Τι θα θυμαμαι τι θελω να ξεχασω…

Μετά από ένα εξάμηνο παραμονής στο πηδάλιο της ευρωπαϊκής πορείας, η ελληνική προεδρία ολοκλήρωσε τη θητεία της και έφτασε στο τέλος κατακτώντας το τέλος της. Με την εβδομαδιαία στήλη μας «Το Καλεντάρι της Ελληνικής Προεδρίας» ταξιδέψαμε κι εμείς στην πορεία της, παρακολουθήσαμε το έργο της και βγάλαμε τα συμπεράσματά μας.

Κατά κοινή παραδοχή, η ελληνική προεδρία θεωρήθηκε και θεωρείται μια επιτυχημένη προεδρία. Όμως τι συντελεί σε αυτό; Σίγουρα η επιτυχία της είναι αδιαμφισβήτητη. Επιτέλεσε με σοβαρότητα και συνέπεια το έργο της, πέτυχε εν γένει τους στόχους της.

Καταρχάς, η Ελληνική Προεδρία πέρασε μέσα από συμπληγάδες πέτρες με επιτυχία. Ο πόλεμος στο Ιράκ και το χάσμα της δύσης σε ηπειρωτικό και αγγλοαμερικανικό μέτωπο ήταν ένα γεγονός που δυσχέρανε το ρόλο του προεδρεύοντος της Ε.Ε. Όμως τα προβλήματα και οι δυσχέρειες ξεπεράστηκαν. Ίσως να οφείλεται στο ότι μόνο μια μικρή και μετριοπαθής χώρα θα μπορούσε να επιτελέσει το έργο του μεσολαβητή μεταξύ των αντιπαρατιθέμενων δυνάμεων και να γεφυρώσει το χάσμα ανάμεσά τους.

Από την άλλη μεριά, η υπογραφή της συνθήκης προσχώρησης στη σκιά του Αττάλου και η ολοκλήρωση της ένταξης των 10 υποψήφιων κρατών – μελών – ανάμεσά τους και η Κύπρος –, ήταν ένα συν στο παιχνίδι των εντυπώσεων, καθώς ουσιαστικά με μια υπογραφή ανατράπηκε η επιτυχημένη «εξωτερική πολιτική» των γειτόνων μας στο κυπριακό μετά την εισβολή του Αττίλα.

Επιπρόσθετα, πέρα από τα διαδικαστικά ζητήματα που ανακύπτουν σε κάθε προεδρία της Ε.Ε., η ελληνική πέτυχε την ευνοϊκή μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ), γι’ αυτήν και τα ελληνικά προϊόντα και παράλληλα μετέφερε στην ευρωπαϊκή κονίστρα το μείζον πρόβλημα της λαθρομετανάστευσης που διαρρήγνυε τα σύνορά μας.

Μπορεί η αρχή να είναι το ήμισυ του παντός αλλά το τέλος και οι τελικές πράξεις είναι αυτό που καθορίζει και προσδιορίζει ένα έργο, είναι αυτό που σου μένει. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η σύνοδος κορυφής είχε μια εξέχουσα θέση και σημασία στην πορεία της προεδρίας. Στη σύνοδο κορυφής της Θεσσαλονίκης – όπως έμεινε στην ιστορία – οι ευρωπαίοι ηγέτες συνόψισαν το έργο που επιτελέσθηκε όλη αυτή την περίοδο και έκαναν τα νέα βήματα για το μέλλον της Ένωσης. Κατά κοινή παραδοχή, στη σύνοδο αυτή έλειψαν τα καυτά ζητήματα που θα ανέβαζαν τους τόνους και θα δημιουργούσαν ρήξεις και συγκρούσεις, καθώς πρώτον η διεύρυνση αποφασίστηκε στην προηγούμενη προεδρία της Δανίας, στη σύνοδο της Κοπεγχάγης και δεύτερον η μεταρρύθμιση της Ένωσης, με το λεγόμενο Σύνταγμα, θα αποφασιστεί στη διακυβερνητική που θα αρχίσει τον Οκτώβρη στην Ιταλία.

Όμως η σύνοδος αυτή θα είναι ένα σημείο αναφοράς για τις επόμενες, καθώς εκεί έλαβαν χώρα δύο γεγονότα που προοικονομούν το γίγνεσθαι της ένωσης. Από τη μια μεριά, η διάσκεψη των Δυτικών Βαλκανίων με την προεδρία της Ε.Ε. για τις μελλοντικές σχέσεις τους, είχε ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο πρόεδρος της ευρωπαϊκής επιτροπής, Ρομάνο Πρόντι «οι χώρες αυτές είναι το κομμάτι του παζλ που λείπει από την Ε.Ε.

Από την άλλη μεριά, πολύς λόγος έγινε για την παρουσίαση του Συντάγματος, όπως ειπώθηκε, το αποτέλεσμα της ευρωπαϊκής συνθήκης θα τολμούσα να πω εγώ, μεταφράζοντας επακριβώς τον αγγλικό όρο «European Convention”.

Πολλοί το βάφτισαν ευρω – σύνταγμα. Ίσως να βιάστηκαν λιγάκι. Καταρχάς θετικό είναι ότι οι ευρωπαίοι ηγέτες το δέχτηκαν ως βάση διαπραγμάτευσης και όχι ως μια καλή αρχή ή ως ένα καλό πλαίσιο, έννοιες πιο γενικές και αόριστες. Όμως αναρωτιέμαι τι καινούριο έχει να μας προσφέρει ουσιαστικά αυτή η σύνθεση ιδεών, όπως τη χαρακτήρισε ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Συνέλευσης, καθώς προεδρία εκ περιτροπής είχαμε, πιθανότατο πρόεδρο αιρετό θα έχουμε (άρθρο 1-21), ύπατο αρμοστή για τις εξωτερικές υποθέσεις είχαμε, υπουργό Εξωτερικών της Ένωσης θα έχουμε (άρθρο 1-27), ελευθερία προσώπων και εμπορευμάτων είχαμε (Συνθ. ΕΟΚ άρθρο 3), ελευθερία προσώπων και προϊόντων επαγγέλλεται αυτή η Χάρτα (άρθρο 1-4).

Υπάρχει όμως και κάτι που μπορεί να φαίνεται εκ πρώτης ανούσιο, όμως είναι τόσο ουσιαστικό. Συγκεκριμένα, κατοχυρώνεται η ευρωπαϊκή υπηκοότητα, γιατί με απλά λόγια μπορεί να προέρχεται κάποιος από ευρωπαϊκή χώρα όμως να μην είναι ευρωπαίος πολίτης!!! Δηλαδή κατοχυρώνεται διπλή υπηκοότητα στους πολίτες των κρατών μελών, μια ευρωπαϊκή και μια εθνική. Όμως αυτό φτάνει για να μιλήσουμε για τη magna carta της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Σίγουρα το ευρωπαϊκό Σύνταγμα έχει πολύ δρόμο να διανύσει για να ταυτιστεί απόλυτα με το νομικό όρο «Σύνταγμα», καθώς υπάρχει διάσταση εννοιών μεταξύ των όρων σύνταγμα, που «συντάσσει» μια πολιτεία, και ευρωπαϊκής συνθήκης ως σύνταγμα που συντάσσει μια ένωση κρατών. Το ευρωπαϊκό σύνταγμα, το νόημα της συντεταγμένης πολιτείας θα αποκτήσει μόνο όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση γίνει ομοσπονδία πολιτειών (confederation d’ Etats) και τα κράτη μέλη γίνουν πολιτείες – μέλη με περιορισμένη διεθνή νομική προσωπικότητα και δικαιοπρακτική ικανότητα. Μόνο τότε το λεγόμενο δημοκρατικό έλλειμμα που μαστίζει τους κόλπους της Ευρωπαϊκής Διοίκησης θα εξαλειφθεί, μόνο τότε η έμμεση δημοκρατία θα μετατραπεί σε άμεση. «Μια ευρωπαϊκή δημοκρατία με δημοκρατικούς ευρωπαϊκούς θεσμούς». Αυτό θα είναι Σύνταγμα!

Κουρουτάκης Αντώνης

Αρχανιωτάκης Λεωνίδας

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.