Για να λειτουργησει η Χαλκη, ανταλλαγματα στη Θρακη (!;)

«Είμεθα αισιόδοξοι ότι με το προσεχές σχολικό έτος θα ξαναλειτουργήσει μετά από 33 χρόνια η Σχολή». Αυτά τα λόγια του Οικουμενικού Πατριάρχη κκ. Βαρθολομαίου αποδεικνύουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ότι… το νερό έχει μπει στο αυλάκι σχετικά με την Θεολογική Σχολή της Χάλκης.

Η κυβέρνηση Ερντογάν επιθυμεί με τον τρόπο αυτό να ενισχύσει τη θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών κ. Τζορτζ Μπους ασκεί πιέσεις προς κάθε κατεύθυνση για το θέμα αυτό και το μόνο πρόβλημα είναι ουσιαστικά το κατεστημένο στην Άγκυρα, που αντιμετωπίζει το θέμα ως μια ευκαιρία για να αποσπάσει ανταλλάγματα, που έχουν σχέση με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Το Σαββατοκύριακο που μας πέρασε υπήρξε στην Κωνσταντινούπολη, όπου διεξάγεται η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, μία σειρά διεργασιών σχετικά με το άνοιγμα της Θεολογικής Σχολής. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης συναντήθηκε την Κυριακή με τον Έλληνα πρωθυπουργό κ. Κ. Καραμανλή. Πιο πριν όμως, είχε συναντηθεί και με τον Αμερικανό Πρόεδρο σε κεντρικό ξενοδοχείο της Πόλης. Εκεί ο κ. Μπους ενημέρωσε τον κ. Βαρθολομαίο ότι το Σάββατο στην Άγκυρα συζήτησε και πάλι με την τουρκική πολιτική ηγεσία το θέμα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και επανέλαβε την στήριξή του στις θέσεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Δεν ήταν η πρώτη φορά που ο πρόεδρος των ΗΠΑ ασχολούνταν με το θέμα. Το είχε θέσει και στη συνάντηση που είχε με τον Τούρκο πρωθυπουργό κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ουάσιγκτον τον περασμένο Ιανουάριο, επισημαίνοντας την ανάγκη να εφαρμοστούν όλα τα «νόμιμα δικαιώματα των μειονοτήτων στην Τουρκία» και υπερασπιζόμενος ιδιαίτερα το δικαίωμα της «ελευθερίας στη θρησκεία». Μάλιστα, μολονότι το θέμα δεν είναι ελληνοτουρκικό αλλά αφορά ευρύτερα τον εκδημοκρατισμό στη γειτονική χώρα, ο κ. Μπους είχε ενημερώσει και τον Έλληνα πρωθυπουργό για την ενέργειά του αυτή, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του κ. Καραμανλή στην Ουάσιγκτον τον περασμένο μήνα.

Τα μειονοτικά σχολεία

Εντούτοις, οι ιθύνοντες κύκλοι του κατεστημένου στην Άγκυρα, που θέτουν εμπόδια σε κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια, συνέδεσαν αμέσως το θέμα με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και με τις «κινήσεις αμοιβαιότητας» που μένουν να συμφωνηθούν. Μάλιστα, σύμφωνα με την Μαίρη Σάββα, διπλωματική συντάκτρια της «Ημερησίας», το σκληρό παζάρι, που βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία εικοσιτετράωρα, έχει σχέση με τα ανταλλάγματα που ζητούνται από την τουρκική πλευρά, τα οποία αφορούν δικαιώματα της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης.

Όπως φαίνεται, ήδη θεωρείται ότι έχει κλείσει το θέμα σχετικά με την επαναλειτουργία της Χάλκης, την οποία έκλεισαν οι τουρκικές αρχές το 1971. Το μέγα ζητούμενο είναι απλά το καθεστώς κάτω από το οποίο θα γίνει αυτό. Σύμφωνα με πληροφορίες από τουρκικούς διπλωματικούς κύκλους, το γραφείο του πρωθυπουργού κ. Ερντογάν έχει δεχθεί εσχάτως εισηγήσεις για αιτήματα, τα οποία πρέπει να προωθηθούν τις ημέρες αυτές. Μία από αυτές μάλιστα, η εισήγηση του προέδρου του Συμβουλίου Ανώτατης Εκπαίδευσης κ. Ερντοάν Τέτζιτς, προβάλλει την ιδέα «να εκμεταλλευθεί η κυβέρνηση την ευκαιρία, και να εξασφαλίσει τη χορήγηση παντός είδους βοήθειας προς τα τουρκικά σχολεία της Ελλάδας», όπως αναφέρονται τα μειονοτικά σχολεία της Θράκης. Βεβαίως, η προσπάθεια εκτουρκισμού της μουσουλμανικής μειονότητας δεν βρίσκει σύμφωνη την ελληνική πλευρά, η οποία άλλωστε δεν επιβεβαιώνει καν ότι συνεχίζονται, ως την τελευταία στιγμή οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για την πραγματοποίηση μίας συνάντησης Μπους-Καραμανλή-Ερντογάν, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Κωνσταντινούπολη.

Άλλες πληροφορίες πάλι, προερχόμενες από ξένους διπλωματικούς παράγοντες, αναφέρουν ότι η τουρκική πλευρά που επιθυμεί να δείξει τον «καλό εαυτό της», προσβλέποντας στο Δεκέμβριο και στην πιθανότητα να λάβει τελικά μια ημερομηνία έναρξης διαπραγματεύσεων με την ΕΕ, θα έβλεπε θετικά, όχι μόνο κάποιες εξαγγελίες που θα αφορούν θέματα εκπλήρωσης των κριτηρίων της Κοπεγχάγης, αλλά ακόμη και μια συζήτηση διευρυμένης ατζέντας με τον Έλληνα πρωθυπουργό. Ως προς αυτό μάλιστα, βούτυρο στο ψωμί της τουρκικής διπλωματικής αντιπροσωπίας έδωσε η συνέντευξη του υπουργού Αμύνης κ. Σπ. Σπηλιωτόπουλου στη «Χουριέτ», αλλά εκτίμηση είναι ότι θα αποφευχθεί οποιαδήποτε τέτοια συζήτηση αυτές τις ημέρες στην Πόλη.

Η σχολική χρονιά

Ύστερα από τις διαβουλεύσεις των διαφόρων αρμοδίων τουρκικών υπουργείων που εμπλέκονται στην υπόθεση της επαναλειτουργίας της Σχολής της Χάλκης, το θέμα φαίνεται να οδεύει στη λύση του. Η έκδοση της σχετικής άδειας «επίκειται», όπως έλεγαν αυτές τις ημέρες από το γραφείο του Τούρκου πρωθυπουργού κ. Ερντογάν. Έτσι το Οικουμενικό Πατριαρχείο, έπειτα από 33 χρόνια θα μπορέσει να διοικήσει και πάλι τη Σχολή, η οποία θα εποπτεύεται από το τουρκικό υπουργείο Παιδείας. Το Πατριαρχείο δε δέχθηκε την ιδέα που έπεσε στο τραπέζι να υπαχθεί η Θεολογική Σχολή στο ευρύτερο πανεπιστημιακό σύστημα της Τουρκίας και στο Συμβούλιο Ανώτατης Παιδείας, πετυχαίνοντας να διατηρήσει το καθεστώς της αυτονομίας της, που ίσχυε και πριν το 1971.

Πιθανότητα οι σχετικές ανακοινώσεις να γίνουν μετά τις συναντήσεις του κ. Μπους με τους κκ. Ερντογάν και Σεζέρ στην Κωνσταντινούπολη, μειώνονται όσο περνούν οι ώρες αλλά δεν είναι ανύπαρκτες. Ο αγώνας δρόμου που κάνει το Πατριαρχείο είναι για να γίνει πάντως η σχετική ανακοίνωση αν όχι μέσα στην εβδομάδα, και σε κάθε περίπτωση πριν τον Αύγουστο, ώστε η Σχολή να λειτουργήσει άμεσα, από το προσεχές σχολικό έτος που ξεκινάει τον Σεπτέμβριο.

Γιάννης Γιαγκίνης

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.