«Λεμε ΟΧΙ διοτι…»

Η συνέντευξη που ακολουθεί έγινε μετά από το Διάγγελμα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας για το Σχέδιο Ανάν και πριν από το Πάσχα. Χρονική στιγμή κατά την οποία η Πρόεδρος του Συλλόγου Κυπρίων Νομού Ξάνθης Ελένη Χατζηγεωργίου βρισκόταν ήδη στην ιδιαίτερη πατρίδα της (όπου μετέβη για το δημοψήφισμα). Λόγος που απέκλειε τη δια ζώσης επικοινωνία για τις ανάγκες τής οποίας επιστρατεύσαμε, τελικώς, τις δυνατότητες του διαδικτύου. Η κ.Χατζηγεωργίου κατάγεται τα Ζώδια της Μόρφου στην κατεχόμενη Κύπρο. Η οικογένειά της μένει σήμερα στη Λευκωσία, απ’ όπου μας μίλησε, μεταφέροντας μας και το κλίμα που επικρατεί εκεί. Προσωπική της θέση είναι το «όχι» στο Σχέδιο Ανάν. Ένα «όχι» που εδράζεται όπως μας εξηγεί στην πεποίθησή της ότι το συγκεκριμένο Σχέδιο δε σκοπεύει στη «λύση» του προβλήματος αλλά στη διάλυση του κυπριακού κράτους με δεινά και για τις δύο «κοινότητες». Είναι αισιόδοξη για το μέλλον της πατρίδας της μέσα από την Ευρωπαϊκή Ένωση δια της οποίας, πιστεύει ότι, μπορεί να δοθεί μία βιώσιμη λύση συμβίωσης Ελληνοκυπρίων – Τουρκοκυπρίων στο πλαίσιο των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου και των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Η συνέντευξη στον ΠτΘ της κ.Ελένης Χατζηγεωργίου έχει ως εξής:

ΠτΘ: Ποια είναι η θέση του Συλλόγου Κυπρίων Ν.Ξάνθης για το Σχέδιο Ανάν; Πώς την τεκμηριώνει;

Απάντηση: Η Θέση του Συλλόγου Κυπρίων Νομού Ξάνθης είναι αρνητική για το Σχέδιο Ανάν . Ήδη από πέρσι είχαμε βγάλει ανακοίνωση – ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης το οποίο καταδίκαζε το σχέδιο όπως ήταν διαμορφωμένο (Σχέδιο 2). Η διαφωνία μας ήταν και είναι αρνητική γιατί το Σχέδιο δεν είναι λειτουργικό και θα προσκομίσει περισσότερα δεινά παρά καλά στη πατρίδα μας. Οι βελτιώσεις που έγιναν με το Σχέδιο 5 δεν βοήθησαν σ’ αυτό το σημείο, είναι πολύ μικρές και έγιναν με βασικό γνώμονα την ικανοποίηση των αιτημάτων της Τουρκίας.

ΠτΘ: Έχουν εκφραστεί επί του Σχεδίου και άλλοι Κύπριοι στην Ελλάδα; Ποια είναι η κυρίαρχη τάση; Πώς διαμορφώνεται η στάση τους στο σύνολο;

Απ: Είχε εκφράσει άποψη πριν από την ολοκλήρωση των συνομιλιών η ΟΚΟΕ που είναι το πανελλήνιο όργανο όλων των Κυπριακών Συλλόγων στην Ελλάδα και ζητούσε να προσαρμοστεί το Σχέδιο Ανάν στο Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και στις αποφάσεις τού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ο.Η.Ε. Ήδη σε Γενική Συνέλευση που έγινε την περασμένη Κυριακή (σ.σ.: 4 Απριλίου 2004) στην Αθήνα, εκφράστηκε κυρίαρχα το «όχι» με μία εξαίρεση μόνο υπέρ του «ναι».

(Στο σημείο αυτό, παραθέτουμε την πληροφόρηση που προκύπτει από το σχετικό ρεπορτάζ του ΠτΘ, σύμφωνα με το οποίο το Κεντρικό Συμβούλιο της ΟΚΟΕ – η οποία αντιπροσωπεύει περί τους σαράντα χιλιάδες Κυπρίους ανά την Ελλάδα – πρόκειται να συνεδριάσει εκ νέου στην Αθήνα το προσεχές Σάββατο 17 του μηνός. Σκοπός της συνεδρίασης είναι η οριστικοποίηση των θέσεων της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας για το Σχέδιο Ανάν. Ο Αντιπρόεδρος Βορείου Ελλάδος στην ΟΚΟΕ, κ.Μιχάλης Σάββα υπογραμμίζει σε δήλωσή του στον ΠτΘ: «από την προηγούμενη συνεδρίαση του 12μελούς Κεντρικού Συμβουλίου μας, προέκυψε ένα συντριπτικό «όχι». Η επίσημη θέση της Ομοσπονδίας επομένως δεν μπορεί παρά να είναι αρνητική, δίχως αυτό να σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζουμε και το δικαίωμα οποιουδήποτε να διαφοροποιήσει την προσωπική του άποψη. Εμένα, παραδείγματος χάριν, δεν με πείθουν τα επιχειρήματα του «ναι» για τη βιώσιμη λειτουργία του «νέου» κράτους και γι’ αυτό – παρόλο που κατάγομαι από τον Γερόλακκα στα Βορειοδυτικά της Λευκωσίας ο οποίος βάσει του Σχεδίου Ανάν είναι από τις περιοχές που επιστρέφονται – είμαι αρνητικός καθώς δεν μπορώ να βάλω το ατομικό μου όφελος πάνω από το συνολικό. Κατ’ εμέ το Σχέδιο είναι βαριά προβληματικό ακόμη και για τον πλέον καλοπροαίρετο…» )

ΠτΘ: Από τη Λευκωσία όπου βρίσκεστε, μπορείτε να μας μεταφέρετε το κλίμα που επικρατεί τις ημέρες αυτές; Πώς έχει επηρεαστεί η καθημερινότητα των Ελληνοκυπρίων πολιτών; Ποια είναι τα συναισθήματα που κυριαρχούν; Είναι ικανοποιημένοι από το βαθμό ενημέρωσής τους για το περιεχόμενο του Σχεδίου; Ποια κριτήρια βλέπετε να βαρύνουν στην κρίση τους ενόψει του δημοψηφίσματος;

Απ.: Το κλίμα αυτή τη περίοδο στη Λευκωσία είναι ανησυχία, ελαφριά σύγχυση αλλά και αποφασιστικότητα. Οπωσδήποτε, έχει επηρεαστεί η καθημερινότητα των Κυπρίων από τις εξελίξεις που είναι πολύ σοβαρές, άλλωστε είναι ένα θέμα που τους αφορά άμεσα. Ο προβληματισμός τους δεν είναι μόνο η επιστροφή στις πατρογονικές εστίες αλλά και η διατήρηση του κυπριακού κράτους μέσα από μια λύση που θα δίνει συνέχεια, ελπίδα και εξέλιξη στις ερχόμενες γενεές. Είναι γεγονός ότι με τις θέσεις που εκφράζουν τα διάφορα κόμματα της Κύπρου, τα οποία δυστυχώς δεν διατήρησαν την ενότητα του Εθνικού Συμβουλίου , έχουν μπερδέψει τον κόσμο (σ.σ.: υπενθυμίζουμε ότι η συνέντευξη δόθηκε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας και πριν ακόμη εκδηλωθεί η πρόταση του ΑΚΕΛ). Η ενημέρωση τώρα του κόσμου δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι πλήρης. Έχουν βέβαια εκδώσει το Σχέδιο σε βιβλιαράκια συνημμένα στον ημερήσιο τύπο για ενημέρωση του κόσμου. Πιστεύω ότι μετά τις Γιορτές του Πάσχα, θα είναι ταχύτερη η ενημέρωση, ήδη ο ίδιος ο Πρόεδρός μας, ο κ. Παπαδόπουλος δήλωσε ότι θα αρχίσει αγώνα πληροφόρησης του κοινού. Πιστεύω ότι τα κόμματα θα επηρεάσουν στην διαμόρφωση της άποψης του κόσμου για το «ναι» ή το «όχι» στο δημοψήφισμα, αλλά όχι σε μεγάλο βαθμό. Στην προκειμένη περίπτωση αυτό που κυριαρχεί, από συζητήσεις και ακούσματα του κόσμου εδώ, είναι η άποψη για τον τόπο τους και όχι οι θέσεις των κομμάτων. Αυτό που απασχολεί το λαό εδώ, είναι αν το Σχέδιο θα επιφέρει περισσότερα καλά ή δεινά στο τόπο του, και το βλέπει κανείς αυτό έντονα σε εκτοπισθέντες που είναι μάλιστα από τις περιοχές που επιστρέφονται σε ελληνοκυπριακή διοίκηση! Και ενώ επιστρέφει στο σπίτι και στην περιουσία του κάποιος δηλώνει αντίθετος στο Σχέδιο και ότι θα το καταψηφίσει!

ΠτΘ: Στην πρώτη του συνέντευξη μετά το Διάγγελμα που έκανε ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος στη ΝΕΤ, όταν ρωτήθηκε από το δημοσιογράφο που βρίσκεται σε αποστολή στην Κύπρο «εάν θα οργανώσει εκστρατεία υπέρ του Όχι», απάντησε πως δεν θα το κάνει γιατί έχει εμπιστοσύνη στο πολιτικό αισθητήριο του κυπριακού λαού και στον πολιτικό του πολιτισμό συμπληρώνοντας μάλιστα ότι κάλεσε τα κόμματα να μην κάνουν συγκεντρώσεις υπέρ της μιας ή της άλλης θέσης για να αποφευχθεί η έξαψη των παθών. Σχολιάζοντας δε την «παράδοση» που υπάρχει στην Κύπρο, τα μέλη των κομμάτων να πειθαρχούν στις αποφάσεις των ηγεσιών τους, είπε πως θεωρεί ότι, επειδή αυτή τη φορά η απόφαση του κάθε Κυπρίου αγγίζει άμεσα το δικό του μέλλον, των παιδιών του και της πατρίδας του θα αποφασίσει κατά βούληση. Εσείς, πιστεύετε πως πράγματι έτσι είναι τα πράγματα, όπως τα περιέγραψε ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος;

Απ.: Έχει δίκιο ο Πρόεδρος Παπαδόπουλος… Ο κόσμος στην πλειοψηφία του θα ψηφίσει κατά συνείδηση γιατί το θέμα δεν είναι κομματικό, είναι εθνικό. Και τη διαφοροποίηση αυτή τη βλέπεις έντονα σε ανθρώπους που είναι ισχυρά δεμένοι με κάποιο κόμμα: το κόμμα ανακοινώνει θέση υπέρ του «ναι» και ο ψηφοφόρος δηλώνει ότι θα ψηφίσει «όχι».

ΠτΘ: Αληθεύουν οι φημολογίες περί άσκησης τόσο ισχυρών πιέσεων σε Κυπρίους από μηχανισμούς ξένων πρεσβειών στην Κύπρο που αγγίζουν τα όρια της δωροδοκίας ή του εκβιασμού;

Απ: Είναι φανερό ότι ασκούνται ισχυρές πιέσεις στα κόμματα από το εξωτερικό για να πείσουν τον κόσμο να ψηφίσει υπέρ του «ναι» , είναι πολύ δύσκολο όμως, όσο και αν προσπαθούν, να πείσουν τον απλό πολίτη της Κύπρου, ο οποίος βλέπει και διαισθάνεται τα δεινά που θα επιφέρει στο τόπο του αυτή η «λύση». Είναι σίγουρος ότι η Τουρκία δεν θα σεβαστεί την εφαρμογή του Σχεδίου, αυτό δείχνει άλλωστε η συμπεριφορά της σε όλες τις Διεθνείς Συνθήκες που υπέγραψε με την Ελλάδα. Εάν η Τουρκία όντως επιθυμεί λύση βάσει του Σχεδίου Ανάν, γιατί την τελευταία εβδομάδα αυξάνει καθημερινά από το λιμάνι τής κατεχόμενης Αμμοχώστου τις στρατιωτικές της δυνάμεις με στρατιώτες και οπλισμό τελευταίας τεχνολογίας; Ο Ελληνοκύπριος είναι γνώστης τής ιστορίας και των βασάνων της πατρίδας του και δύσκολα θα πει το «ναι». Πού είναι ο ΟΗΕ και οι Διεθνείς Οργανισμοί, πού είναι ο κ. Ανάν, γιατί δεν διαμαρτύρονται για τη αύξηση της στρατιωτικής δύναμης τής Τουρκίας στην Κύπρο;

ΠτΘ: Μια μερίδα πολιτών του ελλαδικού χώρου βλέπει στο Σχέδιο Ανάν την ευκαιρία να αποσείσει από τους ώμους τής εξωτερικής της πολιτικής η Ελλάδα το βάρος του Κυπριακού Προβλήματος για ευνόητους λόγους.

Απ.: Εάν είναι ευκαιρία να αποσείσει από τους ώμους του ο Έλληνας πολίτης το βάρος τού Κυπριακού Προβλήματος, είναι κάτι το οποίο κρίνεται από πολλούς παράγοντες: α) εάν η λύση που προτείνεται από το Σχέδιο Ανάν λειτουργήσει ή δεν λειτουργήσει καλά (για μας που το έχουμε ψάξει πάρα πολύ και λαμβάνοντας υπόψη και τις γνώμες διεθνών και Ελλήνων συνταγματολόγων, δεν πρόκειται να λειτουργήσει) β) πρόκειται για ένα Σύνταγμα που δεν έχει όμοιό του πουθενά, άρα δεν έχει δοκιμαστεί γ) είναι δεδομένο ότι οποιαδήποτε κακή εξέλιξη στο Κυπριακό επηρεάζει και την Ελλάδα δ) οι σχέσεις τής Ελλάδας με την Τουρκία δεν εξαρτώνται μόνο από το Κυπριακό. Ήδη η Τουρκία έχει θέσει θέματα υφαλοκρηπίδας, νησιών Ανατολικού Αιγαίο, Γάδου και Θράκης, ε) ενόσω η Τουρκία παραμένει μια χώρα μη εκδημοκρατισμένη και υπό στρατιωτική κηδεμονία, πάντα ο κίνδυνος κάποιου θερμού επεισοδίου με την Ελλάδα είναι υπαρκτός, όχι λόγω πραγματικών διαφορών των δύο χωρών αλλά επειδή είναι θέμα εσωτερικής κατάστασης της Τουρκίας η οποία θα πρέπει να διοχετευτεί κάπου για να ισχυροποιήσει και πάλι την θέση του στρατού έναντι του αυξανόμενου ισλαμισμού.

ΠτΘ: Τι στάση προσδοκούν οι Ελληνοκύπριοι πολίτες και εσείς ότι θα κρατήσει επισήμως η Ελλάδα; Πώς σχολιάζουν τη θέση του «ναι» που κατηγορηματικά έχει διατυπώσει το ΠαΣοΚ; Πώς σχολιάζουν το «όχι» του ΚΚΕ; Πώς τις σχολιάζετε εσείς;

Απ.: Οι Ελληνοκύπριοι περιμένουν από την Ελλάδα τη στήριξη και τη συμπαράσταση την οποία μας παρείχε πάντοτε, τόσο το επίσημο κράτος όσο και ο ελληνικός λαός και τους ευχαριστούμε γι’αυτό. Αυτή την στιγμή η καλύτερη στήριξη για την Κύπρο είναι ένα «όχι» από την ελληνική κυβέρνηση, ήτοι μια ομοφωνία με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και την πλειοψηφία τού ελληνικοκυπριακού λαού.

Όσον αφορά την αντίδραση των Ελληνοκυπρίων στο «ναι » που ανήγγειλε ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, ο κ. Γιώργος Παπανδρέου, δεν το δέχθηκαν βέβαια με ενθουσιασμό, προκάλεσε την αντίδραση κατά κάποιο τρόπο του κόσμου και των κομμάτων γιατί είχε ειπωθεί ότι η αναγγελία της απόφασης του ΠΑΣΟΚ δεν θα προηγούνταν της ομιλίας τού Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας .

Όσον για το «όχι» του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, ο κυπριακός λαός το δέχθηκε με ικανοποίηση και ενθουσιασμό.

Για την δική μου άποψη που με ρωτάτε, έχω να πω τα εξής: καταρχήν, ευχαριστούμε τον ελληνικό λαό και ιδιαίτερα το λαό της Ξάνθης και τις ελληνικές κυβερνήσεις για την συνεχή συμπαράστασή τους στους Κυπρίους. Εύχομαι η συμπαράσταση αυτή να διατηρηθεί γιατί οπωσδήποτε μετά το «όχι» η πατρίδα μου θα περάσει δύσκολες ώρες, και ήδη οι ώρες είναι δύσκολες και οι πιέσεις που ασκούνται από τους διεθνείς παράγοντες και ιδιαίτερα από τους Αγγλο – Αμερικανούς, είναι έντονες. Πιστεύω ότι μια ηρεμούσα χωρίς προβλήματα Κύπρος ενισχύει την ηρεμία ολόκληρου του ελληνικού έθνους. Εάν η Κύπρος έχει πρόβλημα, αυτό αυτόματα μεταφέρεται σε ολόκληρη την Ελλάδα και κατ’ επέκταση σε όλο το ελληνικό έθνος.

ΠτΘ: Σας έχει επηρεάσει το Διάγγελμα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και ως προς τι;

Απ.: Οπωσδήποτε έχει επηρεάσει τον κόσμο γιατί με τις διάφορες απόψεις που παρουσίαζαν τα μέσα ενημέρωσης είχαν μπερδέψει το κοινό και οπωσδήποτε ενίσχυσε την απόφαση για το «όχι». Εγώ προσωπικά ένιωσα περήφανη για τον Πρόεδρο μας, γιατί επιτέλους υψώσαμε το ανάστημά μας. Τόσα χρόνια, οι συνεχείς υποχωρήσεις που κάναμε με γνώμονα πάντα την ειρήνη και την επίδειξη καλής θέλησης για λύση από μέρους μας, απεδείχθη ότι δεν απέδωσαν, το αντίθετο αύξαναν συνεχώς τα αιτούμενα από την Τουρκία και κάπου πιστεύω οι ξένοι άρχισαν να μας θεωρούν πιο βολικούς από τους Τούρκους. Γι’ αυτό και το 5ο Σχέδιο Ανάν ικανοποιεί και τα 11 αιτήματα της Άγκυρας…

ΠτΘ: Δεν είστε ικανοποιημένοι από τους μέχρι τώρα χειρισμούς της ελληνικής και της κυπριακής ηγεσίας πάνω στο θέμα της επίλυσης του Κυπριακού Προβλήματος;

Απ.: Γενικά οι χειρισμοί που έγιναν στο Κυπριακό ήταν ικανοποιητικοί δεδομένης της αρχής ότι έπρεπε να επιδείξουμε καλή θέληση και διάθεση για επίλυσή του. Ίσως όμως θα έπρεπε η θέση μας να είναι πιο σκληρή και με περισσότερα αιτήματα για να μπορέσουμε να πάρουμε τα περισσότερα δυνατά. Ένας ενδοιασμός υπάρχει εάν έπρεπε να πάμε στο δημοψήφισμα. Πιθανόν να μπορούσε να αποφευχθεί αυτό και ίσως θα έπρεπε να επιμείνουμε ώστε οποιαδήποτε λύση έφθανε στο δημοψήφισμα, να περάσει πρώτα από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Διότι φθάσαμε να μιλάμε σήμερα για πρωτοβουλία του Γενικού Γραμματέα τού ΟΗΕ, η οποία όμως είναι προσωπική του, δεν έχει την έγκριση του ΟΗΕ και ούτε έχει συζητηθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας!

ΠτΘ: Η φράση «μέχρι τώρα χειρισμοί» δεν αφορά μόνο το τελευταίο έτος υπό τον κ. Παπαδόπουλο αλλά και τους προηγηθέντες στην τριακονταετία γενικώς. Πού αποδίδετε, δηλαδή, τη δυσμενή κατάληξη της Λουκέρνης;

Απ.: Πιστεύω ότι ήταν λάθος από την αρχή που δέχθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος την Συνομοσπονδία και αργότερα με τον Πρόεδρο Βασιλείου δεχθήκαμε την διζωνική ομοσπονδία, όπως φαίνεται σήμερα, γιατί τότε συνομιλούσαν με τον Ντεκτάς αλλά δεν ενημέρωναν τον λαό όπως γίνεται τώρα. Δεν θα έπρεπε κατά την γνώμη μου να ξεφύγουμε από την αρχική μας στάση που ήταν η εφαρμογή των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Θα έπρεπε να επιμένουμε στην εφαρμογή και των Διεθνών Συνθηκών και Δικαιωμάτων των Ανθρώπων. Η συνεχής υποχώρηση δεν δημιουργεί και τις καλύτερες προϋποθέσεις για τη δικαίωσή σου. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το ’74 ηττηθήκαμε από την Τουρκία και ας είναι πικρό να το παραδεχόμαστε, αυτό δεν σημαίνει όμως ότι για να επιστραφούν κάποια μικρά εδάφη υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση θα πρέπει να βάλουμε όλο το νησί μας στην παντοτινή επικυριαρχία και κηδεμονία της Τουρκίας, ούτε να το διχοτομήσουμε, ούτε να το κυβερνούν ξένοι δικαστές.

ΠτΘ: Σας προβληματίζουν τα επιχειρήματα των θιασωτών του «ναι»;

Απ.: Προβληματίζουν όλο τον κόσμο της Κύπρου και φυσικά κι εμένα προσωπικά, αλλά πιστεύω ότι οι επιπτώσεις τού «όχι» θα είναι πολύ μικρότερες από τού «ναι». Βέβαια του «όχι» είναι απρόβλεπτες και εξαρτώνται από την αντίδραση των ευρωπαϊκών χωρών – που δεν μπορεί (!) θα μας στηρίξουν γιατί από την 1η Μαϊου η Κύπρος ανήκει και επίσημα στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Όσον αφορά το επιχείρημα των θιασωτών του «ναι», ότι έτσι επιστρέφουν αρκετοί εκτοπισθέντες στα σπίτια και τις περιουσίες τους, ακόμη και στην περίπτωση της επιστροφής στο Τουρκοκυπριακό κράτος είναι αμφίβολη η ικανοποίηση αυτής της προοπτικής για τους παρακάτω λόγους: 1) η επιστροφή θα αρχίσει μετά από 2 ½ χρόνια και έχει ολοκλήρωση εικοσαετίας. Ποιος μάς εγγυάται ότι δεν θα δημιουργηθεί οποιοδήποτε επεισόδιο από την Τουρκία και να μην επιστραφούν τα εδάφη; Εάν όντως η θέληση της Τουρκίας για επιστροφή μέρους των εκτοπισθέντων και κατεχομένων εδαφών είναι πραγματική, γιατί δεν δέχθηκε να πάνε από την επομένη της ισχύος τής συμφωνίας τα εδάφη αυτά υπό τον έλεγχο του ΟΗ ; 2) η δικαιολογία ότι υπάρχουν διεθνείς εγγυήσεις για να λειτουργήσει το σύστημα, δεν ευσταθεί κατ’ εμέ, γιατί και πριν είχαμε εγγυήσεις αλλά η Τουρκία εισέβαλε στη Κύπρο και όχι για να αποκαταστήσει την έννομη τάξη όπως ισχυρίστηκε, αλλά για να καταλάβει και να κατέχει το 38% του Κυπριακού Κράτους. 3) ακούσαμε και το επιχείρημα από τους πολιτικούς μας εδώ που ασπάζονται το «ναι», να μας λένε ότι είχαμε μια εισβολή, ένα πόλεμο που δυστυχώς χάσαμε, και «καμιά χώρα δεν έχει καταλάβει άλλη χώρα για να φύγει έτσι, χωρίς πολεμικά επεισόδια». Μα δεν μπορούμε να διαβάσουμε την πρόσφατη ιστορία, πως η Γερμανία, η Ιταλία, η Αυστρία, που κατελήφθησαν από τις συμμαχικές δυνάμεις στον Β΄Παγκόσμιο Πόλεμο, έγιναν ελεύθερες;

ΠτΘ: Τι φοβάστε ότι μπορεί να επισυμβεί εάν υπερισχύσει η πλευρά του «ναι»;

Απ.: Εάν υπερισχύσει η πλευρά τού «ναι», τότε θα παρακαλάμε όλοι ο Θεός να μας φυλάει και να βάλει το χέρι του να υποχρεώσουν οι ξένοι την Τουρκία να εφαρμόσει το Σχέδιο Ανάν, να μην μας έλθουν άλλοι έποικοι στη Κύπρο, να επιστρέψουν οι Τουρκοκύπριοι από το εξωτερικό όπου διέφυγαν και να αναλάβουν τα ινία τού τουρκοκυπριακού συνιστώντος κράτους στα χέρια τους. Διαφορετικά, αλίμονό μας εάν την διακυβέρνηση του τουρκοκυπριακού κράτους την έχουν οι Τούρκοι έποικοι. Τότε δεν θα μπορούν να περνούν αποφάσεις στο ομόσπονδο κράτος, μιας και υπάρχει ισοψηφία βάσει του σχεδίου, και η παραμονή Ελληνοκυπρίων υπό τουρκοκυπριακή διοίκηση θα είναι αμφίβολη. Εδώ οι ίδιοι οι Τουρκοκύπριοι δεν μπόρεσαν ν’ αντέξουν στο βορρά, και 80.000 απ’ αυτούς εγκατέλειψαν την πατρίδα τους, την Κύπρο. Βλέπετε, είναι άλλη κουλτούρα, άλλος πολιτισμός άλλο μορφωτικό επίπεδο. Η ανθηρά οικονομία του νησιού θα υποστεί βαρύ πλήγμα γιατί θα είναι υποχρεωμένη να συντηρεί τρεις κυβερνήσεις με όλα τα συνακόλουθά τους, γιατί κακά τα ψέματα όλο το βάρος θα το επωμισθούν οι Ελληνοκύπριοι μιας και αυτοί έχουν την καλύτερη οικονομία. Πιστεύω ειλικρινά ότι η επικράτηση του Σχεδίου Ανάν καταργεί το κράτος μας που είναι αναγνωρισμένο από όλους τους Διεθνείς Οργανισμούς και δημιουργεί ένα μόρφωμα κράτους, ομοσπονδίας υποτίθεται, αλλά στην ουσία διχοτομεί το νησί μας και αναγνωρίζει το αποτέλεσμα της τουρκικής εισβολής και κατοχής.

ΠτΘ: Τι φοβάστε ότι μπορεί να επισυμβεί εάν υπερισχύσει η πλευρά του «όχι»;

Απ.: Για κάποιο χρονικό διάστημα θα παγώσει η προσπάθεια εξεύρεσης λύσης του Κυπριακού. Πιστεύω ότι αυτό το χρονικό διάστημα δεν θα είναι πολύ μεγάλο γιατί η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση θα θέλει να λυθεί το ζήτημα. Οπωσδήποτε δεν νομίζω ότι θα κρατήσει τριάντα χρόνια που κράτησαν οι προσπάθειες από τότε που έγινε η τουρκική εισβολή στη Κύπρο. Η θέση μας είναι ενισχυμένη μετά την 1η Μαΐου που γίνεται και τυπικά η ένταξή μας στην Ε.Ε. Αυτό άλλωστε δεν το λένε μόνο δικοί μας πολιτικοί αλλά και ξένοι. Ο Αλή Μπιράντ, ο επιφανής Τούρκος δημοσιογράφος, είχε πει πριν από τη Λουκέρνη: «δε νομίζω ότι οι Ελληνοκύπριοι είναι τόσο χαζοί που να έχουν όλη την τράπουλα δική τους και να μας μοιράζουν χαρτιά!» Όσον αφορά την απειλή αναγνώρισης τού ψευδοκράτους του κ. Ντεκτάς, μάς το ’χουν ξαναπεί, το δοκίμασαν και παλιά και δεν τους βγήκαν τα κουκιά… Η Κύπρος είναι κράτος ενταγμένο στον Ο.Η.Ε και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και δεν μπορεί τμήμα αυτής να αποσπάται μετά από εισβολή και κατοχή και να δημιουργείται νέο κράτος χωρίς τη θέληση των πολιτών αυτού.

ΠτΘ: Ποιοι πιστεύετε ότι είναι οι καθοριστικοί παράγοντες για την επίλυσή του στο μέλλον εάν η ετυμηγορία των Ελληνοκυπρίων είναι «όχι»;

Απ.: α) καθοριστικός παράγοντας είναι η ένταξη της Κύπρου στην Ενωμένη Ευρώπη. Άλλωστε αυτός ήταν ο βασικός λόγος ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε καθώς και λόγοι ασφαλείας. Πιστεύω ότι η Ε.Ε. θα δώσει καλύτερη λύση βασισμένη στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο και το Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών . β) η ανάγκη να επιδείξει η Τουρκία – εάν θέλει να ενταχθεί στην Ε.Ε. – καλή θέληση για την πραγματική επίλυσή του.

ΠτΘ: Μπορείτε να μας μεταφέρετε μία μαρτυρία οικείου σας προσώπου που υπερασπίζει την άποψή του όποια κι αν είναι αυτή;

Απ.: Υπερασπίζεται την άποψη του «όχι» για τους παρακάτω λόγους: α) η λύση Ανάν είναι συγκεκαλυμμένη διχοτόμηση επειδή το όλο Σύνταγμα όπως προσφέρεται είναι τόσο δυσλειτουργικό που δύσκολα θα μπορούν να παίρνονται αποφάσεις στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση έστω και αυτές οι λίγες που μένουν. β) δεν υπάρχει παρόμοιο σύστημα σε ολόκληρο τον κόσμο , είναι ένα μόρφωμα ξενόφερτο, μη δοκιμασμένο και βασισμένο σε πρότυπα τα οποία δεν έχουν καμιά σχέση με την κουλτούρα, τα βιώματα και το πολιτισμό των δύο λαών της Κύπρου. γ) δεν εξασφαλίζεται η ασφάλεια των Κυπρίων αφού η Τουρκία διατηρεί το μονομερές επεμβατικό δικαίωμα στη Κύπρο, ακόμα και για το ελληνοκυπριακό συνιστών κράτος. Κατά συνέπεια με τα πρώτα σύννεφα που θα παρουσιαστούν στην ομόσπονδη κυβέρνηση ή στις σχέσεις μεταξύ των δύο συνιστώντων κρατιδίων, υπάρχει ο άμεσος κίνδυνος λόγω και του πρόσφατου παρελθόντος, η Τουρκία να επιλύσει τις διαφορές με τη δύναμη των όπλων. Παρά τη σταδιακή μείωση της στρατιωτικής παρουσίας τής Τουρκίας στην Κύπρο, εντούτοις δεν αισθάνομαι ασφαλής γιατί μπορεί να αυξηθεί άμεσα λόγω της μικρής απόστασης της Τουρκίας από το νησί. δ) η οικονομία μας θα επηρεαστεί δυσμενώς με άμεση υποτίμηση τουλάχιστον 10% της κυπριακής λίρας και θα είμαστε υποχρεωμένοι οι Ελληνοκύπριοι να συντηρούμε οικονομικά όχι μόνο τους Τουρκοκυπρίους αλλά και τους εποίκους και ταυτόχρονα τρεις κυβερνήσεις. Εκτός του ότι αυτό είναι άδικο και ετεροβαρές – εν ολίγοις θα έπρεπε να είναι υποχρέωση της Τουρκίας η οποία όφειλε να πληρώσει και τις πολεμικές αποζημιώσεις – σε λίγο χρονικό διάστημα η κυπριακή οικονομία που αυτή τη στιγμή ανθεί και είναι από τις πρώτες στη Ευρώπη, δεν θα πληροί ούτε καν τα κριτήρια του Μάαστριχ. ε) παρόλο που σημαντικό ποσοστό του εδάφους επιστρέφει υπό Ελληνοκυπριακή διοίκηση, εντούτοις οι υπόλοιποι δεν θα μπορούν να επιστρέψουν παρά μόνο με μια μικρή ποσόστωση του 10% και με ένα σωρό προϋποθέσεις και μόνο εφόσον η οικονομία του συνιστώντος τουρκοκυπριακού κρατιδίου φθάσει το 85 % του ελληνοκυπριακού, δηλαδή ποτέ. Αλλά και για την επιστροφή υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, δεν φαίνεται να υπάρχουν εγγυήσεις και πολύ αμφιβάλλω αν θα πραγματοποιηθεί ποτέ. Προσωπικά, βάσει του Σχεδίου Ανάν, επιστρέφω θεωρητικά στο κατεχόμενο χωριό μου σε 2,5 χρόνια. Με τις προϋποθέσεις που τίθενται όμως, πάλι βάσει του Σχεδίου, είναι απρόβλεπτο το άμεσο μέλλον. Αλλά το βασικότερο δεν υπάρχουν εγγυήσεις ούτε για ασφαλή επιστροφή, αλλά ούτε και για εγκατάσταση. ζ)συνοπτικά με το Σχέδιο Ανάν δεν ζούμε μαζί με τους Τουρκοκύπριους όπως παλιά αλλά πλάι -πλάι και ξεχωριστά, επιπρόσθετα είμαστε υποχρεωμένοι να ανεχτούμε και να συντηρούμε εσαεί ένα σωρό εποίκους, κουβαλητούς στο νησί. Δηλαδή, η Τουρκία γίνεται αφέντης στο βορρά και συνεταίρος στον νότο! Όχι, δεν θα δεχτούμε απαράδεκτα τετελεσμένα ούτε θα νομιμοποιήσουμε με την υπογραφή μας τη τουρκική εισβολή και κατοχή. Αντίθετα, με ένα βροντερό «όχι», η Κυπριακή Δημοκρατία από την 1η Μαΐου 2004 θα αποτελεί επίσημα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πολλές προοπτικές για μία βιώσιμη διευθέτηση με τον καιρό.

Μαρία Β.Μπόντη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.