«Πρεπει να διατηρηθει η ακαδημαικη ελευθερια και δεοντολογια»

Ο Καθηγητής Οικονομικής Θεωρίας στο Τμήμα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης Γιώργος Χατζηκωνσταντίνου σχολίασε στον ΠτΘ τις προωθούμενες στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλαγές, μένοντας στην ανάγκη να διατηρηθεί ο δημόσιος κι ο δωρεάν χαρακτήρας της παιδείας, να μην μπουν δίδακτρα στα μεταπτυχιακά και να ξεκαθαρίσει η πολιτεία αν θέλει ιδιωτικά πανεπιστήμια κι όχι να βρίσκει προφάσεις εν αμαρτίαι για την υποχρηματοδότηση των δημοσίων.

Στην «Ημερησία» του περασμένου Σαββατοκύριακου γινόταν λόγος για τις προτάσεις που θα εισηγηθεί ο πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας Χρήστος Μασσαλάς στην επιτροπή που συστήθηκε από τη Σύνοδο των Πρυτάνεων. Αναφέρονται, μεταξύ άλλων, προτάσεις για: «να διδάσκουν τα μέλη ΔΕΠ δύο μαθήματα το εξάμηνο. Να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η εκπαιδευτική συνεισφορά τους στις κρίσεις εξέλιξης. Η διάθεση πιστώσεων για τις νέες θέσεις να είναι λίαν περιορισμένη, μετά από εμπεριστατωμένη τεκμηρίωση. Να καταργηθεί η αυτόματη προκήρυξη θέσεων λόγω αποχωρήσεων ΔΕΠ. Να προκηρύσσονται τα γνωστικά αντικείμενα κι όχι οι θέσεις που κατέχουν τα μέλη ΔΕΠ».

Ο κ. Χατζηκωνσταντίνου μετέφερε την άποψη ότι οι προτάσεις του κ. Μασσαλά φαίνεται πως στοχεύουν στην εξοικονόμηση πόρων για τα πανεπιστήμια κι όχι στην περαιτέρω ανάπτυξή τους. «Διακρίνω στις προτάσεις του κ. Μασσαλά, τον οποίο εκτιμώ, μια προσπάθεια εξοικονόμησης πόρων, μια και προτείνει να γίνεται με μεγαλύτερη αυστηρότητα η διανομή των κονδυλίων από το κράτος για την ίδρυση νέων θέσεων, για τις εξελίξεις των καθηγητών.

Συμφωνώ με την πρόταση η εκπαιδευτική συνεισφορά του καθηγητή να λαμβάνεται υπόψη στις κρίσεις, γιατί ένας καθηγητής είναι κατεξοχήν παιδαγωγός και διδάσκων, θα πρέπει επομένως να εκτιμάται παράλληλα με το συγγραφικό και το δημοσιευμένο του έργο.

Σε σχέση με τον αριθμό μαθημάτων που θα διδάξει ανά εξάμηνο ο καθηγητής αυτό εναπόκειται στο πρόγραμμα σπουδών και στον αριθμό των καθηγητών που υπάρχουν στο Τμήμα. Εάν το πρόγραμμα δεν προσφέρεται για να διδάξει ο καθηγητής δύο μαθήματα μπορεί να διδάξει ένα, αρκεί να συμπληρώνει τις έξι ώρες διδασκαλίας που ορίζει ο νόμος. Εάν υπάρχουν βέβαια καθηγητές που μπορούν να διδάξουν δύο μαθήματα θα ήταν καλό να το πράξουν ώστε να υπάρξει μια εξοικονόμηση χρημάτων σε επίπεδο πρόσληψης καθηγητών με το Π.Δ. 407».

Ακριβό μου

μεταπτυχιακό

Κοντά στις προτάσεις του κ. Μασσαλά για εξοικονόμηση πόρων «οικονομία» φαίνεται πως θα γίνει και στον τομέα των μεταπτυχιακών σπουδών. Τα μεταπτυχιακά προγράμματα που στηρίζονται σε κοινοτικούς πόρους θα πρέπει ν’ αναζητήσουν άλλες πηγές χρηματοδότησης ή να επιβάλλουν δίδακτρα στους σπουδαστές. Οι θέσεις του κ. Χατζηκωνσταντίνου για τα μεταπτυχιακά είναι ξεκάθαρες. «Η οικονομία στον τομέα της παιδείας είναι θεμιτή σε περίπτωση που υπάρχει μια κρίση στον οικονομικό τομέα αλλά η παιδεία θα πρέπει να είναι η τελευταία που θα υφίσταται τα δεινά μιας οικονομικής κρίσης και μιας συρρίκνωσης των πόρων που διαθέτει το κράτος. Σε ό,τι αφορά τα μεταπτυχιακά νομίζω ότι η ίδρυση μεταπτυχιακών πληρωτέων από τους φοιτητές θα πρέπει να συνοδεύεται από ρυθμίσεις σε συνταγματικό επίπεδο, καθόσον το σύνταγμά μας εξακολουθεί να λέει ότι η παιδεία είναι δημόσια και δωρεάν.

Αυτά τα πληρωτέα μεταπτυχιακά που υφίστανται κάτω από την ανοχή των κυβερνήσεων θεωρώ ότι δεν είναι απολύτως σύννομα. Θα πρέπει να εξακολουθήσουν να είναι δωρεάν και μάλιστα με αποφάσεις των Συγκλήτων των πανεπιστημίων. Για παράδειγμα, στο Α.Π.Θ. η Σύγκλητος έχει αποφασίσει ότι τα μεταπτυχιακά τους θα είναι δωρεάν, με αποτέλεσμα η Νομική να έχει μη πληρωτέα μεταπτυχιακά». Ο κ. Χατζηκωνσταντίνου τόνισε ότι «η παιδεία είναι ένα δημόσιο αγαθό γι’ αυτό και δεν είναι επιδεκτικό ατομικής ιδιοποίησης. Πρέπει επομένως να είναι δημόσια και δωρεάν, ούτε μόνο δημόσια, ούτε μόνο δωρεάν. Να προστατευτεί και να ενισχυθεί το δημόσιο πανεπιστήμιο. Εάν η πολιτεία θελήσει να προχωρήσει σε ιδιωτικά πανεπιστήμια αυτό πρέπει να το δηλώσει ευθέως και αληθώς κι όχι ν’ αφήνει το δημόσιο πανεπιστήμιο να φθίνει με στόχο να έρθουν τα ιδιωτικά σαν ώριμο φρούτο και να πέσουν στη συνείδηση των ανθρώπων με το επιχείρημα της αναγκαιότητας».

Αλλαγή θεσμικού

πλαισίου

Στο δημοσίευμα της «Ημερησίας» γίνεται επίσης λόγος για αλλαγή θεσμικού πλαισίου λειτουργίας των πανεπιστημίων. Υπάρχουν εισηγήσεις που κάνουν λόγο για μείωση του ποσοστού συμμετοχής των εκπροσώπων των φοιτητών στη διαδικασία εκλογής κι εξέλιξης των διδασκόντων. Το ποσοστό επί υπουργίας Γιώργου Σουφλιά είχε μειωθεί στο 40%, αλλά επανήλθε επί Δημήτρη Φατούρου στο 80%.

Ο κ. Χατζηκωνσταντίνου, τονίζοντας ότι «το πανεπιστήμιο υπάρχει για τους φοιτητές του» μετέφερε την άποψή του για το ρόλο της συμμετοχής των φοιτητών: «Η συμμετοχή των φοιτητών στα όργανα του πανεπιστημίου και στις πανεπιστημιακές διαδικασίες είναι ένα θέμα προς συζήτηση. Αυτή τη στιγμή ισχύει το ποσοστό του 80% στις εκλογές στα όργανα του πανεπιστημίου που ασκούν εξουσία, όπως είναι οι πρυτανικές αρχές.

Θεωρώ ότι η όποια μείωση της εκπροσώπησης θα είναι μια απόφαση με σοβαρό πολιτικό κόστος, την οποία δεν είναι εύκολο να την δεχτούν οι φοιτητικές παρατάξεις. Δεν γνωρίζω κατά πόσο εκείνοι που επιθυμούν τη μείωση του ποσοστού θα θελήσουν να την επιβάλλουν ή να την ψηφίσουν».

Σε περίπτωση που γίνει ορισμός εκ νέου του πανεπιστημιακού ασύλου θ’ ανοίξουν κατά πάσα πιθανότητα οι ασκοί του Αιόλου γιατί οι φοιτητικές παρατάξεις στηρίζουν πολλές πρωτοβουλίες και δράσεις τους στο ισχύον καθεστώς περί πανεπιστημιακού ασύλου. «Είναι μια πολύ λεπτή υπόθεση η οποία απαιτεί σοβαρό διάλογο και προβληματισμό γιατί το πανεπιστημιακό άσυλο έχει οπωσδήποτε τα όριά του με την έννοια ότι δεν είναι δυνατόν με βάση το πανεπιστημιακό άσυλο να υποθάλπονται εγκληματίες ή να γίνονται παράνομες πράξεις εντός του πανεπιστημίου. Πέραν τούτου ο φοιτητής, η ελληνική κοινωνία και τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας θα πρέπει να προστατεύσουμε τη δυνατότητα ελεύθερης έκφρασης η οποία μπορεί να τύχει κατά την περίπτωση που ο νόμος που θα ορίζει το πανεπιστημιακό άσυλο έχει διαφορετικά κίνητρα και κάποιες πράξεις μπορούν να ερμηνεύονται ως μη σύννομες, κατά το δοκούν, με αποτέλεσμα τη δίωξη του φοιτητικού κόσμου.

Το γεγονός ότι μέχρι σήμερα στα πανεπιστήμια υπάρχουν όργανα και επιτροπές που αποφασίζουν για το πανεπιστημιακό άσυλο και η Σύγκλητος είναι αρμόδια για ν’ αποφασίζει είναι θετικό. Δεν είναι καλό κάθε φορά που κάτι συμβαίνει να λέμε ‘περάστε στο πανεπιστήμιο για να επιβάλετε την τάξη’ στις υπηρεσίες του κράτους που επιτελούν αυτό το έργο.

Πρέπει να διατηρηθεί η ακαδημαϊκή ελευθερία και ταυτόχρονα η ακαδημαϊκή δεοντολογία. Είναι ευθύνη της πανεπιστημιακής κοινότητας οι αποφάσεις» ξεκαθαρίζει.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.