Κουβεντες Καφενειου απο το… «Φλιτζανι»

Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά! Με το καλό να έρθει το 2005 απόψε. Γιορτάστε το, γλεντήστε το, καμαρώστε το. Προμηνύεται εξαιρετικά ενδιαφέρον. Όχι ίσως όσο το 2004 που πέρασε, αλλά έχει μια καλή κληρονομιά που μπορεί να την συνεχίσει. Πάμε, σε αυτό το τελευταίο σημείωμα της χρονιάς, να δούμε τι ζήσαμε τους τελευταίους 12 μήνες. Πως το «Φλιτζάνι» αντελήφθη την χρονιά που εκπνέει σε λίγες ώρες…

* * * * *

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ: Το 2004 ξεκινά με πολιτικές εξελίξεις. Ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης ανακοινώνει εκλογές τον Μάρτιο, παραιτείται από πρόεδρος του ΠαΣοΚ και κινεί διαδικασίες για ανάδειξη νέου αρχηγού στο κόμμα. Μοναδικός υποψήφιος ουσιαστικά θα είναι ο Γιώργος Παπανδρέου, που κάνει μια ημερήσια περιοδεία στο Καλέτζι Αχαΐας (τόπο καταγωγής των Παπανδρέου) και επιλέγει τη Θράκη για την πρώτη του προεκλογική έξοδο από την Αθήνα. Του επιφυλάσσεται εντυπωσιακή υποδοχή, τόσο στο αεροδρόμιο όσο και στις πόλεις και τα χωριά που επισκέπτεται σε Έβρο, Ροδόπη, Ξάνθη. Ακολουθεί ένα έκτακτο συνέδριο για την αλλαγή του καταστατικού εκλογής στο κόμμα, με 100 περίπου συνέδρους να προέρχονται από την Θράκη. «Πάρτι, πάρτι, στις 7 του Μάρτη» ήταν το σύνθημα που δονούσε την ατμόσφαιρα στο Κλειστό της Νίκαιας. Θα αποδειχθεί στο μέλλον προφητικό. Όχι όμως για το ΠαΣοΚ, αλλά για τη ΝΔ.

* * * * *

ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ: Οι εκλογές πλησιάζουν και όλα τα πρωτοκλασάτα στελέχη των κομμάτων κάνουν παρέλαση από την Κομοτηνή. Στα μέσα του μήνα έρχεται στην πρωτεύουσα της Θράκης και ο Κώστας Καραμανλής. Επισήμως για να παραβρεθεί στην αναγόρευση του πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου και προέδρου του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ (που στους περισσότερους έγινε γνωστός τον Νοέμβριο, επειδή… πέθανε τον Αραφάτ πριν την ώρα του) ως επίτιμου διδάκτορος του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου. Με την ευκαιρία παρουσιάζει και ένα κυβερνητικό πρόγραμμα για την μειονότητα, που αποδείχθηκε ότι είχε αποδοχή. Πάνω σε αυτό το πρόγραμμα κλήθηκε να δώσει εξετάσεις και στο debate των πολιτικών αρχηγών, όταν ρωτήθηκε για τον αυτοπροσδιορισμό, με μία δισήμαντη απάντηση που στην Κομοτηνή προκάλεσε πολλές εκτιμήσεις και κατά συνέπεια αντιδράσεις.

* * * * *

ΜΑΡΤΙΟΣ: Η Νέα Δημοκρατία γίνεται κυβέρνηση με ποσοστό 46%, ο Καραμανλής πρωθυπουργός και ο Ευριπίδης Στυλιανίδης υφυπουργός Εξωτερικών. Είναι ο πρώτος βουλευτής Ροδόπης έπειτα από μισό αιώνα που μετέχει σε κυβερνητικό σχήμα και το μικρότερο σε ηλικία μέλος της νέας κυβέρνησης. Η Θράκη αποκτά και δεύτερο υφυπουργό, τον Αλέκο Κοντό από την Ξάνθη που αναλαμβάνει στο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (όπως μετονομάστηκε το Γεωργίας). Μόνος παραπονούμενος ο Έβρος, που είχε όμως τόσα χρόνια στο Οικονομικών τον Απόστολο Φωτιάδη. Η ΝΔ κυριαρχεί και στους τρεις νομούς της Θράκης. Ανάμεσα στους βουλευτές της και ο μειονοτικός Ιλχάν Αχμέτ. Χάρη στην στροφή της μειονότητας, η Ροδόπη γίνεται η εκλογική περιφέρεια με τη μεγαλύτερη άνοδο της ΝΔ και τη μεγαλύτερη πτώση του ΠαΣοΚ. Ενα θρίλερ εκτυλίσσεται αναφορικά με την έδρα του ΠαΣοΚ, που πηγαίνει τελικά για μερικές εκατοντάδες ψήφους στη Χρύσα Μανωλιά και όχι στον Γκαλήπ Γκαλήπ. Οι πρώτες δύσκολες εξετάσεις για τον Καραμανλή είναι οι διαπραγματεύσεις στο Μπούργκενστοκ της Λουκέρνης, που θα καταλήξουν στο τελικό σχέδιο Ανάν που θα τεθεί στην κρίση του κυπριακού λαού για την επίλυση του πολιτικού προβλήματος της Μεγαλονήσου. Οι μισοί θα σχολιάσουν ότι ύπνος βαθύς έπιασε την κυβέρνηση (που έριξε τις ευθύνες στα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που είχε κανονίσει το ΠαΣοΚ) και οι υπόλοιποι θα μιλήσουν για έξυπνους διπλωματικούς χειρισμούς. Στον κόσμο, οι πάντες συγκλονίζονται από τις βομβιστικές επιθέσεις στο σιδηροδρομικό σταθμό της Μαδρίτης στις 11 του μήνα, που έχουν ως αποτέλεσμα 200 νεκρούς. Έργο της Αλ Κάιντα, λένε τελικά οι Αρχές. Ακριβώς ένα χρόνο μετά την εισβολή στο Ιράκ, δυόμισι χρόνια μετά την 11η Σεπτέμβρη και τρεις ημέρες πριν τις εκλογές στην Ισπανία, που θα φέρουν στην κυβέρνηση το αντιπολεμικό σοσιαλιστικό κόμμα.

* * * * *

ΑΠΡΙΛΙΟΣ: Στην Κύπρο ετοιμάζονται για το δημοψήφισμα επί του Σχεδίου Ανάν. Ο πρόεδρος Τάσσος Παπαδόπουλος επικροτεί το «όχι», καθώς «παρέλαβε κράτος και δεν θέλει να παραδώσει κοινότητα». Με 76% οι ελληνοκύπριοι επικροτούν την άποψή του και καταψηφίζουν το σχέδιο. Στην Ελλάδα τα μεγάλα κόμματα (πλην ΚΚΕ) τάσσονται είτε αμέσως (ΠαΣοΚ, ΣΥΝ) είτε εμμέσως (ΝΔ) υπέρ του. Στη Θράκη οι εξελίξεις καταγράφονται με ενδιαφέρον, καθώς όπως λένε παλιοί μειονοτικοί «μια λύση στο Κυπριακό θα οδηγήσει σε βελτίωση και των δικών μας προβλημάτων». Εκδίδονται διάφορα ψηφίσματα όπου επιφανείς θρακιώτες τάσσονται άλλοι με το «ναι» και άλλοι με το «όχι». Όλοι ασχολούνται με την Κύπρο εκτός από τις ημέρες του Πάσχα, που η Ελλάδα συγκλονίζεται από ένα στρατιωτικό ατύχημα. Στο Φυλάκιο Μανίτσα, στο Σουφλί, πέντε φαντάροι βρίσκουν τραγικό θάνατο όταν ο ιστός της σημαίας που μετέφεραν ακουμπά σε ηλεκτροφόρα καλώδια της ΔΕΗ. Μέσα σε όλα αυτά, περνάει στα ψιλά μία άγ(ρ)ια κόντρα Χριστόδουλου – Βαρθολομαίου για το ποιος θα έχει το πάνω χέρι στις Νέες Χώρες (τις μητροπόλεις της Βόρειας Ελλάδας) που φουντώνει, αλλά εκτονώνεται λίγο μετά. Προσωρινά, τουλάχιστον.

* * * * *

ΜΑΪΟΣ: Ο Ερντογάν, λίγο πριν κάνει κουμπάρο του τον Κώστα Καραμανλή, φτάνει στην Αθήνα για επίσημες διαβουλεύσεις με τον Έλληνα πρωθυπουργό. Τα φλας των φωτογράφων, όμως, στέκονται στην μαντιλοφορούσα σύζυγο του Τούρκου πρωθυπουργού και την ασκεπή σύζυγο του δικού μας Νατάσσα (πάντα είναι πιο ωραίο). Και το διπλωματικό ρεπορτάζ ενδιαφέρεται πρωτίστως για την «ιδιωτική» επίσκεψη του Ερντογάν στην Θράκη, την πρώτη έπειτα από 50 χρόνια τούρκου ανώτατου αξιωματούχου στην περιοχή. Μεγάλες συζητήσεις ξεσηκώνει το γεγονός ότι, με εντολή Καραμανλή, ο Τούρκος πρωθυπουργός συνοδεύτηκε στην επίσκεψή του αυτή στην Κομοτηνή από τον υφυπουργό Εξωτερικών Ευριπίδη Στυλιανίδη. Ο Ερντογάν σαν καλό παιδί αποφεύγει κάθε αναφορά σε «τουρκικό» χαρακτήρα της μειονότητας, δεν μπαίνει μέσα στα γραφεία «τουρκικών» συλλόγων και αποφεύγει τους όποιους σκοπέλους με την φράση «αδέρφια μου» (αλήτες, πουλιά…)! Ο Σάκης Ρουβάς απειλεί να «αλώσει» την Κωνσταντινούπολη, το «shake it» όμως αναδεικνύεται τρίτο στην Γιουροβίζιον, που είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν μέσα από το «Αμπντί Ιπεχτσί» και αρκετοί θρακιώτες ταξιδιώτες. Από αυτόν, όμως, ξεκινά η μόδα με τα μπλουζάκια με την ελληνική σημαία στο στήθος, που θα κορυφωθεί το καλοκαίρι. Πριν φύγει ο μήνας, ο Καραμανλής ταξιδεύει στην Ουάσιγκτον και συναντά τον υιό Μπους. Εκεί ενημερώνεται για τις αμερικανικές προθέσεις σε κυπριακό, ελληνοτουρκικά και σκοπιανό, αλλά τα μηνύματα δεν γίνονται έγκαιρα αντιληπτά. Για αυτό και μετά θα πιαστούμε (όλοι) στον ύπνο…

* * * * *

ΙΟΥΝΙΟΣ: Στις 13 γίνονται ευρωεκλογές, αλλά ποιος νοιάζεται τώρα. Μόνο στην Θράκη έγινε ένα ψιλοτζέρτζελο, επειδή υπήρχε η απορία αν η μειονότητα θα συνεχίσει να στηρίζει την ΝΔ. Τελικά την στήριξε και με το παραπάνω, έστω κι αν στη δεύτερη θέση του ψηφοδελτίου της φιγουράριζε το όνομα του Αντώνη Σαμαρά. Βλέπετε, το ΠαΣοΚ έβαλε στην 12η θέση άνθρωπο από τη μειονότητα, αλλά αυτός ήταν ο πομάκος Καπζά Μουζαφέρ και η επιλογή του προκάλεσε αντιδράσεις. Και ο ΣΥΝ αρχικά τοποθέτησε σε τιμητική θέση τον Μουσταφά Μουσταφά, αλλά στην συνέχεια έβαλε έναν μουσουλμάνο της Θράκης που ζει στην Αθήνα, ονόματι Φεράτ Γιουσούφ. Τη νύχτα των (ευρω)εκλογών, οι περισσότεροι ασχολούνταν με τον θρίαμβο της Εθνικής Ομάδας την προηγούμενη ημέρα επί της Πορτογαλίας, στην πρεμιέρα του EURO. Θα ακολουθήσει μία ισοπαλία με την Ισπανία, μία γλυκιά ήττα από τη Ρωσία και η πανηγυρική πρόκριση στους «8». Ο προημιτελικός με τη Γαλλία βρίσκει το «Φλιτζάνι» στη Σαμοθράκη, όπου οι δεκάδες συμμετέχοντες στο δημοσιογραφικό συνέδριο ξεχύνονται στους δρόμους για να πανηγυρίσουν την πρόκριση στους «4» της Ευρώπης. Όλη η Ελλάδα μια εξέδρα. Η στήλη ταξιδεύει περιχαρής στην Πορτογαλία για τον ημιτελικό…

* * * * *

ΙΟΥΛΙΟΣ: … που προγραμματίστηκε για την πρώτη του μηνός. Αντίπαλος η Τσεχία. Σπάνε καρδιές, η αγωνία στο κατακόρυφο, 0-0 στην κανονική διάρκεια, καθυστερήσεις πρώτου ημιχρόνου παράτασης. Κόρνερ από δεξιά, γλυκιά σέντρα από Τσιάρτα, κεφαλιά ο Δέλλας και γκοοοοοοοοοοοοολ!!!!!!!!! Η Ελλάδα στον τελικό! Μία χώρα πανηγύριζε. Και κόντρα στην γηπεδούχο Πορτογαλία, δεν τολμούσες να σκεφτείς καν ότι θα μπορούσε να χαθεί αυτό το κύπελλο. Και δεν χάθηκε. Κόρνερ από τον Μπασινά, κεφαλιά από Χαριστέα, το «κάρφωσε» που ούρλιαζαν Βερνίκος και Χελάκης. Ο καβαλιώτης Θοδωρής Ζαγοράκης θα σήκωνε τα μεσάνυχτα της 4ης Ιουλίου το Κύπελλο Ευρώπης, σε μια εθνική ομάδα που το ένα τρίτο των παικτών κατάγονταν από την ΑΜ-Θ. Ντέμης Νικολαΐδης, Ζήσης Βρύζας, Γιώργος Γεωργιάδης και ο αρχηγός! Στην συνέχεια θα αναδεικνύονταν μέλος της καλύτερης ενδεκάδας της χρονιάς και πέμπτος καλύτερος ποδοσφαιριστής του κόσμου για το 2004. Ποιος Ζιντάν, που λέει και η διαφήμιση: Ζαγοράκης μπάρμπα! Και είναι αλήθεια ότι η ημέρα του μεγάλου τελικού ξημέρωσε με μια μεγάλη απώλεια (και για την Θράκη). Ο κορυφαίος μας εικαστικός και πρώην πρύτανης της Σχολής Καλών Τεχνών Νίκος Κεσσανλής έφυγε, έτσι ξαφνικά, αφήνοντας παρακαταθήκη ένα μεγάλο έργο και μία καριέρα που ξεκίνησε στα γυμνασιακά του χρόνια από την Κομοτηνή, όταν το 1947 έκανε στα μέρη μας την πρώτη του ατομική έκθεση.

* * * * *

ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ: Και μετά το Euro, οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Η Θράκη αναδεικνύει τους πρώτους της ολυμπιονίκες στην ιστορία. Η τριπλουνίστρια Πηγή Δεβετζή, από την Αλεξανδρούπολη, κατακτά το ασημένιο μετάλλιο και για λίγα εκατοστά χάνει την ευκαιρία να ακούσει εθνικό ύμνο, κάτι που δεν συγχωρεί στον εαυτό της. Ανάλογα είχε ζήσει και στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Κλειστού Στίβου, ανήμερα των Εθνικών Εκλογών, αλλά εκείνη η μεγάλη της επιτυχία πέρασε σε δεύτερη μοίρα. Η τωρινή συζητήθηκε περισσότερο και από ορισμένα χρυσά. Χαϊλάιτ των αγώνων αποδεικνύεται η κούρσα της λαρισαίας Φανής Χαλκιά προς το χρυσό στα 400 μέτρα με εμπόδια, η οποία λίγο αργότερα αποδεικνύεται ότι έλκει την καταγωγή της από την Κομοτηνή. Η Ελλάδα ζει μαγικές στιγμές και όλοι εμείς μαζί της. Αν δεν υπήρχε και εκείνο το ψεγάδι με την ιστορία των Κεντέρη, Θάνου, Τζέκου τι καλά που θα ήτανε.

* * * * *

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ: Στον πρώτο μεταολυμπιακό μήνα επιστρέφει η πολιτική. Ο Σάββας Τσιτουρίδης υποχρεώνεται σε παραίτηση από το υπουργείο Γεωργίας επειδή κατηγορείται ότι μετέγγραψε παράνομα τον γιο του από το Πανεπιστήμιο Κρήτης στο Πάντειο της Αθήνας. Ο Σπύρος Βούγιας παραιτείται από εκπρόσωπος Τύπου του ΠαΣοΚ επειδή έκανε το ίδιο με την κόρη του, που έφυγε από την Ξάνθη για την Θεσσαλονίκη. Στην πορεία βγαίνουν κι άλλα ονόματα πολιτικών στελεχών που τα παιδιά τους κατάφεραν να πάρουν μεταγραφή από το ΔΠΘ για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, αλλά οι εξελίξεις μεταφέρονται για το μέλλον. Πιο πριν η πτώση ενός Σινούκ που μετέφερε τον πατριάρχη Αλεξάνδρειας και την ακολουθία του στο Άγιον Όρος, με αποτέλεσμα τον θάνατο των 17 επιβαινόντων, προκαλεί σοκ στην κοινή γνώμη. Και πιο μετά, η Ελλάδα παγώνει στο άκουσμα ενός νέου τροχαίου με μαθητές στο γνωστό «Πέταλο του Μαλιακού» στην Εθνική Οδό Αθηνών – Θεσσαλονίκης. Πήγαιναν στην πρωτεύουσα για να παρακολουθήσουν τα αγωνίσματα των Παραολυμπιακών Αγώνων. Αν έφταναν, θα έβλεπαν και τον Άλεξ Ταξιλδάρη να κατακτά παλικαρίσια ένα ασημένιο μετάλλιο στην πιο δύσκολη κατηγορία των αγωνισμάτων της κολύμβησης!

* * * * *

ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ: Το ενδιαφέρον στρέφεται στην εσωτερική πολιτική επικαιρότητα. Ο Καραμανλής (παρόντος και του Ιλχάν) λέει στα σουβλάκια του Μπαϊρακτάρη το περίφημο «πέντε νταβατζήδες δεν μ’ αφήνουν να κυβερνήσω», που από τότε αποτελεί το σλόγκαν της «νέας διακυβέρνησης». Η Βουλή επιστρέφει μετά τις διακοπές και μαζί φέρνει εξεταστικές επιτροπές για τα εξοπλιστικά σε βάρος υπουργών του ΠαΣοΚ, νομοσχέδια για τον βασικό μέτοχο που δήθεν θα πατάξουν τη διαπλοκή αλλά αφήνουν τους πάντες αδιάφορους και άλλα διάφορα, εσωτερικής και μόνο κατανάλωσης. Στην Κομοτηνή, η πόλη θρηνεί την απώλεια του παλιού δημάρχου της Ανδρέα Στογιαννίδη, που σε δύσκολες εποχές άνοιξε δρόμους και αγωνίστηκε κόντρα σε καταστάσεις και εξουσίες σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.

* * * * *

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ: Στη διεθνή επικαιρότητα, ο θάνατος του ηγέτη των Παλαιστινίων Γιασέρ Αραφάτ δημιουργεί μια νέα κατάσταση στην Μέση Ανατολή. Πιο πριν, ο μήνας ξεκινά με τον Τζορτζ Μπους να επανεκλέγεται πρόεδρος των ΗΠΑ. Δύο ημέρες μετά η υπερδύναμη αναγνωρίζει τα Σκόπια με το συνταγματικό τους όνομα «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και για μια βδομάδα οι πάντες ασχολούνται με την εξέλιξη αυτή και το αν ο Μέγας Αλέξανδρος ήταν «σκοπιανός» ή γκέι. Η συζήτηση φουντώνει γενικά για τα «ομοφυλόφιλα πρότυπα της τηλεόρασης» και στην πορεία γενικά για την τηλεόραση. Σε αυτό συμβάλλουν και τα σοβαρά επεισόδια στον Εχίνο κατά τη διάρκεια γυρισμάτων του σήριαλ του Alpha «Αρχιπέλαγος». Εκ του μη όντος πήγε να δημιουργηθεί σοβαρό διπλωματικό επεισόδιο, που έγινε πρώτο θέμα στα κανάλια, τα οποία στην συνέχεια αποφάσισαν να ασκήσουν εξωτερική πολιτική. Και όλα αυτά σε σήριαλ που δεν ασχολείται με τα δρώμενα στην Θράκη, όπως για παράδειγμα το «Μη μου λες αντίο» του Μανούσου Μανουσάκη που βασίζεται στο σενάριο του ομώνυμου βιβλίου της Αναστασίας Καλλιοντζή και σαρώνει κάθε Παρασκευή στις μετρήσεις της ABG.

* * * * *

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ: Λίγο πριν το τέλος της χρονιάς, ο Καραμανλής λύνει τη σιωπή του και προτείνει για επόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον στενό συνεργάτη του Ανδρέα Παπανδρέου και πρώην υπουργό Εξωτερικών Κάρολο Παπούλια. Λήγει με αυτόν τον τρόπο μία συζήτηση που είχε αρχίσει να γίνεται αρκετά έντονη, να κουράζει και να καθυστερεί ολόκληρη την υπόλοιπη πολιτική ζωή, καθώς φάνταζε πιθανό το ενδεχόμενο νέων εκλογών τον Μάρτιο. Τελικά εκλογές δεν θα γίνουν, για τον πρόεδρο τουλάχιστον. Στις Βρυξέλλες η Τουρκία παίρνει ημερομηνία ενταξιακών διαπραγματεύσεων για τις 3 Οκτωβρίου του 2005, που θα είναι στην προεδρία της ΕΕ τότε οι φίλοι της Άγγλοι. Και με αυτά και μ’ αυτά θα βαδίζαμε ήρεμα για το 2005. Όμως στις αρχές του μήνα ο Χρήστος Ρουπγίδης, πρώην αντιδήμαρχος και πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου, αναχώρησε κι αυτός για την πόλη των αγγέλων, βυθίζοντας και πάλι στο πένθος την Κομοτηνή. Και λίγο πριν φύγει η χρονιά, ήρθε και η καταστροφική είδηση από την Νοτιανατολική Ασία, με τα 8,9 Ρίχτερ, τα φονικά τσουνάμι, τους τουλάχιστον 120.000 νεκρούς και τα πέντε εκατομμύρια των πληγέντων. Μακριά..

* * * * *

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Το 2004 φεύγει. Μαζί του φεύγουν στιγμές, που θα μείνουν για πάντα χαραγμένες στη μνήμη. Καλές και κακές. Να είμαστε καλά, τέτοια μέρα το 2005 να κάνουμε την αντίστοιχη ανασκόπηση. Και σε αυτήν οι ευχάριστες να είναι περισσότερες από τις δυσάρεστες. Καλή χρονιά!

Το «φλιτζάνι» διαβάζει

ο Γιάννης Γιαγκίνης

(από την Αθήνα)

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.