Αμεση λυση για τους ανιθαγενεις της Θρακης

Να λυθεί άμεσα το πρόβλημα των ανιθαγενών της Θράκης, στο οποίο διαπιστώνονται καθυστερήσεις εκ μέρους της διοίκησης ζητά με αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στον ΠτΘ ο Συνήγορος του Πολίτη κ. Γιώργος Καμίνης. Ως γνωστόν εδώ και τρία χρόνια ξεκίνησε μια σταυροφορία για την επανάκτηση της ιθαγένειας μερικών εκατοντάδων ανιθαγενών μελών της μουσουλμανικής μειονότητας, μεγάλης ηλικίας ως επί το πλείστον, που ζουν μέσα στην Ελλάδα αλλά ουσιαστικά δεν υπάρχουν για το ελληνικό κράτος γιατί κάποια στιγμή κατά το παρελθόν απώλεσαν με αδιαφανείς διαδικασίες την ιθαγένεια τους. Έκτοτε χορηγήθηκαν περίπου 80 ιθαγένειες, υπάρχουν όμως ακόμα 500 άτομα περίπου που εξαιτίας των πολύπλοκων και δαπανηρών διαδικασιών που προβλέπονται δεν είναι σε θέση να πετύχουν την ανάκτηση της ιθαγένειάς τους.

Στην ίδια συνέντευξη ο κ. Καμίνης αναφέρεται στην πρωτοβουλία του Συνηγόρου του Πολίτη για έκδοση ενός φυλλαδίου με οδηγίες για τη δράση του στην τουρκική γλώσσα αλλά και σε γλώσσες των χωρών προέλευσης διαφόρων οικονομικών μεταναστών και προσφύγων που ζουν μόνιμα στην Ελλάδα.

Ο Συνήγορος του Πολίτη είναι Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή, που ξεκίνησε τη λειτουργία του το 1998 και ερευνά ατομικές διοικητικές πράξεις ή ενέργειες οργάνων των δημοσίων υπηρεσιών που παραβιάζουν δικαιώματα ή προσβάλουν νόμιμα συμφέροντα φυσικών ή νομικών προσώπων.

Ο Συνήγορος του Πολίτη συνεπικουρείται από πέντε βοηθούς Συνηγόρους που εποπτεύουν και συντονίζουν των πέντε κύκλων της αρχής που είναι: ο Κύκλος Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ο Κύκλος Κοινωνικής Προστασίας, ο Κύκλος Ποιότητας Ζωής, ο Κύκλος Σχέσεων Κράτους –Πολίτη και ο Κύκλος Δικαιωμάτων του Παιδιού.

ΠτΘ: κ. Καμίνη, πιστεύετε ότι οι ειδικές ομάδες του πληθυσμού, όπως είναι οι μετανάστες και οι μειονότητες, χρήζουν ειδικότερης αντιμετώπισης όσον αφορά τις σχέσεις τους με το κράτος και με τη διοίκηση; Πώς ανταποκρίνονται στις προσπάθειες της αρχής του Συνηγόρου του Πολίτη;

Γ.Κ.: Πρέπει να διακρίνουμε τις μειονοτικές γλώσσες σε δύο κατηγορίες. Στην κατηγορία εκείνων που έρχονται εδώ κατά βάση ως οικονομικοί πρόσφυγες και οι οποίοι έχουν τις συναλλαγές τους με τις δημόσιες υπηρεσίες. Εμείς έχουμε εκδώσει ένα πρώτο ενημερωτικό φυλλάδιο σε γλώσσες όπως τα ρώσικα, τα αλβανικά, τα ρουμάνικα, τα πολωνικά ούτως ώστε οι άνθρωποι αυτοί να γνωρίζουν τι είναι αυτή η δημόσια υπηρεσία και σε τι μπορεί να τους χρησιμεύσει. Η τουρκόφωνη μουσουλμανική μειονότητα είναι μία ξεχωριστή περίπτωση. Και εκεί εκδώσαμε ένα συγκεκριμένο φυλλάδιο γιατί πρόκειται περί Ελλήνων πολιτών οι οποίοι κατά τεκμήριο έχουν και πυκνότερες συναλλαγές με τις ελληνικές υπηρεσίες για αυτό και θεωρήσαμε καλό να υπάρχει αυτό το φυλλάδιο και στα Τουρκικά.

Θα ήθελα να σημειώσω ότι οι αναφορές που κατά καιρούς έχουμε δεχθεί από τη μουσουλμανική μειονότητα είναι μικρότερες από το ποσοστό που η μειονότητα αντιπροσωπεύει στο σύνολο του πληθυσμού. Αυτό δείχνει μια έλλειψη ενημέρωσης στο τι είναι ο Συνήγορος του Πολίτη. Και αυτός ήταν ένας λόγος να εκδώσουμε ακριβώς αυτό το φυλλάδιο. Όταν πριν από χρόνια είχε έρθει ο Βαν Ντε Στουλ στην Ελλάδα ως ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις μειονότητες είχαμε πάει σε μία συγκέντρωση για να τον γνωρίσουμε και να έχουμε επαφή μαζί του ο κ. Διαμαντούρος ως Συνήγορος του Πολίτη και εγώ ως βοηθός Συνήγορος, υπεύθυνος για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Εκεί ήταν και οι δύο βουλευτές της μειονότητας οι οποίοι μιλώντας στον κύριο Βαν Ντε Στουλ έκαναν λόγο για διάφορα προβλήματα της μειονότητας. Τότε εγώ τους απηύθυνα την ερώτηση γιατί αφού έχει τόσα προβλήματα η μειονότητα γιατί δεν απευθύνονται στο Συνήγορο του Πολίτη. Η απάντηση ήταν ότι δεν μας γνωρίζουν. Είναι γεγονός βέβαια ότι τότε είχαμε μόλις ένα χρόνο λειτουργίας. Τους είπα ότι οι ίδιοι πρέπει να μιλήσουν για εμάς σε αυτούς τους ανθρώπους για να έρθουν και να επιλύσουμε τα προβλήματά τους. Είδαμε ότι κατά βάση το ποσοστό παραμένει αρκετά μικρό και ως επί το πλείστον μάς έχουν έρθει άνθρωποι που έχουν στερηθεί την ιθαγένειά τους.

ΠτΘ: Αναφέρεστε στο μείζον ζήτημα των ανιθαγενών ασφαλώς.

Γ.Κ.: Είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Κατά καιρούς ακούω ότι σιγά–σιγά κάποιοι ανακτούν την ιθαγένεια. Πάγια θέση μας ήταν ότι θα έπρεπε να υπάρξει μία ταχύρυθμη διαδικασία ανάκτησης της ιθαγένειας μιλώντας βέβαια για αυτές τις κάποιες εκατοντάδες ανιθαγενών που βρίσκονται στο ελληνικό έδαφος. Έχω έρθει στην Κομοτηνή και έχω συναντήσει πολλούς από αυτούς, έχω δει ότι είναι άνθρωποι κατά βάση χαμηλού οικονομικού επιπέδου και νομίζω ότι θα έπρεπε πια το ελληνικό κράτος να προχωρήσει στην απονομή της ελληνικής ιθαγένειας προς τους συγκεκριμένους ανθρώπους με μία ταχύρυθμη διαδικασία.

ΠτΘ: Από το σύνολο των 10.850 αναφορών που δεχθήκατε το 2003 το 40% περίπου αφορά τον κύκλο σχέσεων κράτους και πολίτη, που σημαίνει ότι μία μεγάλη πλειοψηφία των προσφευγόντων σε εσάς πολιτών έχουν πρόβλημα με το κράτος και τη δημόσια διοίκηση.

Γ.Κ.: Εμείς χωριζόμαστε σε πέντε κύκλους δραστηριότητας. Ένας από αυτούς τους κύκλους είναι οι σχέσεις κράτους- πολίτη. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι άλλοι κύκλοι δεν ασχολούνται με κρατικές υπηρεσίες, οι οποίοι περιλαμβάνουν και την κοινωνική προστασία που είναι τα ασφαλιστικά ταμεία, τις υπηρεσίες που παρέχουν υγειονομική προστασία, ο κύκλος ποιότητας ζωής που έχει να κάνει με πολεοδομίες. Όλα έχουν να κάνουν με κρατικές υπηρεσίες. Απλώς λέμε ότι ο κύκλος «σχέσεις κράτους-πολίτη» είναι κάποιες περιπτώσεις που δεν μπορούσαμε να τις εντάξουμε στους άλλους κύκλους. Ως επί το πλείστον καταλαμβάνει τις ΔΕΚΟ και τους ΟΤΑ.

ΠτΘ: Ποιο είναι το επίπεδο που διαμορφώνεται σήμερα στη σχέση του Έλληνα πολίτη με την διοίκηση; Θεωρείτε ότι αυτή η σχέση έχει ευκρινώς βελτιωθεί σε σχέση με ό,τι συνέβαινε πέντε χρόνια πριν όταν ουσιαστικά ξεκινούσε ο Συνήγορος του Πολίτη;

Γ.Κ.: Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο έλληνας πολίτης με τις δημόσιες υπηρεσίες είναι πολύ διαφορετικής υφής ανάλογα με την περίσταση. Για παράδειγμα απλές καθυστερήσεις στην απονομή συντάξεων αφού υπάρχουν ασφαλιστικά ταμεία τα οποία καθυστερούν να βγάλουν τη σύνταξη σε κάποιον που ηλικιακά πρέπει να συνταξιοδοτηθεί. Αυτά είναι προβλήματα οργάνωσης υποδομής και έμψυχου δυναμικού. Αυτά κάποια στιγμή θα εκλείψουν.

ΠτΘ: Να το θέσω διαφορετικά. Πόσο ευχαριστημένοι είσαστε από τους ρυθμούς ανταπόκρισης του κράτους στις παρατηρήσεις σας που γίνονται μέσα από τις εκθέσεις σας;

Γ.Κ.: Εξαρτάται από τη φύση του προβλήματος. Υπάρχουν προβλήματα που οφείλονται σε ελλείψεις υποδομών ή επειδή η πληροφορική αργεί να ενταχθεί στη δημόσια διοίκηση. Αυτά σιγά- σιγά λύνονται. Υπάρχουν άλλα προβλήματα όμως τα οποία είναι πολύ βαθύτερα και είναι πολιτικής και κοινωνικής υφής. Για παράδειγμα το πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης. Εάν χτίσω ένα σπίτι κάπου και πλήρωσα πολλά λεφτά για να πάρω ένα οικόπεδο και έρχεται άλλος και χτίζει και μου κόβει τη θέα και το χτίσμα του είναι αυθαίρετο και δεν γκρεμίζεται, πηγαίνω στην πολεοδομία και ουσιαστικά δεν γίνεται τίποτα, είναι ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζει η δημόσια διοίκηση αλλά είναι συνάμα και ένα σοβαρό κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα. Δεν αρκεί να βελτιωθούν κάποιες υπηρεσίες, πρέπει να ληφθούν αποφάσεις με πολιτικό κόστος και να εφαρμοσθεί ο νόμος. Άρα το πρόβλημα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης είναι πολύ σύνθετο. Θέματα υποδομής και οργάνωσης θα τα λύσουμε. Σε άλλα βαθύτερα ζητήματα πρέπει να παρθούν αποφάσεις επώδυνες και επιτέλους να εφαρμοσθούν. Υπάρχουν ζητήματα για τα οποία δεν βλέπουμε βελτίωση. Λόγου χάρη σε θέματα της πολεοδομίας.

ΠτΘ: Μπήκατε σε ένα πολύ κρίσιμο θέμα όπως είναι αυτό της πολεοδομίας και άλλων υπηρεσιών που σχετίζονται με θέματα της λεγόμενης διαφθοράς. Σε ποια έκταση έχετε διαπιστώσει ότι πράγματι υφίσταται αυτό το ζήτημα;

Γ.Κ.: Το ζήτημα της διαφθοράς λόγω της φύσης της υπηρεσίας μας ως επί το πλείστον το υποψιαζόμαστε. Δεν τη διαπιστώνουμε γιατί δεν έχουμε τα ανακριτικά μέσα να προβούμε σε τέτοιες έρευνες και προπαντός ο πολίτης που έρχεται σε μας, δεν έρχεται για να καταγγείλει τη διαφθορά- το φακελάκι το πλήρωσε και έκανε τη δουλειά του. Έρχεται για να του λύσουμε το πρόβλημα που δεν του λύνει η διαφθορά. Για τη διαφθορά υπεύθυνη είναι η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας, η Υπηρεσία του κ. Δαφέρμου που έχουν και άλλα μέσα.

ΠτΘ: Το γνωρίζω, απλά το ανέφερα με την έννοια ότι ο πολίτης έρχεται και σας ομολογεί ότι έπεσε θύμα διαφθοράς.

Γ.Κ.: Μάς το λέει ανεπίσημα, και αυτό γιατί ο πολίτης έρχεται σε μας για να λύσει το πρόβλημά του αφού έχει υποστεί τη διαφθορά. Και η διαφθορά είναι από το απλό «γρηγορόσημο» που πληρώνουν οι δικηγόροι που είναι πλέον έτοιμο σε πολλές υπηρεσίες και μάλιστα πολλοί πληρώνουν «γρηγορόσημο» για να καθαρογραφεί γρήγορα η υπόθεση. Αυτά τα ξέρουμε, είναι κοινό κτήμα. Μέχρι όμως τις υποθέσεις της διαφθοράς που έχουν να κάνουν με τα δημόσια έργα και με τις δημόσιες προμήθειες, εκεί μιλάμε για άλλης τάξεως πρόβλημα.

Να ξεκαθαρίσουμε ότι ο Συνήγορος του Πολίτη λαμβάνει περίπου 11.000 αναφορές το χρόνο. Από αυτές ένα σεβαστό ποσοστό, το 1/3 είναι εκτός αρμοδιότητάς του, για παράδειγμα μία ιδιωτική διαφορά.

Από τις υπόλοιπες υποθέσεις περίπου το 1/3 είναι υποθέσεις που ο πολίτης δεν έχει δίκιο, το αίτημά του δεν είναι βάσιμο. Από τις υπόλοιπες υποθέσεις που το αίτημα είναι περίπου βάσιμο, εμφανίζεται ένα ποσοστό επίλυσης υποθέσεων γύρω στο 70% με 80% το οποίο δεν είναι αμελητέο. Εκεί που ο Συνήγορος του Πολίτη δυστυχώς εμφανίζει χαμηλό ποσοστό αποδοχής των προτάσεών του είναι στα προβλήματα που ανέφερα στην αρχή, στο πρόβλημα της αυθαίρετης δόμησης και της προστασίας του περιβάλλοντος.

ΠτΘ: Το τελευταίο χρονικό διάστημα προκλήθηκε μία συζήτηση με αφορμή την πρόθεση της κυβέρνησης να συστήσει ανεξάρτητες αρχές για διάφορα επιμέρους θέματα που αφορούν την καθημερινή συναλλαγή του πολίτη με το δημόσιο και άλλες καθημερινές δραστηριότητες. Εσείς εκφράσατε μία επιφύλαξη ως Συνήγορος του Πολίτη. Θέλετε να μας εξηγήσετε τους λόγους;

Γ.Κ.: Δεν πρέπει να κατηγορηθεί ο Συνήγορος του Πολίτη ότι όταν εκφράζει μία επιφύλαξη θέλει ζηλότυπα να κρατήσει αρμοδιότητες. Είναι ένα ζήτημα πολύ πρακτικό. Στο θέμα των ανεξάρτητων αρχών δεν πρέπει η ελληνική πολιτεία να επαναλάβει το ίδιο σφάλμα που έκανε με τους εσωτερικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς του κράτους όπου έχουμε τους διάφορους «ράμπο» σε θέματα υγείας, περιβάλλοντος, δημοσίων έργων και δημιουργούμε σιγά -σιγά και τους «ράμπο των ράμπο» και τους ελεγκτές των ελεγκτών. Αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν επάλληλοι ελεγκτικοί μηχανισμοί και τελικά να μη βλέπουμε τα αποτελέσματα που έπρεπε να δούμε. Επομένως δεν πρέπει να γίνει το ίδιο και με τις ανεξάρτητες αρχές που κάνουν εξωτερικό έλεγχο. Αντίθετα πεδίο δόξης λαμπρό υπάρχει για τομείς όπου ο Έλληνας πολίτης δεν έχει το συνήγορό του, και αναφέρομαι στους ιδιωτικούς τομείς.

Ενώ ο Συνήγορος του Πολίτη για παράδειγμα ελέγχει τα νοσοκομεία και την κρατική ασφάλιση, δεν υπάρχει καμία ανεξάρτητη διοικητική αρχή για να ελέγχει τις ιδιωτικές κλινικές και τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες. Κάποτε ελέγχαμε τον ΟΤΕ από τη στιγμή όμως που ιδιωτικοποιήθηκε δεν τον ελέγχουμε. Δεν θα έπρεπε, όπως σε πολλές χώρες του εξωτερικού κάποιες αρχές κάνουν την ίδια δουλειά που κάνει ο Συνήγορος του Πολίτη σε εκείνους τους τομείς που φεύγουν από την κρατική αρμοδιότητα και περιέρχονται στους ιδιώτες και όπου ο πολίτης δεν είναι πλέον χρήστης δημοσίων υπηρεσιών αλλά καταναλωτής, να γίνει το ίδιο και στην Ελλάδα;

ΠτΘ: Ο κύκλος δικαιωμάτων του παιδιού είναι ένας πολύ σημαντικός κύκλος που άπτεται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του επιπέδου πολιτισμού της χώρας μας. Οι καταγραφές εκεί είναι πολύ μικρές, περίπου στο 0,8%.

Είναι το πρόβλημα μικρό όντως ή ο κόσμος δεν έχει μάθει να προσφεύγει για τέτοιες υποθέσεις;

Γ.Κ.: Δεν είναι καθόλου μικρό το πρόβλημα, απλά ο κύκλος αυτός δημιουργήθηκε μόλις το 2003. Τότε απέκτησε αυτή την αρμοδιότητα ο Συνήγορος του Πολίτη και θέλαμε χρόνο για να στελεχώσουμε τον κύκλο, να πάρουμε κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, νομικούς εξειδικευμένους σε θέματα προστασίας των παιδιών και σιγά- σιγά να κάνουμε μία δουλειά υποδομής πρώτα, γιατί σε αυτές τις περιπτώσεις ο Συνήγορος του Πολίτη πρέπει να συνεργασθεί πολύ στενά με τις δημόσιες υπηρεσίες που έχουν αρμοδιότητες πρόνοιας και μέριμνας για το παιδί. Να δημιουργήσουμε το δίκτυο και σιγά- σιγά να δεχόμαστε αναφορές από πολίτες.

Ο κύκλος δικαιωμάτων του παιδιού εμφανίζει και την ιδιομορφία να δεχόμαστε αναφορές που να στρέφονται και κατά ιδιωτών και όχι μόνο εναντίον δημοσίων υπηρεσιών που ασχολούνται με το παιδί. Λόγου χάριν δεν δεχόμαστε αναφορές εναντίον των δημοσίων σχολείων, ορφανοτροφείων αλλά και εναντίον ιδιωτών και γι΄ αυτό θέλει μία σοβαρή δουλειά υποδομής πρώτα. Γι΄ αυτό στο θέμα του παιδιού έχουμε κρατήσει ένα χαμηλό προφίλ, δεν δεχόμαστε πολλές αναφορές γιατί πρέπει να γίνει μία δουλειά εκπαίδευσης και υποδομής.

ΠτΘ: Θα ήταν παράλειψη να μην αναφερθούμε στον κ. Νικηφόρο Διαμαντούρο, Ευρωπαίο Συνήγορο του Πολίτη μια θέση που είναι ασφαλώς πολύ τιμητική για τη χώρα μας.

Γ.Κ.: Δεν έχουμε την πολυτέλεια αυτή τη στιγμή να έχουμε πολίτες μας σε θέσεις πρώτης ευθύνης στην Ε.Ε. Έχουμε τον κ. Διαμαντούρο, πρόσφατα εκλέχτηκε πρόεδρος του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ο κ. Σκουρής, έχουμε και αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας τον κ. Παπαδήμα. Σιγά -σιγά οι Έλληνες διακρίνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και είναι πολύ σημαντικό.

ΠτΘ: Που μπορεί να απευθύνετε ο κόσμος προκειμένου να ζητά τη συνδρομή σας στο πρόβλημα που αντιμετωπίζει;

Γ.Κ.: Οι πολίτες μπορούν να απευθυνθούν σε μας είτε εγγράφως, στο Συνήγορο του Πολίτη, (Χατζηγιάννη Μέξη 5 Τ.Κ. 11528) είτε να τηλεφωνήσουν στα τηλέφωνά 210 7289600 είτε να στείλουν φαξ στο 7292129. Φυσικά μπορούν να μας επισκεφθούν και αυτοπροσώπως.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ

Γ.Κ.: Και εγώ σας ευχαριστώ

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.