Χρημα και συντονισμος: τα «οπλα» που λειπουν για την καταπολεμηση τους

Η μέρα φεύγει, τα κουνούπια έρχονται, οι άνθρωποι κρύβονται…

Το 2000, πριν την έναρξη του έργου καταπολέμησης κουνουπιών στο νομό Καβάλας, καταγράφηκαν στην πεδιάδα Χρυσούπολης έως και 200 τσιμπήματα στο τέταρτο της ώρας κατά τη δύση του ηλίου…

Το στατιστικό στοιχείο φαντάζει τρομακτικό. Δεν κάνει όμως, τίποτε περισσότερο από το να αποτυπώνει την πραγματικότητα που είναι απείρως χειρότερη για τους κατοίκους, τους επισκέπτες και τους τουρίστες των παραλιακών περιοχών… Η ανελέητη επίθεση που εξαπολύεται από σύννεφα κουνουπιών τα οποία εφορμούν σε κάθε ζωντανό οργανισμό που θα τύχει να βρεθεί στο πέρασμά τους την ώρα του λυκόφωτος, έχει κάνει πολύν κόσμο να «κοσκινίζει» με σκεπτικισμό τις υποσχέσεις για αξέχαστες «διακοπές» που «κρύβουν» οι ωραιότατες φωτογραφίες της φυσικής καλλονής στα διαφημιστικά φυλλάδια των διαφόρων τοπικών φορέων…

Το ερώτημα είναι, γιατί, ενώ τα τελευταία χρόνια, έχουν εφαρμοστεί προγράμματα καταπολέμησης των ενοχλητικών και επικίνδυνων αυτών εντόμων στις παράκτιες περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης και συνεχίζουν να εφαρμόζονται από τις Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις, το πρόβλημα των κουνουπιών όχι μόνο δεν εμφανίζει ελάττωση αλλά αντιθέτως οξύνεται χρόνο με το χρόνο…

Σ’ αυτό, επιχειρεί να απαντήσει η Διευρυμένη ΝΑ Δράμας – Καβάλας – Ξάνθης (ΔραΚαΞα) που με έγγραφό της προς τον Υπουργό Μακεδονίας – Θράκης, τον Γ.Γ. Περιφέρειας ΑΜΘ και τον Πρόεδρο της Ένωσης Νομαρχιακών Αυτοδιοικήσεων Ελλάδος (ΕΝΑΕ), περιγράφει την τραγικότητα της υφιστάμενης κατάστασης, επισημαίνει την αναποτελεσματικότητα των μέχρι τούδε τοπικής εμβέλειας μέτρων που λαμβάνονται εντοπίζοντας τις αιτίες και προτείνει το δέον γενέσθαι. Το θέμα αναμένεται να συζητηθεί στο ΔΣ της ΕΝΑΕ που συνεδριάζει – εξ αναβολής – σήμερα στην Αθήνα, και στόχος είναι να υιοθετηθεί ως ένα από τα κυρίαρχα, για προώθηση στην κεντρική διοίκηση και επίλυση, ζητήματα της περιφέρειας και δη της Βορείου Ελλάδος που λειτουργούν ανασχετικά στην τουριστική ανάπτυξή της.

Το οικονομικό και το οργανωτικό, σύμφωνα με την Διευρυμένη ΔραΚαΞα, συνιστούν τα δύο σημεία όπου πάσχει η «επιχείρηση» καταπολέμησης των κουνουπιών: αναφέρεται συγκεκριμένα στο κείμενο, «πολλά από τα προβλήματα που παρατηρήθηκαν σε διοικητικό, οργανωτικό, επιστημονικό και επιχειρησιακό επίπεδο κατά την εφαρμογή των έργων καταπολέμησης, αντιμετωπίζονται πλέον με πλήρη επιτυχία. Το σημαντικότερο όμως πρόβλημα σήμερα είναι η μη ένταξη των έργων σε μόνιμες και σταθερές χρηματοδοτήσεις, από δεδομένες πηγές και κωδικούς, πράγμα που οδηγεί σε σημαντικές καθυστερήσεις και σε μειωμένη διάρκεια εκτέλεσης έργων που συνεπάγεται αυξημένη συνολική δαπάνη και αμφίβολα αποτελέσματα. Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι η έλλειψη συντονισμού στην εκ των πραγμάτων επιβεβλημένη κοινή αντιμετώπιση εστιών αναπαραγωγής κουνουπιών που επηρεάζουν ευρύτερες περιοχές. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση είναι αυτή των εκτεταμένων επιφανειών του υγροτοπικού συστήματος της λίμνης Βιστονίδας, που επηρεάζουν ένα μεγάλο μέρος της παραλιακής ζώνης τόσο του Νομού Ξάνθης όσο και του Νομού Ροδόπης».

Στις προτάσεις της Διευρυμένης είναι, η θεσμοθέτηση ειδικού πόρου και η σύναψη διακρατικής συμφωνίας για την ιδιαίτερη περίπτωση του Έβρου: «Η μεγάλη σπουδαιότητα των έργων καταπολέμησης κουνουπιών καθιστούν επιτακτική πλέον την διαμόρφωση ενός σταθερού χρηματοδοτικού πλαισίου. Οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις και οι εμπλεκόμενοι Δήμοι στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, μπορούν να υποστηρίξουν ενεργά τα εν λόγω έργα μέχρι και 40% της συνολικής δαπάνης με θεσμοθέτηση και επιβολή ειδικού πόρου καταπολέμησης κουνουπιών.

Ειδική περίπτωση αποτελεί η παραμεθόριος περιοχή Ελλάδας-Τουρκίας. Οι ορυζώνες που βρίσκονται από την πλευρά της Τουρκίας και έχουν συνολική επιφάνεια περίπου 200.000 στρεμμάτων, αποτελούν μια σημαντική πηγή παραγωγής κουνουπιών για το νομό Έβρου, σε μία ζώνη πλάτους 20-30 χιλιομέτρων από τον ποταμό Έβρο. Το πρόβλημα αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με τη σύναψη ειδικής διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας-Τουρκίας και με την εξεύρεση της κατάλληλης χρηματοδότησης».

Σύμφωνα με στοιχεία που προκύπτουν από τη μελέτη «Οργάνωση Καταπολέμησης Κουνουπιών στην Παράκτια Ζώνη της Β.Ελλάδας» (Οικοανάπτυξη, Νοέμβριος 1999), το κόστος για το έργο αυτό ανέρχεται στα 1,7 εκατομμύρια ευρά συνολικά:

«Με βάση την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την εκτέλεση των έργων καταπολέμησης και με βάση τη κατανομή των ορυζώνων και των υγροτοπικών συστημάτων της χώρας, εκτιμάται ότι ο συνολικός προϋπολογισμός για την καταπολέμηση σε εθνικό επίπεδο προσεγγίζει τα 10.000.000 Ευρώ. Το κόστος εκτέλεσης των έργων καταπολέμησης κουνουπιών για την παράκτια ζώνη της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αντιπροσωπεύει το 17% του συνολικού κόστους καταπολέμησης σε εθνικό επίπεδο».

Στο αιτιολογικό της πρότασης, η Διευρυμένη ΔραΚαΞα υποστηρίζει ότι επιβάλλεται και η Ελλάδα όπως άλλες μεσογειακές χώρες της Ευρώπης, να εκπονήσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών στο πλαίσιο μιας στρατηγικής που θα αφορά την ποιότητα ζωής, την προστασία της δημόσιας υγείας και την οικονομική ανάπτυξη:

«Το πρόβλημα των κουνουπιών στην Ευρώπη εντοπίζεται σε όλη την παράκτια ζώνη της Μεσογείου. Στην Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία η λύση του προβλήματος αυτού θεωρείται προαπαιτούμενο για την οικονομική ανάπτυξη μιας περιοχής. Στις χώρες αυτές υπάρχουν εδώ και αρκετά χρόνια σταθεροί κρατικοί πόροι για την καταπολέμηση των κουνουπιών.

Στην Ελλάδα, μετά το τέλος του ανθελονοσιακού αγώνα (τέλη δεκαετίας ΄60), η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια καταπολέμησης κουνουπιών πραγματοποιήθηκε το 1997 στους ορυζώνες του Νομού Θεσσαλονίκης (το μεγαλύτερο πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών στην Ευρώπη), και έκτοτε προγράμματα μεγάλης κλίμακας υλοποιούνται σε περίπου 10 Νομούς της Βόρειας Ελλάδας. Το πρόβλημα στη Β.Ελλάδα είναι ιδιαίτερα έντονο, διότι εδώ βρίσκεται το 90% των ορυζώνων και το 70% των υγροτοπικών συστημάτων της χώρας, τα κατ’ εξοχήν δηλαδή υδατικά συστήματα παραγωγής κουνουπιών», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην πρόταση και υπογραμμίζεται με έμφαση η παράμετρος της δημόσιας υγείας στη χώρα μας η οποία εμμέσως προστατεύεται από την πολιτική που εφαρμόζουν τα άλλα μεσογειακά κράτη της Ευρώπης: «Η ελονοσία σήμερα δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για τη χώρα μας, αλλά κάθε χρόνο έχουμε 30-50 εισαγόμενα κρούσματα, ενώ στην Τουρκία έχουμε δεκάδες χιλιάδες κρούσματα κάθε χρόνο. Το 2002 στις ΗΠΑ σημειώθηκαν 200 θάνατοι από εγκεφαλίτιδα (ιός του Δυτικού Νείλου), ασθένεια που προκάλεσε 50 θανάτους το 1996 στο Βουκουρέστι. Τα προγράμματα που εφαρμόζονται αυτή τη στιγμή στη μεσογειακή παραλιακή ζώνη της Γαλλίας, Ισπανίας, Ιταλίας και Β. Ελλάδας αποτελούν μία σημαντική ασπίδα προστασίας για όλη την Ευρώπη».

Μαρία Β. Μπόντη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.