«Ολα τα προβληματα της μειονοτητας να μην ειναι στην αρμοδιοτητα του ΥΠΕΞ – Δεν ειναι ξενοι πολιτες»

Συνέντευξη πάνω σε βασικά θέματα που σχετίζονται με τη μουσουλμανική μειονότητα, όπως είναι οι εκλογές για τα βακούφια, η εκλογή μουφτή, ο καπνός, οι ανιθαγενείς παραχώρησε ο βουλευτής της ΝΔ Ιλχάν Αχμέτ στην εκπομπή «Βομβιστές Δυτικών Προαστίων».

Βακουφική περιουσία

ΠτΘ: Σε δημοσίευμα αθηναϊκής εφημερίδας αναφέρεται πακέτο τριών μέτρων σχετικών με τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, μετά από πρωτοβουλία της υπουργού Εξωτερικών Ντόρας Μπακογιάννη. Το πρώτο αφορά στο διορισμό ιμάμηδων στα μειονοτικά σχολεία, με σκοπό να διδάσκουν θεολογικά μαθήματα, το δεύτερο τη ρύθμιση οικονομικών εκκρεμοτήτων στα βακουφικά ιδρύματα και το τρίτο τον τερματισμό διορισμού της ηγεσίας των ιδρυμάτων. Πώς τα σχολιάζετε;

Ι.Α.: Όσον αφορά το ζήτημα κάποιων ιδιαίτερων μειονοτικών δικαιωμάτων όπως τα βακούφια, το θέμα του θρησκευτικού ηγέτη κι αυτό της εκπαίδευσης υπήρχε μια μεγάλη στασιμότητα εδώ και 30 με 40 χρόνια, η οποία ταλαιπώρησε πάρα πολύ αυτή την περιοχή. Μπορεί να ήταν δευτερεύοντα και τριτεύοντα θέματα στην ατζέντα αλλά τορπίλιζαν τις σχέσεις μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας. Η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή εξήγγειλε μια νέα πολιτική για τη μειονότητα, η οποία ονομάστηκε σύγχρονη ευρωπαϊκή μειονοτική πολιτική, η οποία ήρθε να ολοκληρώσει την πολιτική της ισονομίας και της ισοπολιτείας το 1990 με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Αυτή η πολιτική πρέπει να στηρίζεται σε τρία στοιχεία: αρχικά στη βούληση της μειονότητας, δηλαδή το διάλογο. Σε κάθε νομοθετική πρωτοβουλία δεν είναι δυνατόν να ικανοποιηθούν όλοι. Το ζήτημα είναι εάν υπάρχει βούληση να λυθεί το πρόβλημα. Το δεύτερο είναι η Συνθήκη της Λοζάνης, όπως ειπώθηκε από τον Κ. Καραμανλή και βέβαια οι Διεθνείς Συμβάσεις και το Διεθνές Δίκαιο. Με βάση αυτή την εξαγγελθείσα πολιτική, με τα 11 σημεία, ολοκληρώνεται όλη η δέσμευση απέναντι στη μειονότητα και το θέμα των βακουφίων. Στα βακούφια, από τη Χούντα και μετά οι διαχειριστές αυτών των θρησκευτικών ιδρυμάτων ήταν διορισμένοι. Υπήρχε ένας νόμος ανενεργός το 1980 που είναι σε ισχύ και ο οποίος προβλέπει εκλογές, αλλά η πολιτεία δεν προχώρησε σε εκλογές εδώ και 25 χρόνια.

Λέμε ότι αυτό το πρόβλημα πρέπει να λυθεί με τον καλύτερο τρόπο, σεβόμενοι την ιδιαιτερότητα αυτών των βακουφίων και τη βούληση των πιστών. Δηλαδή, οι πιστοί να έχουν τη δυνατότητα να διαχειρίζονται οι ίδιοι αυτά τα βακούφια, διαθέτοντας τα έσοδα στους φτωχούς, πληρώνοντας τους ιμάμηδες, τη συντήρηση των σχολείων.

Στα βακούφια είναι ανοιχτό και το θέμα των χρεών, τα οποία υπολογίζονται στα 10 με 15 εκατ. ευρώ στους τρεις νομούς και τα οποία προέκυψαν από φόρους εισοδήματος και μεγάλης ακίνητης περιουσίας που είχαν επιβληθεί και τα οποία η Ελλάδα δεν είσπραξε. Από την άλλη όμως, καταγράφηκαν στην εφορεία και όλη η βακουφική περιουσία είναι αυτή τη στιγμή υποθηκευμένη και δε μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Ακόμη κι αν γίνουν εκλογές, αυτή η περιουσία δε μπορεί ν’ αξιοποιηθεί όσο μένει υποθηκευμένη.

Ας μην ξεχνάμε ότι η αξιοποίηση αυτής της περιουσίας θα ωφελήσει και την πλειονότητα, όχι μόνο τη μειονότητα.

ΠτΘ: Να δώσουμε το παράδειγμα βακουφικής περιουσίας απέναντι από την Παλαιά Νομική στην Κομοτηνή, τα οποία κτήματα μπορούν ν’ αξιοποιηθούν και να γίνουν ξενοδοχεία, εστία, καφέ.

Ι.Α.: Ίσως ένα ΚΑΠΗ ή ένα γηροκομείο. Δράσεις και πρωτοβουλίες που δε μπορεί να πάρει η τοπική αυτοδιοίκηση λόγω έλλειψης κονδυλίων μπορούν να γίνουν με την αξιοποίηση της βακουφικής περιουσίας. Με μια απόφαση του κ. Αλογοσκούφη όλα αυτά τα χρέη θα παραγραφούν και θα φύγουν οι υποθήκες, θα αποδεσμευτεί η περιουσία και μάλιστα υπάρχει η σκέψη να μην επιβάλλονται φόροι σ’ αυτές τις περιουσίες, δηλαδή φόροι ακίνητης περιουσίας σ’ ένα τζαμί ή σ’ ένα νεκροταφείο, γιατί κάτι αντίστοιχο δεν γίνεται για άλλα ακίνητα δογμάτων στην Ελλάδα.

ΠτΘ: Για να υπάρχουν αυτά τα χρέη σημαίνει ότι και η περιουσία είναι μεγάλη.

Ι.Α.: Σας εξήγησα ότι συσωρεύτηκαν από το 1974 μέχρι σήμερα, είχαμε τις προσαυξήσεις και κάθε μέρα υποθηκεύονται όλο και περισσότερα ακίνητα. Το διοικητικό σκέλος αφορά στη διαχείριση της βακουφικής περιουσίας. Η μειονότητα έχει καταθέσει τις προτάσεις της εδώ και καιρό κι εγώ έχω επεξεργαστεί ένα σχέδιο νόμου, προκειμένου να βοηθήσω την κυβέρνηση, αν και δεν είμαι αρμόδιος να συντάξω νόμο ή να καταθέσω νομοσχέδιο στη Βουλή με βάση το καταστατικό λειτουργίας της.

Θεωρώ ότι θα έχουμε λύση, θα σταματήσει ο διορισμός της ηγεσίας των ιδρυμάτων και θα έχουμε εκλογές, που είναι ένα πάγιο αίτημα της μειονότητας.

ΠτΘ: Να εξηγήσουμε λίγο τι σημαίνει εκλογές. Από πόσα μέλη θα αποτελείται αυτή η επιτροπή, ποιες αρμοδιότητες θα έχει, ποιοι θα μπορούν να θέσουν υποψηφιότητα και από ποιους θα ψηφίζονται;

Ι.Α.: Θα είναι επταμελής. Υποψηφιότητα θα μπορούν να θέσουν πρόσωπα εκτός των αιρετών (δήμαρχοι, νομάρχες, σύμβουλοι), γιατί αυτά τα θρησκευτικά ιδρύματα δεν είναι χώροι άσκησης πολιτικής, αλλά ένας θρησκευτικός χώρος διαχείρισης και θα πρέπει αυτοί που θα είναι εκεί ή να παραιτηθούν από αυτά τα αξιώματα ή να παραιτηθούν από τη Διαχειριστική εάν θελήσουν να πολιτευτούν.

Θα είναι τρεις βακουφικές επιτροπές, μία στην Ξάνθη, μια στη Ροδόπη και μία στον Έβρο. Σ’ αυτές τις βακουφικές επιτροπές όποιοι θέλουν να είναι μέλη θα πρέπει να είναι πιστοί, μορφωμένοι. Με μια λίστα και με προκήρυξη άμεσων εκλογών αυτοί που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους και θέλουν, θα προσέρχονται στην κάλπη για να ορίσουν τους εκπροσώπους τους για μια περίοδο τριών ή τεσσάρων ετών. Θα μπορούν οι υποψήφιοι να κατέβουν σε συνδυασμούς. Το σημαντικό είναι να μην πολιτικοποιηθεί αυτή η υπόθεση.

ΠτΘ: Είναι εφικτό να μην υπάρχει καμία ανάμιξη; Για παράδειγμα, ενδέχεται κάποιος υποψήφιος να υποστηρίξει ότι έχει «πίσω» του τον Ιλχάν Αχμέτ που είναι ο μοναδικός μουσουλμάνος βουλευτής, κάποιος άλλος μπορεί να αναφερθεί σε κάποιον άλλο βουλευτή ή σ’ έναν παράγοντα της μειονότητας.

Ι.Α.: Έχετε δίκιο, ακόμη και σ’ ένα σύλλογο όπως η Φιλόπτωχος που είναι μη κερδοσκοπικός υπάρχει πολιτικός χαρακτήρας. Θα προσπαθήσουμε κατά το δυνατόν να μην πολιτικοποιηθούν αυτές οι εκλογές, γιατί αυτό δε θα βοηθήσει το έργο αυτής της επιτροπής.

ΠτΘ: Αναφορικά με την επιτροπή, έχω την αίσθηση ότι χρειάζεται management, γιατί όποια δομή απαιτεί καλή διοίκηση, θα πρέπει να επιδιώκει αυτή ν’ ασκείται από ανθρώπους που γνωρίζουν. Έχουμε την ανάγκη από νέα μοντέλα.

Ι.Α.: Σαφώς, αλλά αυτό θα το κρίνει ο απλός συμπολίτης μας με τις εκλογές και βέβαια αυτός ο άνθρωπος θα πρέπει να έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και να συμβαδίζει η νοοτροπία του με τη φιλοσοφία που έχει το βακούφι.

Δεν είναι ένα ίδρυμα που αποσκοπεί στο κέρδος, αλλά στην προστασία της περιουσίας, την αξιοποίησή της και από τα κέρδη που θα προκύπτουν θα μπορεί να διαθέτει ένα ποσό για κοινωφελείς σκοπούς. Προτείνω να μην παίρνουν αμοιβή τα μέλη της επιτροπής και η προσφορά τους να είναι εθελοντική.

ΠτΘ: Η αμοιβή διασφαλίζει σ’ ένα βαθμό το ότι κάποιοι άνθρωποι δε θα χρηματιστούν. Μια λογική αμοιβή για κάποιον που προσφέρει είναι θεμιτή. Για παράδειγμα, ένας πρόεδρος δημοτικού συμβουλίου που ασχολείται με τα καθήκοντά του για κάποιες μέρες το μήνα λαμβάνει 1.500 ευρώ μισθό για την προσφορά του.

Ι.Α.: Δε θέλουμε να γίνει αυτή η δουλειά κατ’ αυτόν τον τρόπο. Βέβαια, όλα αυτά θα είναι κάτω από τον έλεγχο της πολιτείας, της περιφέρειας, η δε αρμοδιότητα του μουφτή θα έχει να κάνει με το αν διατίθεται αυτή η περιουσία σύμφωνα με τους σκοπούς του ισλαμικού δικαίου. Για παράδειγμα, δε μπορεί ένα βακούφι να γίνει μπαρ ή οίκος ανοχής. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι πρέπει να τελειώσουμε με κάποια προβλήματα και όντας σε μια ευρωπαϊκή ζώνη να προχωρήσουμε βαθιά σε άλλους τομείς της μειονότητας, όπως είναι η οικονομική ανάπτυξη.

Ένα άλλο θέμα που προκύπτει αφορά τους ιμάμηδες οι οποίοι εκλέγονται από τον κόσμο – ας πούμε ενορία – και πληρώνονται από χρήματα που συγκεντρώνουν οι κάτοικοι. Βέβαια, δεν έχουν ασφαλιστική κάλυψη και μέχρι σήμερα υποχρεωνόντουσαν να κάνουν κι άλλες δουλειές. Δημιουργήθηκαν όμως κάποια προβλήματα στην εξεύρεση κάποιων ιμάμηδων. Οι ορθόδοξοι και οι καθολικοί πληρώνονται από την πολιτεία γι’ αυτό και η κυβέρνηση σκέφτεται ν’ αναλάβει μια πρωτοβουλία και αν θέλει ο ιμάμης να συνάπτει μια σύμβαση με την πολιτεία ως προς τα ασφαλιστικά δικαιώματά του και να λαμβάνει μια αμοιβή προκειμένου να μην ερημώσουν τα τζαμιά της περιοχής τα επόμενα χρόνια. Δεν γνωρίζω ποιο θα είναι το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, αλλά σε κάθε περίπτωση δε θα πρέπει να θίγεται η επιθυμία της μειονότητας. Η μισθοδοσία του είναι κάτι ξεχωριστό που θα ενδυναμώσει το ρόλο του ιμάμη στην περιοχή. Είμαι πολύ απαιτητικός ως προς το ό,τι γίνει θα πρέπει να γίνει σε συνεργασία με το λαό.

ΠτΘ: Αυτό που γράφτηκε ότι οι ιμάμηδες θα διδάσκουν στα μειονοτικά σχολεία ισχύει;

Ι.Α.: Δεν ισχύει, εκτός αν είναι για να πληρωθούν και θεωρηθούν ιεροδιδάσκαλοι. Τα μαθήματα θρησκευτικών τα διδάσκουν οι ίδιοι οι δάσκαλοι. Αν το υπουργείο σκέφτεται να θεσμοθετήσει κάτι δεν το γνωρίζω. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη Ντόρα Μπακογιάννη η οποία προωθεί αυτά τα θέματα. Πρόκειται να έρθει στην περιοχή η ίδια προκειμένου να παρουσιαστούν οι εξελίξεις που δρομολογούνται.

ΠτΘ: Πότε θα έρθει;

Ι.Α.: Σύντομα.

ΠτΘ: Ενδέχεται να έρθει και ο τούρκος ομόλογός της;

Ι.Α.: Στην Αθήνα.

ΠτΘ: Εννοώ στη Θράκη, για να υπάρχει κι ένα σημαινόμενο στη συνάντηση;

Ι.Α.: Όπως γνωρίζετε επρόκειτο να συναντηθούν στην Αθήνα, αλλά αναβλήθηκε η συνάντηση και προσπαθούν να καθορίσουν ένα άλλο ραντεβού.

Περί εκλογής μουφτή

ΠτΘ: Να περάσουμε σ’ ένα πολυσυζητημένο θέμα, τις εκλογές για την ανάδειξη μουφτή Ξάνθης, οι οποίες έγιναν πρόσφατα, στις 31 Δεκεμβρίου, μέρα έναρξης του μπαϊράμ. Ήταν υποψήφιοι οι κ.κ. Χράλογλου και Μετέ και από τους 9.557 ψηφίσαντες ο κ. Μετέ αναδείχθηκε πρώτος με 5.137 ψήφους και ο κ. Χράλογλου πήρε 4.420. Πώς εκτιμάτε αυτή τη διαδικασία με δεδομένο ότι έχετε ταχθεί υπέρ της εκλογής μουφτή;

Ι.Α.: Έχω ταχθεί υπέρ των εκλογών υπό την έννοια ότι ο μέγιστος θρησκευτικός ηγέτης, ο μουφτής ο οποίος διορίζει τους ιμάμηδες πρέπει να βγαίνει κατόπιν υπόδειξης των πιστών. Δεν είναι δυνατόν να διορίζεται ο μουφτής δίχως να λαμβάνεται η άποψη, η υπόδειξη των πιστών της μειονότητας.

ΠτΘ: Στους ορθοδόξους, όμως, η εκλογή του αρχιεπισκόπου γίνεται για παράδειγμα στην Ελλάδα από την Ιερά Σύνοδο και δεν παρεμβαίνουν οι πιστοί.

Ι.Α.: Έτσι ακριβώς. Ο νόμος του 1990, που έχουμε στα χέρια μας, καθορίζει πώς εκλέγεται ένας μουφτής σε περίπτωση που δημιουργηθεί ένα κενό και αναφέρει ότι ένα σώμα τριών – τεσσάρων ατόμων υποδεικνύουν κάποιον και διορίζεται. Δηλαδή, τέσσερα άτομα επιφανείς μουσουλμάνοι ορίζουν ποιος θα γίνει μουφτής, αλλά ο νόμος αυτός πρέπει ν’ αλλάξει.

Μπορούμε να έχουμε άμεσες εκλογές με κάλπη ή έμμεσες μ’ ένα σώμα εκλεκτόρων που θ’ αποτελείται από τους ιμάμηδες και κάποιους άλλους.

ΠτΘ: Εάν όμως ο μουφτής επιλέγει τους ιμάμηδες δεν είναι περίεργο οι ιμάμηδες να τον εκλέγουν;

Ι.Α.: Όχι, εκεί μπορεί να είναι υποψήφιος ο καθένας σε περίπτωση που υπάρξει παραίτηση ή θάνατος. Ενδέχεται να έχουμε 2- 3 υποψηφίους και οι ιμάμηδες να υποδείξουν 2 ή 3 άτομα κι από αυτούς να διορίσει έναν η ελληνική πολιτεία. Θα πρέπει, όμως, ν’ αλλάξει ο νόμος του 1990, για να μην επιλέγουν 3- 4 άτομα το μουφτή. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να σταματήσει η διττή διοίκηση, να έχουμε έναν αιρετό κι έναν εκλεγμένο μουφτή.

ΠτΘ: Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, όταν έρχεται μια επίσημη τουρκική αντιπροσωπεία ρωτάμε ως δημοσιογράφοι πού θα πάνε και παίρνουμε σαν απάντηση ότι θα επισκεφθούν το μουφτή, θεωρούμε επομένως ότι θα συναντήσουν το διορισμένο επίσημο μουφτή κ. Τζεμαλί, αλλά η τουρκική αντιπροσωπεία πηγαίνει στον άλλο.

Ι.Α.: Αυτό ενοχλεί και τη μειονότητα και όλους και πρέπει να λυθεί. Ο μουφτής έχει, όμως, και δικαστική αρμοδιότητα στην Ελλάδα, αυτό το ήθελε η μειονότητα και είναι μια όμορφη ιδιαιτερότητα. Είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που διατηρεί ένα άλλο ιεροδικείο κι αυτό ίσως να δημιουργεί πρόβλημα για άμεση εκλογή. Υπάρχουν όμως λύσεις και γι’ αυτό.

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι ο μουφτής πρέπει να διατηρήσει το ρόλο του δικαστή;

Ι.Α.: Υπάρχουν δυο απόψεις: η πρώτη λέει ότι την καταργούμε εντελώς τη δικαστική ιδιότητα, φεύγουν τα ιεροδικεία και οι εκλογές γίνονται κανονικά. Αυτή την άποψη την υπερασπίστηκε ο ΣΥΝ, το ΚΚΕ και κάποιοι διανοούμενοι στην Ελλάδα. Η άλλη άποψη λέει να τα διατηρήσουμε ως έχει γιατί είναι πλούτος. Ο νόμος ορίζει ότι ο μουφτής έχει αποκλειστική αρμοδιότητα σε θέματα οικογενειακού δικαίου όταν το ζευγάρι παντρεύεται με θρησκευτικό γάμο. Όταν κάποιος παντρεύεται με θρησκευτικό γάμο και προκύψει διαζύγιο ή άλλη αντιδικία η λύση δίνεται από το μουφτή ή από τη Σαρία. Προτείνω να υπάρχει το δικαίωμα επιλογής και να μην είναι μονόδρομος. Εάν θελήσουν στα κληρονομικά ν’ ακολουθηθεί αυτή η διαδικασία να πηγαίνουν στον ιεροδίκη. Αυτό μπορεί να γίνει με αλλαγή του νόμου ή και να διαχωριστούν αυτοί οι δύο θεσμοί: ο δικαστής να είναι δικαστής και ο μουφτής να είναι ο επίσημος θρησκευτικός ηγέτης, που έχει σαν αρμοδιότητα την τέλεση γάμων, τη δοξολογία, την επιτήρηση της βακουφικής περιουσίας. Από την άλλη, διατηρούμε και τα ιεροδικεία με δικαίωμα επιλογής.

ΠτΘ: Ξέρετε, όλα αυτά δεν απασχολούν το μέσο χριστιανό, το ποιος θα είναι ο μητροπολίτης ή ο αρχιεπίσκοπος και ο πιστός δεν συμμετέχει στις αποφάσεις.

Ι.Α.: Αποφασίζει η Ιερά Σύνοδος.

ΠτΘ: Ναι, αλλά η Ιερά Σύνοδος είναι μακριά από το μέσο πολίτη που έχει ν’ ασχοληθεί με όλα τα υπόλοιπα ζητήματα.

Ι.Α.: Ο κάθε μητροπολίτης έχει μια ενορία και οι πιστοί του εκφράζουν μια άποψη, την οποία μεταφέρει στην Ιερά Σύνοδο.

ΠτΘ: Γνωρίζετε, όμως, ζώντας στην Κομοτηνή ότι ο μέσος πολίτης δεν ασχολείται και βέβαια δεν ψηφίζει για την ανάδειξη των θρησκευτικών εκπροσώπων.

Ι.Α.: Δεν είναι υποχρεωτική η ψήφος, αλλά θα πρέπει να σεβαστούμε τους πιστούς που ζητούν να λυθεί αυτό το πρόβλημα.

ΠτΘ: Είπατε ότι θα πρέπει να εκφραστεί η γνώμη της μειονότητας. Διαβάζω στο «Φλιτζάνι» του Γιάννη Γιαγκίνη ότι η συμμετοχή στην εκλογή μουφτή Ξάνθης ήταν μικρή και φέρνει ως παράδειγμα στα δυο τζαμιά του Κενταύρου, όπου από τους 2.000 πιστούς ψήφισαν 330 άτομα, ενώ στα Κιμμέρεια από τους 1.100 ψήφισαν οι 440, δηλαδή ότι είχαμε υψηλά ποσοστά αποχής. Αυτό σημαίνει ότι μια μερίδα μουσουλμάνων της Ξάνθης δε θέλησαν να επιλέξουν το θρησκευτικό τους ηγέτη. Αυτό το μέτρο των εκλογών το ασπάζεται η πλειοψηφία της μειονότητας προκειμένου να το διεκδικήσετε και να ισχύσει;

Ι.Α.: Στις εκλογές, η νομιμότητα δεν κρίνεται από το ύψος της συμμετοχής.

ΠτΘ: Η αποχή, όμως, στις εκλογές κρίνει τη δυσαρέσκεια του κόσμου, δείχνει ότι ο κόσμος δε θέλει τους πολιτικούς.

Ι.Α.: Δίνει ένα μήνυμα κι εδώ βγαίνουν πολιτικά μηνύματα. Δεν τίθεται όμως σε αμφισβήτηση η διαδικασία.

ΠτΘ: Η πολιτεία θα ξεκαθαρίσει τα περί αιρετού και διορισμένου.

Ι.Α.: Κάποιοι πιστοί που ήρθαν στο τζαμί εκφράστηκαν και κάποιοι δεν εκφράστηκαν. Μπορεί κάποιοι να μην ήθελαν κανέναν από τους δύο.

ΠτΘ: Σ’ αυτή την περίπτωση, όμως, δε θα ψήφιζαν λευκό;

Ι.Α.: Ναι, αλλά όλα αυτά θα πρέπει να ρυθμιστούν. Ο πιστός που πάει στο τζαμί ή την εκκλησία δε σημαίνει ότι πρέπει να συμμετάσχει σε όλες τις διαδικασίες. Θα πρέπει να δώσουμε στους ανθρώπους την ελευθερία να εκφραστούν όπως θέλουν.

Η πολιτεία θα πρέπει να δώσει τη δυνατότητα εκλογής και να άρουμε τις διαφορές και τη διχόνοια που υπάρχει ανάμεσα στους πολίτες.

ΠτΘ: Βέβαια, αυτό σχετίζεται και με τις προθέσεις της ελληνικής κυβέρνησης στο θέμα των μουφτήδων. Από όσο γνωρίζω ο πρόεδρος της Ανώτατης Συμβουλευτικής Επιτροπής κάλεσε και τις γυναίκες να ψηφίσουν, αλλά οι γυναίκες δεν πηγαίνουν στο τζαμί όπως οι άντρες και δεν πήγαν να ψηφίσουν. Επομένως, εάν δεχτούμε ότι η μειονότητα θέλει να επιλέξει το θρησκευτικό της ηγέτη και ληφθεί απόφαση νόμιμη γι’ αυτό, τότε όλα αυτά θα είναι σεβαστά. Σαν γυναίκα όμως και σαν πολίτης σε μια παρόμοια περίπτωση θα επιθυμούσα να συμμετείχαν και οι γυναίκες που δεν ψήφισαν αυτή τη φορά. Δε μπορώ να κρίνω το αν η γυναίκα θα πάει στο τζαμί αλλά με ενδιαφέρει το αν μια γυναίκα θα ψηφίσει.

Ο μουφτής διατηρεί τη δικαστική εξουσία. Επομένως, μια γυναίκα που είναι παντρεμένη με μουσουλμάνο την αφορά ότι σε περίπτωση που θέλει να χωρίσει θα πάει στο μουφτή για να ορίσει τα του διαζυγίου. Άρα, η ίδια η κοινωνία θα πρέπει να ωριμάσει σε κάποια θέματα.

Ι.Α.: Δεν είμαι αρμόδιος στα θρησκευτικά ζητήματα, αλλά ως νομικός που επεξεργάζεται αυτά τα ζητήματα μού φαίνεται αφύσικο, και είναι λογικό ότι δε μπορεί κάποιος να ψηφίζει αυτόν που αύριο θα του δώσει δίκιο, γιατί ενδέχεται να ψηφίσω τον Χασάν και να εκλεγεί ο Μεχμέτ, οπότε ενδέχεται αυτός να γνωρίζει ότι δεν τον ψήφισα και σε μια υποτιθέμενη διαφορά στο μέλλον να μην είναι αμερόληπτος. Γι’ αυτό ίσως θα ήταν δόκιμο ο δικαστής να είναι δικαστής και να απέχει από αυτή τη διαδικασία των εκλογών και της κρίσης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ο θρησκευτικός ηγέτης δε θα πρέπει να υποδεικνύεται από όλους, άντρες και γυναίκες.

46.000 ανιθαγενείς

ΠτΘ: κ. βουλευτά, έχουμε να μεταφέρουμε καλά νέα, μια και έχει αποδοθεί η ιθαγένεια σε 41 ανιθαγενείς που ζουν στην Ελλάδα.

Ι.Α.: Είχαμε το περίφημο άρθρο 19 του κώδικα ιθαγένειας, το οποίο καταργήθηκε το 1998 και τότε όλοι οι βουλευτές είχαν ομολογήσει ότι ήταν αντιδημοκρατικό. Με βάση αυτό το άρθρο είχαν χάσει την ιθαγένειά τους πάρα πολλά άτομα.

ΠτΘ: Ποιος είναι ο αληθινός αριθμός των ατόμων που έχουν χάσει την ιθαγένειά τους;

Ι.Α.: Ασχολήθηκα θερμά μ’ αυτό το θέμα και είναι 46.000 άτομα. Το υπουργείο Εξωτερικών το ανακοίνωσε επίσημα και αυτή ήταν μια γενναία ομολογία. Αυτό δείχνει ότι υπάρχει θέληση για την επίλυση του προβλήματος.

Βέβαια, οι 46.000 είναι σκόρπιοι σε διάφορα μέρη του κόσμου και κάποιοι από αυτούς είναι στην Ελλάδα. Σε δεύτερη ερώτηση που κατέθεσα στη Βουλή προσπάθησα να ρωτήσω το υπουργείο πώς θα λυθεί το πρόβλημα και αν μπορούμε να αποδώσουμε την ιθαγένεια σ’ αυτούς που την έχασαν και σε ποιες περιπτώσεις. Μας ενδιαφέρει ν’ αποκαταστήσουμε αυτή την αδικία.

Μέσα στην Ελλάδα υπήρχε μια ομάδα ανιθαγενών που δεν είχαν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Κάποιος που δεν έχει την ιθαγένεια υποχρεώνεται από την πολιτεία να κάνει πολιτογράφηση, να δώσει 1.500 – 2.000 ευρώ και να περιμένει χρόνια και μέχρι τότε να μην μπορεί να πάει στο γιατρό, να θέλει να κάνει μια εγχείρηση και να μην μπορεί. Δε μπορεί να έχει τη στοιχειώδη στήριξη της ελληνικής πολιτείας. Αυτό ήταν αντίθετο στην απόφαση των Ηνωμένων Εθνών περί εξαφάνισης κάθε φαινόμενου ανιθαγενούς, γι’ αυτό και ασχοληθήκαμε μ’ αυτό το θέμα κατόπιν σκληρής παρέμβασής μου. Επομένως, στα πρώτα 200 – 300 άτομα αποδίδεται η ιθαγένεια. Είναι ένα βήμα, αν και το μέτρο απέχει κατά πολύ από το αίτημα της μειονότητας να δοθεί η ελληνική ιθαγένεια σε όλους που την έχασαν.

Θα πρέπει να γίνει μια καταγραφή όλων, γιατί δεν υπάγονται όλοι στο άρθρο 19.

ΠτΘ: Έχετε μια εικόνα για το πόσοι άνθρωποι από την περιοχή μας έχουν απευθυνθεί στο γραφείο σας για θέμα ιθαγένειας;

Ι.Α.: Όσοι βρίσκονται στην Ελλάδα, έχουν απευθυνθεί όλοι. Αλλά και από το εξωτερικό περισσότερα από 300 άτομα παίρνουν τηλέφωνο και ρωτούν τους συγγενείς και τα αδέλφια τους. Κάποιοι έχουν κληρονομικά δικαιώματα στην Ελλάδα και θέλουν να έρθουν να ζήσουν εδώ, γιατί είναι ανιθαγενείς εκεί που ζουν.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι παίζει σημαντικό ρόλο το ότι η Ντόρα Μπακογιάννη είναι υπουργός Εξωτερικών;

Ι.Α.: Σαφέστατα. Είναι μια πολιτική προσωπικότητα που ξέρει να τολμά και ν’ ανοίγει κάποια θέματα. Πιστεύω ότι και ο κ. Στυλιανίδης παίζει σημαντικό ρόλο, αλλά πολιτική προϊσταμένη είναι η κ. Μπακογιάννη. Δε θα πρέπει όμως όλα τα προβλήματα της μειονότητας να είναι στην αρμοδιότητα του υπουργείου Εξωτερικών, σαν να είναι ξένοι πολίτες. Κακώς μέχρι σήμερα αντιμετωπίστηκε το ζήτημα της Θράκης μόνο από την άποψη του υπουργείου Εσωτερικών. Θα πρέπει τα ζητήματα να λύνονται, γιατί δε θέλω τα παιδιά μας, είτε είναι από τη μειονότητα είτε από την πλειονότητα, ν’ ασχολούνται μ’ αυτά και ν’ αποτελούν τροχοπέδη σε οποιαδήποτε ανάπτυξη. Θα πρέπει η πλειονότητα και η μειονότητα να ζήσουν μαζί και αρμονικά.

Το μέλλον του καπνού

ΠτΘ: Αρχή όλων βέβαια για την ανάπτυξη είναι τα χρήματα κι ένας φτωχός κάτοικος της Ροδόπης είτε είναι μουσουλμάνος είτε χριστιανός αντιμετωπίζει τις αυξήσεις στα τρόφιμα, στα τιμολόγια των ΔΕΚΟ. Οι 8.000 καπνοπαραγωγοί είναι συνήθως φτωχοί.

Ι.Α.: Στο θέμα του καπνού είχαμε δυο μεγάλες παραλείψεις και κάναμε δυο κορυφαίες κινήσεις. Δεν υπήρχε πολιτική για τον καπνό κι επιπλέον έπεσε η ποιότητα. Ο καπνός δεν είναι ένα προϊόν που πωλείται στο σούπερ μάρκετ, αλλά ένα δύσκολο προϊόν στην εμπορία του και θέλει ειδική προστασία. Έχουμε την τύχη να έχουμε τον μπασμά που είναι ωραίος καπνός, αλλά επειδή δόθηκε ενιαία τιμή είχαμε σαν αποτέλεσμα να πέσει αρκετά η ποιότητα και οι μεγάλες καπνοβιομηχανίες να στραφούν προς άλλες αγορές για ν’ αγοράσουν καπνό. Βέβαια, μειώθηκε η ζήτηση των καπνοβιομηχανιών συνολικά στον κόσμο.

Θεσμοθετήσαμε τη μεγάλη μεταρρύθμιση για την ολική αποδέσμευση, η οποία ήταν ένα πάγιο αίτημα της ΠΑΣΕΓΕΣ. Αυτό σημαίνει ότι ο παραγωγός δεν έχει την πίεση του εμπόρου, αλλά παίρνει την επιδότηση και δεν είναι υποχρεωμένος να πουλήσει τον καπνό σε εξευτελιστικές τιμές, με το φόβο της απώλειας της επιδότησης. Επομένως, μπορεί να διαπραγματευτεί καλύτερα το προϊόν. Επιπλέον, μπορεί να επιμείνει στην ποιότητα για να λειτουργήσει ανταγωνιστικά. Αναβαθμίζεται ο ρόλος των πρωτοβάθμιων συνεταιρισμών. Η τιμή του καπνού είναι κάτι που δεν προσδιορίζεται από την κυβέρνηση. Ο απλός πολίτης που έχει προβλήματα ζητάει από την κυβέρνηση να κάνει κάτι κι έχει δίκιο.

Αυτό που κάναμε είναι το εξής: το εισόδημα του καπνοπαραγωγού αποτελείται από την εμπορική τιμή, την επιδότηση και τις αποζημιώσεις, σε περίπτωση που υπάρξει απώλεια εισοδήματος. Για πρώτη φορά, στη χαλαζόπτωση η διαδικασία για την αποζημίωση ήταν γρήγορη και το ύψος της μεγάλο. Τους δώσαμε μάλιστα τη δυνατότητα να παραδώσουν και να πάρουν τις επιδοτήσεις κι αυτό έγινε με πρωτοβουλία της κυβέρνησης και του Αλέκου Κοντού.

Φέτος, είχαμε ένα μεγάλο ζήτημα αποζημιώσεων στους βαμβακοπαραγωγούς λόγω των βροχοπτώσεων. Το βαμβάκι είναι σαν το χρηματιστήριο. Αν και είχαμε μειωμένη παραγωγή και αναμέναμε υψηλές τιμές, οι βιομηχανίες κινούνται στην Ινδία.

Μέσω του ΕΛΓΑ όμως κατευθύνονται οι αποζημιώσεις στους βαμβακοπαραγωγούς της Ροδόπης για να στηριχτεί στο εισόδημά τους.

ΠτΘ: Αναφέρατε τρεις παράγοντες. Γνωρίζουμε ότι οι έμποροι δεν προσφέρουν το καλύτερο στον παραγωγό και λειτουργούν οι νόμοι της αγοράς. Δεν αμφισβητώ τις προθέσεις της κυβέρνησης, αλλά με προβληματίζει η θέση της Ευρώπης, γιατί η Επίτροπος Γεωργίας Φίσερ Μποέλ έχει εκφράσει τις επιφυλάξεις της για τον καπνό και την επιδότησή του και γενικά υπάρχει μια μεγάλη αντίδραση και αίτημα για παύση των επιδοτήσεων.

Ι.Α.: Στην αγροτιά, στην Ελλάδα, δυστυχώς μάθαμε να ζούμε με τις επιδοτήσεις ή αυτές δεν αξιοποιήθηκαν με τον καλύτερο τρόπο, γι’ αυτό κι επιχειρούμε δραστηριότητες με εναλλακτικές καλλιέργειες, όπως στην Ξάνθη μετατρέψαμε το εργοστάσιο Ζαχάρεως σε εργοστάσιο Ενεργειακών Φυτών. Κάναμε επιλεκτικά προγράμματα σε 236 αγρούς σε όλο το νομό Ροδόπης και θα παράγουμε αυτά τα προϊόντα.

Για τον καπνό, όμως, δεν είναι σίγουρο ότι θα διακοπούν οι επιδοτήσεις. Έχουμε δυο βασικά επιχειρήματα: η επιδότηση δεν δίνεται στο προϊόν αλλά στον παραγωγό, ειδικά όταν πρόκειται για μονοκαλλιέργεια. Όταν μια περιοχή έχει ως μόνη πηγή εσόδων τον καπνό όταν διακοπεί είναι σαν να διακόπτεται η ενίσχυση του παραγωγού κι αυτό αντιβαίνει στη Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για στήριξη των πληθυσμιακών ομάδων που συνδέουν τη ζωή τους μ’ ένα προϊόν.

Θεωρώ ότι οι διαπραγματεύσεις πάνε καλά και πιστεύω ότι όταν συζητηθεί στις Βρυξέλλες το τι θα γίνει μετά το 2013 όλα θα πάνε καλά.

ΠτΘ: Οι νέες χώρες που έχουν ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αγροτικό πληθυσμό σε μεγάλη αναλογία με τον πληθυσμό τους. Αν, για παράδειγμα, μπει η Τουρκία έχουμε πολλούς που ασχολούνται με την αγροτική οικονομία και είναι φτωχοί. Επομένως, δεν γνωρίζω εάν μπορούν να στηρίξουν στην Ε.Ε. το κοινωνικό κράτος, μια και ο σκληρός πυρήνας έχει πιο τεχνοκρατικά χαρακτηριστικά.

Ι.Α.: Υπάρχει δυσκολία, αλλά κάποιες ποικιλίες καπνού εξαφανίζονται στην Ελλάδα. Η ολική αποδέσμευση τους γλίτωσε, γιατί δεν υπήρχε αγορά γι’ αυτά και ήταν πολλά τα έξοδα. Η Ελλάδα θα κρατήσει το βιρτζίνια και τον μπασμά. Επιχειρούμε να πιστοποιήσουμε τον μπασμά Θράκης και να τον προβάλλουμε και θα δώσουμε μάχες, αλλά είναι νωρίς για να το συζητήσουμε. Είναι, όμως, άδικο και το να πούμε μην καλλιεργείτε τον καπνό.

Αυτή η ποικιλία δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο. Τη λέξη «μπασμά» τη συναντήσαμε στην Κίνα. Οι κινέζοι επιχειρούν να κάνουν ένα προϊόν, το «μπασμά China».

Προσπαθούμε να φέρουμε κι άλλα προϊόντα στην περιοχή και σκοπεύουμε να αξιοποιήσουμε τη σύνδεση με τη Βουλγαρία με τον κάθετο άξονα, γιατί είναι μια αγροτική περιοχή. Από την ελεύθερη μετακίνηση και διακίνηση θα αποκτήσουμε τεχνογνωσία και κάποια πράγματα μπορούν ν’ αξιοποιηθούν καλύτερα.

Η ώρα της κάλπης

ΠτΘ: Πότε εκτιμάτε ότι θα γίνουν εκλογές;

Ι.Α.: Ας έρθουν και είναι καλοδεχούμενες. Οι εκλογές είναι γιορτή της δημοκρατίας. Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία προκειμένου να αναδείξει τα αποτελέσματα αυτής της τεράστιας προσπάθειας που γίνεται αυτά τα χρόνια. Δηλαδή, θα βγούμε από την επιτήρηση, δε θα έχουμε το σκληρό έλεγχο της Ε.Ε. ως προς τη δημοσιονομική και μισθολογική πολιτική. Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να ολοκληρωθούν.

Μέγιστη ημερομηνία είναι προς τα τέλη της χρονιάς και έκπληξη θα είναι τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο, λόγω της κατάστασης που θα επικρατήσει στη χώρα.

ΠτΘ: Επομένως, μια μέση ημερομηνία είναι τον Οκτώβρη.

Ι.Α.: Μάλλον.

ΠτΘ: κ. Αχμέτ, σας ευχαριστώ πολύ.

Ι.Α.: Ευχαριστώ, να είστε καλά.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.