«Η γυναικα στο νομο μας δεν ειναι μονη της»

«Να αναιρέσουμε τα παραμύθια και να δούμε την παρουσία μας στην κοινωνία ισότιμα» είναι η πρόταση της κ. Σοφίας Μενεσελίδου, δημοτικής συμβούλου και προέδρου του Κέντρου Λαϊκών Δρωμένων Κομοτηνής, μέσα από μια κουβέντα που ξεκίνησε με αφορμή διημερίδα για το Γ΄ ΚΠΣ. Η διημερίδα συνδιοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Εργασίας την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και την πρώτη του Μάρτη στην Αθήνα, αφορούσε τις ίσες ευκαιρίες και είχε ισχυρή κυβερνητική παρουσία. Η συζήτηση με την κ. Μενεσελίδου ανοίγει το διάλογο για τις πραγματικές δυνατότητες της γυναίκας να ενεργοποιηθεί πολιτικά ή οικονομικά, ζώντας στην περιφέρεια, διατηρώντας ταυτόχρονα το δικαίωμά της στην οικογένεια και τη μητρότητα.

Τα περί των γυναικείων ζητημάτων ευτυχώς δεν ακουμπούν πλέον μόνο στις αδυναμίες, στα κενά του παρελθόντος, στα παραμύθια, αλλά ακολουθούν τα μονοπάτια του στόχου, της δημιουργίας, του αγώνα, από τη γυναίκα και τον άντρα μαζί.

ΠτΘ: κ. Μενεσελίδου, συμμετείχατε ως εκπρόσωπος της ΚΕΔΚΕ σε μια σημαντική συνάντηση που έλαβε χώρα στην Αθήνα στις 28 Φεβρουαρίου και 1 Μαρτίου.

Σ.Μ.: Να εξηγήσω ότι συμμετείχα με την ιδιότητα της εκπροσώπου της ΚΕΔΚΕ στην περιφερειακή επιτροπή ισότητας στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Έδωσαν το «παρών» περίπου 10 γυναίκες από τη Ροδόπη, αιρετές αλλά και εκπρόσωποι φορέων. Ως περιφέρεια, είχαμε μια πολύ καλή εκπροσώπηση, τουλάχιστον αριθμητικά. Αντικείμενο της διημερίδας ήταν το Γ΄ ΚΠΣ. Υπήρχαν τομείς που αφορούν την απορρόφηση κονδυλίων που έχουν να κάνουν με γυναικεία θέματα, υπήρχε ενότητα για τις ίσες ευκαιρίες στην απασχόληση, ενώ μία από τις κυρίαρχες ενότητες ήταν αυτή που σχετιζόταν με τη συμμετοχή των γυναικών στην τοπική αυτοδιοίκηση. Σ’ αυτήν την ενότητα παραβρέθηκε ο υπουργός Εσωτερικών, Κώστας Σκανδαλίδης κήρυξε την έναρξη της ημέρας και τοποθετήθηκε με συγκεκριμένες θέσεις πάνω σε ζητήματα που αφορούν τη συμμετοχή των γυναικών στην τοπική αυτοδιοίκηση.

ΠτΘ: Παρουσιάστηκαν προτάσεις – οι οποίες οφείλουν να είναι βέβαια ολοκληρωμένες -, μέσα από το Γ΄ ΚΠΣ, που έχουν να κάνουν με τις ίσες προς τις γυναίκες ευκαιρίες;

Σ.Μ.: Είναι ένα ζήτημα ζωτικής σημασίας και αφορά την τεχνογνωσία, η οποία πρέπει να συνυπάρχει με τις προτάσεις και τις ιδέες. Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα, ένα τεράστιο κενό γιατί οι γυναίκες δεν έχουν μπει μαζικά στη διαδικασία κατάθεσης προτάσεων και απορρόφησης χρημάτων από τα Κ.Π.Σ.

Θεωρώ ότι υπάρχει η δέσμευση από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας ότι θα βοηθήσει σε αυτήν την κατεύθυνση, διότι οι μελέτες είναι αυτό που πρώτιστα χρειάζεται για τη διεκδίκηση χρημάτων.

ΠτΘ: Παρόμοια προβλήματα δεν αντιμετωπίζουν μόνο αυτοί που ασχολούνται με ζητήματα ισότητας. Οι γυναίκες, όμως, εκτιμώ ότι είναι αισιόδοξες κι επιπλέον έχουν αυξημένα κίνητρα, λόγω της κοινωνικής τους θέσης που δεν άλλαξε σε μεγάλο βαθμό κι αυτό ίσως τις ενεργοποιεί για να ανακαλύψουν τους μηχανισμούς.

Σ.Μ.: Δεν είναι μόνο η θέση της γυναίκας στην κοινωνία αλλά και στην οικονομία και την παραγωγή. Η ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Άννα Καραμάνου, μας ανακοίνωσε ότι οι γυναίκες κατέχουν την πρωτιά στην εισαγωγή στα πανεπιστήμια (ποσοστό 60%), αλλά και στη βαθμολογία που λαμβάνουν. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι υπάρχει η ανάλογη τοποθέτηση της γυναίκας στην αγορά εργασίας. Η ανεργία είναι γένους θηλυκού σχηματικά αλλά και στην πρακτική της διάσταση. Υπάρχει ένας χώρος αντροκρατούμενος που θέτει στο περιθώριο τη γυναίκα. Οι νόμοι της αγοράς είναι πολύ σκληροί και η γυναίκα δεν έμαθε να τους ακολουθεί. Κάποια στιγμή πρέπει να δούμε σοβαρά τι θα κάνουμε προς αυτήν την κατεύθυνση.

ΠτΘ: Ό,τι γίνει από εδώ και πέρα θα οργανωθεί και θα λειτουργήσει σε κεντρικό επίπεδο ή ενδέχεται να επεκταθεί και στην περιφέρεια;

Σ.Μ.: Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν παρούσα και είχε την ευθύνη της διοργάνωσης η Επίτροπος Άννα Διαμαντοπούλου, αλλά και από τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Εργασίας η αντιμετώπιση του θέματος ήταν στην πλέον σωστή βάση. Οι εργασίες άνοιξαν παρουσία του πρωθυπουργού, αλλά παραβρέθηκε και πλειάδα υπουργών κι αυτό προσδίδει την ανάλογη βαρύτητα στον τρόπο που βλέπουν την υπόθεση γυναίκα όσοι χειρίζονται ζητήματα του Γ΄ ΚΠΣ.

ΠτΘ: Ας ελπίσουμε ο κ. Σημίτης να είναι παρών και στις πρωτοβουλίες και τις ενέργειες κι όχι μόνο στις ημερίδες. Ας έρθουμε όμως στα κοντινά μας. Μία γυναίκα αιρετή σε μια μικρή πόλη βρέθηκε για μία ακόμη φορά στην Αθήνα για να κατανοήσει το Γ΄ΚΠΣ κι ελπίζουμε εις εύθετον χρόνο και να διεκδικήσει. Πώς μετράτε κ. Μενεσελίδου αυτή την απόσταση από την Αθήνα;

Σ.Μ.: Η απόσταση σημαίνει πολλά και τίποτε. Το κέντρο λήψης αποφάσεων είναι σαφώς η Αθήνα και οποιαδήποτε διεκδικητικά πλαίσια προτάσσουν την αναγκαιότητα σύνδεσης των ανθρώπων της περιφέρειας με το κέντρο. Εκτιμώ ότι η γυναίκα στο νομό μας δεν είναι μόνη της, δεν λειτουργεί μοναχικά κι αυτό της διασφαλίζει και την επιτυχία.

Για παράδειγμα, έχω μια συγκεκριμένη δημοτική αρχή που μπορεί και στηρίζει με μελέτες τα αιτήματά μας. Υπάρχουν προτάσεις που εγκρίθηκαν, όπως και κοινωνικά προγράμματα, γιατί το πρόβλημα της γυναίκας είναι πώς θα συνδυάσει την κοινωνική της διάσταση στους κοινωνικούς της ρόλους, ώστε να της δοθούν οι ευκαιρίες να ασχοληθεί με ζητήματα πολιτικής και οικονομίας. Η γυναίκα που θα έχει τη δυνατότητα να αφήνει τα παιδιά της σε συγκεκριμένο χώρο για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της ζωής της, έχει το δικαίωμα και το χρόνο της παρουσίας και στα πολιτικά πράγματα.

ΠτΘ: Γυναικεία επιχειρηματικότητα: οι γυναίκες έχουν ιδέες, μπορούν να τις ενεργοποιήσουν, αλλά τους λείπει είτε η κατάρτιση είτε η πληροφορία για να μπορέσουν να την αξιοποιήσουν.

Σ.Μ.: Σαφώς χρειάζεται πληροφόρηση κι αυτό τονίστηκε στη διημερίδα. Τίθενται κάποιες βάσεις στην κατεύθυνση δημιουργίας κέντρων πληροφόρησης γυναικών. Στην επιχειρηματικότητα όμως μιλούμε για όρους αγοράς, οπότε εναπόκειται στις γυναίκες να αναζητήσουν την πληροφορία και κυρίως να έχουν την αυτοπεποίθηση για να μπουν στο δύσκολο παιχνίδι του ανταγωνισμού.

ΠτΘ: Δύο ερωτήσεις προκύπτουν κ. Μενεσελίδου, από την τοποθέτησή σας: Πού θ’ αναζητήσουν την πληροφορία οι γυναίκες της περιοχής μας; Επίσης, έγιναν πολλές προσπάθειες κατάρτισης μέσα από διάφορα ΚΕΚ και το αποτέλεσμα εκτιμώ ότι κυμαίνεται από 0-10, γεγονός που επισημάνθηκε και κεντρικά. Επομένως αποτύχαμε.

Σ.Μ.: Ας μη βάλουμε στη συζήτηση την υπόθεση ΚΕΚ, γιατί η επιμόρφωση είναι μια υπόθεση που σηκώνει μεγάλη κουβέντα και συμφωνώ απόλυτα ότι δεν έγιναν τα πράγματα όπως θα έπρεπε.

Όσον αφορά την πληροφορία, υπάρχουν κέντρα πληροφόρησης γι’ αυτό και υπήρξε εκπροσώπηση από όλους τους φορείς. Τα επιμελητήρια, οι δήμοι, η περιφέρεια έστειλαν γυναίκες. Θεωρώ ότι η πληροφορία πρέπει να παρέχεται από τους εμπλεκόμενους φορείς στο συγκεκριμένο επαγγελματικό χώρο

Η Γενική Γραμματεία Ισότητας παρέχει τη μεγαλύτερη δυνατή ενημέρωση και μπορεί να σταθεί αρωγός σε γυναίκες που ενδιαφέρονται να αναπτύξουν επιχειρηματικά σχέδια. Το υπουργείο Εργασίας, εξάλλου, διαθέτει διεύθυνση που ασχολείται με γυναικεία θέματα, όχι μόνο για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα αλλά και την απασχόληση. Χρειάζεται συντονισμός των ενεργειών και μεγαλύτερη προσπάθεια από τις ίδιες τις γυναίκες για να φτάσουν στην πηγή της πληροφόρησης.

ΠτΘ: Όταν ξεκινήσει να παίρνει σάρκα και οστά ένα κέντρο πληροφόρησης γυναικών ελπίζουμε ότι θα μας το κοινοποιήσετε, κ. Μενεσελίδου. Είναι ένα τόλμημα που πρέπει να γίνει, ειδικά σε περιοχές τόσο «δύσκολες» όπως η Θράκη.

Σ.Μ.: Ο Δήμος ήδη έχει συστήσει το κέντρο πληροφόρησης νέων στο Infopoint. Αυτό που λείπει από την πόλη μας είναι ένα κέντρο πληροφόρησης γυναικών, γιατί το κοντινότερο είναι στη Θεσσαλονίκη.

ΠτΘ: Είπατε ότι η ανεργία είναι γένους θηλυκού, όπως είναι και η φαντασία. Στον συγκεκριμένο τομέα η φαντασία – με την έννοια της επιθυμίας και του υποθετικού λόγου – ίσως να μεταφράζεται σε άμεση επικοινωνία με τους ανθρώπους, όπως συνέβη με το ευρώ. Η απασχόληση, η ενεργοποίηση της επιχειρηματικής διάθεσης προϋποθέτουν την άμεση επαφή.

Σ.Μ.: Γι’ αυτό το λόγο μπαίνουν στο παιχνίδι οι γυναίκες που είναι αιρετές, πολιτικά, κοινωνικά, εργασιακά, οι οποίες έχουν επαφή με γυναίκες και μπορούν να διαχέουν την πληροφορία ευκολότερα και γρηγορότερα από κάποιες άλλες που δεν έχουν διαρκή επαφή με τις γυναίκες.

ΠτΘ: Η γυναίκα μπορεί να είναι πανούργα, συγκεκριμένα στην τοπική αυτοδιοίκηση, δηλαδή χρειάζεται να εφευρίσκει για να καλύψει τα κενά και να υπερκεράσει τις δυσκολίες, να ξεπερνάει το εφικτό. Πώς βιώνεται αυτή η κατάσταση σε μια επαρχιακή πόλη;

Σ.Μ.: Εκείνο που προέχει όσον αφορά την αλλαγή κάποιων δεδομένων στο χώρο της ισότητας είναι να δώσουμε το μεγαλύτερο βάρος ως επίσημη ελληνική πολιτεία στην εκπαίδευση, κάτι που αφορά τις επερχόμενες γενιές. Χρειάζεται ένας τιτάνιος προσωπικός αγώνας. Εκεί έρχεται μία πολιτεία με το προοδευτικότερο σε όλη την Ευρώπη θεσμικό πλαίσιο. Με τη θεσμοθέτηση τώρα της συμμετοχής του 1/3 των γυναικών τα βήματα στήριξης είναι τεράστια. Εναπόκειται επομένως σε όσες συνειδητοποίησαν την αναγκαιότητα της προβολής και της συμμετοχής της γυναίκας στα κοινά να βγουν μπροστά και να διεκδικήσουν μια θέση για το γυναικείο χώρο.

Στην τοπική αυτοδιοίκηση τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα γιατί υπάρχει άμεση, καθημερινή επαφή με τους πολίτες. Οι ανάγκες των πολιτών και δη των γυναικών φτάνουν πιο έντονα, αλλά υπάρχει και η δυνατότητα να προωθήσουμε και να εφαρμόσουμε λύσεις. Σαφώς και είναι δύσκολα τα πράγματα, ενδεχόμενα γιατί οι άντρες έμαθαν να έχουν περιχαρακωμένους όλους τους χώρους και τους ρόλους.

Ο βαθμός δυσκολίας αντιμετώπισης κάποιων προβλημάτων κάνει την επίλυσή τους ιδιαίτερα ελκυστική ως ιδέα, ως όραμα. Άλλωστε τα οράματα γεννιούνται μέσα από τις δυσκολίες. Κανένας κοινωνικός χώρος δεν βρήκε οραματικές λύσεις στα προβλήματά του, εάν δεν ήταν περίπλοκα και δύσκολα.

Νομίζω ότι ωρίμασε στην τοπική αυτοδιοίκηση η ιδέα της συμμετοχής των γυναικών.

ΠτΘ: Υπάρχουν οι γυναίκες που θα διαμορφώσουν το 1/3; Ο κ. Παπαδριέλλης εντόπισε πρόσφατα ότι ειδικά στα χωριά είναι δύσκολο να βρεθεί ικανός αριθμός γυναικών.

Σ.Μ.: Ο προβληματισμός του δημάρχου Κομοτηνής είναι σωστός γιατί έχει άμεση επαφή με την πολιτική πραγματικότητα. Υπάρχουν εν δυνάμει γυναίκες. Πρέπει να βρούμε και να αποδείξουμε αυτόν τον δυναμισμό κι αυτό είναι μια πρόκληση.

Τίποτε όμως δεν γίνεται δια μαγείας κι ενδεχόμενα την πρώτη φορά η επιτυχία να είναι μικρή.

ΠτΘ: Η γυναίκα είναι εκεί γι’ αυτά που την ενδιαφέρουν και την αφορούν;

Σ.Μ.: Η γυναίκα είναι πάντοτε παρούσα αλλά έχει το πλεονέκτημα και το μειονέκτημα να είναι πάντοτε χαμηλών τόνων – εννοώ το γυναικείο χώρο κι όχι εξειδικευμένα τις γυναίκες. Είναι οι καταβολές αιώνων, οι παραδόσεις και οι αντιλήψεις που μας έχουν κληρονομηθεί σχετικά με το φύλλο και τον κοινωνικό ρόλο της γυναίκας, τον κοινωνικό της αυτοπροσδιορισμό κι όλα αυτά εσωτερικεύονται – τα πρότυπα και τα στερεότυπα – κι εκδηλώνεται ως μία συνολική συμπεριφορά.

Η γυναίκα είναι πάντοτε παρούσα και μάλιστα σε πάρα πολλούς τομείς κι αυτό καθιστά το ρόλο της ιδιαίτερα σύνθετο, σημαντικό αλλά και περίπλοκο, γιατί ανακύπτουν προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν και στα οποία η κοινωνία δεν βοηθάει, εξακολουθεί να παραμένει ανδροκρατούμενη.

ΠτΘ: Εφόσον η γυναίκα ασχολείται με τα σύνθετα και τα δύσκολα προκαλεί το φόβο.

Σ.Μ.: Είναι μία άποψη. Προκαλεί πολλές φορές το φόβο των αντρών, όσον αφορά τη θέση της στην κοινωνία.

ΠτΘ: Όχι μόνο των αντρών αλλά και των οικείων της προσώπων που εκπροσωπούν μια γενιά με διαφορετικές αντιλήψεις. Ακόμη και οι γονείς μας, κάποιες φορές μας φοβούνται.

Σ.Μ.: Είναι ένα μεγάλο ζήτημα που έγκειται επίσης στην ιστορία των στερεοτύπων. Σαφώς μπορεί να θεωρηθεί ότι προκαλεί το φόβο. Κάθε σημαντική κοινωνική παρουσία προκαλεί ενδεχόμενα δέος, αυτό όμως ισχύει και στα δύο φύλα. Απλώς η γυναίκα είναι πιο ευαίσθητη κι έχει μάθει να υποχωρεί πιο εύκολα, προκειμένου να διαφυλάξει την εικόνα της γυναίκας που πέρασε ως κυρίαρχη.

ΠτΘ: Ορθώς διευκρινίσατε ότι οτιδήποτε τολμηρό πορεύεται από τη γυναίκα ή από έναν άντρα δημιουργικό, ευφάνταστο και μακράν των στερεοτύπων προκαλεί το φόβο. Εξάλλου, ζούμε στην εποχή που αναζητά το ζευγάρι, την ανθρώπινη επαφή, τον άντρα και τη γυναίκα να συμπλέουν και να συνοδοιπορούν.

Σ.Μ.: Ποτέ δεν καυτηρίασα τις ακραίες μορφές του φεμινισμού, γιατί θεωρώ ότι όταν παλεύεις – ως κοινωνικός χώρος – για τη διεκδίκηση κάποιων βασικών δικαιωμάτων που σου τα έχουν στερήσει είναι δεδομένο ότι θα φτάσεις και στα άκρα. Είναι απόλυτα λογικές οι ακραίες πρακτικές αυτών των γυναικών σε κάποιες προηγούμενες δεκαετίες γιατί είχαν να γκρεμίσουν τείχη.

Όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Η κοινωνία χωρίς την ισότιμη συμμετοχή και παρουσία και των δύο φίλων δεν μπορεί να υπάρξει.

Δεν μπορούμε να δεχτούμε μια κοινωνία, όπου οι γυναίκες δεν θα συμμετέχουν ισότιμα σε όλους τους τομείς της ζωής.

ΠτΘ: Έχω την αίσθηση ότι αυτά τα τείχη δημιουργούνται εκ νέου, δεν είναι όμως από μπετόν αλλά από πλέξιγκλας και είτε τα χτίζουν γυναίκες για γυναίκες, ή άντρες, είτε καμία φορά χτίζονται μέσα τους, άθελά τους. Σε μία εποχή που κυκλοφορεί ευρέως η ιδέα και η πληροφορία και απαιτούνται οι σύγχρονοι άνθρωποι, υποψιάζομαι ότι πρέπει να βγούμε στο «αντάρτικο», με την έννοια ότι χρειάζονται τολμηροί άνθρωποι.

Σ.Μ.: Ανθρώπους και όχι γυναίκες ή άντρες. Ανθρώπους με οράματα, με πίστη στη δυναμική τους, με τόλμη για να παλέψουν εμπόδια που διαρκώς θα ανακύπτουν. Κανένας δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα και κανένας στόχος δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς προσπάθεια. Θίξατε το ότι οι γυναίκες θέτουν εμπόδια στους εαυτούς τους και στις υπόλοιπες γυναίκες.

Ο Κωστής Παλαμάς, χρόνια πριν, έγραψε κάτι ποιητικό αλλά ιδιαίτερα επίκαιρο. Απευθυνόμενος προς τις γυναίκες έλεγε: «Γυναίκα, αν θες αντρίκια να δουλέψεις για τον ξεσκλαβωμό σου, δεν φτάνει μόνο να κάψεις, να σκορπίσεις, να ξοδέψεις στο νέο βωμό τη σμύρνα, το χρυσό, το λιβάνι…», να ενστερνιστείς δηλαδή τις νέες ιδέες που έρχονται, «μέσα σου πρώτα κάψε το τριπλό ξόανο, που τους σκλάβους κάνει, συνήθεια, κέρδος, πρόληψη και κάψε και του παλιού καιρού τα παραμύθια κι ας είναι όμορφα, μια για πάντα κάψτα».

Αυτά τα παραμύθια που αφορούν στερεότυπα ανακυκλώνονται και από τις ίδιες τις γυναίκες με διάφορες μορφές. Η παγκοσμιοποιημένη εποχή έχει καταναλωτικά πρότυπα. Το πρότυπο δεν έχει να κάνει με την ουσία. Τα πρότυπα αλλάζουν, η ουσία όμως παραμένει ίδια, γι’ αυτό χρειάζεται υπεράνθρωπη προσπάθεια, ώστε αυτά τα παραμύθια να τα αναιρέσουμε εμείς οι ίδιες και να δούμε την παρουσία μας στην κοινωνία ισότιμα, ως συνοδοιπόροι με το άλλο φύλλο.

ΠτΘ: Με αυτήν την όμορφη αναφορά στον Παλαμά προλάβατε μία ερώτηση σε σχέση με τη γυναίκα. Ποιο το όνειρό σας γι’ αυτήν ;

Σ.Μ.: Θέλω να υπογραμμίσω ότι τα πάντα περνούν μέσα από την παιδεία κι εδώ υστερούμε σοβαρά ως χώρα. Αν δεν δούμε με σοβαρότητα τις εκπαιδευτικές μας δομές, τα όσα περνούν μέσα από αυτές, το παιχνίδι δεν πρόκειται ποτέ να κερδηθεί επί της ουσίας.

ΠτΘ: Μια εκπομπή δεν έρχεται ν’ ανακαλύψει αλλά να προβληματίσει κι αυτή η συζήτηση νομίζω πως το πέρασε κ. Μενεσελίδου. Να ευχηθούμε καλή πορεία με ανθρώπινα, ποιοτικά χαρακτηριστικά.

Σ.Μ.: Σας ευχαριστώ πολύ.

Μαρία Αμπατζή

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.