Αναστασιος Τσερκεζης, Η Κομοτηνη τοτε ηταν γραφικη αλλα οχι λειτουργικη

Ο Αναστάσιος Τσερκέζης είναι Ξυλαγανιώτης, έζησε όμως οκτώ χρόνια της παιδικής και εφηβικής του ηλικίας στην Κομοτηνή, οπότε πολλοί είναι οι φίλοι που απέκτησε εκείνη την εποχή και τους οποίους διατήρησε και στο διάβα του χρόνου. Γνωστός από την ενασχόλησή του με εθνικοτοπικούς συλλόγους που αφορούν στη Θράκη και κυρίως μέσα από τη χρόνια δραστηριοποίησή του με τη «Θρακική Εστία» της Θεσσαλονίκης, ο Αναστάσιος Τσερκέζης πιστεύει ότι η συνάντηση αυτή θα έχει θετικά αποτελέσματα αλλά ότι θα πρέπει να μετεξελιχθεί σε συνάντηση Ροδοπιτών.

Θα συναντηθούμε, θα ξαναγνωριστούμε και θα οργανωθούμε

ΠτΘ: Πιστεύετε ότι η συνάντηση θα έχει επιτυχία;
Α.Τ.: Πιστεύω ότι θα έχει επιτυχία. Είμαι πεπεισμένος ότι με κάποιες μικροδιορθώσεις και τροποποιήσεις που μπορούμε να κάνουμε στα μελλοντικά προγράμματα ότι θα έχει απήχηση σε όλη τη Θράκη.

ΠτΘ: Φέτος το πρόγραμμα είναι χαλαρότερο μέχρι να γνωριστούμε και να δούμε πώς μπορούμε να το οργανώσουμε καλύτερα.
Α.Τ.: Είναι μια απλή συνάντηση φέτος. Θα συναντηθούμε, θα ξαναγνωριστούμε και από εκεί και πέρα θα δούμε το πρόγραμμα.

ΠτΘ: Έρχεστε συχνά στη Θράκη;
Α.Τ.: Πολύ συχνά. Κατάγομαι από την Ξυλαγανή και έχω ακόμη εκεί περιουσιακά στοιχεία. Έχω δύο αδέλφια που ζουν στην Ξυλαγανή αλλά οι περισσότερες και ωραιότερες αναμνήσεις είναι από την Κομοτηνή στην οποία έζησα οκτώ χρόνια.

ΠτΘ: Ως μαθητής γιατί ως συνήθως οι Ξυλαγανιώτες το γυμνάσιο το τελειώνατε στην Κομοτηνή…
Α.Τ.: Τελείωσα το γυμνάσιο στην Ξυλαγανή αλλά δύο χρόνια έκανα ως μαθητής εξαιτίας του εμφυλίου στο τέταρτο δημοτικό, οπότε έχω αναμνήσεις παιδικές και εφηβικές από την πόλη.

Στον εμφύλιο τους κατοίκους από την επαρχία τους είχαν συγκεντρώσει στην «Κόκκινη Αποθήκη»

ΠτΘ: Θυμάσθε γεγονότα από τον εμφύλιο;
Α.Τ.: Βέβαια, είμαι γεννημένος το 1940 και τον έζησα κανονικά στο πετσί μου στην Ξυλαγανή και επειδή το κλίμα δεν μας σήκωνε μετακομίσαμε με τη μητέρα μου και τα δύο αδέλφια μου στην Κομοτηνή. Οι μεγάλοι έμειναν πίσω και πολεμούσαν.

ΠτΘ: Άρα έχει εγγραφεί στη μνήμη σας και η δολοφονία των είκοσι εννέα ηρώων της Ξυλαγανής;
Α.Τ.: Θα ήταν παρ’ ολίγον 33 γιατί οι τέσσερις σώθηκαν. Θυμάμαι μόνο το θείο μου, τον αδελφό του πατέρα μου, που ήταν μέσα στους 29, με το όνομα Τσερκέζης Νικόλαος. Αμυδρά θυμάμαι την εικόνα του πριν τον σκοτώσουν.

ΠτΘ: Στην Κομοτηνή ο εμφύλιος είχε άγριες φάσεις;
Α.Τ.: Ασφαλώς είχε, κυρίως τα βράδια. Μας μάζεψαν στην «Κόκκινη Αποθήκη», πίσω από του Βασιλικού και στα εστιατόρια και τις ταβέρνες. Μέσα εκεί ήταν όλη η επαρχία στρωματσάδα.

ΠτΘ: Εκεί έμεναν για προστασία;
Α.Τ.: Ναι, για προστασία. Εμείς βέβαια νοικιάζαμε στην Πριγκιποννήσων 13 κοντά στην Αγιά Σοφιά.

ΠτΘ: Πότε φύγατε από τον Κομοτηνή;
Α.Τ.: Έφυγα το 1958 από την Κομοτηνή. Ξεκαθάρισα τις μνήμες το 1979 όταν υπηρέτησα ως αξιωματικός της αεροπορίας στον Ίσμαρο μέχρι το 1982, ξαναβρίσκοντας τους παλιούς συμμαθητές, φίλους οπότε, ως ώριμος πλέον, κατέτασσα τα πράγματα και τα έκρινα διαφορετικά.

Χαίρομαι που ο πληθυσμός της Ξυλαγανής συνεχώς αυξάνει

ΠτΘ: Πώς σας φαίνεται η Ξυλαγανή;
Α.Τ.: Η Ξυλαγανή είναι μια ανερχόμενη δύναμη, χαίρομαι που κάθε μέρα βλέπω πρόοδο και με το Μουσείο και με τους συλλόγους και αντί να ελαττωθεί ο πληθυσμός όπως συμβαίνει στα χωριά της Θράκης στην Ξυλαγανή αυξάνεται, αυτό σημαίνει ότι πάει καλά.

ΠτΘ: Αν βοηθήσετε να γίνει και το Μουσείο της Ξυλαγανής γνωστό θα πάει πολύ καλύτερα…
Α.Τ.: Το διαφημίζουμε όσο μπορούμε και μέσα από την «Θρακική Εστία» την οποία υπηρετώ βέβαια αλλά και με το facebook. Ό,τι μπορούμε κάνουμε. Έχει ένα ταλαντούχο παιδί τον Τριαντάφυλλο Παπαδάκη που κάνει καλή δουλειά.

ΠτΘ: Στην Ξυλαγανή έχετε ακόμη φίλους;
Α.Τ.: Ασφαλώς και έχω. Δυστυχώς πέθαναν τρεις φίλοι παιδικοί και μάλιστα δυνατοί, αλλά έχω αρκετούς φίλους και πολλούς συγγενείς, τη μισή Ξυλαγανή σχεδόν.

ΠτΘ: κ. Τσερκέζη από πού είναι η καταγωγή σας;
Α.Τ.: Και οι δύο γονείς μου είναι από την Ανατολική Θράκη, από τα Μάλγαρα ο πατέρας μου και από τις Σαράντα Εκκλησιές η μητέρα μου η οποία στο επώνυμο λεγόταν Κωστοπούλου.

Σήμερα η Κομοτηνή έτσι όπως είναι εξυπηρετεί περισσότερο τους κατοίκους της

ΠτΘ: Πώς βλέπετε σήμερα την Κομοτηνή;
Α.Τ.: Εγώ τη θυμάμαι με τον Μπουκλουτζά, τη Σκεπαστή Αγορά. Βεβαίως η Κομοτηνή άλλαξε όψη, η πλατεία άλλαξε επίσης όψη αλλά και γενικότερα πιστεύω ότι ανέβηκε πολύ, χρήζει όμως περαιτέρω βελτιώσεως. Θυμάμαι τις εικόνες με τα ζωοπάζαρα.

ΠτΘ: Ήταν πιο όμορφη πιο ανθρώπινη τότε η Κομοτηνή σε σύγκριση με σήμερα που έχει γίνει απρόσωπη όπως σχεδόν όλες οι επαρχιακές πόλεις ή είναι άδικο να λέμε ότι η Κομοτηνή είναι λιγότερο όμορφη σήμερα;
Α.Τ.: Εκείνες οι εικόνες ήταν όμορφες αλλά δεν ήταν λειτουργικές. Το ποτάμι που πλημμύριζε δεν ήταν και η καλύτερη εικόνα. Αναγκαστικά έγινε τσιμεντούπολη και με το πανεπιστήμιο που έγινε κτίσθηκαν περισσότερα σπίτια, άνοιξαν περισσότερα επαγγέλματα. Σήμερα πιστεύω ότι εξυπηρετεί περισσότερο τον κόσμο. Σαφώς παλιότερα ήταν πιο γραφική.

ΠτΘ: Στη Θεσσαλονίκη που ζείτε κρατάτε τα έθιμα της Ροδόπης;
Α.Τ.: Κατ’ αρχήν ήμουν δέκα χρόνια πρόεδρος Ξυλαγανιωτών Θεσσαλονίκης και άλλα έξι στη Θρακική Εστία Θεσσαλονίκης. Είμαι απόστρατος 23 χρόνια, ασχολούμαι με τα θέματα της Θράκης και κάνουμε πολύ δουλειά. Μπορεί να ζούμε στη Θεσσαλονίκη αλλά η καρδιά μας χτυπά πάντα εδώ.

ΠτΘ: Την κουζίνα την κρατάτε;
Α.Τ.: Τα κρατάμε όλα. Ακόμα και τραχανά και κουσκούς από την Ξυλαγανή παίρνω.

Όλοι οι Θρακικοί σύλλογοι θα πρέπει να ενωθούν υπό την «Θρακική Εστία»

ΠτΘ: Η Θρακική Εστία είναι ένας σύλλογος που είχε πολύ μεγάλη συμβολή στην ανάδειξη της θρακικής πραγματικότητας. Σήμερα λένε ότι ζούμε την εποχή της παγκοσμιοποίησης. Υπάρχει λόγος να διατηρηθούν αυτοί οι σύλλογοι οι οποίοι ως εθνοτοπικοί, βοήθησαν πάρα πολύ, συνέλεξαν υλικό της ιστορίας και της παράδοσης και λειτούργησαν ως πρεσβευτές στην υπόλοιπη Ελλάδα των πατρίδων που έμειναν πίσω…
Α.Τ.: Απαντώντας συνειδητά θα έλεγα ότι όχι δεν θα διασωθούν όλοι οι σύλλογοι. Η πλειονότητα των συλλόγων έχει λόγο ύπαρξης και μη ξεχνάμε ότι τα πάντα ξεκίνησαν από τους συλλόγους. Κανείς δεν θα γνώριζε ούτε τους θρακιώτικους χορούς είτε τα έθιμα είτε τα τραγούδια αν δεν υπήρχαν οι σύλλογοι. Στη Θεσσαλονίκη είμαστε τριάντα σύλλογοι, δυστυχώς όμως μόνο δύο έχουν οίκημα, έδρα. Η «Θρακική Εστία» στεγάζεται σε ιδιόκτητο οίκημα 250 τετραγωνικών, όπου συστεγάζονται και άλλοι σύλλογοι, όπως της Αλεξανδρούπολης, ο Κομοτηναίων, δώδεκα σύλλογοι, ακόμη και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Ανατολικής Ρωμυλίας. Επειδή Θρακική Εστία συμμετέχει στα δρώμενα της Θεσσαλονίκης με το χορευτικό της, την χορωδία της, έχει λόγο ύπαρξης. Οι μικροί σύλλογοι όπως για παράδειγμα των Ξυλαγανιωτών, ο οποίος σβήνει σιγά – σιγά γιατί κάνει ένα χορό μαζί μας, θεωρώ ότι τελείωσε η δράση του. Πιστεύω ότι πολύ δύσκολα θα διατηρηθούν αυτοί οι σύλλογοι, όπως και των πρωτευουσών, για παράδειγμα Ξάνθης που είχε σβήσει πριν από λίγα χρόνια και τώρα πάλι τον αναβίωσε ένας οικονομολόγος. Όμως ψευτοσυντηρούνται. Καλό θα είναι λοιπόν να προσέλθουν όλοι στη «Θρακική Εστία» η οποία έχει ιδρυθεί από το 1950, έχει δύναμη και η «ισχύς εν τη ενώσει».

Από την αρχαιότητα οι Θράκες «ουκ ομονοούν»

ΠτΘ: Θα έρθετε στο συνέδριο Θρακών που θα γίνει τον Αύγουστο;
Α.Τ.: Βεβαίως και θα έρθω και εκεί θα επισημάνω ότι εδώ και έξι χρόνια δεν έχει γίνει η Συνομοσπονδία Θρακικών Συλλόγων, η οποία είχε αποφασισθεί το 2006 στο 7ο Συνέδριο στο Διδυμότειχο, επειδή δεν συναινούν οι τέσσερις Ομοσπονδίες, γιατί καθεμία εκπέμπει σε διαφορετική συχνότητα.

ΠτΘ: Γιατί δεν μπορούμε να τα βρούμε μεταξύ μας και να συγκροτηθούμε;
Α.Τ.: Από την αρχαιότητα οι Θράκες «ουκ ομονοούν» και γενικά οι Έλληνες αλλά περισσότερο οι Θράκες.

Ενενήντα χρόνια είμαστε πρόσφυγες και τα χωράφια μας δεν έχουν την ίδια αξία με των ντόπιων

ΠτΘ: Το κτίριο της «Θρακικής Εστίας» είναι από δωρεές και χορηγίες των μελών του συλλόγου;
Α.Τ.: Όχι είναι δωρεά κάποιες Θρακιώτισσας από την Αδριανούπολη, η οποία ήταν καθηγήτρια στην Νάουσα και η άφησε τη μισή της περιουσία στο γιο της και την άλλη μισή στη Θρακική Εστία. Ήταν ο μοναδικός σύλλογος που υπήρχε τότε στη Θεσσαλονίκη και πρόεδρος ήταν ο Μαμέλης και έτσι η δωρεά έμεινε. Σε περίπτωση διάλυσης του συλλόγου το οίκημα πηγαίνει στο υπουργείο Πολιτισμού. Πιστεύω ότι αποτελεί την έδρα όλων των Θρακιωτών και από εκεί μπορούμε να σκαλίσουμε πολλά εθνικά θέματα όπως κάνουμε πολλές φορές, άγνωστες στο κοινό ακόμη και στις εφημερίδες της Θεσσαλονίκης. Για παράδειγμα έχουμε στείλει επιστολές για την γενοκτονία των Θρακιωτών σε όλους τους υπουργούς. Έχει αναγνωριστεί το 1994 η Ημέρα Μνήμης Γενοκτονίας των Ποντίων, το 1998 η Ημέρα Μνήμης των Μικρασιατών των Θρακών ποτέ. Αυτό είναι παράπονο όλων των Θρακών εκτός κι αν δεν ξέρουν ιστορία οι πολιτικοί μας και δεν ξέρουν ότι η γενοκτονία άρχισε από τη Θράκη. Έχουν περάσει ενενήντα χρόνια από την ανταλλαγή πληθυσμών και τα χωράφια ακόμη των προσφύγων καλούνται κληροτεμάχια τα οποία δεν μεταβιβάζονται παρά εξ αδιαιρέτου. Αυτό σημαίνει ότι σε κληροτεμάχιο είκοσι στρεμμάτων κτίζονται αυτή τη στιγμή διακόσια τετραγωνικά μόνο εκτός σχεδίου, ενώ σε ένα αγροτεμάχιο Μαρωνίτη για παράδειγμα, επειδή είναι ντόπιος, χτίζονται χίλια τετραγωνικά. Γιατί αυτή η διάκριση; Ενενήντα χρόνια δηλαδή είμαστε πρόσφυγες και τα χωράφια μας δεν μπορούν να έχουν την ίδια αξία με των ντόπιων. Δυστυχώς οι πρόσφυγες παραμένουν πρόσφυγες. Η τελευταία μας επιστολή έγινε το 2009 μόλις βγήκε ο Γιώργος Παπανδρέου πρωθυπουργός, αλλά απήντησε όπως και ο κ. Καραμανλής. Υπάρχουν και άλλα θέματα για τα οποία κάναμε κινήσεις, χωρίς όμως σαματά, αλλά, εξ όσων βλέπω, «μας έχουν γράψει» και οι πολιτικοί και δεν έχουν κάνει τίποτα. Για αυτό θα ήθελα αυτό το αντάμωμα να το μετατρέψουμε σε αντάμωμα Ροδόπης για να συγκεντρωθούν όλοι οι Ροδοπαίοι. Φανταστείτε ότι μόνο στο Αριστοτέλειο έχουμε σαράντα καθηγητές Θρακιώτες. Αν συγκεντρωθούν θα δώσουν ιδέες, μελέτες, για την ανάπτυξη της Θράκης, για την ΑΟΖ. Πρόεδρος αυτή τη στιγμή είναι ο Καρακωστάνογλου ο διεθνολόγος καθηγητής ο οποίος έχει κάνει μια μελέτη 600 σελίδων για την ΑΟΖ και φανταστείτε στο Συνέδριο Θρακών δεν κάλεσαν τη «Θρακική Εστία» αν και εμείς ενδιαφερθήκαμε για να δηλώσουμε συμμετοχή. Να σημειώσω δε ότι το συνέδριο θα περιορισθεί σε δύο φτωχά θέματα, από το κακό στο χειρότερο δηλαδή.

ΠτΘ: Πώς λεγόταν η κυρία που σας κληροδότησε το οίκημα της Θρακικής Εστίας;
Α.Τ.: Μυλοπούλου.

ΠτΘ: Τους σαράντα επιστήμονες που διδάσκουν στο Αριστοτέλειο τους γνωρίζετε;
Α.Τ.: Τους περισσότερους από αυτούς ναι. Υπάρχουν και πέντε έξι που είναι μέλη μας.

ΠτΘ: Είστε υπέρ της ανακήρυξης της ΑΟΖ;
Α.Τ.: Όλη η Ελλάδα είναι υπέρ της ΑΟΖ. Αν εφαρμοστεί η ΑΟΖ από αύριο ξεκινούν οι γεωτρήσεις, αλλά απορώ γιατί δεν εφαρμόζεται. Κάποιο εμπόδιο θα υπάρχει, κάποια μεγάλη δύναμη θα τους σταματά.

*Οι φωτογραφίες που διανθίζουν τη συνέντευξη προέρχονται από τη διαδικτυακή σελίδα
της Θρακικής Εστίας Θεσσαλονίκης
http://www.thrakikh-estia.gr/

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.