Ευνοικη για Οτσαλαν η αποφαση του Ευρωπαικου Δικαστηριου

Το ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έδωσε την Πέμπτη 12 Μαΐου στη δημοσιότητα την απόφασή του επί της προσφυγής του κυρίου Οτσαλάν εναντίον της Τουρκικής Δημοκρατίας. Σύμφωνα με την απόφαση αυτή το Δικαστήριο αναγνωρίζει ότι έγιναν σαφείς παραβιάσεις των όσων προβλέπονται για μια δίκαιη δίκη. Πρέπει να σημειωθεί ότι η απόφαση- σύνολο 73 σελίδες με τις απόψεις της κατά περίπτωσιν μειοψηφίας- ασχολείται με τη διαδικασία και όχι με την ουσία της υπόθεσης. Δηλαδή δεν εξετάζει αν ο κύριος Οτσαλάν είναι ένοχος ή αθώος για τις κατηγορίες που του αποδίδονται αλλά για το αν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για μια δίκαιη δίκη. Το δικαστήριο σημειώνει στην απόφασή του- η οποία βρίσκεται όλη στη διάθεση του Παρατηρητή- ότι ο αιτών δηλαδή ο κύριος Οτσαλάν δεν έτυχε μιας δίκαιης δίκης. Επικεντρώνει το ενδιαφέρον του το Δικαστήριο σε όλο το πλέγμα της υπόθεσης από την περιδιάβαση του κυρίου Οτσαλάν σε διάφορες χώρες πριν καταλήξει στην ελληνική πρεσβεία στην Κένυα και επίσης αναφέρει και όλα τα περιστατικά της σύλληψής του από τις τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας στο διεθνές αεροδρόμιο του Ναϊρόμπι.

Το δικαστήριο αποφασίζει ότι μετά τη σύλληψή του ο κύριος Οτσαλάν δεν οδηγήθηκε εντός του προβλεπομένου χρόνου μπροστά στις δικαστικές αρχές όπως έπρεπε, αλλά κρατήθηκε από την αστυνομία για μία εβδομάδα. Η απόφαση επί μακρών αναφέρεται σε όλη τη διαδικασία της δίκης και επισημαίνει τις παρατυπίες της όπως π.χ. τις δυσκολίες της υπεράσπισης όσον αφορά στην πρόσβασή της στο υλικό που αφορούσε στον κατηγορούμενο. Επίσης δεν δικαιολογεί την επιβολή της θανατικής ποινής και παραπέμπει σε αντίστοιχες αποφάσεις. Αποφασίζει ότι «το δικαστήριο που τον δίκασε δεν ήταν ένα ανεξάρτητο δικαστήριο, αλλά ένα δικαστήριο κρατικής ασφάλειας».

Είναι γνωστό ότι η Τουρκία έχει αντιμετωπίσει πολλές φορές πρόβλημα με αυτά τα δικαστήρια, τα οποία καταργήθηκαν πριν από λίγους μήνες. Το Ευρωπαϊκό δικαστήριο επισημαίνει πως οι συνθήκες κράτησής του στο νησί Ίμραλι ενώ ικανοποιούν κάποιες υλικές ανάγκες του καταδίκου ωστόσο απέχουν από αυτό που θα μπορούσε να θεωρηθεί ικανοποιητικό, δεδομένου ότι ο κατάδικος ζει εδώ και πολύ καιρό, από τη μεταφορά του εκεί σε καθεστώς πλήρους απομόνωσης, πράγμα που δεν γίνεται αποδεκτό. Στο τέλος το δικαστήριο καταδικάζει την Τουρκική Δημοκρατία σε επιβολή μιας συμβολικής χρηματικής αποζημίωσης στον κύριο Οτσαλάν. Συμπερασματικά το Δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς της Τουρκικής Δημοκρατίας περί δίκαιης δίκης. Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου είναι υποχρεωτικές και εκτελεστές, πλην όμως εξαρτάται και από την πίεση που δέχεται από το Συμβούλιο Υπουργών της Ένωσης το κάθε κράτος που εμπλέκεται για το αν θα την υλοποιήσει και σε πόσο χρόνο.

Αντιδράσεις στην Άγκυρα

Όπως ήταν φυσικό η απόφαση του Δικαστηρίου προκάλεσε αντιδράσεις στην Άγκυρα. Από το Κίεβο που βρίσκεται ο Τούρκος Υπουργός των Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιουλ δήλωσε «ότι η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων θα επανεξεταστεί σύμφωνα με τα δεδομένα του Τουρκικού Συντάγματος και των διεθνών συμφωνιών» και πρόσθεσε ότι έχει εμπιστοσύνη στην ακεραιότητα και τη διαφάνεια των τουρκικών δικαστηρίων και ότι η νόμιμη διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί». Στην Άγκυρα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος και Υπουργός Δικαιοσύνης Τζεμίλ Τσιτσέκ σε αποκλειστικές δηλώσεις στο τηλεοπτικό δίκτυο N.T.V. δήλωσε τα ακόλουθα: «επί του προκειμένου επιβάλλεται να γνωρίζουμε ένα πράγμα: η εν λόγω απόφαση του ΕΔΑΔ σχετίζεται αποκλειστικά με τη δικονομική πρακτική η οποία ακολουθήθηκε κατά τη δίκη και δεν πρόκειται για κάποια απόφαση περί μη δίκαιης στην ουσία της δίκης. Επομένως δεν πρέπει να έχουμε καμία ανησυχία επί του προκειμένου και να διατηρήσουμε την ψυχραιμία μας». Ο Τούρκος Υπουργός επισημαίνει ότι δεν έχει αλλάξει η άποψη της Τουρκίας για την τρομοκρατία, σημειώνει ωστόσο ότι η υπόθεση Οτσαλάν άρχισε στις 16 Φεβρουαρίου του 1999 πριν από την ίδρυση του Κόμματος Ευημερίας και Ανάπτυξης. Παραδέχεται ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ότι κύκλοι και στην Ευρώπη θα χρησιμοποιήσουν πολιτικά την απόφαση και ότι «ενδεχομένως το εν λόγω θέμα να το βρούμε αντίκρυ μας κατά τη διαδικασία ένταξης στην Ε.Ε.». Ο τούρκος κυβερνητικός εκπρόσωπος τελειώνει τη δήλωσή του με την εξής αμφίσημη παραίνεση: «Για το λόγο αυτό επιβάλλεται να καταβληθούν οι ίδιες σοβαρές προσπάθειες από εδώ και πέρα. Όμως η «ομοβροντία» ήρθε από το στόμα του Υπαρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ιλκέρ Μπασμούγ. Σε δηλώσεις που φιλοξενούνται στο κρατικό κανάλι TRT ο στρατηγός επισημαίνει τα εξής: « Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις διεξάγουν από το 1984 αγώνα εναντίον της τρομοκρατίας κατά τη διάρκεια του οποίου έχουν χάσει τη ζωή τους χιλιάδες μέλη τους. Ο αγώνας μας δεν έχει λήξει και συνεχίζουμε με την ίδια αποφασιστικότητα. Όσον αφορά στην απόφαση του ΕΔΑΔ θα ήθελα να τονίσω ότι κανείς δεν θα πρέπει να περιμένει από τις ένοπλες δυνάμεις μας οι οποίες έχουν χάσει χιλιάδες μέλη τους στον αγώνα αυτό να παραμείνουν ουδέτερες επί του προκειμένου. Εμείς είμαστε μία από τις πλευρές στη προκειμένη περίπτωση και όλοι γνωρίζουν πολύ καλά τις σκέψεις των Ενόπλων Δυνάμεων επί του θέματος.»

Είναι σαφής η διάσταση των απόψεων ανάμεσα στο κυβερνών κόμμα και τους στρατηγούς για μια υπόθεση που έχει πολύ δρόμο μπροστά της. Ο Τουρκικός τύπος όπως ήταν αναμενόμενο σχολίασε την απόφαση. Η Sabah τοποθετεί την εξέλιξη του θέματος το φθινόπωρο εξαιτίας της γραφειοκρατίας αλλά επισημαίνει τον κίνδυνο μήπως το θέμα εξελιχθεί σε πονοκέφαλο για την Τουρκία «καθώς η όλη καθυστέρηση πιθανώς να οδηγήσει το Συμβούλιο της Ευρώπης σε γραπτή προειδοποίηση προς την Τουρκία να εφαρμόσει την απόφαση». Η Yeni Safak σημειώνει ότι «οι Τούρκοι ιθύνοντες είχαν αντιμετωπίσει ευμενώς τις αποφάσεις του ΕΔΑΔ σχετικά με την μαντίλα και την απαγόρευση του κόμματος Ευημερίας. Επομένως δεν μπορεί να ισχύουν δύο μέτρα και δύο σταθμά».

Είναι σαφές ότι η απόφαση του ΕΔΑΔ άναψε την πολιτική συζήτηση στη γείτονα και το θέμα Οτσαλάν έρχεται μαζί με όλα τα άλλα να αθροισθεί σε μια περίοδο πολλών ζυμώσεων ενόψει του φθινοπώρου. Σε κάθε περίπτωση το ζήτημα έχει μέγιστο ενδιαφέρον. Είναι επίσης σαφές ότι οι Τούρκοι ιθύνοντες δεν μπορεί να περίμεναν διαφορετική απόφαση από το Δικαστήριο.

Σταμάτης Σακελλίων

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.