Οι Πυργοι του Αγιου Ορους

Δεσπόζουσαν θέσιν εις την εικόνα την οποίαν αποκομίζει από το Άγιον Όρος ο προσκυνητής , καταλαμβάνουν οι Πύργοι του Άθωνος»

Οι Πύργοι συνιστούν αναμφίβολα το πιο εντυπωσιακό αρχιτεκτονικό στοιχείο της αρχαίας οχυρωματικής τέχνης. Με την ποικιλομορφία των σχημάτων τους, των δομικών τους υλικών και προπάντων με τον όγκο και το ύψος τους, ελκύουν από την πρώτη στιγμή την ματιά του περιηγητή και την αιχμαλωτίζουν. Και αν σήμερα η τεχνολογική εξέλιξη των πολεμικών μηχανών τους κατέστησε άχρηστους για την άμυνα μιας περιοχής, δεν μείωσε ούτε στο ελάχιστο τη συμβολική τους σημασία.

Η οχύρωση των Αγιορείτικων Μοναστηρίων, είναι ένα ζήτημα που εκ πρώτης όψης αφίσταται του πνευματικού χαρακτήρα του τόπου. Αν εξετάσουμε όμως τα γεωμορφικά χαρακτηριστικά της χερσονήσου του Αγίου Όρους, βλέπουμε ότι αυτά υπήρξαν ιδανικά για την εκδήλωση πειρατικών επιδρομών από τη θάλασσα, που ήταν άλλωστε και η μοναδική οδός επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο. Συνεπώς η έγκαιρη προειδοποίηση για τον επερχόμενο κίνδυνο, αλλά και η καταφυγή σε προστασία ήταν αναγκαίες, ώστε να συνεχιστεί η λειτουργία και η πνευματική προσφορά των Ιερών καθιδρυμάτων. Έτσι ο ρόλος που διαδραμάτισαν οι πύργοι στην άμυνα του Αγίου Όρους, αποδείχτηκε πολύ σημαντικός για την ασφάλεια της χερσονήσου.

Τέτοιες αρχές οχύρωσης διασώζουν όλα τα Αγιορείτικα μοναστήρια. Από κατασκευαστικής άποψης οι Πύργοι του Αγίου Όρους παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία σ’ ό,τι αφορά πολλά επιμέρους δομικά τους στοιχεία. Η μελέτη και η σύγκριση των επιμέρους χαρακτηριστικών τους, μπορεί να στοιχειοθετήσει μια τυπολογική κατάταξη. Όλοι οι εξωτερικοί τοίχοι αποτελούνται από λιθοδομή, που κατά κανόνα κτίζεται από αργούς λίθους. Ένα βασικό στοιχείο διαφοροποίησης των Αγιορείτικων Πύργων, ως προς την εξωτερική τους τοιχοποιία, αποτελεί η υιοθέτηση της παραστάδας, η οποία ορίζει ένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό τύπο, με κύριο χαρακτηριστικό κάποιες οριζόντιες προβολές οι οποίες εξυπηρετούσαν στρατηγικές στρατιωτικής κυρίως φύσης. Αξιοσημείωτο επίσης και παρά την πάροδο του χρόνου, είναι ότι οι Πύργοι του Αγίου Όρους διατήρησαν αναλλοίωτο το χαρακτήρα των οχυρωματικών έργων του «εκ του συστάδην» πολέμου.

Μπορεί κατά κύριο λόγο οι πύργοι να αποτελούσαν οχυρωματικά έργα, ωστόσο όμως στις πηγές γίνεται λόγος για Πύργους Κωδωνοστασίων, Πύργους Βιβλιοθηκών, Πύργους Αντιγραφής Χειρογράφων, καθώς επίσης και Πύργους-Τυπογραφεία (18ος αιώνας). Οι Αγιορείτικοι Πύργοι χρησιμοποιήθηκαν επίσης και ως κατοικίες μοναχών, εργαστήρια, αρχειοθήκες, θησαυροφυλάκια, αποθήκες και ως κοινοί χώροι υγιεινής.

Σήμερα στο Άγιο Όρος σώζονται περίπου 28 πύργοι, την διατήρηση και την αναστήλωση των οποίων έχει αναλάβει το Κέντρο Διαφύλαξης Αγιορείτικης Κληρονομιάς (ΚεΔΑΚ), το οποίο εντάσσεται στο υπουργείο Μακεδονίας – Θράκης. Πρόσφατα το ΚεΔΑΚ παρουσίασε ένα λεύκωμα με θέμα τους Πύργους του Αγίου Όρους, μέσω του οποίου φιλοδοξεί να προσφέρει στους φίλους της Αγιορείτικης Κοινότητας, μια επιστημονικά τεκμηριωμένη και πλαισιωμένη με πλούσιο φωτογραφικό υλικό παρουσίαση των Πύργων στη χερσόνησο του Άθωνα.

NETNEWS

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.