Η ΨΗΦΟΣ ΟΜΩΣ ΗΤΑΝ «ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ»;

Οι κάλπες έκλεισαν αν δεν έχουν ήδη επιστρέψει στην αποθήκη του ΥΠΕΣΔΔΑ, ο αγώνας των υποψηφίων έληξε για άλλους επιτυχώς για άλλους όχι, οι εκλογείς επιτέλεσαν το χρέος τους δίνοντας συνάμα διέξοδο στις αγωνίες τους για την επαύριον της καθημερινότητας τους, μηνύματα εσωκλείστηκαν στους εκλογικούς φακέλους, κάποια απ’ αυτά βγήκαν στον αέρα, κάποια αναμένουν να εξαχθούν εν είδει συμπερασμάτων, και άλλα πάλι, απ’ ό,τι δείχνουν τα τηλεοπτικά «πάνελ» τουλάχιστον, δεν έχουν καμιά ελπίδα να φθάσουν στους παραλήπτες τους…

Τα φώτα της δημοσιότητας έχουν μονοπωλήσει η Υπερνομαρχία και οι Δήμοι της Αττικής, τα τζιπ παντός καιρού και το 14% του «αναδυόμενου» από το όστρακο της σύγχρονης πολιτικής σκηνής, φαινομένου Καρατζαφέρη… Άπαντες (πλην Κ.Κ.Ε) δηλώνουν ικανοποιημένοι και κρατώντας χαρτί και μολύβι προσθαφαιρούν Νομαρχίες και Δήμους ωσάν να ήταν κουκιά για το «πιάτο» στο «αυριανό τραπέζι»…

Πολύς ο λόγος επίσης για την εκλογική συμπεριφορά όσων προσήλθαν στην κάλπη: είναι αυτοδιοικητική η ψήφος ή δεν είναι – οι εκτιμήσεις και οι ερμηνείες είναι ευθέως ανάλογες με την εικόνα που το κάθε κόμμα επιχειρεί να εμφανίσει για τη δύναμη του στο πλαίσιο του μεγάλου- τηλεοπτικού κυρίως- παιχνιδιού του marketing.

Ο ΠτΘ, αφουγκραζόμενος την αγωνία, την περιρρέουσα την ατμόσφαιρα, αλλά και διερωτώμενος «πώς μπορεί να ερμηνευθεί» η συμπεριφορά του εκλογικού σώματος στις πρόσφατες εκλογές παρακάμπτει τις κατακλυσμιαίες δηλώσεις, υποθέσεις, προσδοκίες( γιατί… όχι!) και εκτιμήσεις ανθρώπων εντός κι επί τα αυτά των ενδιαφερόμενων κομμάτων, και επιχειρεί μια δική του ανάλυση βασισμένη στους αριθμούς- όσο τους επιτρέπεται να αντανακλούν διεργασίες σαν τη σκέψη και το συναίσθημα του ψηφοφόρου. Η ανάλυση προσεγγίζει τα γεννήματα της κάλπης του 2002 μέσα από τη σύγκριση τους με αυτά των προηγούμενων τοπικών εκλογών, αλλά κι εθνικών, προκειμένου να αποσαφηνίσει το βαθμό που δικαιολογεί ή δεν δικαιολογεί τον ισχυρισμό ότι η εκλογική συμπεριφορά σε κάθε εκλογική αναμέτρηση α) δεν είναι ξεκομμένη από τα προηγούμενα και β) αποτελεί ασφαλές πρόκριμα για τα επόμενα…

Για το λόγο αυτό, επιλέξαμε να βάλουμε στο «μικροσκόπιο» της ανάλυσης τα αποτελέσματα των νομαρχιακών εκλογών με έμφαση στο β΄ γύρο, ορμώμενα από την παραδοχή πως είναι το κατεξοχήν πεδίο τοπικών εκλογών, όπου η ψήφος φέρει εντονότερα το πολιτικό από το αυτοδιοικητικό στοιχείο.

Από την αντιπαράθεση των στοιχείων λοιπόν σε κάθε ένα από τους Νομούς – Εκλογικές Περιφέρειες κατά το 2002, 2000 και 1998, προκύπτει το εξής γενικότερο συμπέρασμα:

με τις εξαιρέσεις να επιβεβαιώνουν τον κανόνα, στην εικόνα που εμφανίζεται κυριαρχεί ο κανόνας των «συγκοινωνούντων δοχείων» μεταξύ των εκλογικών αναμετρήσεων ασχέτως του χαρακτήρα που έχουν αυτές. Τούτο σημαίνει πως παράγοντες οι οποίοι αφορούν στην καθημερινότητα του πολίτη, προκαλώντας τη δυσαρέσκεια ή την ικανοποίησή του, διοχετεύονται ως αντίστοιχη έκφραση στην «τοπική» ψήφο – εν προκειμένω τη νομαρχιακή την οποία φαίνεται πως ο ψηφοφόρος θεωρεί ότι μπορεί να χρησιμοποιήσει για να διπλασιάσει τις ευκαιρίες που του παρέχει το σύστημα να «ελέγξει» τα δρώμενα στην κεντρική πολιτική σκηνή και δη στην εξουσία. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει επίσης είναι ότι η ροπή που έχει μια εκλογική περιφέρεια στον ένα ή τον άλλο ιδεολογικοπολιτικό χώρο κατά παράδοση, δύσκολα ανατρέπεται στις νομαρχιακές του επιλογές ακόμη κι αν οι προτάσεις του αντιπάλου χώρου είναι ενδιαφέρουσες και με ποιοτικά χαρακτηριστικά. Αυτός ο καθορισμός αφορά και στις τελικές επιλογές του εκλογικού σώματος κάθε περιφέρειας, που σχετίζονται με τις τάσεις οι οποίες έχουν αναπτυχθεί από την προηγούμενη εκλογική αναμέτρηση- εθνικού ή νομαρχιακού χαρακτήρα.

Οι εκλογείς δεν απομονώνουν την ψήφο τους από τη δυναμική που υπάρχει ήδη και δεν έχουν πρώτο κριτήριο τα πρόσωπα και τα τοπικά προβλήματα όταν προσέρχονται για να εκλέξουν το Νομάρχη τους στο β΄ γύρο.

Η ψήφος λοιπόν είναι πρωτίστως πολιτική στις νομαρχιακές εκλογές και αποτελεί συνέχεια του πολιτικού κλίματος και «κύματος» που έχει διαμορφωθεί από την εκλογική αναμέτρηση και αποτέλεσμα που έχει προηγηθεί.

Παραδείγματα που απεικονίζουν τους παραπάνω ισχυρισμούς- συμπεράσματα θα τολμούσαμε να πούμε- ακολουθούν στη συνέχεια:

Νομός Αργολίδος

Με 51,6% ο υποστηριζόμενος από τη ΝΔ Σωτηρόπουλος Βασίλειος «εκτόπισε» τον «πράσινο» Σαλεσιώτη Αθανάσιο, δικαιώνοντας τους 9 πόντους της υπεροχής που σημείωσε η ΝΔ έναντι του ΠΑΣΟΚ στις Εθνικές εκλογές του 2000.

Νομός Αρκαδίας

Ενισχυμένη εμφανίζει η ΝΔ στο Νομό με το 50,5% που συγκέντρωσε ο εκλεκτός της Κωνσταντόπουλος Δημήτριος διατηρώντας αφενός τη Νομαρχία και επαυξάνοντας το ποσοστό του κόμματος του κατά 5 περίπου ποσοστιαίες μονάδες από την κρίση της κάλπης το 2000.

Νομός Άρτας

«Γαλάζιος» ο Νομός στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις από το 1998 (2000, 2002) έδωσε και πάλι τη νομαρχία όταν υποστηριζόμενο από τη Ν.Δ. υποψήφιο.

Νομός Αχαϊας

Ενισχυμένο βγήκε από την ψήφο της 20ης Οκτωβρίου το ΠΑΣΟΚ στη Αχαΐα καθώς ο υποψήφιος του συγκέντρωσε ποσοστό πάνω από 60% αφήνοντας πίσω του 20 ποσοστιαίες μονάδες τον υποψήφιό του της Ν.Δ. Σημειωτέον ότι τόσο στις εθνικές του 2000 όσο και στις προηγούμενες εκλογές της αυτοδιοίκησης το εκλογικό σώμα έκανε σαφή την προτίμησή του στους κυβερνητικούς υποψήφιους με ποσοστά πάνω του 50%.

Νομός Βοιωτίας

Αλλαγή φρουράς στη Νομαρχία και από τα χέρια της ΝΔ πέρασε στα χέρια των συνεργαζόμενων ΠΑΣΟΚ- ΣΥΝ με ποσοστό 52,2 %. Συμπεριφορά που εξηγείται κατά ένα μέρος από την γενικότερη πολιτική προτίμηση στο νομό όπως αυτή καθρεπτίζεται στην ψήφο των βουλευτικών εκλογών του 2000 η οποία ήταν κατά πλειοψηφία κεντροαριστερά.

Νομός Δωδεκανήσου

Τα Δωδεκάνησα «δικαίωσαν» την τάση που από τις εθνικές εκλογές του 2000 έδειξαν με σαφήνεια υπέρ του ΠΑΣΟΚ, «αποκαθιστώντας» το «χρώμα» και στην Νομαρχία τους, που το 1998 είχε περάσει στη συνεργαζόμενη με το ΣΥΝ Ν.Δ. Αυτό ωστόσο δεν ισοδυναμεί με ψήφο αποδοκιμασίας στον «ανεξάρτητο» προκάτοχο της Νομαρχίας ούτε στο πείραμα συνεργασίας των δύο χώρων, αφού ο απερχόμενος νομάρχης και εκ νέου υποψήφιος Καραγιάννης Σάββας υπό τις σημαίες της Ν.Δ. και του ΣΥΝ έπιασε το διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό του 49,6% ήτοι, ούτε μια μονάδα κάτω από τον υποστηριζόμενο από το ΠΑΣΟΚ διάδοχο του στο Νομαρχιακό θώκο.

Νομός Εύβοια

Η επιλογή των ψηφοφόρων της Εύβοιας στις πρόσφατες Νομαρχιακές Εκλογές δεν διαφοροποιήθηκε πολιτικά από αυτή των εθνικών εκλογών του 2000 που έδωσε το προβάδισμα στο ΠΑΣΟΚ. Έτσι και η Νομαρχία πέρασε από τη Ν.Δ. στο ΠΑΣΟΚ με διαφορά 10 ποσοστιαίων μονάδων.

Νομός Ζακύνθου

Η υποστήριξη που παρείχε το ΔΗΚΚΙ στον υποψήφιο (και απερχόμενο Νομάρχη) της Ν.Δ., διατήρησε τη Νομαρχία στα χέρια του ιδίου, ο οποίος προηγούνταν του υποψηφίου του του ΠΑΣΟΚ από τον Α΄γύρο.

Αξιοσημείωτο ότι η συμπεριφορά του εκλογικού σώματος υπήρξε διαφορετική στις εθνικές εκλογές δίνοντας στο ΠΑΣΟΚ το πλεονέκτημα έναντι της ΝΔ.

Νομός Ηλείας

Στην Ηλεία ο απερχόμενος και εκ νέου υποψήφιος Νομάρχης του ΠΑΣΟΚ μπήκε στο Β΄ γύρο με εντυπωσιακή υπεροχή έναντι του αντιπάλου του της Ν.Δ. (49,5% και 29,1% αντίστοιχα) και απέχοντας μόλις μισή ποσοστιαία μονάδα από την νίκη την πρώτη Κυριακή. Το τελικό αποτέλεσμα του 55% δε μπορεί παρά να ερμηνευθεί από τον πολιτικό προσανατολισμό της ψήφου του εκλογικού σώματος (το οποίο όμως στον α΄ γύρο είχε «κατακερματισθεί» μεταξύ του επισήμου υποψηφίου και του «αντάρτη» του ΠΑΣΟΚ) που στις εκλογές του 2000 ήταν με σαφήνεια «πράσινη».

Νομός Ημαθίας

Από τις περιπτώσεις εκείνες που δίσταται η ψήφος στις εθνικές και στις νομαρχιακές εκλογές: το 2000 κέρδισε οριακά την προτίμηση των ψηφοφόρων το ΠΑΣΟΚ ενώ στο νομαρχιακό θώκο θα καθίσει για δεύτερη συνεχή τετραετία από το 1998 ο ίδιος υποψήφιος της Ν.Δ. με ποσοστό που υπερβαίνει από μια ποσοστιαία μονάδα το λιγότερο (την α΄ Κυριακή) έως έξι μονάδες (τη Β΄ Κυριακή) το 43,90% που είχε συγκεντρώσει η Ν.Δ. στο Νομό το 2000.

Νομός Ηρακλείου

Συνωστισμός υποψηφίων (έξι στο σύνολο) για τη Νομαρχία Ηρακλείου που η παράδοση ισχύος του ΠΑΣΟκ στο Νομό τη διατήρησε στα χέρια του επίσημου υποστηριζόμενου από το κόμμα αν και χρειάστηκε ο Β΄ γύρος γι΄αυτό.

Το 1998 τα «κουκιά» βγήκαν με 52,2% υπέρ του ΠΑΣΟΚ για τη Νομαρχία, το 2000 ο Νομός κυριολεκτικά πρασίνισε με 58,40% ενώ το 2002 ο Δημήτριος Σαρρής που είχε την κυβερνητική υποστήριξη και δύο «αντάρτες» του ΠΑΣΟΚ απέναντί του (μεταξύ των πέντε υποψηφίων του) κατόρθωσε να φθάσει μόλις στο 37,1% την πρώτη Κυριακή και το 53,9% τη δεύτερη! Αν εκληφθεί ως πολιτική η ψήφος της 20ης Οκτωβρίου και δη η νομαρχιακή ψήφος, η εκτίμηση για υποχώρηση της δύναμης του ΠΑΣΟΚ στο Νομό Ηρακλείου, στον α΄ γύρο θα μπορούσε παρακινδυνευμένα να θεωρηθεί ως καμπανάκι κινδύνου για το κόμμα ενόψει των βουλευτικών εκλογών του 2004, δεδομένου ότι η εικόνα που εμφανίζει σήμερα το Ηράκλειο είναι ενός στενά πολιορκούμενου κάστρου του ΠΑΣΟΚ. Το τέμπο ωστόσο αποτέλεσμα καταδεικνύει τον εναρμονισμένο της νομαρχιακής ψήφου με την Εθνική.

Νομός Ιωαννίνων

Τα Ιωάννινα απλά ενίσχυσαν στο β΄ γύρο το ποσοστό του υποψηφίου της Ν.Δ. δίνοντάς και το νομαρχιακό θώκο τον οποίο «πήραν» από τον προκάτοχό του υποστηριζόμενο από τα κόμμα της κεντροαριστεράς. Αξιοπρόσεχτη η αντιδιαστολή της ψήφου το 2000 και το 2002: οι εθνικές εκλογές φέραν πρώτο το ΠΑΣΟΚ στο Νομό με 44,64% και δεύτερη τη Ν.Δ. με 42,99%. Οι Νομαρχιακές αναδεικνύουν μια προτίμηση στη Ν.Δ. με 48,7% και 56,4% στον α΄ και β΄ γύρο αντίστοιχα έναντι του ΠΑΣΟΚ του οποίου ο υποψήφιος συγκέντρωσε 36,7% και 43,6% στον α΄ και β΄ γύρο αντίστοιχα.

Νομός Καρδίτσας

Η Καρδίτσα δεν «παρέκλινε» από την παραδοσιακή φιλελεύθερη ψήφο της και στις πρόσφατες εκλογές. Με 62% στο β΄ γύρο έδωσε και πάλι τη Νομαρχία στον Αναγνωστόπουλο Β. της Ν.Δ. μένοντας «πιστή» στον πολιτικό της προσανατολισμό που το 1998 είχε δώσει το προβάδισμα στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης με 47,79%.

Νομός Κέρκυρας

Διατηρεί τη Νομαρχία Κερκύρας το ΠΑΣΟΚ κατορθώνοντας στο πρόσωπό του Μαχειμάλη Γεώργιου να συγκεντρώσει στον α΄ γύρο, ποσοστό κατά δύο μονάδες υψηλότερο απ’ αυτό που πήρε στις βουλευτικές εκλογές του 2000 (46,61%).

Νομός Κεφαλληνίας

Αλλάζει, όχι μόνο χέρια αλλά και χρώμα η Νομαρχία Κεφαλονιάς σύμφωνα με το αποτέλεσμα της 20ης Οκτωβρίου που ανατρέποντας την τάση του α΄ γύρου υπέρ του υποψηφίου του ΠΑΣΟΚ έδωσε το θώκο στον υποψήφιο της Ν.Δ. Δύο χρόνια νωρίτερα στις εθνικές εκλογές, στον ίδιο Νομό ήταν σαφής η επικράτηση του ΠΑΣΟΚ έναντι της Ν.Δ.

Νομός Κιλκίς (πράσινο – ροζ)

Το Κιλκίς είναι μία από τις περιπτώσεις εκείνες όπου η συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με το Συνασπισμό «ίδρωσε» για να εξασφαλίσει τη νίκη. Η πρώτη Κυριακή έφερε πρώτον τον υποστηριζόμενο από τη Ν.Δ. υποψήφιο αλλά η δεύτερη έχοντας ρυθμιστικό παράγοντα το Κ.Κ.Ε. «έσωσε» με πολύ μικρή υπεροχή τη «συνεργασία» ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ δίνοντάς της τελικά τη Νομαρχία. Να σημειώσουμε ότι πρόκειται για τη δεύτερη εκλογική δοκιμασία που περνά με επιτυχία αυτή η συνεργασία για τη νομαρχιακή ψήφο από το 1998 και ότι η συνταγή της δημιουργίας κεντροαριστερού μπλοκ φάνηκε να είναι η μόνη ενδεδειγμένη απέναντι στα συντριπτικά ποσοστά που συγκεντρώνει μόνη της η Ν.Δ. (βουλευτικές 2000: 50,2%)

Νομός Κυκλάδων (πράσινο)

Οι Κυκλάδες είναι μία ακόμη εκλογική περιφέρεια όπου οι επιλογές των ψηφοφόρων διαφοροποιούνται ανάλογα με τις εκλογές: ενώ πρώτη δύναμη στο Νομό έβγαλε η κάλπη το 2000 τη Ν.Δ., τόσο το 1998 όσο και το 2002 αναδεικνύει υποψήφιο του ΠΑΣΟΚ στη Νομαρχία.

Νομός Λακωνίας

Αταλάντευτη στον πολιτικό της προσανατολισμό η ψήφος της Λακωνίας δίνει το προβάδισμα –είτε πρόκειται για εθνικές είτε για νομαρχιακές εκλογές- στον υποψήφιο που υποστηρίζεται επίσημα από το κόμμα της Ν.Δ.

Η ιδιαιτερότητα της αναμέτρησης του 2002 για τη Νομαρχία στο νομό έγκειται στο γεγονός ότι κατέχει την πανελλαδική αποκλειστικότητα της μονομαχίας στο β΄ γύρο μεταξύ υποψηφίων προερχόμενων και των δύο από τη Ν.Δ. που μοιράστηκαν τις ψήφους του ΠΑΣΟΚ, του ΚΚΕ, του ΔΗΚΚΙ και του ΣΥΝ.

Νομός Λάρισας

Αν συμμεριστούμε τις πολιτικές αναλύσεις και ερμηνείες των κομματικών ηγεσιών, σύμφωνα με τις οποίες κάθε εκλογική αναμέτρηση ανεξαρτήτως του «διαμετρήματος» που έχει το «βόλι» (εθνικές ή νομαρχιακές εκλογές), ενέχουν με σαφήνεια μήνυμα (αρνητικό ή θετικό0 προς την εκάστοτε κεντρική εξουσία, τότε ο Νομός της Λάρισας συγκαταλέγεται σ’ αυτές τις εκλογικές περιφέρειες που από το 2000 «στέλνουν» πιεστικά μηνύματα προς την κυβέρνηση.

Στις νομαρχιακές του 1998 ο υποψήφιος του ΠΑΣΟΚ είχε δυναμική νίκης από τον α΄ γύρο που επικυρώθηκε με το 53,6% του β΄ γύρου ενώ η πρότασή της συνεργαζόμενης με την ΠΟΛ.ΑΝ., Ν.Δ., είχε αναγνωρισθεί με μόλις 29,9% την πρώτη Κυριακή. Δύο χρόνια αργότερα αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση με τη δύναμη του ΠΑΣΟΚ να έρχεται δεύτερη μετά τη Ν.Δ. στις εθνικές εκλογές για να υποστεί «καθίζηση» από τον α΄ ακόμη γύρο των πρόσφατων εκλογών έναντι της Ν.Δ. που πήρε τη Νομαρχία με σημαντική διαφορά από τον υποψήφιο του ΠΑΣΟΚ.

Νομός Λέσβου

Δραματική η αλλαγή φρουράς που συνέβη και στη Νομαρχία της Λέσβου καθώς η αριθμητική τόσο των νομαρχιακών εκλογών του ’98 όσο και των βουλευτικών του 2000 δεν μπορεί να δικαιολογήσει το αποτέλεσμα που σημειώθηκε στις 13 και στις 20 Οκτωβρίου του 2002. Σε ένα Νομό όπου οι κεντροαριστερές δυνάμεις περιόρισαν τη δύναμη της Ν.Δ. στο 22% το 1998 αναδεικνύοντας στη θέση του Νομάρχη τον υποψήφιο από το χώρο του ΠΑΣΟΚ, και συγκράτησαν τη –διαφαινόμενη ανοδική- τάση της Ν.Δ. στο 37,8% το 2000, παραχώρησαν κυριολεκτικά τη Νομαρχία στη Ν.Δ. το 2002 δίνοντας σημαντικότατο προβάδισμα στον υποψήφιό της από τον α΄ γύρο.

Νομαρχία Λευκάδας

Μεταστροφή στην πολιτική προτίμηση του εκλογικού σώματος καταγράφηκε και στη Λευκάδα. Η Νομαρχία πέρασε από τα χέρια του ΠΑΣΟΚ στη Ν.Δ. με μια δυναμική νίκης του υποψηφίου της που ήδη από τον α΄ γύο του έδινε 13 ποσοστιαίες μονάδες προβάδισμα από τον υποψήφιό του του ΠΑΣΟΚ για να ανοίξει ακόμη περισσότερο η ψαλίδα στο β΄ γύρο.

Σημειωτέα τα εξής:

α) τα αντίστοιχα ποσοστά που έλαβαν οι υποψήφιοι της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ στον α΄ γύρο του 98 ήταν ακριβώς 10 μονάδες χαμηλότερο για τη Ν.Δ. και 10 μονάδες υψηλότερο για το ΠΑΣΟΚ.

β) οι βουλευτικές εκλογές του 2000 δεν διαφοροποίησαν αξιοσημείωτα τις δυνάμεις των δύο κομμάτων σε σύγκριση με το ΄98 παρέχοντας ενδεχομένως την –επισφαλή όπως αποδείχθηκε- πρόβλεψη στην κυβερνητική παράταξη για μια ακόμη επανάληψη νίκης στο Νομό.

Νομός Πέλλας

Είναι ο ένας από τους δύο νομούς πανελλαδικά που γνώρισαν «ανεξάρτητη τετραετία» στα Νομαρχιακά πράγματα, «ανεξαρτησία» την οποία ωστόσο απώλεσαν σ’ αυτές τις εκλογές.

Έξι οι υποψηφιότητες εκ των οποίων οι τρεις με τη σημασία του «ανεξάρτητου».

Τη Νομαρχία τελικά πήρε ο υποψήφιος της Ν.Δ. αφού κονταροχτυπήθηκε στον α΄ γύρο με τον υποστηριζόμενο από ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ υποψήφιό του. Πρόκειται για τις περιπτώσεις εκείνες όπου η εκ νέου κοινή κάθοδος των δύο κομμάτων αύξησε μεν το ποσοστό συγκριτικά με το ΄98 αλλά δεν απέφερε τη νίκη. Αντιθέτως, το αποτέλεσμα φαίνεται να επισφραγίζει την τάση του εκλογικού σώματος να δίνει ενισχυμένα ποσοστά στη Ν.Δ. έναντι των άλλων κομμάτων στις αναμετρήσεις του ΄98 και του 2000.

Νομός Πρέβεζας

Παράδειγμα επιτυχούς έκβασης της κεντροαριστερής συνεργασίας με ανατροπή του αντιπάλου – πολιτικού χρώματος – σκηνικού στη Νομαρχία (… συνεπικουρούμενου από τη «διάσπαση» του φιλελεύθερου χώρου σε δύο ισοψηφούντες μάλιστα στον α΄ γύρο υποψήφιους συνδυασμούς). Έτσι η Νομαρχία πέρασε από τη συνεργασία Ν.Δ. – ΠΟΛ.ΑΝ. του 64,8% το 1998 στη συνεργασία ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ του 51,4% το 2002. Η τάση ωστόσο του εκλογικού σώματος θα μπορούσε να αναγνωσθεί με μεγαλύτερη ίσως ευκρίνεια μέσα από τα ποσοστά των δύο πολιτικών χώρων όπως αυτά καταγράφονται από το ΄98 κι εντεύθεν: η κεντροδεξιά διατηρείται με σχετική σταθερότητα μεταξύ 46% και 49% ενώ η κεντροαριστερά εμφανίζεται ενισχυμένη όταν υφίσταται συνεργασία καθώς επικροτείται από τους ψηφοφόρους όλου του συγγενούς κομματικού φάσματος σε αντιδιαστολή με τις αυτόνομες καθόδους των κομμάτων της στις οποίες καταγράφονται χαμηλά ποσοστά για το καθένα ξεχωριστά.

Νομός Ρεθύμνου

Η ανάγνωση των αριθμών δίνει την παρακάτω εικόνα για το Ρέθυμνο: σε γενικές γραμμές το εκλογικό σώμα δεν κινήθηκε έξω από τις πολιτικές επιλογές που έκανε στις εκλογικές αναμετρήσεις της τελευταίας 4ετίας (1998, 2000) κι έτσι δεν άλλαξε τους συσχετισμούς δυνάμεων των κομμάτων. Πρώτο στην προτίμησή του ήρθε το ΠΑΣΟΚ (όπως και το ’98 και το 2000) και δεύτερη η Ν.Δ. Η ειδοποιός διαφορά εντοπίζεται στην ύπαρξη ανεξάρτητου υποψηφίου –μια «σφήνα» που κατόρθωσε όχι μόνο να απειλήσει από τον α΄ γύρο τους υποστηριζόμενους από τα δύο μεγάλα κόμματα αλλά και να αποκλείσει σταδιακά τη Ν.Δ. (α΄ γύρος) και το συνεργαζόμενο με το ΣΥΝ ΠΑΣΟΚ (β΄ γύρος) απ’ οποιαδήποτε πιθανότητα διεκδίκησης του νομαρχιακού θώκου.

Νομός Σάμου

Αλλαγή φρουράς στη Νομαρχία της Σάμου που από τη συνεργασία Ν.Δ. – ΠΟΛΑΝ πέρασε στα χέρια της συνεργασίας ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ. Η επιλογή συμπλέει με το οριακό μεν σταθερό δε, από το 1998, ρεύμα υπεροχής των κεντροαριστερών δυνάμεων στο Νομό, συσχετισμός που λίγο έως πολύ αντικατοπτρίζεται στα «όμορα» σχεδόν ποσοστά που συγκεντρώνουν οι δύο μεγάλοι μονομάχοι (ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ.) μόνοι ή συνεπικουρούμενοι από τα μικρότερα συγγενικά κόμματα, στις εκλογικές αναμετρήσεις από το ’98 κι εντεύθεν.

Νομός Σερρών

Ένα κραυγαλέο παράδειγμα (μέχρι στιγμής τουλάχιστον) μικρής αποτελεσματικότητας που έχουν στις νομαρχιακές εκλογές οι όποιες απόπειρες υπέρβασης σε τοπικό επίπεδο της πολιτικής παράδοσης που κουβαλάει πάνω του το εκλογικό σώμα. Το «άντρο» της Ν.Δ. δεν έγινε κατορθωτό να παραβιαστεί το 1998 από την «εναλλακτική» πρόταση συνεργασίας ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ που μετά βίας «έπιασε» το 38%, ποσοστό που απείχε μόλις μία μονάδα πίσω από το αθροιστικό των δύο κομμάτων στις εθνικές εκλογές του 2000. Η συνεργασία δεν επαναλήφθηκε το 2002. Η Νομαρχία παρέμεινε στη Ν.Δ. και ο δεύτερος γύρος που απαιτήθηκε γι’ αυτό (ένεκα της παρουσίας αντάρτη υποψηφίου από τον ίδιο χώρο στον α΄ γύρο) επιβεβαίωσε απλά με ψυχραιμία την υπεροχή των κεντροδεξιών δυνάμεων στην εν λόγω εκλογική περιφέρεια.

Νομός Τρικάλων

Ανατροπή και στο Νομό των Τρικάλων όπου τη σαφή υπεροχή του ΠΑΣΟΚ έναντι της Ν.Δ. κατά τις εκλογές του ’98 διαδέχθηκε μια κρίσιμη –στήθος με στήθος- μάχη των δύο κομμάτων στις βουλευτικές του 2000 (διαφορά 0,4% υπέρ της Ν.Δ.) για να αποκτήσει, προφανώς στη δύσκολη διετία που ακολούθησε, το επίφοβο αυτό νικηφόρο ποσοστό μια δυναμική τέτοια που έδωσε από την πρώτη κιόλας Κυριακή του 2002 προβάδισμα 7 ποσοστιαίων μονάδων στον υποψήφιο της Ν.Δ.

Νομός Φλώρινας

Χρώμα «επιτυχούς συνεργασίας» είχε στη Φλώρινα η αλλαγή που έγινε στο νομαρχιακό θώκο. Η υπερίσχυση της κεντροαριστερής πρότασης θα μπορούσε με μια πρώτη ανάγνωση ν’ αποδοθεί στη διάσπαση του αντιπάλου πολιτικού χώρου σε δύο ψηφοδέλτια («επίσημου» και «αντάρτικου») διαρρηγνύοντας ουσιαστικά την αντίστοιχη δύναμη (πλησίον του 50% συν-πλην μία μονάδα) που εκφράστηκε συσπειρωμένα με υψηλά ποσοστά τόσο το 1998 όσο και το 2000, αναμετρήσεις κατά τις οποίες η μεν συνεργασία ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ είχε έρθει δεύτερη με μεγάλη διαφορά για τη Νομαρχία, τα δε κόμματα στις εθνικές του 2000 δεν υπερέβησαν αθροιστικά το 43% που είχαν αγγίξει συνεργαζόμενα δύο χρόνια ενωρίτερα.

Νομός Φωκίδας (γαλάζιο)

Ο β΄ γύρος στη Φωκίδα ενίσχυσε την τάση που καταγράφηκε υπέρ της Ν.Δ. από την πρώτη Κυριακή –παίρνοντας από τα συνεργαζόμενα ΠΑΣΟΚ – ΣΥΝ τη Νομαρχία και δίνοντας τη στη Ν.Δ. «Αλλαγή» που δεν προκαλεί ιδιαίτερη έκπληξη (μάλλον με «αποκατάσταση» χρώματος μοιάζει) αν λάβει κανείς υπόψιν στην ερμηνεία την υπεροχή του κεντροδεξιού χώρου με το ενισχυμένο ποσοστό που είχε δώσει στον υποψήφιο της Ν.Δ. για τη Νομαρχία έναντι του αντιπάλου του στον α΄ γύρο του 98 και με τα επίσης υψηλά ποσοστό που πήρε η Ν.Δ. στις βουλευτικές του 2000.

ΝΟΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ

Πιστή στην παραδοσιακή της ψήφου παρέμεινε η Χαλκιδική στις νομαρχιακές του 2002. η υποψηφιότητα «αντάρτη» από το κεντροδεξιό χώρο φαίνεται πως απλώς «έσυρε» στη δεύτερη Κυριακή συσπειρωμένους έντονα τους ψηφοφόρους της Ν.Δ. ενόψει της ποσοστιαίας απειλής των 4 μονάδων που εκδηλώθηκε στον α΄ γύρο από την πλευρά του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Μια ματιά στο ποσοστό δείχνει σταθερότητα στις πολιτικές επιλογές του εκλογικού σώματος με την πλάστιγγα να γέρνει αρκετά προς τη Ν.Δ. είτε η ψήφος είναι νομαρχιακή είτε εθνική.

ΝΟΜΟΣ ΧΑΝΙΩΝ

Περίπτωση, η οποία θα μπορούσε ενημερωμένη να αναχθεί στο Νόμο του Κέπλερ: στο πρόσωπο του Κατσανεβάκη Γεώργιου, που κατέβηκε εκ νέου ως ανεξάρτητος συσπειρώθηκαν ψηφοφόροι από όλο το εύρος του πολιτικού φάσματος δίνοντας του άλλη μια τετραετία στη Νομαρχία. Η «ηλιοκεντρική» αυτή συμπεριφορά των εκλογέων «στέλνει περίπατο» οποιαδήποτε απόπειρα ερμηνείας της νομαρχιακής ψήφου με όρους κομματικής προτίμησης: στις νομαρχιακές του’98 οι Χανιώτες έδωσαν στον α΄ γύρο 38% στον υποψήφιο του ΠΑ.ΣΟ.Κ., 30% στον ανεξάρτητο Κατσανεβάκη που στηριζόταν από το ΣΥΝ και το ΔΗΚΚΙ, 27,6 στη Ν.Δ. και 4,7 στο Κ.Κ.Ε. Στο β΄ γύρο αυτά ανέδειξαν πρώτον τον ανεξάρτητο υποψήφιο με 57% ποσοστό. Το ίδιο εκλογικό σώμα στις βουλευτικές του 2000 έφερε πρώτο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. με 49,6%, δεύτερη τη Ν.Δ. με 40,7%, τρίτο το Κ.Κ.Ε. με 3,8%, τέταρτο το ΣΥΝ με 3% και πέμπτο το ΔΗΚΚΙ με 1,6%.

Επειδή, εν τοιάυτη περίπτωση, η εκλογική αριθμητική είναι άνευ νοήματος και σαφώς «εκτός μάχης», η ερμηνεία του φαινομένου θα πρέπει κατά πάσα βεβαιότητα να αναζητήσει στα αυτοδιοικητικά κριτήρια.

ΝΟΜΟΣ ΧΙΟΥ

Από τις περιπτώσεις εκείνες που το αποτέλεσμα των νομαρχιακών εκλογών ρέπει προς εναρμόνιση με αυτό των εθνικών που έχουν προηγηθεί. Το 1998 η Χίος ψήφισε «και με τα δυο χέρια», ήτοι 50%, δεξιό Νομάρχη. Η συνεργασία τότε ΠΑ.ΣΟ.Κ. – ΣΥΝ δεν μπόρεσε ν’ αγγίξει ούτε το 40%. Ακολούθησαν οι βουλευτικές εκλογές όπου υπερίσχυσε το ΠΑ.ΣΟ.Κ. με 50% περίπου και με δεύτερη τη Ν.Δ. 41%. Αυτή η δυναμική εκφράστηκε στις πρόσφατες νομαρχιακές εκλογές όπου η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. άφησε πίσω της αρκετές ποσοστιαίες μονάδες την πρόταση της Ν.Δ. καταλαμβάνοντας το Νομαρχιακό θώκο στη θέση της.

Νομός Δυτ. Αττικής

«Υπακούοντας» στην κεντροαριστερή τάση που εμφανίζει ο Νομός Δευτ. Αττικής όταν βρίσκεται ενώπιος ενωπίω με την κάλπη, είτε αυτή είναι εθνική είτε νομαρχιακή, εξέλεξε νομάρχη υποστηριζόμενο από το ΠΑΣΟΚ (ο β΄ γύρος απλώς ενίσχυσε και επικύρωσε την διαφαινόμενη τάση). Να θυμίσουμε ότι τόσο στις νομαρχιακές εκλογές του ΄98 όσο και στις εθνικές του 2000, το εκλογικό σώμα της Δ. Αττικής δεν υπέστη από τον γενικότερο πολιτικό προσανατολισμό του στις εκλογές που έκανε.

Μαρία Μπ. Παπαποστόλου

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.