσιας Τάξης Κωστής Αιλιανός.

Ε. Στυλιανίδης: «Η χώρα μας προασπίζεται αποτελεσματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα»

Ο κ. Στυλιανίδης σημείωσε ότι το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το υπουργείο Εξωτερικών και ειδικότερα από την Hellenic Aid, ενώ υλοποιείται από το υπουργείο Δημόσιας Τάξης, με την ενεργό συμμετοχή του υπουργείου Υγείας. «Όλα αυτά τα υπουργεία συνεργάζονται για ν’ αντιμετωπίσουν το ειδεχθές έγκλημα της παράνομης διακίνησης, που φαίνεται πως εξελίσσεται στο χειρότερο έγκλημα της εποχής μας.

Από την πρώτη στιγμή δώσαμε έμφαση στην αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, κυρίως όσον αφορά στην παράνομη διακίνηση των παιδιών. Συνεργαστήκαμε με την USH, την αντίστοιχη οργάνωση των ΗΠΑ, με τη Europe Aids, την αντίστοιχη οργάνωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τώρα όλα τα υπουργεία δίνουμε τον καλύτερο εαυτό μας για ν’ αντιμετωπίσουμε όλα τα φαινόμενα της σύγχρονης δουλείας, είτε αφορά γυναίκες, είτε παιδιά, είτε παράνομους εργαζόμενους. Η Ελλάδα αναδεικνύεται σ’ ένα κέντρο τεχνογνωσίας και σε πρωταγωνιστή στην καταπολέμηση αυτού του φαινομένου και το ΥΠΕΞ προσπαθεί να στηρίξει με κάθε τρόπο την παροχή τέτοιου είδους τεχνογνωσίας και στις γειτονικές χώρες».

Ο κ. Στυλιανίδης σημείωσε ότι αναμένεται να πραγματοποιηθούν κι άλλες ενέργειες στην κατεύθυνση της αντιμετώπισης του trafficking και πρόσθεσε ότι είναι χαρά και τιμή για την Κομοτηνή να φιλοξενεί ένα κομμάτι αυτού του προγράμματος με την παρουσία του γ.γ. του υπουργείου Δημόσιας Τάξης, του αρχηγού της ΕΛΑΣ, του αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου και πρόεδρο των Ελλήνων Δικαστών, εκπροσώπους των Ελλήνων Εισαγγελέων καθώς και από όλα τα εμπλεκόμενα υπουργεία. «Στην ακριτική Ελλάδα θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην καταπολέμηση του φαινομένου. Η δουλειά μας αναγνωρίζεται από τους διεθνείς οργανισμούς κι αυτό αποδεικνύεται από τις εκθέσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Από την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων μέχρι σήμερα έχουμε αναβαθμιστεί στη διεθνή κατάταξη σε σχέση με την αντιμετώπιση του φαινομένου κι αυτό έχει θετικές επιπτώσεις, όχι μόνο στην οικονομία μέσω της ανάπτυξης του τουρισμού, αλλά και στη διεθνή εικόνα της χώρας μας, η οποία φαίνεται ότι προασπίζεται αποτελεσματικά τα ανθρώπινα δικαιώματα».

Το υπουργείο Δημόσιας Τάξης και το Αρχηγείο της ΕΛΑΣ εκπόνησαν το σχέδιο «ΙΛΑΕΙΡΑ», το οποίο όπως εξήγησε ο κ. Δημοσχάκης, το επιμελούνται οι αξιωματικοί οι οποίοι σχεδίασαν την Ολυμπιάδα. «Το ολυμπιακό κεκτημένο, επομένως, μεταφέρεται σε όλες τις υπηρεσίες της χώρας που εμπλέκονται στο αντικείμενο καθώς επίσης και στις 21 χώρες που συμμετέχουν σ’ αυτό το διασυνοριακό πρόγραμμα και στους πέντε οργανισμούς.

Η προσπάθειά μας για την καταπολέμηση της εκμετάλλευσης και της εμπορίας ανθρώπων έχει τεθεί υπό την αιγίδα του αντιπροέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Φράνκο Φρατίνι. Η προσπάθειά μας χρηματοδοτείται από το ΥΠΕΞ, ενώ επιχορηγείται από την Αγροτική Τράπεζα και το υφυπουργείο Αθλητισμού.

Η πρώτη φάση ήδη ολοκληρώθηκε το Δεκέμβρη στην Αθήνα, παρουσία του υπουργού Δημόσιας Τάξης και συναρμοδίων υπουργών». Στην Κομοτηνή διεξήχθη η τρίτη φάση και αναμένονται άλλες τρεις. Η επόμενη φάση θα λάβει χώρα σε πόλη της Βόρειας Ελλάδας και θα γίνει σε διασυνοριακό επίπεδο. «Ελπίζουμε και φιλοδοξούμε το σχέδιο «ΙΛΑΕΙΡΑ», το οποίο θ’ αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για όλες τις υπηρεσίες εφαρμογής του νόμου, για όλες τις Αστυνομίες της Ν.Α. Ευρώπης, για όλες τις χώρες της Ε.Ε., να λειτουργήσει ως χρήσιμο εργαλείο και για τις λοιπές αρχές γιατί το πρόβλημα της αντιμετώπισης της εκμετάλλευσης κι εμπορίας ανθρώπων δεν είναι μόνο των αστυνομικών, είναι σύνθετο κι έτσι το αντιμετωπίζουμε. Στόχος μας είναι να συντελέσουμε ώστε το έγκλημα της εμπορίας ανθρώπων – που σήμερα είναι υψηλού κέρδους και χαμηλού ρίσκου για τους διακινητές – να καταστεί υψηλού ρίσκου και χαμηλού κέρδους.

Το σχέδιό μας είναι φιλόδοξο» παρατήρησε, σημειώνοντας ότι η Ε.Ε. περιμένει από τον κ. Δημοσχάκη και τον υπουργό Δημόσιας Τάξης να παρουσιάσουν το σχέδιο στην Κομισιόν.

«Στοχεύουμε όταν μιλάμε για anti – trafficking να εννοούμε το «ΙΛΑΕΙΡΑ» κι όταν μιλάμε για το «ΙΛΑΕΙΡΑ» να έχουμε σαν στόχο το anti – trafficking» εξήγησε, προσθέτοντας ότι τα σενάρια είναι πάρα πολλά. «Θα είναι ένα σχέδιο – οδηγός για όλες τις Αστυνομικές Αρχές, για όλες τις αρχές επιβολής του νόμου αλλά και για όλες τις συναρμόδιες υπηρεσίες που εμπλέκονται σ’ αυτό το αντικείμενο. Ταυτόχρονα, θα είναι χρήσιμο για τις αστυνομικές αρχές της Ε.Ε.»

Ο κ. Δημοσχάκης εξήγησε ότι στην Ελλάδα ήδη τα αποτελέσματα φαίνονται, σημειώνοντας ότι έχουν ιδρύσει υπηρεσίες anti – trafficking σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, την Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος όπως και άλλες 14 ομάδες anti – trafficking σε μεγάλες πόλεις που παρουσιάζουν αδικήματα. «Η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να προετοιμάζουμε τις υπηρεσίες» εξήγησε.

Το ισχυρό χαρτί του «ΙΛΑΕΙΡΑ» είναι η δια-υπηρεσιακή συνεργασία, που αποτελεί απάντηση στο μονόδρομο της πάταξης του εγκλήματος.

Σε σχέση με το κατά πόσο τα ανοιχτά σύνορα της Ε.Ε. λειτουργούν ως αρωγός στο σχέδιό τους, σημείωσε ότι είναι υπέρ των αστυνομικών αρχών και των υπηρεσιών γιατί επιτρέπουν τη στενή συνεργασία. «Κανένα πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται από μια κλειστή χώρα. Η Ελλάδα όπως και όλες οι χώρες της Ε.Ε. είναι κοινωνίες διαμπερείς, ανοιχτές και μέσα από τη συνεργασία αντιμετωπίζουμε από κοινού κάθε πρόβλημα που προκύπτει. Κανένα πρόβλημα δε μπορεί ν’ αντιμετωπιστεί από τον ένα. Θα πρέπει όλη η διεθνής κοινότητα με τις υπηρεσίες της να συνεργαστούν».

Ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και πρόεδρος της Ένωσης Δικαστών Εισαγγελέων Δημήτρης Κυριτζάκης επαίνεσε την προσπάθεια της ΕΛΑΣ, του υπουργείου Δημόσιας Τάξης και του ΥΠΕΞ για την άψογη διοργάνωση με προσκεκλημένους που ενδιαφέρονται για την από κοινού αντιμετώπιση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο. «Τα περιστατικά είναι πάρα πολλά και θα πρέπει όλες οι υπηρεσίες καθώς και τα διασυνοριακά κράτη να συντονιστούν προς την κατεύθυνση του να μπορέσουμε αποτελεσματικά ν’ αντιμετωπίσουμε αυτό το φαινόμενο. Χρειάζεται οργάνωση και συντονισμός όλων των υπηρεσιών κι όχι μεμονωμένες κι αποσπασματικές κινήσεις για να έχουμε αποτέλεσμα» σημείωσε με αφορμή και το συγκεκριμένο συνέδριο.

Ο κ. Κυριτζάκης χαρακτήρισε «επαρκές» το νομικό οπλοστάσιο, εξηγώντας ότι λείπει ο συντονισμός και η προσπάθεια που διεξάγεται στα δικαστήρια για την αποκάλυψη αυτού του φαινομένου και την επιβολή των ποινών. «Στην όλη προεργασία, στην προανάκριση, στην υποδομή θα πρέπει να υπάρξει μια αναβάθμιση ώστε να έχουμε αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση».

Για το αν κάποιοι μάρτυρες κρατούν κλειστό το στόμα τους απέναντι στη δικαιοσύνη απάντησε καταφατικά, εξηγώντας πως γι’ αυτό το λόγο έχουν ανάγκη της συνδρομής των ψυχολόγων και των αστυνομικών που εμπλέκονται στην όλη διαδικασία σύλληψης των δραστών για να μπορέσει ν’ αποκαλυφθεί το όλο θέμα και να αρθεί η δυσκολία του θύματος να μιλήσει, ώστε και ο δικαστής να μπορεί να επιβάλλει τη δέουσα ποινή. «Όταν αποκαλύπτεται κάτι η αντιμετώπιση είναι πολύ αυστηρή» είπε, προσθέτοντας ότι τα περισσότερα θύματα μετρούν οι χώρες από το πρώην ανατολικό μπλοκ και την Αφρική. «Αναφέρθηκε μάλιστα σήμερα ότι εκεί έχουν μια οργάνωση, το βουντού που δεν τους επιτρέπει να μιλούν», κάτι σαν όρκο σιωπής.

Ε. Μιχαηλίδης: «Μπορεί να περιοριστεί όχι να εξαλειφθεί»

Ο Ελευθέριος Μιχαηλίδης, εισαγγελέας εφετών και μέλος του Δ.Σ. της Ενώσεως Εισαγγελέων μίλησε για το φαινόμενο της εμπορίας των ανθρώπων, λέγοντας πως έχει τις ρίζες του αιώνες πριν. «Έχει λάβει πλέον μια διαφορετική μορφή διότι δεν είναι πλέον απλή εμπορία αλλά ταυτίζεται με ποινικά αδικήματα, όπως είναι αυτά της σωματεμπορίας και της μαστρωπίας, των βιασμών και των αποπλανήσεων.

Όσο για το αν μπορεί να εξαλειφθεί πιστεύω πως όχι, απλά να περιοριστεί κάτι που δεν είναι εύκολο να γίνει σε βαθμό εξαλείψεως». Ο κ. Μιχαηλίδης έκανε λόγο για συντονισμό των αρμοδίων υπηρεσιών όπως και των ίδιων των πολιτών, με την έννοια της καταγγελίας. «Ο αστυνομικός θα πρέπει να πληροφορηθεί και είναι πολύ δύσκολο να καταγγείλει αυτό το έγκλημα ο πολίτης στην αστυνομία, ίσως γιατί υπάρχει η συγκεκριμένη ελληνική νοοτροπία. Ο ευρωπαίος, όμως, πολίτης ενεργεί πολύ διαφορετικά, καταγγέλλει πολύ πιο εύκολα μια αξιόποινη πράξη».

Σημείωσε ότι οι ποινές είναι πολύ υψηλές, λέγοντας. «Η μαστρωπία τιμωρείται σε βαθμό πλημμελήματος, αλλά η σωματεμπορία τιμωρείται σε βαθμό κακουργήματος, που ξεκινάει από πέντε και πάει μέχρι 20 χρόνια». Υπάρχουν και περιπτώσεις, όμως, που το ίδιο το θύμα δε διευκολύνει στην απόδοση της δικαιοσύνης. «Ελλιπή στοιχεία σημαίνει να καταγγέλλει, από τη μία η παθούσα και μετά από μερικές μέρες να δηλώνει ότι «πήγε με τη θέλησή της». Σ’ αυτή την περίπτωση, το δικαστήριο είναι σε δίλημμα και τίθεται το ερώτημα εάν οδηγήθηκε στην πράξη με τη βία ή εάν η ενέργεια ήταν εκούσια. Συνήθως, οι άνθρωποι των κυκλωμάτων φρόντιζαν και φροντίζουν να τις εξαφανίσουν και να τις στείλουν σε άλλες χώρες. Το δικαιικό μας, όμως, σύστημα μάς επιτρέπει να δίνουμε άδεια παραμονής.

Προσπαθούμε να ψυχολογήσουμε από την εμπειρία που διαθέτουμε και να διαπιστώσουμε ποια είναι η αλήθεια που καταθέτει το άτομο». Όσο για το αν και κατά πόσο εμπλέκονται αστυνομικοί σε παράνομη διακίνηση προσώπων ο κ. Μιχαηλίδης είπε «Προσωπικά, δε μού έχει τύχει αλλά έχουμε ακούσει ότι συνέβησαν στο παρελθόν κάποια μεμονωμένα περιστατικά, τα οποία καταδικάζουμε».

Ο γ.γ. του υπουργείου Δημόσιας Τάξης Κωστής Αιλιανός ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι το trafficking δεν είναι ένα αυτοτελές έγκλημα αλλά συνδέεται με τη λαθρομετανάστευση. «Η Ελλάδα αποτελεί προορισμό της οργανωμένης λαθρομεταναστεύσεως. Η Ε.Ε. έχει αντιληφθεί τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την παράνομη διακίνηση ανθρώπων. Θύματα της απάνθρωπης αυτής μεταχείρισης είναι άνθρωποι που έρχονται από διάφορα σημεία του ορίζοντα χωρίς να ξέρουν τι θα βρουν. Από τα όσα μού έχουν πει έρχονται στην Ελλάδα χωρίς να ξέρουν αν έρχονται νόμιμα ή παράνομα, το τι θα συμβεί».

Ο κ. Αιλιανός στάθηκε κλείνοντας στο trafficking των ανηλίκων, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν πτυχές που θα πρέπει να εξετάσουν. «Πολλές οργανώσεις και διεθνείς οργανισμοί μάς επισημαίνουν ότι χρειάζεται μεγαλύτερη μέριμνα. Θέλω να πιστεύω ότι τ’ αποτελέσματα της άσκησης θα φέρουν θετικά σημεία και σ’ αυτή τη διάσταση του trafficking».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.