2002: Ελληνικα σκαρια και θαλασσες με πυξιδα το Ταχυδρομικο Ταμιευτηριο

Η ιστορία της θάλασσας, ο διάλογος της ιστορίας με την γεωγραφία, αποτελεί μία από τις πιο ισχυρές συνέχειες του ελλαδικού χώρου. Ως στοιχείο του γεωγραφικού χώρου η θάλασσα είναι ένα όριο που περίκλειστη μέσα του βρίσκεται η Ελλάδα. Το καράβι, από την άλλη, είναι το κινητικό στοιχείο, αυτό που μετατρέπει τη θάλασσα από περιορισμό σε δίοδο επικοινωνίας.

Οι ελληνικές θάλασσες είναι ένας ανοιχτός ορίζοντας προς την Ανατολή, τη Δύση και το Νότο, Αιγαίο, Κρητικό και Ιόνιο πέλαγος μετέχουν στο ευρύτερο επικοινωνιακό σύστημα της Μεσογείου. Η θάλασσα και τα σκαριά που τη διαπλέουν αποτελούν ακόμα τον πιο μόνιμο μηχανισμό ενσωμάτωσης της ελληνικής κοινωνίας στον διεθνή χώρο. Τα ελληνικά σκαριά, με διάφορες σημαίες και πληρώματα ενώνουν τις παράλιες αγορές, μεταφέρουν ταξιδιώτες και εμπορεύματα μέσα στο χρόνο. Μέσα σε αυτή την παγκόσμια επικράτεια, την παγκόσμια γλώσσα που είναι η θάλασσα, η ελληνική παράδοση βρίσκεται στην ναυπηγική τέχνη, στην αλιεία και, κυρίως, στη ναυτιλία: στους καπετάνιους και τα πληρώματα, το Ελληνικό «Γένος των Ναυτικών», την επιχειρηματικότητα, το ταξίδι, την τόλμη. Είναι φυσικό η παράδοση αυτή να απηχείται στην τέχνη.

Το θέμα του Ημερολογίου εικονογραφείται με έργα Ελλήνων ζωγράφων του 20ου αιώνα. Όπως στη λογοτεχνία, έτσι και στη ζωγραφική του 20ου αιώνα η θάλασσα γίνεται εσωτερική πραγματικότητα, παράμετρος της συνείδησης. Παρατηρούμε ότι τα μεγάλα καράβια του Βολανάκη και του Χατζή, τα περήφανα ιστιοφόρα του Αλταμούρα, δίνουν τη θέση τους στη νεωτερική ζωγραφική στα μικρά ιστιοφόρα και, κυρίως, στη βάρκα. Η βάρκα που συνδεόταν παλαιότερα συμβολικά με το 1821, τώρα ενδιαφέρει περισσότερο σαν φόρμα που ελευθερώνει εκφραστικούς τρόπους πάνω στον καμβά και υποκειμενικές όψεις της θάλασσας. Τα έργα του Ημερολογίου αντιπροσωπεύουν διαφορετικές τάσεις και τεχνοτροπίες: από τον αρχέγονο μοντερνισμό του Νικόλαου Λύτρα (1883-1927) μέχρι τις τρισδιάστατες δημιουργίες του Κώστα Τσόκλη (γενν.1930), περνώντας από τον ιμπρεσιονισμό του Περικλή Βυζάντιου (1893-1972), τον εξπρεσιονιστικό ρεαλισμό του Μιχαήλ Αξελού (1877-2965), τη φυσιοκρατική παραστατικότητα του Αγήνορα Αστεριάδη (1898-1977), τον κυβισμό του Ν. Χατζηκυριάκου-Γκίκα (1906-1994), τον χρωματικό εξπρεσιονισμό του Παν. Τέτση (γενν.1925), τις ελαστικές φόρμες του Σπ. Παπαλουκά (1892-1957), τα πρώιμα σχέδια του Φώτη Κόντογλου (1895-1965) και τις θαμπές αντανακλάσεις του Μιχαήλ Οικονόμου (1888-1933). Ταρσανάς, λιμάνι, καραβομαραγκός, καρνάγιο, θαλασσινά τοπία, βάρκες από σπουδαίους ζωγράφους, που με το έργο τους προβάλλουν τις ατέλειωτες πτυχές της θάλασσας και των πλεούμενών της. Έργα μαστόρων που όλα μαζί στοιχειοθετούν μια ποιητική της θάλασσας, και το καθένα μια ποιητική εικόνα της.

Πίνακες από τις προσωπικές συλλογές των ζωγράφων Παναγιώτη Τέτση και Κώστα Τσόκλη, την Εθνική Πινακοθήκη, την Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, την Πινακοθήκη Πιερίδη, την Τράπεζα της Ελλάδος και το Τμήμα Καλλιτεχνικών Συλλόγων της Alpha Bank συνοδεύουν κάθε μήνα του 2002. Θάλασσες από τον Ιανουάριο μέχρι τον Δεκέμβριο.

Σ.Κ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.