«Χωρο – αταξιες» διαπιστωνει η αυτοδιοικηση και εξανισταται…

Στις 10 του περασμένου μήνα οι Νομαρχίες της Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης παρέλαβαν μια «μελέτη», όπως τη χαρακτηρίζει το διαβιβαστικό της Περιφέρειας, με τον τίτλο Περιφερειακό Χωροταξικό Σχέδιο.

Αυτό είχε συνταχθεί με επίβλεψη του ΥΠΕΧΩΔΕ από «ειδικό μελετητή στον οποίο το ανέθεσε το εν λόγω Υπουργείο». Ζητούνταν, λοιπόν, από την Περιφέρεια να προβούν οι Νομάρχες σε διαβούλευση τους αρμόδιους τοπικούς φορείς (επιμελητήρια, ΟΤΑ, επιστημονικούς συλλόγους) για σχηματισμό τελικής γνώμης ολοκληρώνοντας τη σχετική διαδικασία εντός 15ημέρου και να έχουν ολοκληρώσει τη διαβούλευση με την Περιφέρεια μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου ώστε να προγραμματιστεί εν συνεχεία Περιφερειακό Συμβούλιο για τη διατύπωση της οριστικής γνώμης της Περιφέρειας. Δύο μήνες μετά, η Περιφέρεια συνεχίζει να «αναμένει στο ακουστικό της»… Η αλήθεια είναι πως το διαβιβαστικό της 10ης Φεβρουαρίου «άναψε φωτιές» στους κόλπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η οποία κινδύνευσε να περιέλθει στα πρόθυρα …νευρικής κρίσης όταν άνοιξε το επισυναπτόμενο τεύχος της εν λόγω μελέτης. Το Χωροταξικό Σχέδιο, ανέμενε, άλλωστε, από έτη πριν…

Να θυμίσουμε ότι ο προβληματισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη χωροταξία του κοινοτικού χώρου, είχε αρχίσει ήδη από το 1993 για να καταλήξει το 1997 στο κείμενο του Νοορτβέϊκ (Σχέδιο Ανάπτυξης Κοινοτικού Χώρου) το οποίο στόχευε μεταξύ άλλων στην καθοδήγηση των αρμοδίων αρχών των κρατών μελών, για χάραξη κι εκτέλεση αντίστοιχης πολιτικής. Ήταν σημαντικό. Τις πολιτικές αρχές που το διέπουν τις βρίσκουμε με όλο και μεγαλύτερη έμφαση «μπροστά μας» και είναι αυτές που προσδιορίζουν το μοντέλο ανάπτυξης της Ευρώπης: η χωροταξική ανάπτυξη μπορεί να συμβάλει με αποφασιστικό τρόπο στην επίτευξη του στόχου της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, πρωταρχικός στόχος είναι η επίτευξη αειφόρου και ισορροπημένης ανάπτυξης, κ.ο.κ.

Το να ζητείται, λοιπόν, από τους φορείς να «ξεσκονίσουν» ένα τέτοιου περιεχομένου Σχέδιο, μέσα σε τρεις εβδομάδες, θεώρησαν οι τελευταίοι, πως συνιστά κίνδυνο για το αναπτυξιακό μέλλον του τόπου τους… Από την άλλη, εν μέσω «υλοποίησης» του Γ΄ΚΠΣ, η βια της κεντρικής διοίκησης να τελειώνει με τις διαδικασίες του Χωροταξικού το συντομότερο δυνατόν, προκάλεσε την αναμενόμενη δυσφορία με συνέπεια η φημολογία «να δίνει και να παίρνει»…

Το ρεπορτάζ του «Παρατηρητή» επιχειρεί να «ξεθολώσει» το τοπίο της φημολογίας και να αντικαταστήσει τον «ψίθυρο» με πληροφορία. Έτσι, παραθέτει ακολούθως, μέρος των στοιχείων που συνέλεξε, καταγράφοντας συγχρόνως τις εξής διαπιστώσεις που προέκυψαν κατά τη διάρκεια της έρευνας:

• για τη σοβαρή καθυστέρηση στην υλοποίηση του Γ΄ ΚΠΣ ευθύνεται το ελληνικό κράτος που δεν προώθησε εγκαίρως το Χωροταξικό Σχέδιο (το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο μόλις πρόσφατα πέρασε από Υπουργικό Συμβούλιο και αναμένεται να πάρει την έγκριση της Βουλής για να υπάρξει πρόοδος και στο Γ΄ΚΠΣ)

• παρόλο που οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θεωρούν εκ των ων ουκ άνευ την εμπλοκή τους στο Χωροταξικό Σχέδιο, οι παράγοντες του Υπουργείου παραπέμπουν στο σχετικό Νόμο όπου δεν προβλέπονται τέτοιου είδους συμμετοχικές διαδικασίες

• ασχέτως των ενστάσεων της Αυτοδιοίκησης για το βαθμό προχειρότητας στη σύνταξη του Χωροταξικού Σχεδίου της Περιφέρειας, δεν ισχύει το γνωστό …«ο φόβος φυλάει τα έρμα» για το αναπτυξιακό μέλλον της περιοχής, σύμφωνα πάντα με τους παράγοντες του ΥΠΕΧΩΔΕ, διότι όπως διαβεβαιώνουν, το Σχέδιο αυτό είναι γενικών κατευθύνσεων και άμα τη γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου, το Υπουργείο θα μεταβιβάσει τη συγκεκριμένη αρμοδιότητα στις Περιφέρειες, οπότε οι τοπικοί φορείς …«αναλαμβάνουν δράση» επί του Σχεδίου

• άγνοια για το θέμα – και συγκεκριμένα για την ίδια την ύπαρξη του Χωροταξικού Σχεδίου – δηλώνει τέλος, δια στόματος Φίλιππου Τσαλίδη, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί η συμμετοχή άλλων Πανεπιστημίων (Παντείου, Αιγαίου, κ.α.) στη μελέτη του Χωροταξικού όλων των βαθμίδων (εθνικού, περιφερειακών).

Μας λέει το Υπουργείο

Κάρκα Γαβριέλλα, Σύμβουλος Υφυπουργού ΠΕΧΩΔΕ για το Χωροταξικό

«Το χωροταξικό έρχεται να συμπληρώσει μακροπρόθεσμα τις επιλογές του Γ΄ ΚΠΣ. Παίρνει δηλαδή υπόψιν του τα σχέδια και τα προγράμματα που έχουν ήδη γίνει. Έπειτα ο Νόμος προβλέπει ότι μπορεί να αναθεωρείται σε δύο χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι το Χωροταξικό Σχέδιο είναι μία πρώτη προσέγγιση και υπάρχει ένα σχήμα που θα γίνει – δεν έχει βγει ακόμη η υπουργική απόφαση – το οποίο θα αξιολογήσει την πορεία των προτάσεων και θα μπορέσει σε δύο χρόνια να τροποποιηθεί κατά κάποιο τρόπο το Σχέδιο εάν τυχόν παρατηρηθούν αποκλίσεις από την επιθυμητή ανάπτυξη»

Αυτή η τροποποίηση θα γίνει από τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς που τις εκπροσωπούν;

«Θα κριθεί αυτό… Δεν ξέρουμε ακόμα. Πάντως οι συμμετοχικές διαδικασίες υπάρχουν. Θα συζητηθεί το Σχέδιο. Δε θα ψηφιστεί προτού γίνει Περιφερειακό Συμβούλιο!»

Από το 1999 που ψηφίστηκε ο σχετικός Νόμος μέχρι σήμερα που συζητείται το Σχέδιο, μεσολάβησαν διαδικασίες συμμετοχικές για τη σύνταξή του; Είχε λόγο η Αυτοδιοίκηση σ’ αυτές;

«Δεν αφορά την Αυτοδιοίκηση, γιατί δεν μπαίνει σε τέτοια λεπτομέρεια το Χωρικό Πλαίσιο. Αυτό δεν έχει καταλάβει η Αυτοδιοίκηση! Γι’ αυτό και συζητιέται σε επίπεδο Περιφέρειας. Δεν είναι πολεοδομική μελέτη, δεν μπαίνει στη λεπτομέρειά της, γι’ αυτό και είναι σε κλίματα 1 προς 250.000. Βάζει σε πολύ γενικές γραμμές τον τρόπο ανάπτυξης μιας Περιφέρειας. Πρόκειται για τις βασικές επιλογές. Οι Περιφέρειες είναι που γνωμοδοτούν. Εάν τώρα οι Περιφέρειες κρίνουν ότι πρέπει να καλέσουν – τη Νομαρχία σίγουρα – αλλά και κάποιους ΟΤΑ, κλπ, αυτό ανήκει στην αρμοδιότητα τους. Το ίδιο το Σχέδιο αφορά την Περιφέρεια».

Σε πρόσφατη συνέντευξή της, σε ραδιοφωνικό σταθμό της Αθήνας, η Υφυπουργός ζήτησε επανειλημμένως συγνώμη, προφανώς από τον ελληνικό λαό, για την σοβαρή καθυστέρηση που εμφάνισε το Εθνικό Χωροταξικό Σχέδιο… Πού οφείλεται αυτή η καθυστέρηση κυρία Κάρκα;

«Έγιναν πολλές διαβουλεύσεις, γι’ αυτό. Συζητήθηκε πάρα πολύ. Φυσικά, ήταν υποχρέωση της χώρας από τη δεκαετία του ’90 και έφθασε να συζητείται στη δεκαετία του 2000…»

Πόσο πιεστικά είναι τώρα τα χρονικά περιθώρια και πόσο εξαρτάται απ’ το Χωροταξικό Σχέδιο η υλοποίηση του Γ’ ΚΠΣ;

«Αυτά είναι συνυφασμένα!»

Δηλαδή, εάν δεν γίνει το Χωροταξικό, δεν μπορεί να προχωρήσει το Γ’ ΚΠΣ;

«Χωρίς να είναι έτσι σκληρά τα πράγματα όπως τα λέτε, ισχύει αυτό… Δηλαδή πραγματικά υπάρχει υποχρέωση της χώρας να έχει Χωροταξικό Σχέδιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση κρίνει αρκετά αυστηρά πλέον τη διάθεση των κονδυλίων της…»

Κυρία Κάρκα, εφόσον το γνωρίζαμε αυτό, γιατί φθάσαμε τελευταία στιγμή να κάνουμε ένα Σχέδιο που θα’ πρεπε, σύμφωνα μ’ όσα μού είπατε προηγουμένως, να προηγείται του Γ΄ ΚΠΣ;

«Ποια τελευταία στιγμή! Παράλληλα πήγαιναν αυτά τα δύο! Η χώρα μας έδωσε μάχη για να πάρει το Γ΄ ΚΠΣ! Αυτό είναι γνωστό. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πληρώνει συνέχεια… Έχει αρχίσει και βάζει φραγμούς και επειδή δεν προλαβαίναμε να τελειώσουμε τα χωροταξικά – υπάρχουν κάποιες διαδικασίες, και ούτε οι φορείς που υλοποιούν έργα ήταν έτοιμοι για ένα τέτοιο τόλμημα – υπήρξε αυτή η καθυστέρηση»

Ζαμπέλης Χρήστος, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Χωροταξίας ΥΠΕΧΩΔΕ

Ποια είναι η προθεσμία που έχετε θέσει στις Περιφέρειες να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες γνωμοδότησης επί των Χωροταξικών Σχεδίων που στείλατε;

«Έχουμε βάλει μια προθεσμία και έχει εκπνεύσει. Τι να κάνουμε! Σας περιμένουμε, κι εσάς (σ.σ.: Ανατολική Μακεδονία – Θράκη) και άλλες τρεις Περιφέρειες: Βορείου και Νοτίου Αιγαίου και Ιονίων Νήσων».

Εμείς τι θα πρέπει να περιμένουμε εφεξής; Διαδικαστικά εννοώ αλλά και ουσιαστικά.

«Περιμένουμε η Περιφέρεια να ορίσει ένα Περιφερειακό Συμβούλιο για να ‘ρθουμε να εκθέσουμε τις απόψεις μας. Το Περιφερειακό Συμβούλιο θα κάνει τις παρατηρήσεις του για να βγει εν τέλει ένα κείμενο σύνθεσης για την Υπουργική Απόφαση. Μετά τη γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου, θα υπογραφεί από την Υπουργό σχετική απόφαση και αμέσως αρχίζει η διαδικασία έκδοσης Προεδρικού Διατάγματος με το οποίο θα αποκεντρώνεται η αρμοδιότητα έγκρισης αυτών των Σχεδίων στο Γενικό Γραμματέα της Περιφέρειας. Δηλαδή, η επιθυμία της Υπουργού είναι να εγκρίνει το πρώτο και από κει και μετά οι τροποποιήσεις, αναθεωρήσεις να γίνονται από τις Περιφέρειες».

Καταλογίζεται, κύριε Ζαμπέλη, απ’ όσους έχουν διαβάσει το Χωροταξικό της Περιφέρειας, γενικολογία και ασάφεια…

«Ας διαβάσουνε το Νόμο! Το Σχέδιο δεν μπορεί να είναι πιο λεπτομερές απ’ ό,τι ο Νόμος επιβάλλει. Βάσει αυτού, το Σχέδιο κινείται σε ένα γενικό επίπεδο κατευθύνσεων. Δεν έχει χρήσεις γης, όρους δόμησης παραδείγματος χάριν. Δεν έχει χαρακτήρα κανονιστικών όρων. Δίνει κατευθύνσεις γενικά για μια στρατηγική χωροταξικής οργάνωσης, για χωροταξικό σχεδιασμό, στα όργανα της διοίκησης ουσιαστικά, και της κεντρικής και της αυτοδιοίκησης».

Θα ΄θελα να διευκρινίσετε το εξής: θα μπορούσε το Χωροταξικό Σχέδιο να προσδιορίζει και να κατονομάζει το ΧΥΤΑ π.χ. μιας Περιφέρειας;

«Το Εθνικό Σχέδιο δεν μπαίνει στη συζήτηση αν θα είναι ένας ο ΧΥΤΑ ή περισσότεροι και ούτε φυσικά λέει αν θα είναι ένας στην τάδε περιοχή για όλη την Περιφέρεια… Δεν μπαίνει σε τέτοια λεπτομέρεια.. Δίνει όμως κατεύθυνση ότι θα πρέπει σε επίπεδο Περιφέρειας να εξευρεθούν οι κατάλληλες θέσεις για ΧΥΤΑ οι οποίοι θα πρέπει να πληρούν τα κάτωθι χαρακτηριστικά. Και αναφέρει κάποια κριτήρια ενδεχομένως. Δηλαδή, όπως καταλαβαίνετε, δεν πρόκειται να λέει «θα κάνετε ΧΥΤΑ στην Ξάνθη και θα είναι ένας για όλη την Περιφέρεια»! Δε λέει τέτοιο πράγμα… Δεν πρέπει να λέει»!

Τι είδους δέσμευση, λοιπόν, μπορεί να περιέχει το Χωροταξικό Σχέδιο, για το συγκεκριμένο θέμα λόγου χάρη;

«Θα περιέχει κάποια κριτήρια για την εξεύρεση θέσεων για ΧΥΤΑ στην Περιφέρεια. Αυτό θα πρέπει να το δώσει. Αλλά όχι ότι ο ΧΥΤΑ της Περιφέρειας θα είναι στην Ξάνθη ή ότι οι ΧΥΤΑ θα είναι ένας ή δύο ή πέντε ή δέκα!»

ΚΑΛΛΙΟ ΑΡΓΑ…

Στυλιανίδης Μιχάλης, Δήμαρχος Ξάνθης και Πρόεδρος ΤΕΔΚ

«Το Σχέδιο που μας έχουν στείλει βρίσκεται στις Τεχνικές μας Υπηρεσίες για μελέτη. Και θέλω να επισημάνω ότι η μελέτη του παίρνει χρόνο. Είναι ογκώδης. Περιμένουμε λοιπόν να δούμε και την ανάλυση που θα γίνει στην Περιφέρεια ώστε να τοποθετηθούμε επ’ αυτού. Δε γίνεται – και εδώ είναι η δική μας διαφωνία – να μας ζητούν μέσα σε δέκα μέρες να γνωμοδοτήσουμε για ένα τόσο σοβαρό θέμα! Πιστεύω πως από την Περιφέρεια θα μας γίνει σχετική ενημέρωση για να δούμε κι εμείς από την πλευρά μας ποια θέση θα κρατήσουμε και τι προτάσεις βελτιωτικές θα κάνουμε. Το ότι πάντως ξεκίνησε κάτι δεν είναι κακό! Μην τα βλέπουμε όλα αρνητικά δηλαδή! Το θέμα είναι να δούμε πόσο σωστό είναι το Σχέδιο και να ενεργοποιηθούμε κι εμείς από την πλευρά μας ώστε να κάνουμε βελτιώσεις πάνω σ’ αυτό. Ένα σχέδιο είναι τέλος πάντων! Μια αρχή δηλαδή. Πιστεύω ότι δεν θα μας βάλουν θηλιά στο λαιμό!».

Παυλίδης Γιώργος, Νομάρχης Ξάνθης

Διαμηνύει: «Δεν θα δημιουργηθούν τετελεσμένα από κανένα Χωροταξικό. Καταρχήν αυτό που μας απέστειλαν για γνωμοδότηση είναι ελλιπέστατο. Είναι ένα χωροταξικό που δεν ανταποκρίνεται στις σημερινές ανάγκες. Δεν θα πω τίποτα περισσότερο αυτή τη χρονική στιγμή».

Τι προτείνει το σχέδιο(;)

Στο χάρτη – ο οποίος φιλοξενείται στην ιστοσελίδα του ΥΠΕΧΩΔΕ αλλά δεν έχει επισυναφθεί όπως ισχυρίζονται οι φορείς στο κείμενο που τους έστειλε η Περιφέρεια – φαίνεται με «αδρές πινελιές» η εικόνα της «μετασχηματισμένης» Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης από το Χωροταξικό Σχέδιο. Σύνοψη των προτάσεών του γίνεται στο υπόμνημα. Αυτές ουσιαστικά δεν διαφοροποιούνται από τις επιλογές του Γ΄ΚΠΣ για την περιοχή προκαλώντας έτσι και αρνητικά σχόλια περί της «έμπνευσης να μην κομίσει τίποτα νέο» το, από τριετίας, συντασσόμενο κείμενο. Ενδεικτικά μόνο μπορούμε να αναφερθούμε – και θα το κάνουμε παρακάτω – σε κάποιες μόνο από τις προτάσεις του Χωροταξικού Σχεδίου της Περιφέρειας.

Αναχρονισμοί & παρατυπίες

Να σημειωθεί ότι από τις 150 σελίδες του, τα 2/3 περίπου αφορούν σε περιγραφή και αξιολόγηση (δις) της υφιστάμενης κατάστασης, για την οποία, είναι προφανές σε αρκετά σημεία, έχουν χρησιμοποιηθεί στοιχεία αναχρονιστικά. Χαρακτηριστικό είναι ότι στην παράγραφο 116 του Σχεδίου, ο συντάκτης του ασχολείται με τον αναπτυξιακό Νόμο 2601/98 σημειώνοντας τα εξής: «ο Ν2601/98 αρχίζει πρακτικά να εφαρμόζεται από την 1.1.1999, ενώ μέχρι τότε ισχύουν οι μεταβατικές διατάξεις με βάση τον προηγούμενο σχετικό Νόμο 1892/90. Σκοπός του νέου Νόμου είναι η ανάπτυξη των ιδιωτικών επενδύσεων και, μέσω αυτών, η συμβολή στην επίτευξη των στόχων της περιφερειακής ανάπτυξης, κλπ, κλπ» ενώ αλλού παραπέμπει σε πολύ πρόσφατα στοιχεία που δεν επιτρέπουν να συμπεράνουμε ότι το Σχέδιο είχε συνταχθεί πριν από την ψήφιση του Νόμου 2742/1999 για να σταλεί τώρα στην Περιφέρεια προς γνωμοδότηση… Παραδείγματος χάριν, στην παράγραφο 65 σημειώνονται τα εξής: «Η διαχείριση απορριμμάτων βαίνει σταδιακά προς μια λειτουργική λύση, συμβατή με το περιβάλλον. Μέχρι σήμερα, τα επιμέρους έργα αναφέρονται σε συμβατικούς τρόπους συλλογής και διάθεσης (με ή χωρίς υγειονομική ταφή) των απορριμμάτων και πάνω από 50% της συνολικής χρηματοδότησης αφορά προμήθεια απορριμματοφόρων οχημάτων ή άλλων μηχανημάτων και κάδων. Μετά από πρόσφατη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, εγκρίθηκε ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης απορριμμάτων με κατασκευή κεντρικής εγκατάστασης διάθεσης απορριμμάτων στον υφιστάμενο ΧΥΤΑ Ξάνθης, ο οποίος και θα μπορεί να δέχεται απορρίμματα από το σύνολο της Περιφέρειας». Όπως πληροφορηθήκαμε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Νομού Ξάνθης, η παραπάνω απόφαση ελήφθη το περασμένο καλοκαίρι…

Αναρωτιέται πράγματι κανείς, διαβάζοντάς το, πώς θα μπορούσαν να γνωμοδοτήσουν οι φορείς πάνω σε ένα Σχέδιο που ουδόλως προσομοιάζει με τεκμηριωμένη και με χρονική αλληλουχία παράθεση στοιχείων, πόσο μάλλον με μελέτη που προτείνει κατευθυντήριες γραμμές για τη χωροταξία μιας περιφέρειας και πήρε χρόνια να γίνει… (σ.σ.: το αν οι «κακές γλώσσες» που off the record σχολιάζουν με καυστικό τρόπο το Σχέδιο είναι ειλικρινείς, θα φανεί συντόμως στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Το σίγουρο πάντως είναι πως δεν θα μπορέσουν να «πάρουν πίσω» τις παρατηρήσεις που εγγράφως θα καταθέσουν και που ασφαλείς πηγές αναφέρουν πως δεν είναι λίγες… Από το ποσοτικό δε και ποιοτικό εύρος αυτών, θα καταδειχθεί με πόση προσοχή και σοβαρότητα εκ μέρους του Υπουργείου συντάχθηκε το Περιφερειακό Σχέδιο ΑΜΘ).

Οικιστικά

Ένας τομέας του Χωροταξικού Σχεδίου που αναμένεται να εγείρει τις αντιδράσεις Δήμων, μικρών και μεγάλων, είναι η διάρθρωση του οικιστικού δικτύου στην Περιφέρεια. Υπήρξε άλλωστε το «μήλον έριδος» στο Νομό Καβάλας όταν πρόσφατα συνεδρίασαν οι τοπικοί φορείς με τους εκπροσώπους της Περιφέρειας με θέμα, τι άλλο, το Σχέδιο… Τα δημοσιεύματα που ασχολήθηκαν με το θέμα, θέλοντας και μη, «μύριζαν» μπαρούτι – προφανώς από τις «εκρήξεις» διαφωνίας που κατέγραψαν οι δημοσιογράφοι εντός της σύσκεψης… Τι προβλέπει λοιπόν το Σχέδιο για την οικιστική διάρθρωση της Περιφέρειας; Τα εξής απλά αλλά καθοριστικά για το μέλλον της αν υιοθετηθούν: «Ο κορμός του οικιστικού δικτύου της Περιφέρειας περιλαμβάνει τις πρωτεύουσες των νομών, Δράμα, Καβάλα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, και Ορεστιάδα. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην Κομοτηνή, έδρα της Περιφέρειας και του Πανεπιστημίου, η οποία θα πρέπει να εξελιχθεί σε έναν δυναμικό περιφερειακό πόλο εθνικής σημασίας». Επιγραμματικά, «η Κομοτηνή σχεδιάζεται να αναλάβει ρόλο Περιφερειακού Μητροπολιτικού Κέντρου (διοικητικό – οικονομικό κέντρο αυτοδύναμης συνοριακής περιφέρειας), η Αλεξανδρούπολη ως Κέντρο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΚΠΑ) θα έχει ρόλο κόμβου διευρωπαϊκών κι ασιατικών δικτύων και υπηρεσιών, η Καβάλα (ΚΠΑ) θα έχει ρόλο διαπεριφερειακού – διασυνοριακού κέντρου μεταφορών, εξαγωγών και τουρισμού, η Δράμα (ΚΠΑ) θα έχει ρόλο κέντρου περιφερειακής ανάπτυξης και διασυνοριακής συνεργασίας, η Ξάνθη (ΚΠΑ) θα έχει ρόλο περιφερειακού κέντρου υπηρεσιών δευτερογενούς τομέα και η Ορεστιάδα θα έχει ρόλο κέντρου περιφερειακής ανάπτυξης με διασυνοριακό ρόλο». Υπογραμμίζει, δε, ότι σ΄ όλα τα μεγάλα και μεσαία αστικά κέντρα της Περιφέρειας απαιτείται ενεργοποίηση των Γενικών Πολεοδομικών Πλαισίων με προτεραιότητα στην Κομοτηνή «όπου η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί», ώστε να προσαρμοστούν αστικοί και εξωαστικοί χώροι στις αναπτυξιακές κατευθύνσεις του Χωροταξικού Σχεδίου Περιφέρειας. Η πρόταση βέβαια για το οικιστικό δίκτυο δεν αφορά μόνον τις πρωτεύουσες των Νομών, αλλά και άλλες μικρότερες που τις κατατάσσει στον περιφερειακό χάρτη ως Κέντρα Ενίσχυσης Αξόνων, Τοπικά Αναπτυξιακά Κέντρα, κλπ. Ήδη, οι πρώτες αντιδράσεις Καποδιστριακών Δήμων που «αποκλείσθηκαν» από το Σχέδιο, έχουν καταγραφεί και αναμένεται να συζητηθούν στο Περιφερειακό Συμβούλιο. Χαρακτηριστική περίπτωση, αυτή του Νομού Ξάνθης στον οποίο, ρόλος Αναπτυξιακού Κέντρου δίδεται από το Χωροταξικό Σχέδιο μόνον στον οικισμό των Αβδήρων, προκαλώντας, εν αρχή, την επισήμανση από το Δήμο Βιστονίδας ότι ο οικισμός Γενισέας είναι ένας ιστορικός οικισμός (ως παλιά πρωτεύουσα του Νομού) με κεντρική θέση μέσα στην πεδιάδα του Νομού και πολεοδομικό ιστό παραδοσιακού οικισμού, δηλαδή διαθέτει τα …κατάλληλα προσόντα για να διεκδικήσει σοβαρά ρόλο ΤΑΚ.

Μπερδέματα

Έντονη επίσης είναι η αμφισβήτηση που εκφράζεται και για τις προβλέψεις απασχόλησης που κάνει το Σχέδιο: «αναμένεται αύξηση του οικονομικού πληθυσμού, δηλαδή της πρόθεσης των κατοίκων της Περιφέρειας 15 – 65 ετών να εργάζονται» αναφέρει στην παράγραφο 151 για να συνεχίσει «κυρίως αυτό μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα από την μεγαλύτερη ένταξη των γυναικών στην αγορά εργασίας». Και παρακάτω, «η ανεργία αναμένεται να μειωθεί κατά 4 μονάδες μέχρι το 2006 στο 8,8% συνολικά και στη συνέχεια κατά 4% μέχρι το 2015. Τα μεγέθη αυτά προκύπτουν αν πραγματοποιηθεί μείωση της ανεργίας με ρυθμό – 5,3% την πρώτη περίοδο και – 6,5% τη δεύτερη περίοδο, πράγμα που μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με την κινητοποίηση ιδιωτικών παραγωγικών πόρων»… Ωστόσο, προηγουμένως (παρ.86), περιγράφει με μελανά χρώματα την κατάσταση στο δευτερογενή τομέα (με τον πρωτογενή να μην …υπολείπεται σε «κρίση»): «η υλοποίηση της περιφερειακής πολιτικής των οικονομικών κινήτρων συνέβαλε στην τόνωση της τοπικής οικονομίας και στην συγκράτηση ενός μέρους τού πληθυσμού αλλά το πρόβλημα της χαμηλής ανταγωνιστικής ικανότητας παραμένει. Εμφανίζονται επίσης νέα προβλήματα, όπως η νέα «αποβιομηχάνιση» του Νομού Καβάλας με δεύτερο στη σειρά το Νομό Ξάνθης – η μετεγκατάσταση μονάδων εντάσεως εργασίας σε άλλες βαλκανικές χώρες που άρχισε το 1990 είχε συνέχεια και υπολογίζεται ότι μέχρι το 1997 χάθηκαν 5.700 θέσεις εργασίας. Διαπιστώνεται, επομένως, ότι τα οικονομικά κίνητρα δεν αρκούν και πως απαιτούνται και άλλες αναπτυξιακές παρεμβάσεις όπως π.χ. εξοπλισμός της περιοχής με ικανοποιητικές και διοικητικές υπηρεσίες». Αυτές οι αναπτυξιακές προϋποθέσεις συνιστούν ουσιαστικά το πρόγραμμα δράσης του Γ΄ΚΠΣ το οποίο ταυτίζεται στο κείμενο με το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα δράσης του Χωροταξικού Σχεδίου και θεωρείται ότι «με σχετική προγραμματική ακρίβεια» οι επιλογές του πρώτου καλύπτουν τις προτάσεις του δευτέρου. Για το δε μακροπρόθεσμο πρόγραμμα δράσης (2000 – 2015) του Χωροταξικού, σημειώνεται (παρ.342) ότι «οι αβεβαιότητες είναι τέτοιας κλίμακας που δεν είναι δυνατόν να γίνουν αναλυτικές ποσοτικές προσεγγίσεις. Είναι όμως βέβαιο ότι με τη λήξη του Γ΄ΚΠΣ το 2008 τα περιγραφόμενα στο χωροταξικό σχέδιο δεν θα έχουν ολοκληρωθεί» και έτσι η Περιφέρεια ΑΜΘ θα συνεχίσει να εντάσσεται σε ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης. Η τελευταία όμως υπόθεση έρχεται να ακυρώσει τις προηγούμενες προβλέψεις απασχόλησης στην περιοχή…

Μαρία Μπόντη

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.