Συμμετοχικοτητα του πολιτη στη ληψη των αποφασεων

Στο Νησάκι της Δράμας πραγματοποιήθηκε με επιτυχία το περασμένο Σάββατο σεμινάριο της Ομάδας Διαλόγου Εθελοντών Γ. Παπανδρέου με ομιλητές τη γενική γραμματέα του υπουργείου Εργασίας Ιωάννα Πανοπούλου, το Σταύρο Βαϊλάκη από το υπουργείο Γεωργίας και τον Παύλο Δαμιανίδη από την περιφέρεια ΑΜ-Θ. Συντονίστρια ήταν η Αθηνά Βενέτη από την ομάδα εθελοντών και πρόεδρος του Ινστιτούτου Ανθρωπίνων Πόρων.

Μετά τις τρεις εισηγήσεις αναπτύχθηκε ένας γόνιμος διάλογος όπου φάνηκε ότι οι εθελοντές που συστρατεύονται με το Γιώργο Παπανδρέου ή ενεργοποιούνται στην κατεύθυνση του να γίνουν ενεργοί πολίτες ασκούν κριτική εφ’ όλης της ύλης εντονότερα και ουσιαστικότερα από αυτούς που ανήκουν σε αντίπαλα στρατόπεδα.

Η κ. Βενέτη μίλησε για το στόχο του καλέσματος και τους καλεσμένους, «ομάδα εθελοντών και άτομα φιλικά προσκείμενα στο ΠΑΣΟΚ και σε άλλες κεντροαριστερές παρατάξεις» κι έκανε λόγο για τη σημασία της συμμετοχής και το μοντέλο της συναπόφασης του πολίτη που επιχειρείται.

Ο Παύλος Δαμιανίδης έκανε μια παρουσίαση – καταγραφή των όσων έγιναν σε επίπεδο περιφέρειας ΑΜ-Θ, σημειώνοντας και τους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ανεργία – απασχόληση

Η κ. Πανοπούλου μίλησε για ελληνικό θαύμα όχι μόνο σε επίπεδο οικονομικής σύγκλισης για την ένταξη στην ΕΕ «αλλά κυρίως γιατί είχαμε σε άλλους οικονομικούς δείκτες πραγματική σύγκλιση με τις χώρες της ΕΕ. Αυτό έγινε γιατί υπήρχε προτεραιότητα για την οικονομική σύγκλιση στην οποία συνέβαλαν όλοι οι έλληνες πολίτες. Υπήρξε και θεαματική άνοδος της παραγωγικότητας. Στην Ελλάδα, έχει φτάσει στο 80% του μέσου ευρωπαϊκού όρου».

Θέτοντας ως στόχο την κοινωνική σύγκλιση προχώρησε σε αναφορά στα όσα έγιναν και στα λάθη που αντιμετωπίζονται. Σύμφωνα με την κ. Πανοπούλου, η ανεργία από 12%, που ήταν το 2000, έφτασε στο 8,5% το τρίτο τρίμηνο του 2003. «Αντίστοιχα αυξάνεται ο ρυθμός απασχόλησης. Η διάκριση ανάμεσα σε απασχολούμενο και μη απασχολούμενο πληθυσμό εξηγείται: στον ενεργό πληθυσμό εντάσσονται εργαζόμενοι και άνεργοι, όσοι εντάσσονται στο εργατικό δυναμικό. Άνεργος είναι αυτός που καταβάλει προσπάθειες να βρει δουλειά. Στο μη ενεργό πληθυσμό εντάσσονται οι συνταξιούχοι, οι ανάπηροι που δε μπορούν να εργαστούν, οι σπουδαστές, οι γυναίκες που δηλώνουν νοικοκυρές και κάθε πολίτης που δε διεκδικεί να βρει δουλειά.

Αύξηση του ρυθμού απασχόλησης σημαίνει ότι ένα μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού που δε ζητούσε να βρει δουλειά αυξάνεται. Είναι ένας στόχος που έχουμε θέσει».

Η κ. Πανοπούλου έθεσε το ερώτημα «κατά πόσο το σύστημα εκπαίδευσης είναι συναρτημένο με τις ανάγκες και προοπτικές της ανάπτυξης κάθε περιοχής της χώρας, οι γνώσεις και οι δεξιότητες των ατόμων που θέλουν να μπουν στην αγορά εργασίας αντικατοπτρίζονται σ’ αυτό που θέλει η αγορά;» και η αυτονόητη απάντηση ήταν όχι.

Ως αντίδοτο παρουσίασε τη σύνδεση υπουργείων Παιδείας κι Εργασίας. Συνεχίζοντας με τις ιδιαιτερότητες της Ελλάδας επεσήμανε ότι στη χώρα μας οι περισσότερες θέσεις εργασίας είναι πλήρους απασχόλησης. «Συνήθως, εκεί που κάποιος ξεκινά τον εργασιακό δεσμό εκεί συνταξιοδοτείται. Δεν υπάρχει κινητικότητα ούτε γεωγραφική, ούτε σε είδος δραστηριότητας, αλλά ούτε σε εργασιακό κλάδο. Οι ώρες εργασίας των ελλήνων είναι ίσες με το μέσο ευρωπαϊκό όρο, αλλά το ποσοστό της μερικής απασχόλησης στην Ελλάδα είναι 4,5% ενώ υπάρχουν ευρωπαϊκές χώρες όπου ξεπερνά το 40%».

Δεν υποστήριξε τη μερική απασχόληση και εξήγησε ότι «η όποια ευέλικτη μορφή απασχόλησης δεν αποτελεί για μας στόχο. Η ευελιξία πρέπει να υπάρχει, αλλά να συνοδεύεται από ασφάλεια και κοινωνική προστασία».

Το ποσοστό ανεργίας του αντρικού πληθυσμού στην Ελλάδα είναι κατά πολύ κάτω του Μ.Ο. στην Ευρώπη, ενώ παρουσιάζει διπλάσια ποσοστά η ανεργία των γυναικών.

Σημαντικά αυξημένη είναι η ανεργία στους νέους έως 24 ετών και στους άνω των 50 ετών, που είναι μακροχρόνια άνεργοι. «Αυτές οι ομάδες αποτέλεσαν στόχο πολιτικών που υλοποιήθηκαν μέσα από ευρωπαϊκά προγράμματα» σημείωσε η κ. Πανοπούλου.

Οι αυτοαπασχολούμενοι είναι πάνω από 32%. Παρουσιάζεται διαρκής εκροή από τον αγροτικό τομέα. Η μετανάστευση σημαίνει υποκατάσταση εργατικών χεριών. «Το 1,7% του πληθυσμού είναι οι μετανάστες και αποτελούν το 3,8% του εργατικού δυναμικού της χώρας».

Κατέθεσε στη συνέχεια το σημαντικό ποσοστό παραοικονομίας και αδήλωτης εργασίας και όρισε ως στόχο «να κρατήσουμε το 2- 3% του ευρωπαϊκού Μ.Ο. στους ρυθμούς της ανάπτυξης, η παραγωγικότητα να φτάσει στο 90% του ευρωπαϊκού Μ.Ο., η ανεργία να μειωθεί στο 6% μέχρι το 2008 και για τις γυναίκες στο 8%».

Τα μέτρα που παρουσίασε η κ. Πανοπούλου ακουμπούν στην ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών (περιφέρεια με αιρετό περιφερειάρχη και αυτοδιοίκηση), στην απόδοση φορολογικών και ασφαλιστικών κινήτρων.

Οι επιδοτήσεις και οι μύθοι

Ο κ. Βαϊλάκης συνέδεσε το χθες, το σήμερα και το αύριο και τους τομείς που υστέρησε το υπουργείο Γεωργίας σε μια χώρα αγροτική.

Για την επαναδιαπραγμάτευση της ΚΑΠ, που κάνει λόγο ο κ. Καραμανλής, σχολίασε: «Το ένα σκέλος της τωρινής αγροτικής πολιτικής αφορά τις επιδοτήσεις, μερίδιο που φτάνει τα 900 δις δρχ ετησίως, το οποίο είναι μη διαπραγματεύσιμο και θα ισχύει μέχρι το 2013. Το Συμβούλιο Κορυφής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων μίλησε για τη δημοσιονομική ουδετερότητα. Αν κάποιος επιχειρήσει, στο πλαίσιο αυτό, να πει ότι θα δώσει εθνική ενίσχυση σ’ ένα προϊόν από αυτά το μόνο που θα καταφέρει είναι το σύνολο της κοινοτικής ενίσχυσης αυτού του προϊόντος να θεωρηθεί καταλογισμός, δηλαδή να πληρωθεί από τον εθνικό κορβανά».

Αναφορικά με το Γ΄ ΚΠΣ, που ανέρχεται σε 6,5 δις ευρώ –η δημόσια δαπάνη- ο κ. Βαϊλάκης σημείωσε: «Το 70% από αυτά είναι κοινοτικά. Θα διαπραγματευτούμε το νέο ΚΠΣ. Στο πλαίσιο της ουδετερότητας δεν αναμένεται να μειωθεί από το υπάρχον διαθέσιμο ποσό. Προτεραιότητά μας είναι σε ποια προγράμματα από τα ήδη εφαρμοζόμενα και από τα νέα θα δοθεί. Για το κομμάτι της γεωργίας διεκδικούμε να είναι το ίδιο και με όποια δυνατή αύξηση να δοθεί σε επίπεδο περιφερειακής αγροτικής ανάπτυξης».

Σχολίασε ότι μέχρι το 2000 έπαιρναν τις επιδοτήσεις αλλά δεν υπήρχε συγκροτημένο πρόγραμμα, με τις ενδιάμεσες δομές. «Θα πρέπει να παραδεχτούμε, κι όχι μόνο στη γεωργία, ότι ο πρώτος χρόνος πήγε χαμένος».

Σ’ ένα μίνι απολογισμό, αναγνώρισε ότι δεν ακολούθησαν έγκαιρα τη σύγχρονη τεχνολογία.

Εν συντομία, παρουσίασε τι διασφαλίζεται με τη μεταρρύθμιση: η διασφάλιση των χρημάτων μέχρι το 2013, η αποδέσμευση με τη μετακύλιση στο εισόδημα από το κιλό. «Κάναμε μεγάλο αγώνα για να καταφέρουμε από το 2002 να πληρώνουμε στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου. Είχαμε όμως προβλήματα γιατί πολλές φορές περνούσαν από τις οργανώσεις των παραγωγών για να παίρνουν μια παρακράτηση.

Μπαίνει μια καινούρια διάσταση. Μιλάμε για τη γεωργία που θα σέβεται το περιβάλλον στο σύνολό του, στα πλαίσια μιας γενικότερης περιβαλλοντικής πολιτικής κι εδώ η κοινότητα είναι πολύ αυστηρή». Το εν δυνάμει πλεονέκτημα των ελληνικών προϊόντων είναι τα προϊόντα ονομασίας προελεύσεως ή γεωγραφικών ενδείξεων ή βιολογικά ή ολοκληρωμένης διαχείρισης, με στόχο το επιπλέον εισόδημα του παραγωγού.

Ο κ. Βαϊλάκης εξήγησε ότι υπάρχει αντίστοιχη δομή στο υπουργείο, αλλά όχι και στις νομαρχίες, πράγμα που θα διευκόλυνε την αποκέντρωση. «Να ελέγχονται οι εισαγωγές. Παλαιότερα, ο κόσμος ψώνιζε με τα μάτια, τώρα ψωνίζει με τα μάτια και τη γνώση. Σε λίγο καιρό θα ψωνίζει μόνο με τη γνώση».

Ισχυρός ενημερωμένος αγρότης

Ο κ. Βαϊλάκης αναγνώρισε ότι ο κόσμος δεν έχει σε υπόληψη το υπουργείο Γεωργίας κι αιτιολόγησε: «Αν θέλουμε να παρακολουθούμε τις σύγχρονες εξελίξεις όλοι οι υποστηρικτικοί μηχανισμοί πρέπει να προσαρμόζονται ταχύτατα στο ζητούμενο, γιατί διαφορετικά θα είναι μηχανισμοί φρεναρίσματος». Η τοποθέτηση του εκπροσώπου του υπουργείου γεννάει βέβαια ερωτηματικά για τις παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν στις νομαρχιακές αυτοδιοικήσεις, στις Διευθύνσεις Γεωργίας. Απέρριψε την πρόταση για επαναφορά τους στο υπουργείο, πράξη που θα εξυπηρετούσε ένα μοντέλο συγκεντρωτικό και άκαμπτο.

«Πέρα από την ενίσχυση της Δ/νσης Γεωργίας, θα θέλαμε η ίδια, στα πλαίσια της τοπικής πίεσης, να φροντίζει να εκσυγχρονίζεται. Δώσαμε μέσα από τους δήμους το σύμβουλο του αγρότη» ήταν η πρόταση του κ. Βαϊλάκη, με την επισήμανση να ορίζεται από τις τοπικές κοινωνίες η ειδικότητα του συμβούλου ή των συμβούλων αγρότη. «Αγρότης είναι ο ενεργός πολίτης που δουλεύει στον αγροτικό τομέα, ο ενημερωμένος που θα ασκεί προσωπική πίεση, θα γνωρίζει τι μπορεί να κάνει, θα αναζητεί μέσα από την κρατική υπηρεσία και τότε δε θα μπορεί να του πει ούτε ο διευθυντής ούτε ο υπάλληλος –κατευθυνόμενος ή όχι- ότι καθυστέρησε να έρθει η εγκύκλιος ή ότι δεν υπάρχει αυτό το πρόγραμμα. Θα ασκείται πίεση βελτίωσης της υπηρεσίας που θα αναλάβει την όλη γραφειοκρατία».

Ο κ. Βαϊλάκης κατέληξε ότι στόχος είναι το ξαναζωντάνεμα της υπαίθρου, με πρώτο εργαλείο τη γνώση. Εκεί χρειάζεται και ποιότητα ζωής για να υπάρξουν τα κίνητρα να μείνει και να προσπαθήσει στον τόπο του ο αγρότης.

Η συζήτηση που ακολούθησε κράτησε σε μάκρος και αφορούσε όχι μόνο τα θέματα της ανάπτυξης και της γεωργίας, αλλά και της υγείας, της παιδείας, των υποδομών που καθυστέρησαν. Μια μεγάλη μερίδα των ερωτήσεων αφορούσαν τη Δράμα και τα ποσοστά ανεργίας, μετά και το κλείσιμο της SOFTEX.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.