«Φυλλο και φτερο» στα χερια της Ομαδας Εργασιας Νομου Ξανθης…

Η ομόφωνη απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου, το οποίο συνεκλήθη τη Δευτέρα 12 του μηνός με πρώτο και κύριο θέμα στην ημερήσια διάταξη την γνωμοδότηση επί του Περιφερειακού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού, έκλεισε τον πρώτο – ταραχώδη και σύντομο χρονικά – κύκλο διεργασιών και διαβουλεύσεων μεταξύ των φορέων του Νομού Ξάνθης για την συγκρότηση ενός κοινού πλαισίου επισημάνσεων και προτάσεων με αντικείμενο το Χωροταξικό Σχεδιασμό της περιοχής. Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για έναν αγώνα δρόμου που τερμάτισε «αισίως» εντός των συμπεφωνημένων προθεσμιών και «επιτυχώς» από την άποψη της διαμόρφωσης ενός κοινού μετώπου διεκδίκησης των προτάσεων που «κατεβάζει» ο Νομός Ξάνθης στο τραπέζι του διαλόγου με τους υπόλοιπους τέσσερις Νομούς της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης για την τελική μορφή που θα λάβει το Χωροταξικό Σχέδιο της Περιφέρειας.

Αυτό που εγκρίθηκε από το Νομαρχιακό Συμβούλιο, είναι η Εισήγηση της Ομάδας Εργασίας την οποία, με απόφασή του στις 8 Απριλίου, συγκρότησε προς τούτο ο Νομάρχης από τεχνοκράτες: υπηρεσιών της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης (Τμήματα Προστασίας Περιβάλλοντος και Πολεοδομικών Σχεδίων και Κανόνων της Διεύθυνσης Πολεοδομίας, Διεύθυνση Μελετών της Τεχνικής Υπηρεσίας, Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προγραμματισμού), της ΤΕΔΚ, του Επιμελητηρίου, της Αναπτυξιακής Εταιρείας και του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ Νομού Ξάνθης. Η Ομάδα Εργασίας, αφού επεξεργάστηκε το «σχέδιο κειμένου» της Περιφέρειας και λαμβάνοντας υπόψιν τις έγγραφες προτάσεις που κατατέθηκαν από τους – ελάχιστους, ομολογουμένως – τοπικούς φορείς στο πλαίσιο της διαδικασίας γνωμοδότησής τους επί του σχεδίου αυτού, συνέταξε ένα κείμενο το οποίο και παρουσίασε στο Νομαρχιακό Συμβούλιο της Δευτέρας. Η συζήτηση ήταν μακρά, με τις τοποθετήσεις της συμπολίτευσης να περιστρέφονται γύρω από την προχειρότητα του κειμένου που παρουσίασε η Περιφέρεια, και της αντιπολίτευσης γύρω από την καθυστέρηση στις διαδικασίες εμπλοκής της τοπικής κοινωνίας στο χωροταξικό σχεδιασμό, την οποία καταλόγισε στο Νομάρχη. Εν τέλει …τα εύσημα απέσπασε η Ομάδα Εργασίας με την ομοφωνία στην έγκριση της εισηγητικής της πρότασης. Επωδός της συνεδρίασης, η εκτίμηση πως θα πάρει πολύ περισσότερο χρόνο η αντίστοιχη απόφαση σε περιφερειακό επίπεδο όπου θα πρέπει να συγκεραστούν απόψεις και διεκδικήσεις τοπικού χαρακτήρα και να συγκροτήσουν μία και μόνη πρόταση για το Χωροταξικό Σχέδιο της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης.

Τα εξ αμάξης…

Η Πρόταση του Νομού Ξάνθης που από τη Δευτέρα πήρε την άγουσα για Κομοτηνή, περιέχει αρκετές δεκάδες παρατηρήσεις (σύνολο 85) επί του περιεχομένου του Περιφερειακού Πλαισίου με παραπομπές στις 348 αριθμημένες παραγράφους και πολύ συγκεκριμένες επισημάνσεις για προσθήκες, διορθώσεις ή επικαιροποίηση στοιχείων. Ο όγκος των παρατηρήσεων αυτών αλλά και τα ποιοτικά τους χαρακτηριστικά, αφενός επιβεβαιώνουν – για άλλη μια φορά – το τραγικό γεγονός της απίστευτης προχειρότητας με την οποία συντάχθηκε το κείμενο που απέστειλε η Περιφέρεια ως «Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού» ζητώντας τη γνωμοδότηση των τοπικών φορέων εντός εικοσαημέρου, αφετέρου προκαλούν ευλόγως την, εκπεφρασμένη παντί τρόπω, ανησυχία τους για το κυοφορούμενο περιφερειακό …«απαύγασμα» που υπό την πίεση του χρόνου θα εξαχθεί εκ των πραγμάτων με εμβρυουλκό…

Από το σύνολο των παρατηρήσεων, αξίζει να σταθούμε στις «γενικές», μια και είναι αυτές που εκφράζουν την πολιτική άποψη των φορέων της Ξάνθης για το ρόλο ενός Χωροταξικού Σχεδίου στην ανάπτυξη της περιφέρειας αλλά την στάση τους απέναντι στο «κατατιθέμενο» για συζήτηση:

«Ο χωροταξικός σχεδιασμός με βάση και τις προδιαγραφές του νόμου πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις στον εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο και να επιδιώκει την αξιοποίηση των δυνητικών πλεονεκτημάτων αντιμετωπίζοντας και επιλύοντας ταυτόχρονα τα κρίσιμα και χρόνια προβλήματα ανάπτυξης με παράλληλη προστασία και αποκατάσταση του περιβάλλοντος, με τη διατήρηση των οικολογικών και πολιτιστικών αποθεμάτων και προβολή, ανάδειξη και αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής. Αποτελεί δηλαδή το πλαίσιο εκείνο, που θα δρομολογήσει τις δράσεις για κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, με τη μέγιστη και βέλτιστη αξιοποίηση των φυσικών πόρων και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του χώρου μελέτης. Ο σχεδιασμός αυτός θα πρέπει να είναι βιώσιμος, υλοποιήσιμος, κυρίως κοινωνικά αποδεκτός και να απαντά στα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται με μεγάλη ταχύτητα, κυρίως λόγω της ανάπτυξης της τεχνολογίας»: μ’ αυτές τις επισημάνσεις, προλογίζεται ο …καταιγιστικός «ενδεκάλογος» που ακολουθεί εισάγοντας με τη σειρά του στα εξειδικευμένα σημεία διορθωτικών παρεμβάσεων.

Ο ενδεκάλογος…

«Το συγκεκριμένο σχέδιο παρουσιάζει βασικές ελλείψεις καταγραφής και ανάλυσης της υφιστάμενης κατάστασης. Αγνοεί τις εκπορευόμενες προοπτικές ανάπτυξης από τα συγκριτικά δεδομένα και πλεονεκτήματα της περιοχής, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο χαμηλών προοπτικών, με ουσιαστικότερη την έλλειψη του ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα και της δυναμικής εκείνης που θα συνέβαλε στην αξιοποίηση και προσαρμογή στις νέες συνθήκες του ανθρώπινου δυναμικού και στην ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής:

1. δεν αποσαφηνίζεται ο τωρινός και μελλοντικός ρόλος της Περιφέρειας σε εθνικό και διαβαλκανικό, ευρωπακό και διεθνές επίπεδο

2. δεν γίνεται αναφορά καθόλου στον Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο και η οποιαδήποτε συσχέτισή του με το εκπονούμενο Περιφερειακό. Ειδικότερα, δεν διευκρινίζεται αν διατηρείται στα πλαίσια του εθνικού χωροταξικού σχεδιασμού το μοντέλο Αθήνα (κέντρο των πάντων), Θεσσαλονίκη (κέντρο Βορείου Ελλάδος), λοιπά κέντρα (Πάτρα, Ηράκλειο, Καβάλα, κλπ) δορυφορικές πόλεις

3. δεν επισημαίνονται επαρκώς οι λόγοι της μέχρι τώρα υστέρησης της Περιφέρειας αι αναφορά καθκαι του Νομού, αναφορικά με τη διαμόρφωση ενός ελκυστικού περιβάλλοντος στους τομείς της οικονομίας, της κοινωνίας, της αξιοποίησης των συγκριτικών πλεονεκτημάτων, που επανειλημμένα έχουν επισημανθεί και έχουν θεωρηθεί ως αναπτυξιακές αφετηρίες σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο

4. είναι ελλιπής η αναφορά στο ανθρώπινο δυναμικό και δεν παρατίθενται στοιχεία της σύνθεσής του (ηλικίες, μορφωτικό επίπεδο, ειδίκευση, εισόδημα, γλώσσα, καθυστέρηση προσαρμογ΄ςη του εργατικού δυναμικού στις νέες τεχνολογίες)

5. δεν προσδιορίζεται η κοινωνική ολοκλήρωση της περιφέρειας, η οποία εκφράζει το επίπεδο ένταξης των διαφόρων κοινωνικών ομάδων

6. δεν δίδεται βαρύτητα στην ανάπτυξη της κοινωνίας της πληροφορίας και στις δυνατότητες που προκύπτουν απ’ αυτήν

7. τα όποια στοιχεία παρατίθενται είναι ελλιπή και ανεπίκαιρα και οδηγούν σε λανθασμένες εκτιμήσεις και προτεινόμενες λύσεις με μικρή προοπτική να συμβάλουν στην καταβαλλόμενη αναπτυξιακή προσπάθεια, είτε σε επίπεδο Περιφέρειας είτε σε επίπεδο Νομού

8. δεν αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερη βαρύτητα το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλο ποσοστό απασχολουμένων στον πρωτογενή τομέα που αποτελεί και την κύρια πηγή εισοδήματος γι’ αυτούς, και ειδικότερα για το Νομό Ξάνθης δεν γίνεται μνεία στη μονοκαλλιέργεια του καπνού και των επιπτώσεών της στον κοινωνικοοικονομικό ιστό

9. στο δευτερογενή τομέα δεν γίνονται σαφείς οι τρόποι, οι μέθοδοι και οι προτάσεις αντιμετώπισης των χρόνιων προβλημάτων ανταγωνιστικότητας και κόστους λειτουργίας και γενικά της διαμόρφωσης του πλαισίου εκείνου που θα συμβάλει και θα προσδώσει δυναμικές ανταγωνιστικότητας και ελκυστικότητας στο επιχειρηματικό πεδίο

10. όσον αφορά στον τριτογενή τομέα, που διαφαίνεται ότι μπορεί να αποτελέσει τη διέξοδο για τον πρωτογενή αλλά και να υποστηρίξει τον δευτερογενή, οι παρατιθέμενες θέσεις του σχεδίου δεν στοιχειοθετούνται επαρκώς, δεν διαθέτουν το στοιχείο της καινοτομίας πιλοτικών εφαρμογών και της αξιοποίησης υφιστάμενων δυνατοτήτων ώστε να του προσδώσουν την επιδιωκόμενη δυναμική

11. στο κεφάλαιο «Πρόγραμμα Δράσης» επιχειρείται σύνδεση του Χωροταξικού Σχεδίου με τα έργα τού Γ΄ΚΠΣ το οποίο και παρουσιάζεται ως πρόγραμμα δράσης. Είναι γνωστό όμως ότι οι διαδικασίες εκπόνησης του Γ΄ΚΠΣ καθώς και η επιλεξιμότητα των έργων δεν έγιναν ούτε γίνονται στη βάση του Χωροταξικού Σχεδίου αλλά σύμφωνα με το πλαίσιο κανονισμών και διατάξεων που διέπουν το ΚΠΣ. Επιπλέον, βασικά έργα, που αναφέρονται στο Σχέδιο, όπως ο κάθετος άξονας Ξάνθη – Βουλγαρία και τα έργα άρδευσης του Νομού μας, δεν χρηματοδοτούνται στο σύνολό τους από το Γ΄ΚΠΣ και επομένως, εύλογα προκύπτει το ερώτημα εάν το προτεινόμενο πρόγραμμα δράσης ανταποκρίνεται στο Χωροταξικό Σχέδιο και κυρίως κατά πόσο οι στόχοι που τέθηκαν (ανεργία, ΑΕΠ, κλπ) μπορούν να επιτευχθούν»

Από τα προηγούμενα, συνάγεται – δια της εις άτοπον απαγωγής – ότι, το τελικό Χωροταξικό Σχέδιο της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης, θα πρέπει να εμπεριέχει όλα όσα λείπουν από το υπάρχον, «περίπλοκα συντασσόμενο, πλην κενό περιεχομένου» (κατά το σχόλιο Νομαρχιακού Συμβούλου της Ξάνθης) Περιφερειακό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού, ώστε αυτό να μπορέσει να καταστεί «βασικό εργαλείο για τη θέσπιση θεμελιωδών αρχών που θα συντελέσουν στη μορφοποίηση της αναπτυξιακής ταυτότητας και οντότητας της περιοχής μελέτης»… Το αν είναι κάτι τέτοιο εφικτό, στην παρούσα φάση είναι βέβαιο ότι προβληματίζει άπαντες τους εμπλεκόμενους… Πολύ περισσότερο, ωστόσο, φαίνεται να προβληματίζει η προοπτική να συμπεριληφθούν στα «άρθρα» του τελικού Περιφερειακού Σχεδίου, ει δυνατόν στο σύνολό τους οι εξειδικευμένες προτάσεις, που ο κάθε Νομός καταθέτει, διεκδικώντας το δικό του μερίδιο στη Χωροταξία της ΑΜΘ… Η «διαπραγμάτευση» στο πλαίσιο αυτό αναμένεται σκληρή, και εν μέρει δικαιολογεί την τοποθέτηση του Προέδρου της ΤΕΔΚ Μιχάλη Στυλιανίδη που απευθυνόμενος στην «απέναντι» όχθη της νομαρχιακής αντιπολίτευσης υπό τον Παναγιώτη Σαλτούρο, τόνισε, κατά την συνεδρίαση της Δευτέρας, πως, καίριας σημασίας επί της παρούσης είναι η προσπάθεια που επιβάλλεται από κοινού και ομόθυμα να καταβληθεί, προκειμένου να κατορθώσει η Ξάνθη να «περάσει» στο σύνολό τους τις παρατηρήσεις της επί του Σχεδίου… Αντίληψη που αν απέχει – κατά ορισμένους – από το να είναι περιφερειακή, οφείλει την ύπαρξή της, αν δεν υποβάλλεται, κιόλας, από την προκλητικά πρόχειρη αντιμετώπιση της, θεωρητικά «σημαντικής», Περιφερειακής Ανάπτυξης από τους αυτουργούς – κάθε επιπέδου – του υφιστάμενου Πλαισίου Χωροταξίας ΑΜΘ…

Μαρία Β. Μπόντη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.