Φως και για τις ελληνικες περιουσιες στην Τουρκια

Η ψήφιση των συνταγματικών μεταρρυθμίσεων από την τουρκική εθνοσυνέλευση, που ολοκληρώθηκε το προηγούμενο Σάββατο, κάνει για πρώτη φορά τόσο ορατή τα τελευταία χρόνια, την ευρωπαϊκή προοπτική της γειτονικής χώρας.

Δεν άρκεσαν ούτε η κυβερνητική κρίση των τελευταίων μηνών, ούτε οι κραυγές των εθνικιστών, ούτε, βέβαια, η μεθοδευμένη κινδυνολογία για αποσταθεροποίηση των δομών του κράτους, για να αποτρέψουν την πορεία σύγκλισης της Τουρκίας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Χαρακτηριστικό στοιχείο των εξελίξεων αυτών είναι, ότι όλα τα κόμματα πριν ελαχίστων ακραίων περιπτώσεων της εθνικιστικής και της ισλαμικής πτέρυγας, συντάχθηκαν με τις μεταρρυθμίσεις που υποβοηθούν την πορεία της χώρας αυτής προς την Ε.Ε..

Γεγονός που δεν πρέπει να υποτιμηθεί, η βούληση ολοένα και μεγαλύτερων στρωμάτων του πληθυσμού και όχι μόνο μιας πνευματικής και αστικής ελίτ, να προσεγγίσουν την Ευρώπη, ως την μόνη οδό που εγγυάται μια πιο ελπιδοφόρα προοπτική για το μέλλον τους.

Θα ήταν εξωπραγματικό να υποστήριζε κανείς πως τα στεγανά και οι δομές της 79χρονης ιστορίας του σύγχρονου τουρκικού κράτους, θα ανατραπούν από την μια μέρα στην άλλη.

Είναι όμως βέβαιο, ότι η ευρωπαϊκή προοπτική, προσανατολίζει την Τουρκία στην παραδοχή των αξιών και της νοοτροπίας που πρεσβεύει ο δυτικός κόσμος.

Και αυτή η εξέλιξη, αποτελεί μια πολύ καλή αφετηρία και για την ίδια, αλλά και ολόκληρη την Ευρώπη.

Αρκεί και η τελευταία και ειδικότερα κάποιες συντηρητικές δυνάμεις στην Γερμανία και αλλαχού, να πάψουν να αντιστρατεύονται με τόσο πάθος και με τα ίδια πάντοτε μονοδιάστατα επιχειρήματα, το λεπτό εγχείρημα που πάει σήμερα να ξεκινήσει.

Σημαντική παράμετρος, πέρα από την επίσημη πλέον κατάργηση της θανατικής ποινής και την αναγνώριση της δυνατότητας των μειονοτήτων να διδάσκονται την γλώσσα τους, η ψήφιση ενός άρθρου που δίνει το δικαίωμα στα ελληνικά ιδρύματα να αποκτήσουν την ακίνητη περιουσία τους, αφού θα πρέπει η Γενική Διεύθυνση Βακουφιών να επιστρέψει όλους τους τίτλους ιδιοκτησίας στην ελληνική μειονότητα.

Ο ΠτΘ, μίλησε για τις τελευταίες εξελίξεις στην Τουρκία και τον αντίκτυπο που θα έχουν στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με τον συντάκτη της «Ελευθεροτυπίας» και πολύπειρο αναλυτή των ελληνοτουρκικών σχέσεων, Συμεών Σολταρίδη.

ΠτΘ: Θα ήθελα ένα πρώτο σχόλιο για το κλίμα που επικράτησε στην Τουρκική Εθνοσυνέλευση κατά την διάρκεια της συζητήσεως για την μεταρρύθμιση με σκοπό την προσαρμογή των θεσμών της χώρας αυτής στο ευρωπαϊκό κεκτημένο

Σ.Σ.: Πιστεύω ότι η Τουρκία ζει ιστορικές στιγμές, κάτι που υποστηρίζουν και οι ίδιοι οι τούρκοι δημοσιογράφοι, οι οποίοι λένε ότι οι τελευταίες εξελίξεις είναι ανάλογης σπουδαιότητας με την κατάργηση του Χαλιφάτου και την εγκαθίδρυση του λαϊκού κράτους. Αλλάζει ο ιστορικός ρους της γείτονας, σε θέματα κατάργησης θανατικής ποινής, της ελευθερίας χρησιμοποίησης όχι μόνο της κουρδικής γλώσσας, αλλά και κάποιων άλλων που θα ήθελαν κάποιοι να μιλούν στην Τουρκία. Το λεγόμενο «πακέτο εκδημοκρατισμού», θα επηρεάσει και την ζωή του απλού πολίτη, με την έννοια ότι θα κατανοήσει ο τούρκος πολίτης ότι σήμερα πορεύεται σταδιακά προς την Ε.Ε και ότι η μέχρι τώρα πορεία του θα αλλάξει με αποτέλεσμα να αλλάξει και ο τρόπος σκέψης γύρω από διάφορα θέματα καθημερινότητας.

Το γεγονός και μόνο ότι η Ελλάδα δεν τοποθετείται πλέον ως πρώτος εχθρός της Τουρκίας, αλλάζει τα δεδομένα και οι ιθύνοντες αρχίζουν και τα αντιμετωπίζουν διαφορετικά τα πράγματα.

ΠτΘ: Να αναφερθούμε, λοιπόν, στις μεταρρυθμίσεις που πρόκειται να γίνουν.

Σ.Σ.: Είναι η κατάργηση της θανατικής ποινής, η χρησιμοποίηση της κουρδικής γλώσσας και τρίτον, τα βακούφια. Να έχουν, δηλαδή, το δικαίωμα τα διάφορα ευαγή ιδρύματα των μειονοτήτων, κτήσης και χρησιμοποίησης της ακίνητης περιουσίας τους. Το επακόλουθο είναι η ενίσχυση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που θα προέλθει από την Συνταγματική κατοχύρωση των νόμων που ψηφίστηκαν.

ΠτΘ: Μπορεί να επαίρεται η Τουρκία ότι «Την Παρασκευή κοιμήθηκε Ανατολή και το Σάββατο ξύπνησε Ευρώπη»

Σ.Σ.: Σε μια βραδιά μέσα δεν αλλάζει μια νοοτροπία 80 ετών. Η αρχή πάντως είναι το ήμισυ του παντός. Η Τουρκία οδηγείται εκ των πραγμάτων σε ένα πολυπολιτισμικό και πολυθρησκευτικό καθεστώς.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι οι αλλαγές αυτές επιβλήθηκαν εκ των άνω, ή σε αυτές συντέλεσε και η κοινωνική δυναμική που αναπτύχθηκε το τελευταίο χρονικό διάστημα;

Σ.Σ.: Είναι πολύ μικρός ο επηρεασμός στην Τουρκία από τις Μ.Κ.Ο.. Θέλω να πιστεύω ότι καθοριστικό ρόλο έπαιξε η πίεση από την Ευρώπη, δηλαδή, η επιθυμία ώστε να ενταχθεί στο τρένο της Ε.Ε η Τουρκία.

Ας μην ξεχνάμε, βέβαια, ότι έχει να περάσει πολύ δύσκολο δρόμο ως προς το θέμα της εφαρμογής των αλλαγών.

ΠτΘ: Τι θα λέγατε σε εκείνους τους επιφυλακτικούς, που θα πουν ότι οι κινήσεις της Τουρκίας είναι προσχηματικές και δεν πρόκειται να έχουν πρακτικό αντίκρισμα;

Σ.Σ.: Δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να απαντήσω απόλυτα, λέγοντας με σιγουριά ότι αυτά τα θέματα δεν θα υλοποιηθούν ποτέ. Θα εφαρμοστούν όλες αυτές οι αλλαγές στο εγγύς μέλλον, απλώς πρέπει να έχουμε λίγο υπομονή. Σε μια νύχτα δεν αλλάζεις μια καθεστηκυία κατάσταση η οποία βασίζεται σε μια παιδεία που δομήθηκε επί ολόκληρες δεκαετίες. Σε μια δεκαετία η Τουρκία θα έχει αλλάξει ριζικά μορφή.

Πιστεύω ότι η Τουρκία καθυστερεί πολλά χρόνια να κάνει αλλαγές και μεταρρυθμίσεις, όμως όταν τις αποφασίσει τις κάνει σε ένα λεπτό.

ΠτΘ: Πως εξηγείτε το γεγονός ότι τόσο τα δεξιά όσο και τα αριστερά κόμματα, υπερθεματίζουν αυτόν τον καιρό στην Τουρκία για την ευρωπαϊκή της πορεία;

Σ.Σ.: Όλοι εξηγούν με τον δικό τους τρόπο τον «Κεμαλισμό». Και ο Ερμπακάν εξηγεί με τον δικό του τρόπο τον «Κεμαλισμό», το ίδιο και ο στρατός.

Ο «Κεμαλισμός» μιλάει για τη δύση και υποστηρίζει το δόγμα της πορείας προς την δύση. Από την άλλη πλευρά υπάρχουν και ορισμένοι που δεν εμπιστεύονται την δύση. Το μέλλον θα δείξει το που θα οδηγηθεί η Τουρκία.

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι θα ενισχυθεί το «ευρωσκεπτικιστικό» μέτωπο στην Τουρκία, εφόσον στην σύνοδο κορυφής της Κοπεγχάγης δεν της δοθεί σαφής ημερομηνία έναρξης των διαπραγματεύσεων για την υλοποίηση της ενταξιακής της πορείας;

Σ.Σ.: Η Ε.Ε θα πρέπει να δώσει ορισμένα κίνητρα στην Τουρκία, για να μπορέσει να αντισταθεί στην άκρα δεξιά και το θρησκευτικό μένος που υπάρχει σήμερα εκεί.

Η Ε.Ε πρέπει να στηρίξει αυτήν την αλλαγή για να στηριχθούν στα μάτια της κοινής γνώμης και οι πολιτικοί ηγέτες που αγωνίζονται γι΄ αυτή την πορεία.

ΠτΘ: Ο ρόλος τους στρατού ποιος θα είναι σ΄ αυτήν την ιστορία;

Σ.Σ.: Αυτήν την στιγμή ο στρατός δεν εκφράζεται. Παρακολουθεί τα δρώμενα, αλλά στηρίζει την ευρωπαϊκή πορεία γιατί δεν θέλει να αφήσει την εξουσία να περάσει στην «Εθνικιστική δράση» ή το κόμμα «Ανάπτυξης και Δικαιοσύνης» του Ταγίπ Ερντογάν

ΠτΘ: Τι σημαίνουν οι μεταρρυθμίσεις που αφορούν την ελληνική μειονότητα των Ρωμιών της Πόλης και των νησιών;

Σ.Σ.: Η μεταρρύθμιση που έγινε, δίνει το δικαίωμα στα ευαγή ιδρύματα της μειονότητας να έχουν ακίνητη περιουσία. Αυτό αποτελεί μια θετική έκβαση.

Το 1970 εξαιτίας του Κυπριακού είχε εκδοθεί ένας νόμος με αναδρομική ισχύ από το 1936, που απαγόρευε στα ελληνικά ιδρύματα να έχουν περιουσιακά στοιχεία. Έτσι λοιπόν ακύρωσε τις αποδοχές δωρεών που είχαν γίνει και λόγω ελλείψεως κληρονόμων, όλα αυτά τα κτίσματα είχαν περιέλθει στο τουρκικό δημόσιο.

Για παράδειγμα, περίπου 135 ακίνητα από το ίδρυμα του Βαλουκλή είχαν περιέλθει στο τουρκικό δημόσιο με 600 τίτλους κυριότητας.

Από εδώ και πέρα, με την άδεια και σύμφωνη γνώμη του Υπουργικού Συμβουλίου, όλες αυτές οι περιουσίες θα αποδοθούν στα ευαγή ιδρύματα, δηλαδή θα περιέλθουν και πάλι στις μειονότητες.

Υπάρχει βέβαια ο όρος ότι «όλα αυτά επαφίονται στις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου», γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει ζητήματα.

Πάντως με το πακέτο εκδημοκρατισμού που θεσπίστηκε, θα πρέπει να γίνουν από την ελληνική μειονότητα, πλέον, οι κινήσεις εκείνες ώστε εφαρμόζοντας τον νέο νόμο, να πάρει πίσω τα ακίνητα που της ανήκουν.

ΠτΘ: Τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν αυτές οι εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις;

Σ.Σ.: Πρώτον μια καλύτερη προσέγγιση μεταξύ των δύο χωρών και δεύτερον δίνοντας η Τουρκία στην ελληνική μειονότητα τα πολυπόθητα δικαιώματα, σημαίνει ότι αρχίζει και αποδέχεται την ύπαρξη της – και όχι μόνο θεωρητικά-. Και βέβαια οι Ρωμιοί της Πόλης, θα καταλάβουν ότι υπάρχουν νόμοι που προστατεύουν την ύπαρξή τους μέσα στην τουρκική δημοκρατία. Δηλαδή, ότι είναι ισότιμοι πολίτες σε μια χώρα που τους αποδέχεται ως νομοταγείς πολίτες οι οποίοι αποτελούν την γέφυρα συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

ΠτΘ: Σας ευχαριστώ πολύ

Σ.Σ.: Και εγώ σας ευχαριστώ

Δάμων Δαμιανός

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.