Την παρανομη εισαγωγη φυτοφαρμακων

Την ασύδοτη και αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και παράνομες εισαγωγές από βαλκανικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Τουρκία και η ΠΓΔΜ, καταγγέλλει ο Σύλλογος Γεωπόνων Μακεδονίας-Θράκης. Μάλιστα, κάνει λόγο για ανεπάρκεια ελέγχων που θα πρέπει να γίνονται από τις Διευθύνσεις Γεωργίας που υπάγονται στις Νομαρχίες αλλά και στα τελωνεία, ενώ για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος προτείνει να καθιερωθεί εθνικό συνταγολόγιο και συνταγογράφηση όλων των φυτοφαρμάκων, όπως γίνεται εδώ και χρόνια σε ευρωπαϊκές χώρες.

Για αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων έκανε λόγο ο πρόεδρος του Συλλόγου Γεωπόνων Μακεδονίας-Θράκης και αντιπρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Γεωπόνων (ΠΟΣΓ) Γρηγόρης Νικολαϊδης, τονίζοντας ότι εκτός από νόμιμες εισαγωγές σκευασμάτων γίνονται και παράνομες από τις γειτονικές βαλκανικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η ΠΓΔΜ, η Τουρκία, αλλά και από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η Ιταλία. «Η παράνομη εισαγωγή φυτοφαρμάκων δεν γίνεται μόνο από τις γειτονικές χώρες, όπως η Τουρκία, η Βουλγαρία και τα Σκόπια, αλλά και από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μιλάμε για την Ιταλία, κυρίως, απ’ όπου ναι μεν επιτρέπεται εισαγωγή φυτοφαρμάκων από μεμονωμένους παραγωγούς.

Μέχρι τον Νοέμβριο του 2005 δεν μπορούσε κάποιος παραγωγός ή κάποιος συνεταιρισμός να εισάγει φυτοφάρμακα από οποιαδήποτε χώρα. Αυτό το έκαναν οι εταιρείες φυτοφαρμάκων που διακινούν τα φάρμακα μέσα από τα αρμόδια καταστήματα. Όμως τον Νοέμβριο του 2005 βγήκε υπουργική απόφαση με τον τίτλο «Παράλληλη εισαγωγή», η οποία για πρώτη φορά επιτρέπει στους μεμονωμένους παραγωγούς να εισάγουν φυτοφάρμακα μόνο από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρέπει να τονίσω ότι από την Ιταλία που επιτρέπεται η εισαγωγή φυτοφαρμάκων από παραγωγούς παρατηρήθηκε ότι υπάρχει εισαγωγή φυτοφαρμάκων που δεν επιτρέπεται να κυκλοφορούν στην Ελλάδα». Ο κ. Νικολαϊδης αναφέρθηκε στην επίσημη αναφορά που έγινε από τη Διεύθυνση Γεωργίας της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης για παράνομη εισαγωγή του ζιζανιοκτόνου του ρυζιού «Σοφίτ» από την Ιταλία. «Όπως πέρσι έτσι και φέτος παρατηρήθηκε ότι από την Ιταλία εισάγονται κι άλλα ζιζανιοκτόνα που δεν έχουν έγκριση στην Ελλάδα. Επομένως, έχουμε πρόβλημα αλλά μεγαλύτερο πρόβλημα παρουσιάζουν οι γειτονικές χώρες όπου οπωσδήποτε οι συνθήκες εμπορίας, διακίνησης, παραγωγής και σήμανσης των φυτοφαρμάκων είναι τουλάχιστον προβληματικές και δεν μπορεί να γίνει σύγκριση με την Ιταλία και με την Ελλάδα».

Στην πανελλαδική συνέλευση της Ομοσπονδίας που έλαβε χώρα πριν από δύο μήνες στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, έγιναν πολλές καταγγελίες από γεωπόνους για μεγάλες ποσότητες (τόνους) φυτοφαρμάκων που εισάγονται στη χώρα με αποτέλεσμα να γίνεται πλέον εμπορία, ιδιαίτερα, από την περιοχή του Έβρου που συνορεύει με την Αδριανούπολη. «Δηλαδή ομάδες παραγωγών φέρνουν μεγάλες ποσότητες, τις οποίες εμπορεύονται, τις διακινούν και τις διαθέτουν σε μεμονωμένους παραγωγούς. Κανένας δεν ξέρει ποια είναι αυτά τα φυτοφάρμακα κι αν έχουν στοιχειώδη σήμανση, οδηγίες χρήσης και ούτω καθεξής».

Ο κ. Νικολαϊδης περιγράφοντας το πλαίσιο λειτουργίας και τις παραβιάσεις στη διακίνηση των φυτοφαρμάκων, τόνισε χαρακτηριστικά ότι την ευθύνη για την παράνομη εισαγωγή φυτοφαρμάκων φέρουν οι τελωνειακές αρχές και οι Διευθύνσεις Γεωργίας που υπάγονται στις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις. «Σε πρώτο επίπεδο, το πρόβλημα εντοπίζεται στα τελωνεία όπου δεν υπάρχουν αυστηροί έλεγχοι για να σταματήσει η παράνομη εισαγωγή φυτοφαρμάκων. Δεν επιτρέπεται να περνάνε τα σύνορα αυτά τα φυτοφάρμακα. Αρμόδιο είναι το υπουργείο Οικονομικών, το οποίο θα πρέπει να δώσει την εντολή για να επικυρώσει την εφαρμογή αυστηρού ελέγχου από τα τελωνεία ώστε να μην εισάγονται φυτοφάρμακα από τις γειτονικές βαλκανικές χώρες στην Ελλάδα.

Σε δεύτερο επίπεδο, οι έλεγχοι πρέπει να ασκούνται από τις Διευθύνσεις Γεωργίας που υπάγονται στις Νομαρχίες όπου υπάρχουν Τμήματα Φυτοπροστασίας, τα οποία έχουν την αρμοδιότητα και την ικανότητα να κάνουν δευτεροβάθμιους ελέγχους. Δηλαδή, να ελέγξουν το παράνομο φυτοφάρμακο, να πάρουν δείγμα, να το αναλύσουν ενδεχομένως σ’ ένα περιφερειακό κέντρο φυτοπροστασίας και ποιοτικού ελέγχου, και να βγάλουν τ’ αποτελέσματα αν είναι πραγματικά παράνομο το φυτοφάρμακο που κινείται παράνομα. Αλλά να υποστούν τις κυρώσεις και οι παραγωγοί, οι οποίοι πρέπει να γνωρίζουν ότι μ’ αυτό τον τρόπο μπορεί να καταστραφούν οι καλλιέργειές τους και δεν πρόκειται να αποζημιωθούν».

Ανακοίνωση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

Αναφερόμενος στην ανακοίνωση του υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Κοντού, ο κ. Νικολαϊδης τόνισε ότι «ο κ. Κοντός παραδέχεται ότι υπάρχει πρόβλημα και δείχνει πρόθυμος να παρέμβει στο υπουργείο Οικονομικών ώστε να ενταθούν οι έλεγχοι στα τελωνεία. Αυτή είναι η διαβεβαίωση που έκανε ο κ. Κοντός προς τον ΕΣΥΦ (Εθνικό Σύστημα Φυτοπροστασίας)».

Χρόνιο αίτημα των γεωπόνων είναι η εφαρμογή νομοθετικού πλαισίου με συγκεκριμένες εφαρμοστικές διατάξεις ώστε να υπάρχει έλεγχος στη διακίνηση των φυτοφαρμάκων, ακόμα και των νόμιμων. «Δεν είναι μόνο τα παράνομα φυτοφάρμακα που δημιουργούν προβλήματα αλλά και τα νόμιμα φυτοφάρμακα όταν διατίθενται σε λανθασμένες δόσεις ή σε λάθος χρόνο ή εφαρμόζονται σε άλλες καλλιέργειες από κείνες, για τις οποίες προβλέπεται να εφαρμοστούν. Επομένως, όταν υπάρχει ασύδοτη διακίνηση και διαχείριση των φυτοφαρμάκων, πάλι έχουμε προβλήματα. Έχουμε μεγάλη υπολειμματικότητα των φυτοφαρμάκων, ιδιαίτερα, στα οπωροκηπευτικά τα οποία είναι και σωρευτικά. Δηλαδή έχουν τοξικά μέταλλα, χημικές ενώσεις οι οποίες συσσωρεύονται στον οργανισμό και δεν αποβάλλονται με το πέρασμα του χρόνου, επιβαρύνοντας τον οργανισμό», είπε ο κ. Νικολαϊδης.

Να καθιερωθεί Εθνικό Συνταγολόγιο

Την καθιέρωση εθνικού συνταγολογίου και τη συνταγογράφηση όλων των φυτοφαρμάκων από τους γεωπόνους πρότεινε ο κ. Νικολαϊδης ως λύση για την αντιμετώπιση της υφιστάμενης κατάστασης. «Ήδη οι ιατρικές μας σχολές έχουν κάνει επιδημιολογικές κλινικές μελέτες όπου πάνω από 2% των καρκίνων ενεργοποιείται από ενώσεις που περιέχουν φυτοφάρμακα. Το ποσοστό μεγαλώνει σε αγροτικές περιοχές- είναι διαπιστωμένο -όπου υπάρχει εντατική γεωργία.

Επομένως, το κύριο θέμα είναι ότι πρέπει να εφαρμοστεί επιτέλους και στην Ελλάδα η συνταγογράφηση των φυτοφαρμάκων. Δεν μπορεί ο καταστηματάρχης να δίνει ανεξέλεγκτα φυτοφάρμακα και στη συνέχεια να τα εφαρμόζει ανεξέλεγκτα και ο παραγωγός, επιβαρύνοντας έτσι το προϊόν του, το περιβάλλον, το υπεδάφιο νερό, το οποίο γυρίζει με τη βρύση στο σπίτι μας. Αυτή είναι μια απαράδεκτη κατάσταση για μια πολιτισμένη χώρα, για μια χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως είναι η Ελλάδα. Τα φυτοφάρμακα πρέπει να δίνονται με συνταγή στους αγρότες και να ελέγχονται όπως προβλέπεται σύμφωνα με το νόμο».

Η συνταγογράφηση σημαίνει ότι ο γεωπόνος που έχει κατάστημα δίνοντας τη συνταγή σ’ έναν παραγωγό πρέπει να τον ενημερώνει για τις οδηγίες χρήσης του. «Έτσι, η Διεύθυνση Φυτοπροστασίας του Υπουργείου Γεωργίας μπορεί- όπως προβλέπεται από τον σχετικό νόμο -να ελέγξει τον καταστηματάρχη για τη χορήγηση σωστής συνταγής, αλλά και τον παραγωγό για τη σωστή εφαρμογή της. Έτσι μπαίνουν κάποιοι κανόνες στη διακίνηση των φυτοφαρμάκων».

Το εθνικό συνταγολόγιο αφορά τα φάρμακα που επιτρέπεται να χρησιμοποιούνται κάθε χρόνο γιατί το εθνικό συνταγολόγιο πρέπει να ανανεώνεται κάθε χρόνο.

«Πρέπει να επαναδιατυπώνεται ποιο φυτοφάρμακο επιτρέπεται και ποιο πρέπει να αποσύρεται από την αγορά και όπου μπορεί να αναφέρεται και κατά καλλιέργεια (φυτοφάρμακα που επιτρέπονται για κάθε καλλιέργεια). Αυτοί οι δύο θεσμοί εφαρμόζονται για χρόνια στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως για παράδειγμα στην Ιταλία, τη Μ. Βρετανία και σε άλλες χώρες όπου υπάρχει ένα ειδικό σώμα συνταγογράφων γεωπόνων που έχουν αναλάβει αυτό το κομμάτι. «Υπάρχει ο νόμος 2538/97, ο οποίος ψηφίστηκε στα τέλη του 1997 και ο οποίος προβλέπει την συνταγογράφηση και το εθνικό συνταγολόγιο. Όμως, από τότε δεν έχουν εκδοθεί προεδρικά διατάγματα για να εφαρμοστεί η συνταγογράφηση και το συνταγολόγιο. Εδώ και δέκα χρόνια δεν έχει γίνει τίποτα».

Μάλιστα, ο κ. Νικολαϊδης ανέφερε ότι πριν από ένα χρόνο το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος υπέβαλε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σχέδιο προεδρικού διατάγματος για τη συνταγογράφηση όλων των φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων που κυκλοφορούν σήμερα στην ελληνική αγορά.

«Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος που εκπροσωπεί τους 27.000 γεωτεχνικούς, εκ των οποίων 20.000 είναι γεωπόνοι, έκανε Ειδική Επιτροπή- στην οποία συμμετείχα κι εγώ -από εκπροσώπους όλων των γεωτεχνικών (ιδιώτες, πανεπιστημιακούς, δημόσιους υπαλλήλους) όπου όλοι συμφωνήσαμε σ’ ένα σχέδιο προεδρικού διατάγματος για τη συνταγογράφηση. Τον Αύγουστο του 2005 το στείλαμε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, το οποίο είναι στο γραφείο του υφυπουργού κ. Κοντού. Δεν δικαιολογείται όμως εδώ κι ένα χρόνο να υπάρχει οποιαδήποτε διαδικαστική καθυστέρηση».

Επομένως, οι γεωπόνοι ζητούν, με όποιες ενδεχόμενες μικρές αλλαγές, να υπογραφεί από τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης το σχέδιο προεδρικού διατάγματος για τη συνταγογράφηση και να αποσταλεί στον πρόεδρο της Δημοκρατίας για να γίνει προεδρικό διάταγμα. Ο κ. Νικολαϊδης πιστεύει ότι «μόνο έτσι θα βάλουμε μια τάξη στη διακίνηση των φυτοφαρμάκων που αφορά όχι μόνο τους Έλληνες πολίτες αλλά και την ανταγωνιστικότητα της γεωργίας. Μόνο πιστοποιημένα αγροτικά προϊόντα, όσον αφορά τα φυτοφάρμακα, τα λιπάσματα κι άλλα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα, μπορούν να περάσουν στις καλές αγορές, όπως είναι η αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να βρουν μια καλή θέση στα ράφια των σουπερμάρκετ για να απολαμβάνει κι ο Έλληνας παραγωγός προστιθέμενη αξία στο προϊόν του, όπως του αξίζει κι όπως το επιβάλλουν οι απαιτήσεις του Παγκόσμιου Καταναλωτικού Κινήματος».

Να σημειωθεί ότι στη σύσκεψη με τον ΟΠΕΓΕΠ (Οργανισμός Προστασίας Επίβλεψης Γεωργικών Προϊόντων) που συγκάλεσε πρόσφατα ο κ. Κοντός– όπου συμμετείχαν οι εταιρείες φυτοφαρμάκων, οι οποίες μέχρι τώρα δεν δέχονται την συνταγογράφηση για διάφορους λόγους -«ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης είπε ότι θα εφαρμοστεί συνταγολόγιο ανά καλλιέργεια και ανά εχθρό ή ασθένεια. Στόχος αυτής της σύσκεψης είναι η ολοκληρωμένη διαχείριση παραγωγής».

Αναφερόμενος στην εργασία του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (σύμβουλοι του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων), ο κ. Νικολαϊδης ανέφερε ότι «δεν υπάρχει λόγος στο όνομα κάποιας άλλης επιτροπής να αναβληθεί η εφαρμογή της συνταγογράφησης. Όσοι έχουν λόγο κατά τον κ. Κοντό, μπορεί να τους καλέσει για να δουν το πολυσέλιδο σχέδιο προεδρικού διατάγματος για την συνταγογράφηση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου και να κάνουν κάποιες αλλαγές, αφού ενημερώσουν και το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος».

Όσο για το θέμα της παράνομης εισαγωγής φυτοφαρμάκων από τις γειτονικές βαλκανικές χώρες στο νομό Ροδόπης, «το μεγάλο πρόβλημα είναι η Τουρκία», σύμφωνα με τον Μανώλη Εμμανουηλίδη, μέλος του Συλλόγου Γεωπόνων Ν. Ροδόπης. Παρ’ όλες τις παρεμβάσεις που έχει κάνει ο Σύλλογος Γεωπόνων Ν. Ροδόπης για να βρει λύση για το εν λόγω πρόβλημα, δεν έχει γίνει τίποτα. «Όπου και να απευθυνθήκαμε (σαν Σύλλογος αλλά και σαν εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα) τίποτα δεν γίνεται. Το αναφέραμε και στο τελωνείο πολλές φορές, αλλά τίποτα δεν κάνουν εκεί», δήλωσε ο κ. Εμμανουηλίδης μεταφέροντας τα παράπονα των γεωπόνων του νομού. «Η διαφορά είναι τεράστια. Όλες οι πολυεθνικές χρεώνουν τιμές που είναι ανάλογα με το επίπεδο της χώρας. Έχουμε σχεδόν τριπλάσια τιμή. Αυτό είναι μεγάλο πρόβλημα για εμάς τους εμπόρους».

Το εν λόγω πρόβλημα αγγίζει και τους καταναλωτές, οι οποίοι δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν απαραιτήτως ξένες γλώσσες για να διαβάζουν τις οδηγίες. «Ο καταναλωτής δεν μπορεί να ξέρει το προϊόν που εισάγεται λόγω του ότι οι οδηγίες είναι γραμμένες σε ξένη γλώσσα (τούρκικα). Δεν μπορώ να ισχυριστώ ότι τα προϊόντα αυτά δεν είναι κατάλληλα, αλλά ποιος θα απευθυνθεί σε μας; Κατά τους μήνες Φεβρουάριο-Μάρτιο που ραντίζουν τα σιτηρά, όλα τα μπουκάλια που χρησιμοποιούν είναι τουρκικής προέλευσης».

Στην Ευρωβουλή το ζήτημα

Παράνομη εισαγωγή και ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων στη Β. Ελλάδα καταγγέλλει με ερώτησή της προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Μαίρη Ματσούκα. Η ευρωβουλευτής, επικαλούμενη την έρευνα του Τμήματος Χημείας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, επισημαίνει στην ερώτησή της ότι από τις εν λόγω αναλύσεις προέκυψε ότι περίπου το 40% των λαχανικών που εξετάσθηκαν, περιείχε υπολείμματα επικίνδυνων φυτοφαρμάκων. Ανάμεσα σε αυτά βρέθηκαν και υπολείμματα οργανοφωσφορικών φυτοφαρμάκων (παραθείο, μεθυλπαραθείο), τα οποία θεωρούνται ιδιαιτέρως τοξικά, γι’ αυτό και έχει απαγορευθεί η χρήση τους στη γεωργία με οδηγία της Ε.Ε., από τον Ιανουάριο του 2003. Μάλιστα, το παραθείο συμπεριλαμβάνεται στις καρκινογονικές ουσίες.

Στην ερώτησή της η κ. Ματσούκα αναφέρεται και στις παράνομες εισαγωγές τόνων επικίνδυνων φυτοφαρμάκων από τη Βουλγαρία, την Τουρκία και την ΠΓΔΜ, γεγονός που εξηγεί πώς καταλήγουν στο «πιάτο των καταναλωτών», τα απαγορευμένα και επικίνδυνα φυτοφάρμακα.

Μαρία Παπαδοπούλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.