Μελετη για συμμετοχη ΜΚΟ σε ευρωπαικα προγραμματα

Ο υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος, συνοδευόμενος από τον γενικό γραμματέα Γιώργο Βούτσινο συμμετείχαν σε ημερίδα Διαβούλευσης για τις Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις, την οποία διοργάνωσε η περιφέρεια ΑΜ-Θ, το πρωί του Σαββάτου. Η ημερίδα ήταν ανοιχτή σε συλλόγους, σωματεία, αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρίες που ενεργοποιούνται στην περιφέρεια ΑΜ-Θ. Παρουσιάστηκαν τ’ αποτελέσματα της πρώτης φάσης του έργου «Μελέτη διερεύνησης των δυνατοτήτων συμμετοχής των ΜΚΟ της περιφέρειας ΑΜ-Θ σε ευρωπαϊκά προγράμματα – Η προοπτική στο Δ΄ ΚΠΣ». Τις θέσεις τους είχαν την ευκαιρία να μεταφέρουν οι εκπρόσωποι των ΜΚΟ αναφορικά με τη συμμετοχή τους στο Δ΄ ΚΠΣ και τη συνεργασία τους με την τοπική αυτοδιοίκηση.

Ο κ. Παυλόπουλος μίλησε για μια σειρά πρωτοβουλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη στο πλαίσιο της προώθησης της βιώσιμης και αειφόρου περιφερειακής ανάπτυξης. Ανέφερε ότι σταδιακά διοχετεύονται στην ελληνική περιφέρεια 20,1 δις ευρώ, με σκοπό την ανάδειξη των πλεονεκτημάτων της κάθε περιοχής. Με στόχο τη διαμόρφωση ενός αποκεντρωμένου και αξιόπιστου συστήματος αντιμετώπισης των προκλήσεων του Δ΄ ΚΠΣ καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο η τοπική αυτοδιοίκηση, ενώ χρήσιμη είναι η αξιοποίηση των δυνάμεων των ΜΚΟ, όπως εξήγησε. Γι’ αυτό το λόγο ο κ. υπουργός χαρακτήρισε επίκαιρη τη διοργάνωση της ημερίδας. «Σκοπός του παραπάνω έργου είναι η χαρτογράφηση και καταγραφή των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στην περιφέρεια ΑΜ-Θ, ώστε να διαμορφωθεί μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων, η οποία θα διευκολύνει και θα καταστήσει αποτελεσματικότερη τη συνεργασία τους με την περιφέρεια, ιδίως δε με την τοπική αυτοδιοίκηση».

Χαρακτήρισε τις ΜΚΟ «σύμμαχο διακυβέρνησης, αρωγό στην προσπάθεια κατάκτησης των εθνικών και κοινωνικών στόχων».

Μελέτη για την διερεύνηση των δυνατοτήτων συμμετοχής των ΜΚΟ στο Γ΄ ΚΠΣ παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της ημερίδας από τον Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Χρήστο Κόλλια. Ανάδοχος του έργου ήταν το Κέντρο Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Οικονομίας. Ο κ. Κόλλιας μετέφερε μια περίληψη της μελέτης εστιάζοντας αρχικό το ενδιαφέρον στον ορισμό των ΜΚΟ. «Σύμφωνα με το Ν. 2371/99 ορίζεται ότι «Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις είναι τα νομίμως συστημένα μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που έχουν ως κύριο αντικείμενο την παροχή επείγουσας ανθρωπιστικής βοήθειας προς τους πληθυσμούς των αναπτυσσομένων ή υπό μετάβαση χωρών, προκειμένου να συντελέσουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή τους καθώς και στη μείωση της φτώχειας». Θεωρώντας ότι η καταγραφή των οργανώσεων στην Ανατολική Μακεδονία – Θράκη με βάση το ως άνω θεσμικό πλαίσιο, το οποίο δεν θα έδινε τη δυνατότητα να συμπεριληφθούν στην έρευνα οργανώσεις που σχηματίζονται από τους πολίτες, οι οποίοι έχουν ιδιαίτερες ανησυχίες για συγκεκριμένα θέματα της πολιτικής, κοινωνικής, πολιτιστικής, οικονομικής ζωής και δραστηριοποιούνται μόνο σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο, “αποφασίστηκε να θεωρηθούν ως δομές μη κυβερνητικού, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και εκείνα τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που δεν συμπεριλαμβάνονται είτε στο μητρώο της ΥΔΑΣ ή στο αντίστοιχο του Τμήματος Εθελοντισμού και Πιστοποίησης Φορέων, της Διεύθυνσης Κοινωνικής Αντίληψης και Αλληλεγγύης του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

Η παρούσα περίληψη περιλαμβάνει την καταγραφή των ΜΚΟ που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης της έρευνας καθώς και μια αρχική στατιστική ανάλυση των στοιχείων που αποτελούν τη βάση δεδομένων. Εντοπίστηκαν συνολικά 444 μη κυβερνητικές – μη κερδοσκοπικές δομές, προερχόμενες από 45 διαφορετικούς δήμους”.

Ο κ. Κόλλιας παρατήρησε ότι τα θέματα με τα οποία ασχολούνται οι δομές αυτές είναι κυρίως ο πολιτισμός και η αναψυχή, το περιβάλλον και η κοινωνική φροντίδα. «Ο χώρος δραστηριοποίησής τους είναι στην πλειοψηφία (60%) η τοπική κοινωνία, δεν λείπουν όμως και οι περιπτώσεις οργανώσεων με δραστηριότητα η οποία υπερβαίνει ακόμα και τα εθνικά όρια».

Κατά μέσο όρο, μετέφερε, έχουν εγγεγραμμένα 100 μέλη και εξ αυτών ενεργά είναι περίπου τα μισά. Για τη λειτουργία τους βασίζονται συνήθως στην εθελοντική προσφορά των μελών τους, οι εθελοντές όμως δεν υπερβαίνουν το 10% των εγγεγραμμένων μελών, γεγονός που αποτελεί βασικό στοιχείο μιας μη κυβερνητικής – μη κερδοσκοπικής δομής.

«Εν δυνάμει στο υφιστάμενο ΚΠΣ οι τομείς δράσης των ΜΚΟ, συνήθως έχουν ως στόχο το κοινωνικό και φυσικό περιβάλλον και δραστηριοποιούνται (ή θα μπορούσαν να δραστηριοποιηθούν) είτε ως φορείς υλοποίησης ή ως τελικοί αποδέκτες ή ανάδοχοι στα Μέτρα. Τέτοιου είδους Μέτρα εντοπίζονται με βάση τα Συμπληρώματα Προγραμματισμού στα Επιχειρησιακά Προγράμματα:

Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η έρευνα πεδίου» εξήγησε.

Τα στοιχεία που επί παρουσιάστηκαν αφορούν 79 οργανώσεις που ήδη απέστειλαν συμπληρωμένο το ερωτηματολόγιο στη μελετητική ομάδα. «Στόχος της έρευνας πεδίου είναι να αποτυπωθεί η υπάρχουσα κατάσταση τόσο όσον αφορά τα έργα στα οποία συμμετείχαν οι δομές, όσο και τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δομές στη δραστηριοποίησή τους» μετέφερε.

Σημείωσε ότι στην περιφέρεια ΑΜ-Θ περισσότερες από μία στις τρεις οργανώσεις δραστηριοποιούνται πριν από το 1980. Το 42% αυτών δεν διαθέτει χώρο στέγασης.

Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε κάποια από τα χαρακτηριστικά τους:

•«Για τις περισσότερες δομές βασικός στόχος λειτουργίας τους είναι η διατήρηση της παράδοσης (68% των δομών), η ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης (42% των δομών), η παροχή υπηρεσιών υγείας και κοινωνικής αλληλεγγύης (16% των δομών) και η προστασία του περιβάλλοντος (23%).

•Οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι αποτελούν το σημαντικότερο εμπόδιο σχεδόν για το σύνολο των δομών (92,4%) και ακολουθεί ως εξίσου σημαντικός παράγοντας που δημιουργεί εμπόδια στις δομές η δυσκολία κρατικής επιχορήγησης (72,1%) των δραστηριοτήτων τους».

•Πολύ ικανοποιημένοι και αρκετά ικανοποιημένοι για τη συνεργασία τους με τη Δημόσια Διοίκηση δηλώνουν 28% στο σύνολο των δομών (3% και 25% αντίστοιχα). Το ποσοστό μπορεί να θεωρηθεί ως καλό επίπεδο έναρξης διαλόγου με την κοινωνία πολιτών, παρατήρησε ο κ. Κόλλιας.

•Αντίστοιχα με τους αυτοδιοικητικούς φορείς θετική γνώμη για το επίπεδο συνεργασίας εκφέρει το 58% των δομών (13% δηλώνουν Πολύ ικανοποιημένοι και 45% Αρκετά ικανοποιημένοι).

•Το 60% των δομών του δείγματος έχει αναπτύξει συνεργασία μόνο με τους Αυτοδιοικητικούς φορείς, έναντι του 25% το οποίο συνεργάζεται σε όλα τα επίπεδα με το κράτος.

Από την έρευνα δεν έλλειψε και η σχέση των οργανώσεων με τα κοινοτικά προγράμματα που είναι και το ζητούμενο. «Αναφορικά με τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα, εμπειρία συμμετοχής και υλοποίησης δραστηριοτήτων εμφανίζουν 10 οργανώσεις, για τις οποίες δεν προκύπτουν κάποια εμφανή κοινά χαρακτηριστικά. Εξ αυτών οι 8 οργανώσεις συμμετείχαν μια φορά σε πρόγραμμα, κυρίως διασυνοριακό στα πλαίσια του INTERREG (4 οργανώσεις) ή στα πλαίσια κάποιας άλλης κοινοτικής πρωτοβουλίας (οι υπόλοιπες 4)».

Οι φραγμοί που φαίνεται να υπάρχουν στη συμμετοχή των ΜΚΟ σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα είναι:

•Η δυνατότητα εξεύρεσης της ιδίας συμμετοχής (όταν απαιτείται).

•Η δυνατότητα διαχείρισης χρηματοδοτήσεων και προγραμμάτων.

•Οι δυσκολίες εξασφάλισης συνεργασιών και συνεργιών από τις τοπικές κοινωνίες.

Τέλος, η μελέτη κλείνει με την παράθεση προτάσεων προς την περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής των δομών μη κυβερνητικού χαρακτήρα στην επόμενη προγραμματική περίοδο 2007-2013. Αναφέρεται: «Αρχικά θα πρέπει να λυθεί το ζήτημα του θεσμικού πλαισίου για τις δομές μη κυβερνητικού χαρακτήρα. Θα πρέπει να ενισχυθούν οι δικτυώσεις των δομών σε περιφερειακό επίπεδο, αξιοποιώντας τις καλές πρακτικές που έχουν ήδη προκύψει από τη λειτουργία των δικτυώσεων, όπου αυτές υπήρξαν. Θα πρέπει να εξασφαλιστεί για τις δομές η μετάβαση από την πληροφόρηση (η οποία ακόμα είναι ελλειμματική) στη γνώση».

Η ημερίδα αγκαλιάστηκε θερμά από μέλη συλλόγων και μη κυβερνητικών οργανώσεων που θέλησαν να ενημερωθούν δια στόματος υπουργού για τις δυνατότητες που έχουν στην τέταρτη προγραμματική περίοδο.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.