«Ναι μεν, αλλα…» η κατασταση στη Θρακη

Πρόοδος ως προς τον βαθμό θρησκευτικής ελευθερίας που απολαμβάνουν τα μέλη της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης παρατηρείται στην έκθεση της «Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας» (ECRI) για την Ελλάδα. Εντούτοις, αναφέρεται ότι υπάρχει αρκετός δρόμος που πρέπει να διανυθεί ακόμα, μέχρι να αντιμετωπιστούν πλήρως φαινόμενα διακρίσεων. Η έκθεση δόθηκε πριν λίγες ημέρες στη δημοσιότητα (8 Ιουνίου), στην έδρα του ECRI στο Στρασβούργο. Είναι η τρίτη που συντάσσει και δημοσιεύει η συγκεκριμένη Επιτροπή για την χώρα μας και, όπως γίνεται αντιληπτό, το περιεχόμενό της έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την περιοχή μας, καθώς αναφέρεται σε αρκετά σημεία της σε ζητήματα που αφορούν τη μειονότητα.

Η «Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας» αποτελεί ημιεπίσημο όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χρηματοδοτείται άμεσα από το Συμβούλιο της Ευρώπης. Σαν παρατηρητήριο αποτελεί αυτόνομο όργανο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στην φετινή έκθεσή του περιλαμβάνονται γεγονότα μέχρι και τις 5 Δεκεμβρίου του 2003. Είναι μόλις η τρίτη φορά που καταπιάνεται η συγκεκριμένη Επιτροπή με την χώρα μας, και όπως προκύπτει από την περίληψη, σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση (Ιούνιος του 2000) «έχει σημειωθεί πρόοδος σε αρκετούς τομείς». Αναλυτικά: «Παρατηρείται πρόοδος ως προς τον βαθμό θρησκευτικής ελευθερίας που απολαμβάνουν οι μειονοτικές θρησκευτικές ομάδες. Υπάρχει ολοκληρωμένο πρόγραμμα δράσης, που στοχεύει να βελτιώσει την καθημερινή ζωή των Ρομά. Επίσης, έχουν καταρτιστεί προγράμματα ίσων ευκαιριών για την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την απασχόληση για την Μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης. Τέλος, το καθεστώς υπό το οποίο τελούν οι μετανάστες στην Ελλάδα έχει καταστεί το επίκεντρο δύο διαδικασιών νομιμοποίησης».

Εντούτοις, παρά τις βελτιώσεις, «πολλές από τις συστάσεις που περιλάμβανε η δεύτερη έκθεση της ECRI δεν έχουν υλοποιηθεί, ή έχουν υλοποιηθεί μόνο μερικώς». Αναλυτικά: «Συνεχίζουν να υφίστανται στερεότυπα, προκαταλήψεις και περιπτώσεις διακρίσεων που στοχεύουν εναντίον μειονοτικών ομάδων, ιδιαίτερα εναντίον της κοινότητα των Ρομά και των μειονοτικών θρησκευτικών ομάδων, αλλά και εναντίον των μεταναστών. Το ποινικό δίκαιο δεν εφαρμόζεται σε επαρκή βαθμό ώστε να περιστείλει τις ρατσιστικές ενέργειες, ενώ το ισχύον αστικό και διοικητικό δίκαιο δεν επαρκεί για να απαγορεύσει τις διακρίσεις αποτελεσματικά. Η θέση της Μουσουλμανικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω. Η κατάσταση των μεταναστών απέχει πολύ από την πλήρη νομιμοποίηση, ενώ δεν υπάρχει ακόμα μια συγκροτημένη και στοχευμένη πολιτική ένταξης των μεταναστών. Τα μέτρα σε εθνικό επίπεδο που λαμβάνονται για την καταπολέμηση του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας δεν αντανακλώνται πάντοτε σε τοπικό επίπεδο».

Οι συστάσεις της Επιτροπής

Όπως αναφέρεται και στην περίληψη της έκθεσης, η ECRI προβαίνει σε μία σειρά συστάσεων προς τις ελληνικές αρχές: Την «κύρωση ενός αριθμού διεθνών νομικών κειμένων», την «ενίσχυση των νομοθετικών διατάξεων και την εφαρμογή τους στο ποινικό, το αστικό και το διοικητικό δίκαιο», την «εντατικοποίηση των προσπαθειών για τη βελτίωση της κατάστασης των Ρομά (…) αλλά και των ανηκόντων σε άλλες μειονοτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της Μουσουλμανικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης» και την «καταβολή συνεχών προσπαθειών για να ευαισθητοποιηθούν οι δημόσιοι λειτουργοί, η κοινή γνώμη αλλά και τα ΜΜΕ ως προς τα δικαιώματα του ανθρώπου και το πρόβλημα του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας».

Συνολικά η έκθεση καταλαμβάνει 51 σελίδες και χαιρετίζεται από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και Συλλόγους που ασχολούνται με τα Ανθρώπινα και Μειονοτικά Δικαιώματα, όπως το ελληνικό παράρτημα του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ). Οι δέκα πιο σημαντικές συστάσεις της έκθεσης, που αφορούν άμεσα και την περιοχή μας, είναι:

1.Άμεση και απρόσκοπτη ανάκτηση της ελληνικής ιθαγένειας σε όσους την στερήθηκαν δυνάμει του καταργηθέντος άρθρου 19 του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (το θέμα αφορά σχεδόν 60.000 άτομα, η πλειονότητα των οποίων ανήκε στη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, κατά κύριο λόγο τουρκικής εθνικής καταγωγής).

2.Νομοθέτηση του ρατσιστικού κινήτρου ως επιβαρυντικού παράγοντα στα συνηθισμένα αδικήματα και αποτελεσματική εφαρμογή του ανεφάρμοστου μέχρι τώρα αντιρατσιστικού νόμου 927/1979. Επισήμανση ύπαρξης ρατσιστικών κειμένων σε μερίδα των ΜΜΕ και έκκληση για την επιβολή κυρώσεων στους συγγραφείς τέτοιων άρθρων.

3.Ριζική βελτίωση της διαδικασίας χορήγησης ασύλου και αποτελεσματική πρόσβαση των ΜΚΟ στα κέντρα κράτησης αιτούντων άσυλο. Αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της εμπορίας γυναικών και παιδιών και διερεύνηση της τύχης εκατοντάδων παιδιών που χάθηκαν από κρατικά κέντρα υποδοχής.

4.Εκτενής καταγραφή της κατάστασης των Ρομά, με αναφορά στις δυσκολίες πρόσβασης στην απασχόληση και στην εκπαίδευση, καθώς και στις απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης στους καταυλισμούς.

5.Προτροπή για διεύρυνση των θρησκευτικών ελευθεριών και κατάργηση των νόμων που δημιουργούν δυσχέρειες στην ίδρυση μη ορθόδοξων ναών (δημιουργία μουσουλμανικών νεκροταφείων και εκτός Θράκης, ανέγερση μουσουλμανικού τεμένους στην Αθήνα, θεσμοθέτηση της καύσης νεκρών).

6.Σύσταση για την αναγνώριση της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι και της έκφρασης των «μακεδονικών» και «τουρκικών» κοινοτήτων που ζουν στην Ελλάδα, με αναφορά στις «αλλεπάλληλες δικαστικές απαγορεύσεις μακεδονικών και τουρκικών σωματείων».

7.Έναρξη διαλόγου με τους εκπροσώπους της μουσουλμανικής μειονότητας για την επίλυση των προβλημάτων (αντιμετώπιση εντάσεων, διορισμός μουφτήδων, εκλογή διαχειριστικών επιτροπών στα βακούφια). Επισήμανση αδυναμιών στην εκπαίδευση και στην κατάσταση των μουσουλμάνων γυναικών στη Θράκη.

8.Επισήμανση της ευθύνης της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας στην (μη) προαγωγή της ανεκτικότητας.

9.Καταγγελία της ανάρμοστης συμπεριφοράς οργάνων της τάξης, περιλαμβανομένης της αστυνομικής βίας, και της επικρατούσας ατιμωρησίας.

10.Σύσταση για απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών χορήγησης αδειών παραμονής και εργασίας, μείωση των υπερβολικά υψηλών παραβόλων, χορήγηση αδειών αορίστου χρόνου μετά από δεκαετή παραμονή.

Ο «ΠτΘ», έχοντας στη διάθεσή του ολόκληρο το κείμενο της τρίτης έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI), από την ερχόμενη εβδομάδα θα παρουσιάσει το πλήρες κείμενό της. Έτσι, ώστε όλοι οι αναγνώστες να έχουν τη δυνατότητα να μάθουν ποιες κατηγορίες αντιμετωπίζει η χώρα στα διεθνή fora σχετικά με τον κρίσιμο αυτό τομέα, που αποδεικνύει και την ποιότητα της δημοκρατίας μας.

Γιάννης Γιαγκίνης

Οι δύο όψεις

Την ημέρα που ανακοινώνονταν στο Στρασβούργο η έκθεση της «Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας», ο αρμόδιος για τα ζητήματα που επισημαίνονται σε αυτήν υφυπουργός Εξωτερικών κ. Ευριπίδης Στυλιανίδης μιλούσε στο ραδιόφωνο του ΑΝΤ1. Η ερώτηση του Δ. Καμπουράκη ήταν για την κατάσταση των δικαιωμάτων στη μειονότητα και η απάντηση του υφυπουργού εξαιρετική και άκρως διπλωματική.

«Πιστεύω ότι ίσως και να συγκλονίστηκε ο Ερντογάν στη Θράκη, γιατί την ώρα που πήγαινε σε ένα μειονοτικό χωριό από το οποίο κατάγεται κάποιος συνεργάτης του και είδε τον ιμάμη να ψέλνει στο μιναρέ και τις γυναίκες ελεύθερες να κυκλοφορούν στο δρόμο, κατάλαβε ότι ζητήματα για τα οποία ο ίδιος είχε φυλακιστεί στην Τουρκία, εδώ είναι αναπόσπαστα δικαιώματα των μουσουλμάνων Ελλήνων πολιτών» είπε ο κ. Στυλιανίδης.

Κάποιοι θα επικροτήσουν την άποψη αυτή, που για πολλούς αποδεικνύει ότι η Αθήνα σέβεται απόλυτα τα δικαιώματα της μειονότητας. Ειδικά, αν γίνει σύγκριση με όσα συμβαίνουν (ή συνέβαιναν) στην Τουρκία. Κάποιοι άλλοι θα πουν ότι τίποτα από αυτά δεν ισχύει, τα δικαιώματα ακόμα καταπατούνται. Και ίσως έχουν κι αυτοί δίκιο.

Εξαρτάται από την σκοπιά που το βλέπει κάποιος.

Αν είσαι μειονοτικός, δεν αρκείσαι στα λίγα. Θέλεις πιο πολλά. Και όταν έρθουν, δεν αρκείσαι στα πολλά. Θέλεις περισσότερα.

Αν είσαι πλειονότητα, δεν παραδέχεσαι τα λίγα του άλλου. Τα θεωρείς ήδη πολλά. Και παραξενεύεσαι που θέλει τα περισσότερα, που εσύ ήδη έχεις.

Η αλήθεια όμως, όπως πάντοτε σχεδόν, βρίσκεται κάπου στη μέση…

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.