«Αρχικα θα πρεπει να καταπολεμηθει ο εθνικισμος»

Στη διάρκεια του 5ου Φεστιβάλ Νεολαίας ΣΥΝ πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου στο πάρκο Κομοτηνής ομιλία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις με ομιλητές το μέλος του τουρκικού ΟDP F. Benlisoy και τον δημοσιογράφο, μέλος του Ιδρύματος «Νίκος Πουλαντζάς» Θ. Παρασκευόπουλο.

Ο κ. Benlisoy πρότεινε η Αριστερά να επιδιώξει το διαχωρισμό της πολιτιστικής ταυτότητας από την πολιτική σε θεσμικό επίπεδο, ενώ ο κ. Παρασκευόπουλος έδωσε έμφαση στο να φροντίζουν οι κοινωνίες για την όσο το δυνατόν πιο ελεύθερη ανάπτυξη των δικαιωμάτων και των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων των μειονοτήτων.

Ο κ. Benlisoy σχολίασε ότι «το έθνος είναι η βασική ταυτότητα που δεν μπορεί να αποδεχτεί τον έτερο, τον άλλο» λέγοντας ότι αρχικά «θα πρέπει να καταπολεμηθεί ο εθνικισμός».

Ανέφερε ότι η εξωτερική πολιτική με τον τρόπο που εξασκείται είναι τόσο περίπλοκη που αποκλείει κάθε ιδέα λαϊκής συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων. «Η Αριστερά, όταν μιλάμε για ελληνοτουρκικές σχέσεις, δεν πρέπει να επικεντρώνεται σε επιμέρους ζητήματα όπως η υφαλοκρηπίδα και ο εναέριος χώρος αλλά πρέπει να θίγει καταρχήν τον εθνικισμό. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με μια προσέγγιση των λαών προς τα κάτω, που δε θα εστιάζει απλά και μόνο στις διπλωματικές και τις τεχνοκρατικές λύσεις.

Η Αριστερά πρέπει να βλέπει τις διπλωματικές προσπάθειες που γίνονται υπό ένα πρίσμα διαφορετικό, που θα έχει ως επίκεντρο την από κάτω προσέγγιση. Για παράδειγμα, η συζήτηση για το σχέδιο Ανάν ήταν ένα λάθος. Στην Τουρκία, δεν συζητήσαμε για το σχέδιο που αποτελούνταν από εκατοντάδες σελίδες. Δεν αναλύσαμε διπλωματικά το σχέδιο, δεν αποτελούσε σε καμία περίπτωση την ιδανική λύση. Θεωρούσαμε, όμως, ότι μια τέτοια «λύση» θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πιο ευνοϊκό πλαίσιο για την προσέγγιση των λαών από κάτω. Γι’ αυτό και είπαμε «ναι» στο σχέδιο».

Εστιάζοντας στην προσέγγιση από κάτω, ο κ. Benlisoy εξήγησε ότι αφορά τους κοινούς αγώνες, που ευνοούνται και από το πολιτικό πλαίσιο του διεθνισμού. «Βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι δεν στηρίζεται απλά και μόνο στην αλληλεγγύη σε αγώνες που γίνονται στο εξωτερικό. Σήμερα δημιουργείται ένα πλαίσιο ενός νέου διεθνισμού που βασίζεται σε κοινούς αγώνες, καμπάνιες και οργανώσεις. Παράδειγμα αποτελούν οι πορείες κατά της ανεργίας στην Ευρώπη, οι πρωτοβουλίες της κατάργησης των χρεών του Τρίτου Κόσμου, η παγκόσμια εμπορία γυναικών και βεβαίως το Διεθνές και το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Φόρουμ».

Αναφέρθηκε στην προπαρασκευαστική του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ που θα διεξαχθεί στην Αθήνα. «Συζητούσαμε με τις οργανώσεις από όλη την Ευρώπη για μία χάρτα για τα δικαιώματα στην Ευρώπη. Ως ΟDP στην Τουρκία πάντα είμαστε υπέρ μιας άλλης Ευρώπης. Έχουμε πάντα μια θέση διαφορετική σε σχέση με άλλες οργανώσεις της τουρκικής Αριστεράς, που είτε είναι υπέρ του «ναι» και στηρίζουν μια φιλελεύθερη παράταξη είτε είναι υπέρ του «όχι» οπότε συμπράττουν με μια παράταξη με εθνικιστικά επιχειρήματα και προσπαθούμε να επιδείξουμε τους κοινούς αγώνες για μια άλλη Ευρώπη. Σε σχέση με τα γενικότερα διεθνή ζητήματα ένα άλλο που θα πρέπει να προσέχει η Αριστερά είναι να μην χρησιμοποιήσει μια εθνική γλώσσα, δηλαδή τη γλώσσα και τα σύμβολα του εθνικισμού.

Η έννοια της εθνικής πολιτικής είναι η κατάργηση της πολιτικής γιατί πολιτική είναι η σύγκρουση συμφερόντων, ενώ όταν μιλάμε για εθνική πολιτική μιλάμε για ενιαία συμφέροντα, δηλαδή η ιδεολογία του εθνικισμού».

Για τον κ. Benlisoy η Αριστερά θα πρέπει να επιδιώκει κοινούς αγώνες. Το πρόβλημα των μειονοτήτων, υποστήριξε ότι, προκύπτει από την ιδέα του εθνικισμού. «Όπως η Αριστερά επιδίωξε τον χωρισμό της θρησκείας με την πολιτεία θα πρέπει να επιδιώξει το διαχωρισμό της πολιτιστικής ταυτότητας από την πολιτική σε θεσμικό επίπεδο. Όταν ταυτίζουμε ένα έθνος με την πολιτική κυριαρχία τότε θέλουμε δεν θέλουμε δημιουργούμε μειονότητες, άλλους, εθνικούς εχθρούς που είναι μέσα στο έθνος. Επομένως η Αριστερά πρέπει να είναι υπέρ πολυπολιτισμικών κρατών, πολυπολιτισμικών πολιτικών οντοτήτων. Γι’ αυτό το ΟDP στην Τουρκία ήταν πάντα υπέρ των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και των ατομικών και των συλλογικών και στους αγώνες διαφόρων εθνικοτήτων για τη διατήρηση της πολιτισμικής τους ιδιαιτερότητας, όπως είναι οι κούρδοι».

Θ. Παρασκευόπουλος: «Ο φιλειρηνικός λόγος της Αριστεράς ν’ αποκτήσει μεγαλύτερη απήχηση»

Ο κ. Παρασκευόπουλος θύμισε ότι η ελληνική Αριστερά γεννήθηκε ως κόμμα μέσα από τις στάχτες του ελληνοτουρκικού πολέμου, το 1922. «Γεννήθηκε σε αντίθεση μ’ αυτόν τον πόλεμο κι αυτό δεν μπορούμε να το ξεχάσουμε. Διάβαζα σήμερα σε μια εφημερίδα ότι τότε οι έλληνες κομμουνιστές πολεμούσαν στο πλευρό των τούρκων κατά των ελλήνων. Δεν είναι αλήθεια. Καλούσαν τους έλληνες φαντάρους να λιποτακτήσουν κι εκεί γεννήθηκε η Αριστερά. Χρειάζεται, επομένως, να καταπολεμήσουμε τον μύθο (μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας) του μας χρωστάτε, στις σημερινές συνθήκες, οι οποίες είναι τελείως διαφορετικές. Χαρακτηρίζονται όντως από έναν ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό που αφορά την πρωτοκαθεδρία στα Βαλκάνια, όπως φάνηκε μέσα από τις σχέσεις των βαλκανικών χωρών με την Τουρκία και με την Ελλάδα, στον γιουγκοσλαβικό εμφύλιο πόλεμο στη στάση των δύο χωρών.

Το δεύτερο στοιχείο στον ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό αφορά στο Αιγαίο, που είναι περισσότερο ένας γεωπολιτικοστρατιωτικός ανταγωνισμός. Η εκάστοτε ελληνική και τουρκική κυβέρνηση θα συνεχίσουν αυτόν τον ανταγωνισμό με διάφορους τρόπους. Θέλουμε αλληλέγγυες οικονομικές σχέσεις αλλά δεν είμαστε μέσα στα πράγματα. Αυτοί οι δύο ανταγωνισμοί μπορεί να καταλήξουν σε συγκρούσεις όπως έγινε ορισμένες φορές στο Αιγαίο. Η Αριστερά είναι υποχρεωμένη να μιλά ανοιχτά γι’ αυτό το ζήτημα με κίνδυνο να χαρακτηριστεί μειοδοτική».

Ο κ. Παρασκευόπουλος τόνισε ότι ο φιλειρηνικός λόγος της Αριστεράς θα πρέπει ν’ αποκτήσει μεγαλύτερη απήχηση. Στη συνέχεια χαρακτήρισε μύθο την άποψη ότι οι μειονότητες υπήρξαν γέφυρες μεταξύ των εθνών, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιήθηκαν από τη χώρα στην οποία ζουν ως μέσο εξωτερικής πολιτικής.

Περνώντας στο θέμα του δικαιώματος που έχει η μειονότητα στην Ελλάδα για πολιτισμικό αυτοπροσδιορισμό εξήγησε τι σημαίνει: «Σημαίνει πολύ περισσότερα από το να υπάρχουν τουρκικά σχολειά, γιατί έχουμε την γνώμη πως χάνουμε εάν οι μειονότητες δεν έχουν τη δυνατότητα της πλήρους ανάπτυξής τους. Χάνουμε ανθρώπους που θα μπορούσαν να προσφέρουν στην κοινωνία. Έχει σχέση με την καταπίεση άλλων κοινωνικών ομάδων. Σκεφτείτε τι έχει χάσει η ανθρωπότητα από την καταπίεση των γυναικών. Το ίδιο χάνουν οι κοινωνίες όταν δεν φροντίζουν για το όσο το δυνατόν πιο ελεύθερη ανάπτυξη των δικαιωμάτων και των πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων που κρύβουν μέσα τους.

Είναι κριτήριο για τον πολιτισμό μιας χώρας οι ευνοϊκές διακρίσεις υπέρ των μειονοτήτων».

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.