«Καθε μια θρησκεια εχει τη δικη της φιλοσοφια»
Και να, διάσπαρτοι στην πόλη υψώνονται οι ψηλόλιγνοι μιναρέδες στον ουρανό και ακούγεται η φωνή του μουεζίνη καλώντας τους πιστούς στο ναμάζ, την προσευχή. Ξεπροβάλλουν τότε απ τα στενοσόκακα και τα καφενεία οι γαλήνιες μορφές των παππούδων. Πολλοί φορούν ακόμα τις παραδοσιακές τους φορεσιές και στο κεφάλι το φέσι ή το μικρό μπερεδάκι. Γιατί ο αληθινός πιστός δεν πρέπει να έχει το κεφάλι ακάλυπτο, και προ πάντων την ώρα της προσευχής. Κατάνυξη και αυτοσυγκέντρωση. Περισυλλογή και ηρεμία. Ακολουθεί καφές και τσάι με τρία χρώματα στο διπλανό καφενείο.
Πλάι στο ψηλό ρολόι της πόλης είναι η μεγάλη αγορά, τα δρομάκια με τα μικρομάγαζα. Πίσω από τον πύργο υψώνεται ο μιναρές του τεμένους Γενί Τζαμί, από τον εξώστη του οποίου ο μουεζίνης καλεί τους πιστούς του Ισλάμ στην προσευχή.
Αν και η θρησκευτική ζωή των μουσουλμάνων δεν εξαντλείται στο τέμενος, αφού μπορεί και κάνει την προσευχή του σε όποιο μέρος και αν βρίσκεται, όπου στρώσει το χαλάκι του (σετζτζάδε) ή κάποιο πανί για να γονατίζει προς τη Μέκκα, βασικός συνδετικός κρίκος τους με τη θρησκεία παραμένει το τέμενος (τζαμί).
Για το μουσουλμάνο, η προσευχή είναι η σπουδαιότερη μορφή λατρείας, γιατί τον φέρνει πλησιέστερα στον Αλλάχ. Πέντε φορές τη μέρα αφήνει τα υλικά και τα προβλήματα για να ζητήσει ακρόαση από τον Αλλάχ. Επίσης λέγεται πως η ομαδική προσευχή υπερέχει είκοσι επτά φορές της ατομικής, καθόσον οι συγκεντρώσεις των αδελφών μουσουλμάνων την ώρα της προσευχής, σε σειρά και σαν στέρεο οικοδόμημα, δυναμώνει την ενότητα και στερεότητα μεταξύ τους και προκαλεί αισθήματα αγάπης και αδελφότητας στις καρδιές τους.
Ομως, πριν από την προσευχή, απαιτείται το πλύσιμο και ο καθαρισμός των μελών του σώματος και του προσώπου, που είναι σύμβολο εσωτερικής καθάρσεως, που απαιτείται για να παρουσιαστεί ενώπιον του θεού με καθαρή συνείδηση, ελεύθερη από κακία και φθόνο στον Αλλάχ και μόνο. Για αυτό, σε κάθε τζαμί θα συναντήσουμε τις βρύσες.
Αλλά, και οι γονυκλισίες και τα προσκυνήματα έχουν το τυπικό τους. Δεν γίνονται στην τύχη ή με ελεύθερη βούληση. Συγκεκριμένη σκοπιμότητα εξυπηρετεί και η ενδυμασία, για την οποία η ισλαμική θρησκεία προβλέπει σαφείς και αυστηρές οδηγίες, που αποσκοπούν στη σεμνότητα των πιστών.
Όλα αυτά μαζί, κράμα ανθρώπων και συνηθειών, συνθέτουν την λατρευτική παράδοση των μουσουλμάνων. Αυτά και άλλα που δεν γνωρίζαμε μας διηγήθηκε ο Γραμματέας της Μουφτείας – η οποία στεγάζεται στον χώρο δίπλα στο Γενί Τζαμί – , κ. Ιμάμογλου Μουσταφά.
Επ΄ ευκαιρία του Ραμαζανιού, λοιπόν, ο λόγος στην προσευχή…
Γιενί Τζαμί
«Το Γιενί Τζαμί της Κομοτηνής είναι το αρχαιότερο τζαμί της πόλης μας. Χτίσθηκε το 994 έτος Εγίρας, δηλαδή το 1585, πάνω σε τέσσερις τοίχους και έχει κατεύθυνση προς τη Μέκκα της Σαουδικής Αραβίας. Όπως οι εκκλησίες βλέπουν προς ανατολάς έτσι κατά παράδοση και τα τζαμιά είναι στραμμένα προς τη Μέκκα, όπου βρίσκεται η ιερή πέτρα Κάαβα. Γενί Τζαμί στα ελληνικά αποδιδόμενο σημαίνει καινούργιο. Την εποχή που κτίσθηκε, του δόθηκε το συγκεκριμένο όνομα και σήμερα αναφέρεται με αυτό, παρότι το Εσκί Τζαμί, χρονολογικά, είναι πιο καινούργιο. Το 1902 λόγω της αύξησης των πιστών έγινε επέκταση προς την νότια πλευρά και προς την είσοδο και οικοδομήθηκε και δεύτερος όροφος. Τα τζαμιά είναι αποκλειστικά για προσευχή, μνημόσυνο, μεβλίτ, συγκέντρωση για κατηχητικό, για εκμάθηση κορανίου. Εν αντιθέσει προς την ορθόδοξη πίστη δεν χρησιμοποιούνται για νεκρώσιμες ακολουθίες. Τους νεκρούς δεν τους φέρνουν στα τζαμιά. Η νεκρώσιμη ακολουθία γίνεται από τον ιμάμη έξω από το τζαμί ή και στο νεκροταφείο όπου υπάρχει ένας χώρος υψηλός, από μάρμαρο, όπου τοποθετούν το φέρετρο και οι πιστοί είναι από πίσω και φτιάχνουν τις γραμμές.
Εξω από τον περίβολο υπάρχουν τάφοι. Σύμφωνα με τις επιγραφές είναι οι ιδρυτές του τζαμιού, προύχοντες, ιεροδικαστές, καδήδες, νομάρχες, του τότε Οθωμανικού κράτους. Θα λέγαμε τα υψηλά πρόσωπα της τότε κοινωνίας. Σήμερα ο χώρος δεν χρησιμοποιείται ως νεκροταφείο, διότι έχει πλέον κορεστεί.
Προσευχή: (Ναμάζ ή Σαλάτ)
«Η προσευχή γίνεται ατομικά και ομαδικά. Στην ομαδική προσευχή οι πιστοί συντάσσονται σε γραμμές, μπροστά ακριβώς στον ιερό χώρο, το Μιχράπ όπως ονομάζεται, που δείχνει την κατεύθυνση προς τη Μέκκα. Στο σημείο αυτό στέκεται αυτός που ηγείται της προσευχής, ο Ιμάμης, στην αρχή σε όρθια στάση, μετά βάζει τα χέρια μπροστά, ακολούθως σκύβει και γονατίζει. Κανένας δεν έχει συγκεκριμένη θέση. Για να ξεκινήσει η ομαδική προσευχή προηγείται το κάλεσμα από τον ψάλτη -Μουεζίνη από το μιναρέ, που λέγεται Εζάν και αρχίζει με το «Αλλάχου Έκμπερ Αλάχου Εκμπέρ …» που ερμηνεύεται: «Ο Αλλάχ είναι Ύψιστος ή Μέγας ο Θεός, πιστεύω και ομολογώ ότι ο θεός είναι ένας και μοναδικός και ότι ο τελευταίος προφήτης αυτού είναι ο Μωάμεθ. Είναι ώρα προσευχής ελάτε να προσευχηθείτε κ.λ.π.». Σε όλο τον κόσμο όπου ζουν μουσουλμάνοι το κάλεσμα είναι το ίδιο. Πέντε φορές την ημέρα γίνεται η προσευχή σε κάθε τζαμί. Η πρωινή πριν την ανατολή του ηλίου, η μεσημεριανή όταν ο ήλιος είναι κατακόρυφος, η απογευματινή στις 3 ή 4 μ.μ. περίπου ανάλογα με την εποχή, η βραδινή ύστερα από την δύση του ηλίου και τελευταία η εσπερινή μετά από 1 ½ ώρα από την βραδινή προσευχή. Το δε κάλεσμα από μιναρέ κρατά δύο λεπτά της ώρας περίπου. Κάθε προσευχή κρατά ένα τέταρτο της ώρας ή το πολύ είκοσι λεπτά. Πριν ξεκινήσει η ομαδική προσευχή ο συλλειτουργός του ιμάμη, ο οποίος λέγεται μουεζίνης, ψέλνοντας με τις φράσεις του καλέσματος, δίνει το παράγγελμα για να συνταχθούν οι γραμμές των πιστών και μέσα σε δέκα περίπου δευτερόλεπτα συντάσσονται. Αυτοί που δεν έχουν προλάβει την ομαδική προσευχή για λόγους δικούς τους, μπορούν μεμονωμένα πλέον να έρθουν στο τζαμί και μεμονωμένα να προσευχηθούν κάνοντας την ίδια προσευχή και παίρνοντας τις ίδιες στάσεις, όπως θα έκαναν στην ομαδική προσευχή.
Για να αρχίσουμε την προσευχή αφού, είμαστε σε όρθια στάση, λέμε από μέσα μας και χωρίς να ακούσει ο διπλανός μας: «Προτίθεμαι με ειλικρινή καρδιά μου να προσφέρω στο Θεό την προσευχή μου αυτή, δύο ή τέσσερες ρεκαάτ (πρωϊνή ή όποια είναι αυτή από τις πέντε καθορισμένες προσευχές) καθώς είμαι στραμμένος προς την Μέκκα» και εν συνεχεία λέγοντας την φράση «Αλλάχου Έκμπερ» σηκώνουμε τα χέρια μας με ανοικτές τις παλάμες μέχρι τα αυτιά, και ήδη ξεκινήσαμε την προσευχή και μετά τοποθετούμε το δεξί χέρι πάνω στο αριστερό και πάνω στη κοιλιακή μας χώρα Απ΄ αυτή τη στιγμή και ύστερα προσηλωνόμαστε στην προσευχή μας. Και ένας να έρθει να μας μιλήσει, δεν του απαντάμε. Ξεκινάμε με το εναρκτήριο κεφάλαιο του Κορανίου, με τον Σούρα Αλ – Φάτιχα. Μετά από αυτό διαβάζουμε άλλο ένα ή δύο στίχους από το Κοράνιο ή ένα μικρό σε μέγεθος κεφάλαιο από τα κεφάλαια που βρίσκονται στις τελευταίες σελίδες του Κορανίου, μετά σκύβουμε ώστε η πλάτη μας, να σχηματίζει όρθια γωνία και βάζοντας τα χέρια μας πάνω στα γόνατα, όπου παραμένουμε σ’ αυτή τη στάση 5-10 δευτερόλεπτα και λέμε τρεις φορές την φράση «Δοξάζω και υμνώ Τον Ύψιστο Θεό». Μετά με την φράση «Ο Θεός ακούει όποιος Τον δοξάζει και Τον ευχαριστεί» επανερχόμαστε στην όρθια στάση και με τα χέρια μας στα πλάγια και μετά από την μικρή παύση λέγοντας πάλι «Αλλάχου Έκμπερ», πίπτουμε πάνω στα γόνατα μας και βάζουμε το μέτωπό μας κατά γης στο χαλί όπου παραμένοντας 5-10 δευτερόλεπτα περίπου, λέμε τρεις φορές « Υμνώ την αγιότητα Του Ύψιστου Κυρίου», Μετά σηκώνουμε το κεφάλι και το κορμό μας και παραμένοντας γονυκλινής βάζουμε τα χέρια πάνω των μηρών για μικρή παύση και μετά για δεύτερη φορά πάλι βάζουμε το μέτωπό μας κάτω για να επαναλαμβάνουμε τρεις φορές τις ίδιες φράσεις. Με αυτό το τρόπο ολοκληρώνεται ο κύκλος των κινήσεών μας της προσευχής που λέγεται ρεκαάτ. Μετά σηκωνόμαστε όρθια για δεύτερο ρεκαάτ ή στο τέλος καθόμαστε και γυρίζουμε το κεφάλι μας από μια φορά δεξιά και αριστερά αφού έχουμε συμπληρώσει τα καθορισμένα ρεκαάτ. Και η πέντε προσευχές της ημέρας αποτελούνται από το διαφορετικό αριθμό ρεκαάτ. Αυτό σημαίνει ότι η προσευχή δεν αφορά μόνο την πνευματική μας ανάταση, αλλά και την σωματική μας άσκηση. Η προσευχή για μας, δεν σημαίνει να παρακολουθούμε σε όρθια στάση κάποιους που μεγαλοφώνως διαβάζουν ή ψέλνουν. Για τους μουσουλμάνους η προσευχή είναι συμμετοχή σε όλα. Ο ηγέτης της ομαδικής προσευχής που βρίσκεται μπροστά μας, ηγείται μόνο της προσευχής για να δώσει το παράγγελμα για τις στάσεις των εναλλακτικών κινήσεων. Όταν λέει «Αλλάχου Έκμπερ», μας δίνει το παράγγελμα να αλλάξουμε θέση. Αυτές οι φράσεις και αποσπάσματα από το Κοράνιο, σε όλο το Ισλαμικό κόσμο, άσχετα αν μιλάμε αλβανικά, τουρκικά, αραβικά, περσικά ή στην Αφρική ή στην Ινδονησία σε κάθε στάση της προσευχής τα λέμε στην πρωτότυπη μορφή, έτσι όπως μας τα έχει αφήσει ο προφήτης μας Μουχάμμεντ (Μωάμεθ). Όλοι οι μουσουλμάνοι προσεύχονται με τον ίδιο τρόπο. Αν φανταστείτε ότι οι μουσουλμάνοι που έχουν το θρησκευτικό τους συναίσθημα αναπτυγμένο, και το τηρούν αυτό αυστηρά, πέντε φορές την ημέρα, είτε συμμετέχοντας ομαδικά στο τζαμί είτε μεμονωμένα όπου βρίσκονται, ασυνείδητα γυμνάζονται. Άρα ο Θεός που μας έπλασε, μας έδωσε και κάποιες οδηγίες ώστε όχι μόνο να τον δοξάζουμε για να έχουμε πνευματική ανάταση, αλλά να γίνουμε και καλοί άνθρωποι με αξίες και αρχές, να γυμναζόμαστε κιόλας. Αρκεί να τηρούμε τις οδηγίες του Θεού».
Μιχράπ
«Είναι ειδικός χώρος που βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του κάθε τζαμιού που επιδεικνύει την κατεύθυνση της Κάαβα της Μέκκας. Οι Μουσουλμάνοι πιστεύουμε στην Παλαιά και στην Καινή Διαθήκη σε πολλά σημεία. Όπως περιγράφεται και στο Κοράνι η ιστορία της μητέρας του Ιησού Χριστού, ο Ζαχαρίας είχε αφιερώσει τη Μαρία στο ναό, ό,τι συμβόλιζε την εποχή εκείνη ο ναός. Ο Ζαχαρίας στο μπροστινό μέρος του ναού κατασκεύασε ειδικό χώρο όπου ζούσε η Μαρία και όταν ερχόταν να της επισκεφθεί ο θείος της και ήθελε να της πάει φαγητό, έβλεπε ότι κάποιοι άλλοι της είχαν πάει. Στην ερώτηση ποιος της έφερε φαγητό, αυτή του απαντούσε «… είναι μια ευεργεσία εκ μέρους Θεού και Εκείνος τρέφει άφθονα όσους θέλει…». Η σχετική επιγραφή λοιπόν επάνω από το μιχράμπ, γράφει αυτό τον ιερό χώρο όπου ο Ζαχαρίας έχει αφιερώσει την Μαρία και επιβεβαιώνει την ιερότητα του μπροστινού χώρου των ναών. Εκεί υπάρχει ίσως μία ομοιότητα. Δεν είναι όμως παρόμοιος χώρος όπως υπάρχει στη χριστιανική θρησκεία που επιτρέπεται μόνο για τους θρησκευτικούς λειτουργούς. Εδώ δεν υπάρχει παρόμοια ιερότητα, απλά δείχνει την κατεύθυνση προς τη Μέκκα».
Μινμπέρ ( Άμβωνας)
«Κάθε Παρασκευή, όπως οι Χριστιανοί έχουν την Κυριακή, είναι ιερή μέρα των μουσουλμάνων. Είναι το μέρος που βρίσκεται στην δεξιά πλευρά του Μιχράμπ σε κάθε τζαμί, όπου στο ενδιάμεσο της μεσημεριανής προσευχής ο Χατίπης (ο ιεροκήρυκας) ανεβαίνει και κάνει το κήρυγμα της εβδομάδας για 10-15 λεπτά ή κατά την πρώτη μέρα του Μπαϊραμιού. Το κήρυγμα περιλαμβάνει ανάλυση κάποιων χωρίων από το Κοράνι ή ενός επίκαιρου θέματος που έχει σχέση με το Ισλάμ. Και επειδή το Κοράνι είναι στην αραβική γλώσσα κάνει επεξήγηση στη γλώσσα των πιστών».
Κουρσού ( Καθέδρα)
«Κάθε Παρασκευή αλλά και συνήθως στο μήνα του Ραμαζανιού κατά την ώρα της μεσημειανής προσευχής, οι πιστοί έρχονται μισή ώρα πριν αναγγελθεί η ώρα της προσευχής. Ο ιεροκήρυκας κάνει από εκεί την ανάλυση του Κορανίου και της ιεράς παράδοσης (λογιών του Προφήτου Μουχάμμεντ), για να γνωρίζουν θρησκευτικά θέματα. Κουρσί αραβικά σημαίνει καθέδρα, έδρα και βήμα που συνήθως βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του Μιχράμπ σε κάθε τζαμί».
Τεσμπίχ ( Κομπολόγια )
«Όπως σε κάθε μοναστήρι υπάρχουν τα κομποσκοίνια έτσι και εδώ υπάρχουν τα κομπολόγια, τα οποία έχουν 99 χάνδρες, γιατί 99 είναι και τα επίθετα που προσδιορίζουν τις ιδιότητες του θεού. Το Κοράνι λέει να υμνούμε το θεό. Ενώ ο προφήτης μας Μουχάμμεντ λέει: « Να υμνείτε τον Θεό με τα 99 ωραιότατα ονόματα και με αυτές τις έννοιες ».Το πρώτο όνομα αυτού, όπως στον χριστιανικό κόσμο είναι Θεός, είναι το πρώτο όνομα Αλλάχ που σημαίνει Θεός. Μετά σύμφωνα με τα χωρία του Κορανίου είναι το Rahman, Rahim, που σημαίνει οικτίρμονας, πολυέλαιος, πανάγαθος, παντοδύναμος, δίκαιος, κάποιες ιδιότητες που αρμόζουν στο θεό, που όλα περιγράφονται στο Κοράνι και είναι 99. Εμείς με αυτές τις 99 έννοιες δοξάζουμε και υμνούμε το δημιουργό μας. Σε αυτές τις έννοιες αντιστοιχούν και οι 99 χάνδρες. Ο πιστός όταν τελειώνει την προσευχή του, παίρνει ένα κομπολόι και δοξάζει τον Θεό κάνοντας ευλαβή επανάληψη με κάποιο όνομα. Όταν δεν βρίσκει ο πιστός κομπολόι δίπλα του, μετρά με τα δάχτυλά του, διότι όπως βλέπετε, έχουμε τρεις εγκοπές στα δάχτυλά μας και το επαναλαμβάνουμε μέχρι να φτάσουμε τον αριθμό 99».
Επιγραφές
«Σε κάθε τζαμί, για καλλωπισμό των τοίχων, υπάρχουν κάποιες επιγραφές. Δεν είναι υποχρεωτικό να βάλουμε τις ίδιες επιγραφές, τα ίδια χωρία από το Κοράνι. Σε πολλά τζαμιά υπάρχουν παρόμοια αραβουργήματα. Σε αυτό το τζαμί, στον τρούλο επάνω είναι γραμμένο ένα εδάφιο από το Ιερό μας Κοράνιο και στα πλαϊνά μέρη υπάρχουν τα ονόματα των πρώτων χαλίφηδων που ήρθαν μετά τον προφήτη μας Μουχάμμεντ, όπως Αμπού Μπέκρ, Ομέρ, Οσμάν, Αλή, Χασάν και Χουσεϊν. Επίσης σε τούτο το τζαμί παρατηρούμε τα εδάφια του πρώτου Σούρα του Κορανίου το Fatiha (Έναρξη).
Ακολουθεί το διάβασμα στα Αραβικά των επιγραφών : (Μπισμιλλάχιρραχμάνιρραχήμ) Αν επιχειρήσουμε να τα αποδώσουμε στα ελληνικά τις επιγραφές που σημαίνουν: «Αρχίζω με το όνομα του πολυελέου και φιλεύσπλαχνου Θεού» . ( Ελχάμντου λιλλάχι Ραμπμπελ Άλεμιν ) «Δόξα τω Θεώ των κόσμων» Όπως βλέπετε μιλά στον πληθυντικό γιατί μπορεί ζωή να υπάρχει και στους άλλους πλανήτες. Μετά συνεχίζει : (ακολουθεί πάλι το διάβασμα στα αραβικά: (Ερραχμάν Ερ Ραχίμ ) και σημαίνουν: «Είσαι οικτίρμονας και πολυέλεος». (Μάλικι γιέβμ Εδδίν) «Είσαι Δεσπότης στην ημέρα της κρίσεως». (Ιγιάκε νάαμπουντου βε ιγιάκε νεσταήν) «Σε σένα προσευχόμαστε και ό,τι ζητάμε από εσένα ζητάμε». ( Ιχντινά Ες σιράτ ελ Μουστακίμ) «Καθοδήγησέ μας στο δρόμο της αλήθειας» (Σιράταλλεζίνε εν άμτε αλεϊχιμ γκάϊριλ μαγκντούμπι αλεϊχιμ βε λεντάλλιν) «στο δρόμο ευεργετηθέντων από Σένα και όχι στο δρόμο εκείνων που υπέπεσαν στην οργή σου Σου και αυτών που έχουν χάσει τον προσανατολισμό τους, στο δρόμο των πεπλανημένων».
Χαλιά
«Τα χαλιά έχουν στρωθεί για την καθαριότητα του χώρου. Σε κάποιες ζεστές αραβικές χώρες αντί των χαλιών υπάρχουν ψάθες ή και μοκέττες. Αυτήν την καθαριότητα πρέπει να τη διατηρούμε πάντα γιατί, όπως είδατε, αφήνουμε τα παπούτσια μας στην είσοδο, αριστερά ή δεξιά, όπου υπάρχουν ειδικά ράφια γιατί ειδικά την Παρασκευή γεμίζει και πάνω και κάτω, όπου οι πιστοί αφήνουν τα παπούτσια τους. Εάν φορούσαμε παπούτσια, ο χώρος δεν θα μπορούσε να είναι καθαρός, οπότε δεν θα μπορούσαμε να βάλουμε το μέτωπό μας, γιατί για μας τους μουσουλμάνους το μέτωπο των ανθρώπων έχει μεγάλη αξία. Πολλές φορές μεταφορικά λέμε έχω την συνείδησή μου καθαρή, έχω το μέτωπό μου καθαρό. Εμείς οι μουσουλμάνοι πιστεύουμε ότι το πιο άξιο μέρος του σώματος είναι το κεφάλι και του κεφαλιού το μέτωπο. Γι΄ αυτό όταν κάνουμε Σετζντέ στη προσευχή σε κατάσταση βαθειάς προσκύνησης και μετάνοιας, βάζουμε το μέτωπό μας στο χαλί και σε αυτή τη θέση μένουμε 5 με 10 δευτερόλεπτα, όπου δοξάζουμε και υμνούμε τον Θεό».
Η θέση των γυναικών στη λατρεία
«Όταν γίνεται ομαδική προσευχή στο τζαμί, οι γυναίκες δεν έρχονται διότι δεν υποχρεώνονται. Μπορούν να έρθουν, επιτρέπεται, αλλά προαιρετικά, στην ομαδική προσευχή και πρέπει να είναι σε ιδιαίτερο χώρο. Οι γυναίκες μπαίνουν από διαφορετική είσοδο γιατί σε μας προσευχή σημαίνει ότι, κατά την διάρκειά της, εμείς δεν έχουμε σχέση με τα επίγεια. Για την πνευματική μας κάθαρση, πρέπει να έχουμε καθαρή σκέψη. Στον ιερό αυτό χώρο που βρισκόμαστε τώρα, ο νους μας δεν πρέπει να τρέχει σε άλλα πράγματα κατά την διάρκεια της προσευχής. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Ο Θεός έπλασε τον άνθρωπο και ό,τι άλλο, όλα είναι συν και πλην, ο ένας τραβά τον άλλο. Όταν πρόκειται για τη σχέση ανδρός και γυναικός, πάντα υπάρχει το συν και το πλην. Μπορεί η σκέψη να διαφύγει κατά την διάρκεια της προσευχής. Δεν επιτρέπεται στο Ισλάμ οι γυναίκες και οι άνδρες από κοινού συγχρόνως στο ίδιο χώρο να κάνουν προσευχή τους, γιατί δεν μπορεί να υπάρξει 100% η προσήλωση που απαιτεί η προσευχή. Η προσευχή είναι στιγμή έκστασης, αφοσίωσης, συλλογισμού και επικοινωνίας με το Θεό. Μπορεί για κάποιους λόγους να αφαιρεθεί ο άνθρωπος, άλλωστε και οι στάσεις της προσευχής δεν επιτρέπουν την παρουσία γυναικών. Ο διάβολος, ο πειρασμός πάντα υπάρχει σε κάθε άνθρωπο».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
