«Ζω την πολιτικη…»

Το 24ο τεύχος του ΖΩ με τίτλο «ΖΩ την πολιτική» ήταν ένα τεύχος που έγραψε ιστορία. Πληθώρα ήταν τα προσωπικά τηλεφωνήματα αλλά και τα έγγραφα συγχαρητήρια προς τη διεύθυνση του περιοδικού τόσο για την εικαστικότητά του, τη γραφιστική του άποψη δηλαδή, όσο και για την ύλη του.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη μας το ζητούν απ’ όλα τα μέρη της Ελλάδας κι ότι παρ’ ότι προέκυψε μ’ αφορμή τις εκλογές έχει διαχρονικό κι όχι επικαιρικό χαρακτήρα, εφ’ όσον σ’ αυτό φιλοξενούνται διαδρομές ζωής κι απόψεις ανθρώπων που και έπαιξαν και εξακολουθούν να παίζουν ενεργό ρόλο στη ζωή μας. Διαδρομές ζωής κι απόψεις ανθρώπων όπως ο νυν δήμαρχος Κομοτηνής Τάσος Βαβατσικλής, ο νέος δήμαρχος Δημήτρης Κοτσάκης, οι δήμαρχοι Βαγγέλης Λίτσος, Κώστας Βαρβάτος, ο Νομάρχης Άρης Γιαννακίδης, ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης Μιχάλης Αθανασιάδης, οι νομαρχιακοί σύμβουλοι Κυριάκος Κρόκος, Νίκος Κουρκούτας, Μαρία Τριφωνίδου, οι νομαρχιακοί σύμβουλοι Γιώργος Πεταλωτής, Παναγιώτης Γρηγορόπουλος, Χρίστος Τσαραμπουλίδης και δημοτικοί σύμβουλοι όπως οι Παύλος Δαμιανίδης και Σοφία Μενεσελίδου, που θα εξακολουθήσουν να πρωταγωνιστούν στη ζωή μας και για τους οποίους οι αναλυτικές, αλλά και επί της ουσίας, συνεντεύξεις τους στο περιοδικό εξακολουθούν να είναι και καθοδηγητικές για όποιον αναζητεί στοιχεία για την προσωπικότητά τους, ενδεικτικές του χαρακτήρα τους αλλά και δεσμευτικές των πολιτικών, που θ’ ακολουθήσουν.

Το «ΖΩ την πολιτική» φιλοξένησε όμως και εξαιρετικής ποιότητας αρχειακό υλικό από τη φιλοξενία πολιτικών στην περιοχή, αλλά κυρίως από εκλογικές αναμετρήσεις στη Θράκη «δια χειρός» του ιστορικού και συγγραφέα Μιχάλη Πατέλη, τη συνέντευξη του οποίου στο περιοδικό, μαζί με το σημείωμα της έκδοσης, αναδημοσιεύουμε σήμερα, κατόπιν συχνών αιτημάτων των αναγνωστών μας.

«Ζω την πολιτική» λοιπόν ξανά, μερικώς αυτή τη φορά, αφού η έκδοση περιλαμβάνει πολλά για την πολιτική και, συγκεκριμένα, ενότητες και για τη σχέση της με τον κινηματογράφο και την τέχνη του λόγου, την ιστορία των γυναικών στην πολιτική και την πολιτική θεωρία από Αριστοτέλους αρξάμενη…

«Ζω την πολιτική» όμως…

ΠτΘ

Μιχάλης Πατέλης, συλλέκτης, συγγραφέας:

•Πότε ξεκίνησε η συγκέντρωση του υλικού;

Η συγκέντρωση του υλικού ξεκίνησε το 1979, εδώ και 26 σχεδόν χρόνια. Περιλαμβάνει διάφορες θεματικές ενότητες, όπως: καρτ ποστάλ, βιβλία, στοιχεία που αφορούν στους εμπόρους της Αλεξανδρούπολης, τιμολόγια, εφημερίδες, αποκόμματα, φωτογραφίες. Ό,τι έχει σχέση με το χαρτί και ό,τι έχει σχέση με τη Θράκη.

•Πόσα ταξίδια κάνατε για να το συγκεντρώσετε;

Αμέτρητα. Τόσα που στην Φιλιππούπολη απέκτησα και κουμπάρους βούλγαρους. Στην Τουρκία έχω πολύ καλούς φίλους που με βοηθούν και συνεργάζομαι μαζί τους.

•Πώς ξεκίνησε αυτή η ενασχόληση;

Ένα τυχαίο γεγονός στάθηκε αφορμή. Είμαι τεχνικός στη ΔΕΗ. Μια μέρα πήγα στο Διδυμότειχο, το 1979 θα γκρέμιζαν εκεί ένα παλιό κτίριο. Βρήκα μια στοίβα από παλιά βιβλία. Μάλιστα δυο ήταν καταπληκτικά λεξικά, Ελληνό-Γαλλικό και Γαλλικό-Ελληνικό, εκδόσεις «Κωνσταντινούπολις» του 1880. Καταπληκτικές, καλλιτεχνικές εκδόσεις. Από τότε άρχισα σιγά – σιγά να συλλέγω. Βέβαια έκανα και πολλά λάθη. Εν αγνοία μου κατέστρεψα πάρα πολύ υλικό γιατί δεν είχα κάποιον να με καθοδηγήσει.

•Ποια θεωρείτε ενδιαφέροντα κομμάτια στη συλλογή σας;

Νομίζω ότι τα πιο ενδιαφέροντα είναι τα βιβλία των οποίων οι εκδόσεις αρχίζουν από το 1800. Έχω συλλέξει περίπου 3000 τίτλους βιβλίων. Το πιο ενδιαφέρον είναι τα τεκμήρια και τα ντοκουμέντα τα οποία αναφέρονται στις πατρίδες που βρίσκονται πέραν του Νομού Έβρου.

•Και το υλικό που σχετίζεται με εκλογικές αναμετρήσεις του παρελθόντος τι περιλαμβάνει;

Το υλικό που έχει σαν θέμα τις εκλογές, την προπαγάνδα, τους πολιτικούς και την πολιτική περιλαμβάνει: 1200 σελίδες, ψηφοδέλτια, αλληλογραφίες πολιτικών και υποψηφίων, έγγραφα των κομμάτων, αφίσσες κ.α.

• Πόσο πίσω γυρνά το χρόνο αυτή η συλλογή;

Η συλλογή αρχίζει από το 1923 – 24 μ’ ένα ψηφοδέλτιο του Ελευθερίου Βενιζέλου, με τον οποίο πολιτευόταν ο Κωνσταντίνος Κουρτίδης, ο λόγιος Θρακιώτης και φθάνει έως το 1974.

• Ποια σας κάνουν ιδιαίτερη εντύπωση;

Είναι ορισμένα ντοκουμέντα, όπως η πρώτη αφίσα του ΠΑΣΟΚ όπου αναγραφόταν: «Η Ελλάδα στους Έλληνες» με διάφορες στο φόντο ονομασίες πολυεθνικών εταιρειών. Η αφίσα αυτή τυχαία βρέθηκε στα χέρια μου, αποσύρθηκε γρήγορα, δεν ξέρω για ποιους λόγους. Όπως επίσης και άλλη μια αφίσα από τη Δεξιά που έχει ένα πιστόλι και λέει: «Κάθε ψήφος στην ΕΔΑ είναι μια σφαίρα στην καρδιά της Ελλάδος», κυκλοφόρησε το ‘64, τα πάθη τότε ήταν πολύ έντονα και η προπαγάνδα οργίαζε.

• Μελετώντας όλο αυτό το υλικό, τι συμπεραίνετε, το ενδιαφέρον των Θρακιωτών για τις εκλογές παραμένει αμείωτο;

Το ενδιαφέρον παραμένει αμείωτο, αλλά έχει διαφοροποιηθεί, έχει αλλάξει ο κόσμος προς το καλύτερο, αμβλύνθηκαν τα πάθη. Χρόνο το χρόνο κατακτήθηκε ένα επίπεδο, χωρίς βέβαια να σημαίνει αυτό ότι δεν υπάρχουν και κάποιες αντεγκλήσεις. Το σημερινό κλίμα δεν έχει σχέση με το παρελθόν. Ξέρω ότι μέχρι πριν λίγα χρόνια υπήρχε σε κάθε πολιτικό γραφείο και μια ομάδα περιφρούρησης, το βράδυ έβγαιναν για αφισοκόλληση, δέρνονταν μεταξύ τους, σήμερα όλα αυτά έχουν πάψει. Υπάρχει ένα ήθος. Βέβαια δεν παύει να είναι εκλογές, με συμφέροντα, μικροσυμφέροντα, ορισμένοι παρεκκλίνουν, αλλά σε γενικές γραμμές έχει συντελεστεί πρόοδος.

•Ποια συνθήματα κυριαρχούσαν στο παρελθόν;

Τα ίδια συνθήματα που υπήρχαν τότε υπάρχουν και σήμερα. Το: «Ψωμί – παιδεία – ελευθερία» είναι διαχρονικό, θα το δούμε – παραλλαγμένο βέβαια – σ’ όλες τις εποχές, σ’ όλους τους χώρους τόσο στους πολιτικούς όσο και στους κομματικούς.

•Τι ζητούσαν οι ψηφοφόροι στο παρελθόν;

Οι ψηφοφόροι ζητούσαν ό,τι και σήμερα. Αγροτική οδοποιία, καθαρό νεράκι, καθαριότητα στους δρόμους, υποδομές, πράσινο. Ό,τι ακριβώς ζητούσαν το 1930, το ίδιο ζητούν ακόμη και σήμερα.

•Και οι πολιτικοί υποψήφιοι τι έταζαν;

Οι πολιτικοί πάντα χρησιμοποιούσαν την ίδια «ξύλινη» γλώσσα. Σε γενικές γραμμές είναι τυποποιημένες οι ομιλίες, τυποποιημένα ακόμη και τα φυλλάδια. Ελάχιστοι φαίνονταν να έχουν μια καλλιέπεια στο λόγο τους, οι περισσότεροι είναι τυποποιημένοι. Αυτό το βλέπουμε και σήμερα, δυστυχώς! Αν δούμε τα προγράμματα των πολιτευτών, λίγο πολύ παραμένουν τα ίδια και τα ίδια τόσα χρόνια.

•Και ο ρόλος του Τύπου στην έκβαση της εκλογικής αναμέτρησης ποιος ήταν;

Τότε οι εκλογές κερδίζονταν σε προσωπικό επίπεδο. Παλιότερα, οι περισσότεροι ήταν αγράμματοι και η εφημερίδα ήταν ένα είδος πολυτελείας εφόσον λίγοι είχαν το προνόμιο να ξέρουν γράμματα και να μπορούν να την διαβάσουν. Σήμερα η τηλεόραση έχει κάνει «θαύματα», δεν υπάρχει σπίτι που να μην καθίσουν το βράδυ να δουν ειδήσεις, να ακούσουν όλες τις φωνές, έτσι πια διαμορφώνουν άποψη για πολιτική και πολιτικούς.

•Αν είχατε τη δυνατότητα να επιλέξετε, σε ποια εποχή θα θέλατε να είστε υποψήφιος;

Νομίζω ότι θα ήθελα να ήμουν στα πολύ δύσκολα χρόνια, το 1923- 24 όταν ερχόταν οι πρόσφυγες που πραγματικά είχαν ανάγκη να βοηθηθούν. Ήρθαν και έμειναν σε τρώγλες, σε καλύβες, σε εκκλησιές και σχολεία. Πραγματικά οι δήμαρχοι εκείνης της εποχής προσέφεραν έργο ουσιαστικό, αλτρουιστικό.

• Ποιον δήμαρχο του παρελθόντος ξεχωρίζετε;

Το Σουφλί, ο τόπος καταγωγής μου, ευτύχησε να έχει αρκετά καλούς δημάρχους. Ο κάλλιστος ήταν ο Νεόφυτος Παπαναστασίου, μια ηγετική φυσιογνωμία και προσωπικότητα. Ήταν αντιβενιζελικός, αλλά ο Βενιζέλος τον επέλεξε να εκπροσωπήσει την Ελλάδα το 1929 σε διάφορα συνέδρια στην Ευρώπη. Καταλαβαίνετε το πολιτικό μέγεθος του άνδρα.

Μαρία Νικολάου

Η πολιτική ΖΕΙ και θα ΖΕΙ

Όταν διδασκόμενοι από τα λάθη του παρελθόντος, αποφασίσαμε συγγνωστά να μετέχουμε στις εκλογές για την τοπική και τη νομαρχιακή αυτοδιοίκηση, αγωνιζόμενες – γιατί θήλεις εργάστηκαν σε δημοσιογραφικό και γραφιστικό τουλάχιστον επίπεδο – για την έκδοση ενός τεύχους με τίτλο «ΖΩ την πολιτική», ξέραμε εκ προοιμίου ότι από απόψεως κούρασης και νοητικής ταλαιπωρίας – ως γράφουσες και υπεύθυνες και για την έκδοση μιας ημερήσιας, πολιτικής εφημερίδας – οι δυνάμεις, η υπομονή και η επιμονή μας θα δοκιμάζονταν στο έπακρο.

Το αποτολμήσαμε τελικά όμως, και μάλιστα με τους δικούς μας όρους, οι οποίοι έγιναν απολύτως σαφείς, όταν πρώτη η συνεργάτιδα Μαρία Νικολάου μας κατέθεσε το εξαιρετικής ποιότητας ανέκδοτο προεκλογικό υλικό του Αλεξανδρουπολίτη ιστορικού και συγγραφέα Μιχάλη Πατέλη.

Υλικό που λειτούργησε ως έναυσμα να τοποθετηθούμε επί της ουσίας της φράσης «οι εκλογές είναι ένα πανηγύρι της δημοκρατίας» του υποψήφιου υπερνομάρχη Αθηνών Γιάννη Πανούση, γιατί, παρόλο που ως δημοσιογράφοι προσπαθούμε να στεκόμαστε κριτικά απέναντι στα συσσωρευμένα μηνύματα, που εισπράττουμε στο πλαίσιο της επικαιρότητας, η απαξίωση, που κατακυριαρχεί στο πολιτικό τοπίο των ημερών μας, κυρίως λόγω καρτέλ και διαφθοράς, μάς είχε ιδιαίτερα επηρεάσει.

Κι όμως, αν κάποιος σκέφτεται μ’ αυτόν τον τρόπο, απαξιώνει το ρόλο της πολιτικής και βοηθά στην καταρράκωση της δημοκρατίας. Οι λέξεις «εκλογές, πανηγύρι της δημοκρατίας» αν αντιμετωπισθούν θετικά, σου επιτρέπουν να κατανοήσεις ότι ο λαϊκισμός, ο κιτρινισμός και η σκανδαλολογία μπορούν και πρέπει από όλους εμάς να τοποθετηθούν ως φαινόμενα παρά την πολιτική και όχι, με πείσμονα τόνο, να εκλαμβάνονται ως πολιτική. Το ίδιο και οι κραυγές και οι ψίθυροι.

Η απόφασή μας εξάλλου να αναδείξουμε τις προσωπικότητες των υποψηφίων μέσα από συνεντεύξεις, στερέωσε την άποψη ότι η συμμετοχή στα κοινά δεν είναι κι ό,τι ευκολότερο, όπως το εννοούν οι αδιαφόρως προς το συλλογικό βίο διακείμενοι, οι ιδιωτεύοντες, και ότι τελικά η έκθεση στον πολιτικό στίβο απαιτεί και τόλμη και θάρρος και ψυχική και σωματική δύναμη.

Εξάλλου πώς αλλιώς «οι εκλογές θα ήταν πανηγύρι της δημοκρατίας», αν δεν μας επέτρεπαν να γνωρίσουμε νέα, άξια πρόσωπα του κοινωνικού μας χώρου, πρόσωπα υπαρκτά, δίπλα μας ακριβώς, τα οποία ο ατομικισμός της εποχής, κλείνοντάς μας στο προσωπικό του τον καθένα περίβλημα, μάς είχε από την επαφή μαζί τους αποστερήσει.

Συνεντεύξεις λοιπόν αρχίζοντας από την πολιτική θεωρία του Αριστοτέλη, την ιστορία που γράφουν οι εκλογές, και με τη διαδικασία που επιτελείται και με τα πρόσωπα που η κάλπη αναδεικνύει, με συνεντεύξεις υποψηφίων δημάρχων και νομαρχών, δημοτικών και νομαρχιακών συμβούλων, σε Ροδόπη, Ξάνθη και Εβρο, αρχίζοντας αξιολογικά από τους νυν κατέχοντες τα αξιώματα, ακολουθώντας αλφαβητική σειρά για τις συνεντεύξεις – προφίλ των συμβούλων.

Για τις γυναίκες πολιτικούς υπάρχουν ιδιαίτερες σελίδες, γιατί και οι εκλογές και η πολιτική γι’ αυτές ήταν υπόθεση των ύστερων δεκαετιών του αιώνα που μας πέρασε.

Τέλος, σ’ αυτό το ΖΩ που επικεντρώνει στα πρόσωπα και υπολήπτεται την ιστορία, δεν θα μπορούσε να λείπει και η άλλη θετική πλευρά της πολιτικής, αυτή που διαμορφώνει τον κοινωνικό βίο και διαμορφώνει και μας, τροφοδοτώντας τις μνήμες και το λόγο, τον εμπεριέχοντα λόγο της λογοτεχνίας, και, συγκεκριμένα, τον ημερολογιακό και τρυφερό λόγο των «Ημεροσκόπων» της Αλεξανδρουπολίτισσας συγγραφέως Ελένης Σκάβδη, και όχι μόνον. Μαζί με τα κείμενά της, από την Ηλεία μάς ήρθε το εξαίρετο, στις αλήθειες του, χρονογράφημα που υπογράφει ο γεωπόνος, αρθρογράφος σε εφημερίδες της Ηλείας και δημοτικός σύμβουλος Λεχαινών, Τάκης Λαϊνάς.

Καλές εκλογές, καλές επιλογές υποψηφίων, καλή ποιότητα άρα της δημοκρατίας.

Η πολιτική ΖΕΙ και θα ΖΕΙ.

Τζένη Κατσαρή – Βαφειάδη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.