Ειμαστε ετοιμοι για τον Κοινωνικο Διαλογο;

Η κατάρτιση του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης για την προγραμματική περίοδο 2007 – 2013, είναι ένα από τα θέματα που θα απασχολήσουν το Περιφερειακό Συμβούλιο στη συνεδρίαση της προσεχούς Τρίτης. Η σχετική 1η εγκύκλιος του Υπουργείου Οικονομίας & Οικονομικών που φέρει ημερομηνία έκδοσης 4 Ιουνίου 2004 αποτέλεσε αντικείμενο εισήγησης για την έναρξη «κατ’ αρχήν συζήτησης» επί της πορείας του Δ΄ΚΠΣ στο Νομαρχιακό Συμβούλιο της Ξάνθης την περασμένη Τρίτη. Με πρώτο, έγκαιρο και σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση του αναπτυξιακού προγραμματισμού σε επίπεδο Νομού, τη διεξαγωγή του Αναπτυξιακού Συνεδρίου τον περασμένο Μάιο, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ξάνθης εμφανίζεται εν εγρηγόρσει και ετοιμότητι («δύο βήματα μπροστά» κατά την χαρακτηριστική περιγραφή του εισηγητού Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Ανάπτυξης & Προγραμματισμού Δημήτρη Πολυμένη) για τη σύνταξη του τοπικού αναπτυξιακού σχεδίου δεδομένου ότι από διαδικαστικής αλλά και ουσιαστικής, εν μέρει, απόψεως έχει ικανοποιηθεί η μία από τις δύο παραμέτρους που θέτει το Εθνικό Σχέδιο και αυτή είναι ο κοινωνικός διάλογος. Ας μην ξεχνούμε ότι στην κορυφή των αρχικών Συμπερασμάτων που εξήχθησαν από τον «Οδικό Χάρτη για την Ξάνθη του 2015» ήταν και η παραδοχή της αναγκαιότητας να αποτελέσουν αυτά «τη βάση για μία ολοκληρωμένη μελέτη ανάπτυξης του Νομού σε χωροταξική βάση» με την υπογράμμιση ότι «στη φάση της σύνθεσης των προτάσεων χρειάζεται να ληφθεί υπόψη η αγωνία που διατύπωσαν αρκετοί ομιλητές για την ανάγκη «ενιαίας θεώρησης», «ολοκληρωμένης προσέγγισης», «συνολικού προγράμματος διαχείρισης», «διαπεριφερειακού συντονισμού», «βιώσιμου σχεδιασμού» και «αειφορίας». Για την εξυπηρέτηση αυτού του σκοπού άλλωστε, είχε προταθεί η ίδρυση ενός «Συμβουλίου Φορέων» προκειμένου να αποφεύγεται ο ανταγωνισμός μέσα στο Νομό για κονδύλια του Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Ζητήματα σοβαρά τα οποία επανέρχονται στο προσκήνιο για συζήτηση και υλοποίηση μετά και την ομογνωμοσύνη του Νομαρχιακού Συμβουλίου. Είναι όμως όσο απλά λέγονται και ακούγονται τα θέματα που άπτονται μιας πλήρους, με συγκεκριμένη αναπτυξιακή ταυτότητα, προετοιμασίας ολόκληρου του Νομού εν όψει του Δ΄ΚΠΣ; Ο Νομαρχιακός Σύμβουλος της αντιπολίτευσης Γιώργος Χουλιάρας, κάνοντας το δικό του πολιτικό σχόλιο επί του θέματος, εξέφρασε τη διάχυτη κοινωνική αγωνία για το βαθμό επίτευξης του στόχου με την εξής φράση: «ενέργειες τέτοιου μεγέθους θέλουν δυνατούς παίχτες»…

Δουλειά…

Αν υποτεθεί ότι το ρόλο ενός τέτοιου ισχυρού παίχτη μπορεί να τον διαδραματίσει με επάρκεια το προτεινόμενο «Συμβούλιο Φορέων» – του οποίου η συγκρότηση απαιτεί και πάλι απόλυτη και ειλικρινή συνομολόγηση των εν δυνάμει, τοπικής και περιφερειακής εμβέλειας, δικαιούχων χρηματοδότησης από το Δ΄ΚΠΣ – μένει και πάλι ανοιχτό για συζήτηση ένα πεδίο προβληματισμού που θα πρέπει να απασχολήσει όλους πλέον τους εμπλεκόμενους φορείς της Ξάνθης. Εύστοχα αν και επιγραμματικά παρατέθηκαν τα σημεία του προβληματισμού αυτού στη «διερεύνηση των προοπτικών» που συμπεριέλαβε ο εισηγητής του θέματος στο Νομαρχιακό Συμβούλιο:

«…το πρώτο και ουσιαστικό βήμα (σ.σ.: κοινωνικός διάλογος – αναπτυξιακό συνέδριο) κατά την άποψή μας έχει γίνει. Τα επόμενα βήματα θα καθορισθούν όπως οι σχετικές αρχές θα ορίσουν. Έως τότε δίνεται από σήμερα η δυνατότητα στο Νομαρχιακό Συμβούλιο να ξεκινήσει μία διαδικασία προβληματισμού, αποτίμησης και τοποθετήσεων». Οι προτεινόμενες (και αναμενόμενες πλέον να γίνουν) διεργασίες που μέσα από μια συστηματική και μεθοδική δουλειά τόσο σε πολιτικό όσο και σε τεχνοκρατικό επίπεδο, θα οδηγήσουν στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, δηλαδή «τη μεγαλύτερη δυνατή αξιοποίηση των πόρων του Δ΄ΚΠΣ προς όφελος της τοπικής κοινωνίας», ιεραρχήθηκαν από τον εισηγητή ως εξής:

1)αποτίμηση των επιπτώσεων από τις παρεμβάσεις που έχουν υλοποιηθεί κατά την διάρκεια όλων των προγραμματικών περιόδων

2)προβληματισμός για τον στόχο ή τους στόχους που θα τεθούν, πάντα μέσα στο γενικότερο εθνικό στρατηγικό σχέδιο και ιεράρχησή τους: Απασχόληση; – Υποδομές; – Περιβάλλον; – Συγκράτηση του πληθυσμού; – Ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, εκσυγχρονισμός της βιομηχανίας, επιχειρήσεις με διεθνή προσανατολισμό και υιοθέτηση νέων τεχνολογιών; – Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις τύπου Ολοκληρωμένων Προγραμμάτων Αγροτικού Χώρου (ΟΠΑΧ);

3)προβληματισμός για τη μέθοδο και τον τρόπο δουλειάς μέχρι την τελική κατάθεση της πρότασης

4)προβληματισμός για το ρόλο που θα διαδραματίσει το Νομαρχιακό Συμβούλιο και η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση (θα είναι συντονιστικός και θα συγκεντρώσει τις απόψεις όλων των φορέων τις οποίες θα επεξεργαστεί από κοινού και θα καταθέσει ή ως τελικός δικαιούχος θα καταθέσει τη δική του πρόταση;) Μήπως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη η πρόταση που κατατέθηκε στο Αναπτυξιακό Συνέδριο για την ίδρυση ενός Συμβουλίου Φορέων ώστε να αποφευχθούν εικόνες ανταγωνισμού;

5)ποιος θα είναι ο τρόπος διαβούλευσης με τις αρχές της Περιφέρειας

Τα παραπάνω, ως κατ’ αρχήν συζήτηση για την κατάρτιση της «ατζέντας» του κοινωνικού διαλόγου στο Νομό της Ξάνθης, δεν αμφισβητήθηκαν επί της ουσίας από το Νομαρχιακό Συμβούλιο. Χαρακτηριστική της ομοθυμίας του Σώματος ήταν η τοποθέτηση του Νομαρχιακού Συμβούλου της Αντιπολίτευσης Λευθέρη Ξανθόπουλου ο οποίος είπε: «αυτά τα θέματα δεν προσφέρονται για συγκρούσεις και αντιπαραθέσεις…» Το ερώτημα ωστόσο που μένει να απαντηθεί, όχι πλέον από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση αλλά από τους υπόλοιπους φορείς της Ξάνθης στο πλαίσιο σύνταξης του αναπτυξιακού σχεδίου, είναι αν συμφωνούν με τη «νέα» φιλοσοφία που επιχειρείται να εισαχθεί και πόσο θα την υιοθετήσουν και θα την υποστηρίξουν στην πράξη, πράγμα το οποίο εξαρτάται από πλείστες όσες παραμέτρους με βασικότερη αυτή της πολιτικής «ωρίμανσης» για μια ουσιαστική διαβούλευση μεταξύ αυτών που έχουν σημείο αναφοράς την τοπική κοινωνία.

Μαρία Β.Μπόντη

Γιώργος Παυλίδης: τα «μείον» του Γ’ΚΠΣ που πρέπει να απαλείψουμε από το Δ΄ΚΠΣ

Μια σειρά σοβαρών επισημάνσεων για την πορεία του Δ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης έκανε ο Νομάρχης Ξάνθης Γιώργος Παυλίδης κατά τη δική του τοποθέτηση στη συνεδρίαση της Τρίτης. Πρόκειται για πολιτικής και τεχνοκρατικής υφής ζητήματα τα οποία απορρέουν από την κεκτημένη εμπειρία του τρέχοντος Γ΄ ΚΠΣ, επηρεάζουν αρνητικά για την περιφέρεια της χώρας, την πορεία υλοποίησής του και θα πρέπει να θεραπευθούν στο πλαίσιο του επομένου Κοινοτικού Πλαισίου. Αναφερόμενος σ’ αυτά ο κ. Παυλίδης σημείωσε ότι θα πρέπει κατ’ αρχήν να γίνει ποιοτικός απολογισμός του Β΄ και του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου για να καταστεί σαφές το τι πραγματικά προσέφεραν σε σχέση με το στόχο τους. Σχολιάζοντας την άποψη του κ. Χουλιάρα για ενισχυμένο ρόλο του κράτους (κεντρικό, περιφερειακό, αυτοδιοίκηση) στη διαδικασία της οικονομίας και συγκεκριμένα στη διασφάλιση ισορροπίας συμφερόντων μεταξύ των δύο πυλώνων που είναι οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι, ο Νομάρχης υπογράμμισε ότι η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση ως θεσμός δεν μπορεί να ταυτίζεται με τη γενική έννοια του κράτους διότι η σχέση της μαζί του είναι σχέση αντιπαλότητας αρμοδιοτήτων και ισχύος σε μια διαρκή διεκδίκηση αναγνώρισης και αναβάθμισης του ρόλου της στο πλαίσιο της Πολιτείας. «Υπήρξε ενίοτε εχθρικό το κράτος απέναντι στο θεσμό της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης» είπε χαρακτηριστικά για να σημειώσει στη συνέχεια, «η αλήθεια είναι πως της είχε επιφυλαχθεί δευτερεύων και τριτεύων ρόλος στα προηγούμενα Κοινοτικά Πλαίσια και μόνο για το θεαθήναι. Το κράτος δεν τον σεβάστηκε και είναι αυτό που πρέπει να ανατρέψουμε». Τόνισε, δε, θα πρέπει η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση να διεκδικήσει σήμερα το ρόλο της με αξιώσεις μέσα από το Δημοκρατικό Προγραμματισμό.

Ένα άλλο σημείο το οποίο επεσήμανε ως κρίσιμο για την «επαρχία», είναι «οι κατευθύνσεις της προγραμματικής σύμβασης του Δ΄ ΚΠΣ» οι οποίες θα πρέπει με σαφήνεια να αναφέρονται στην ανάπτυξη της περιφέρειας σε επίπεδο χώρας και όχι Ευρωπαϊκής Ένωσης: «αλχημείες του τύπου ‘όλη η Ελλάδα μία Περιφέρεια’, που λειτούργησαν εις βάρος της ελληνικής περιφέρειας και χρησιμοποιήθηκαν εντέχνως εν όψει των Ολυμπιακών για να διοχετευτεί ο μεγάλος όγκος χρημάτων και έργων στην Αθήνα, δεν πρέπει να τις επιτρέψουμε στο Δ΄ ΚΠΣ».

Εξίσου σημαντικές υπήρξαν επίσης και οι επισημάνσεις που έκανε ο Νομάρχης Ξάνθης

•για τις «πολιτικές» λεγόμενες, εντάξεις έργων, τονίζοντας ότι το φαινόμενο της πειθαρχίας που συχνά επεδείκνυε η Διαχειριστική Αρχή σε πολιτικές αποφάσεις ένταξης έργων μη ώριμων, είχε σοβαρό «κόστος» στο σκέλος των συμβατοποιήσεων και της τελικής απορρόφησης των χρηματοδοτήσεων και δεν πρέπει να διαιωνιστεί στο Δ΄ΚΠΣ

•για το Δημοκρατικό Προγραμματισμό, τονίζοντας πως πρέπει να λειτουργήσει «υγιώς»

•για τον τρόπο σύνταξης των προγραμμάτων από τα Υπουργεία, ο οποίος είναι πολύπλοκος και δυσνόητος για τον τελικό αποδέκτη που είναι ο πολίτης με αποτέλεσμα να απαιτείται η διαμεσολάβηση «ειδικών» προκειμένου να γίνουν κατανοητά και να αξιοποιηθούν από τους εν δυνάμει δικαιούχους

•για το ρόλο των Περιφερειών, υπογραμμίζοντας ότι θα πρέπει να αφεθούν από τα Υπουργεία να αποφασίσουν οι ίδιες την ανάπτυξή τους η οποία θα είναι δυνατόν να εξυπηρετείται από αντιστοίχηση των πραγματικών αναγκών και ιδιαιτεροτήτων τους με τα προγραμματικά μέτρα

Όποιος προλάβει Κύριον οίδε;

•Τι ορίζει η εγκύκλιος του Υπουργείου Οικονομικών για

την Κατάρτιση των Σχεδίων Ανάπτυξης

Η κατάρτιση των κατά τόπους αναπτυξιακών σχεδίων περνάει μέσα από τις γενικές κατευθύνσεις τις οποίες έχει ήδη δώσει τους εμπλεκόμενους φορείς το αρμόδιο Υπουργείο Οικονομίας & Οικονομικών από τον περασμένο Ιούνιο. Σύμφωνα με τη σχετική εγκύκλιο, η Ελλάδα μέσω του Δ΄ ΚΠΣ καλείται να επιτύχει αφενός το στρατηγικό στόχο, τον οποίο έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για το σύνολο των χωρών, που είναι η ενίσχυση της απασχόλησης («οικονομική ανάπτυξη με κοινωνική συνοχή) και αφετέρου το «δικό» της στρατηγικό στόχο που δεν είναι άλλος από την επίτευξη της πραγματικής σύγκλισης και συνοχής προς το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι διαδικασίες σχεδιασμού της προγραμματικής περιόδου 2007 – 2013 έχουν ξεκινήσει και η χώρα μας θα πρέπει να υποβάλει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως τις αρχές του 2006 «ένα νέο κείμενο προγραμματισμού, με τη μορφή ενός Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης όπου θα περιγράφονται οι κύριοι αναπτυξιακοί στόχοι της χώρας μας σε εθνικό, τομεακό και περιφερειακό επίπεδο», το οποίο «πρέπει να προκύψει μέσα από ένα γόνιμο διάλογο με τους πολίτες. Η αποτελεσματικότητα του κοινωνικού διαλόγου προϋποθέτει τη συμμετοχή των πιο ζωντανών δυνάμεων του πνευματικού και επιστημονικού κόσμου, των κοινωνικών και οικονομικών εταίρων, της πολιτικής και των μη κυβερνητικών οργανώσεων».

Ο διάλογος αυτός με τους πολίτες «θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα και να συνεχιστεί σε πρώτη φάση, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2004», ενώ «τα συμπεράσματα του κοινωνικού διαλόγου ως προς τις γενικές κατευθύνσεις στρατηγικής της επόμενης προγραμματικής περιόδου, θα συζητηθούν και θα επικυρωθούν στα πλαίσια συνεδρίου που θα πραγματοποιηθεί στις αρχές του 2005».

Οι άξονες

Οι εθνικές πολιτικές επιλογές για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα που προσδιορίζουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να διαμορφωθούν οι επιμέρους, τοπικές, περιφερειακές, τομεακές, έχουν καθοριστεί και είναι οι εξής:

•ενίσχυση της παιδείας και της εκπαίδευσης με έμφαση στην ταχεία προσαρμογή του εκπαιδευτικού συστήματος κατάρτισης, όπως απαιτούν η εξέλιξη της κοινωνίας και η οικονομία της γνώσης προκειμένου να δοθούν ίσες ευκαιρίες και πρόσβαση στην «ευρεία – ολοκληρωμένη» γνώση

•ενίσχυση της έρευνας, της ανάπτυξης και της παραγωγής καινοτομίας στη χώρα και ενθάρρυνση της ενεργότερης συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα σ’ αυτές

•βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και ενίσχυση της εξωστρέφειας και της ανταπόκρισης των επιχειρήσεων στις ευκαιρίες και τις εξελίξεις του διεθνούς ανταγωνισμού

•ενίσχυση της συμπληρωματικότητας παθητικών και ενεργητικών πολιτικών απασχόλησης καις συνυπολογισμός της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής στο ρόλο των πολιτικών για την ανταγωνιστικότητα

•συνέχιση της δημιουργίας βασικών δικτύων υποδομών για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη και συνοχή

•αναβάθμιση και προστασία του περιβάλλοντος με εναρμόνιση της σχέσης αγοράς και φυσικών πόρων, ειδικότερα σε θέματα ενέργειας, γεωργικών εκμεταλλεύσεων, χρήσης γης και ανάπτυξης εναλλακτικών μορφών τουρισμού

•ενίσχυση της περιφερειακής συνοχής και της ανάπτυξης της υπαίθρου με έμφαση στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, με βάση τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα και με στόχο να ανταπεξέλθουν οι περιφέρειες αυτές στον εθνικό και ευρωπαϊκό ανταγωνισμό

Με ποιους τρόπους θα επιτευχθούν οι παραπάνω εθνικές στρατηγικές επιδιώξεις, θα προσδιοριστεί από τις «απαντήσεις» που θα δώσουν, τις επιλογές και την ιεράρχηση των προτεραιοτήτων που θα κάνουν οι φορείς στο πλαίσιο της κοινωνικής διαβούλευσης για την κατάρτιση των επιμέρους αναπτυξιακών προγραμμάτων («κάθε επίπεδο Αρχής διαμορφώνει θέσεις στα πλαίσια στα πλαίσια των κατευθύνσεων του ανωτέρου επιπέδου, λαμβάνοντας υπόψη τις σχετικές θέσεις κατωτέρου επιπέδου») ενώ κρίνεται σκόπιμο, βάσει της εγκυκλίου, να τεθούν στην υπηρεσία της διαδικασίας αυτής και «ηλεκτρονικοί χώροι ανοιχτού διαλόγου».

Όπως τονίζεται στην εγκύκλιο, θα πρέπει (αρχής γενομένης από το πρώτο επίπεδο επεξεργασίας του Εθνικού Σχεδίου που είναι η Επιτροπή Συντονισμού & Χάραξης Πολιτικής υπό τον Υφυπουργό Οικονομίας Χρήστο Φώλια) να εντοπιστούν, εξεταστούν και ερμηνευτούν οι αποκλίσεις μεταξύ στόχων και αποτελεσμάτων των προηγούμενων Κοινοτικών Πλαισίων Στήριξης, και να γίνει επεξεργασία συγκεκριμένων προτάσεων για την υπέρβαση των δυσκολιών υλοποίησης του νέου σχεδίου ανάπτυξης. «Η επιτροπή δεν θα πρέπει να αρκεστεί στη σύνταξη καταλόγων ενεργειών και έργων ασύνδετων μεταξύ τους, αλλά θα πρέπει να διατυπώσει μια συγκροτημένη πρόταση στρατηγικής για την ανάπτυξη με συγκεκριμένες πρόνοιες για την υπέρβαση των δυσκολιών εφαρμογής της» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην 6η σελίδα της εγκυκλίου, με την επισήμανση για ισχύ ενός «ακριβούς πλαισίου εργασίας με ζητήματα που πρέπει να απαντηθούν» και ενός «ρεαλιστικού χρονοδιαγράμματος».

Το χρονοδιάγραμμα

Τέλος, «καθ’ όλη τη διάρκεια του σχεδιασμού τηρούνται», όπως ορίζει η εγκύκλιος, «οι διαδικασίες διαβούλευσης, οριζόντια και κάθετα, με τους αρμόδιους φορείς και οικονομικούς και κοινωνικούς εταίρους προκειμένου να διαμορφωθεί πολύπλευρη προσέγγιση εναλλακτικών επιλογών» ενώ το υλικό προετοιμασίας της Δ΄ Προγραμματικής Περιόδου, θα είναι προσβάσιμο μέσω ενός ειδικού υπερσυνδέσμου της ηλεκτρονικής πύλης www.hellaskps.gr Σύμφωνα με τον επισυναπτόμενο στην εγκύκλιο του Ιουνίου, χρονικό Προγραμματισμό Κατάρτισης Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης 2007 – 2013, θα πρέπει μέχρι το Νοέμβριο του 2004 να έχει γίνει η προκαταρκτική έκθεση και οι αρχικές αναπτυξιακές επιλογές, τον αμέσως επόμενο μήνα θα διατυπωθούν οι βασικές στρατηγικές επιλογές και θα υποβληθούν στην Ε.Ε., μέσα πρώτο δίμηνο του 2005 θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η εξειδίκευση και η επαλήθευση των βασικών επιλογών για να ακολουθήσει μέχρι τον Απρίλιο η επεξεργασία και οριστικοποίησή τους. Τέλος, η Σύνταξη του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης θα γίνει στο τελευταίο χρονικό στάδιο, από το Μάιο του 2005 έως τον Απρίλιο του 2006.

google-news Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.