Βασω Τσικουτα- Κωφιδου, Η «συναντηση» βημα να γινει η Κομοτηνη μας πιο ζωντανη

Συνέχεια κατάθεσης των εικόνων που διέσωσε η μνήμη με αφορμή τη Συνάντηση των Απόδημων Κομοτηναίων. Μια Κομοτηνή των εφηβικών χρόνων, αλλά και του σήμερα εφόσον η κ. Βάσω Τσίκουτα – Κωφίδου δεν έπαψε ποτέ να επισκέπτεται την πόλη μας και να περνά, όποτε τις δίνεται η ευκαιρία, ευχάριστες στιγμές δίπλα σε αγαπημένα πρόσωπα. Η κ. Βάσω Τσίκουτα – Κωφίδου είναι οδοντίατρος στην Αθήνα. Είναι παντρεμένη με τον συμπατριώτη μας Κώστα Κωφίδη, μηχανολόγο ηλεκτρολόγο και έχουν δύο παιδιά. Την Φωτεινή, αρχαιολόγο στο Λονδίνο και την Χρυσάνθη, την «καλλιτέχνη της οικογένειας», όπως τη χαρακτηρίζει, που σήμερα βρίσκεται στο Λος Άντζελες, στην Αμερικάνικη Σχολή Κινηματογράφου.

Αυτά που ζήσαμε ως παιδιά, τα σημερινά δεν μπορούν να τα απολαύσουν αλλά ούτε και να τα καταλάβουν

ΠτΘ: κ. Κωφίδου πώς σας φαίνεται η απόπειρα συνάντησης Κομοτηναίων της διασποράς;
Β.Κ: Όταν μου το είπε ο Άρης ο Μανούδης, ενθουσιάστηκα, γιατί είναι ένα βήμα για να μπορέσουμε να βρισκόμαστε αυτή την εβδομάδα, αυτές τις μέρες κάθε χρόνο στην πόλη μας. Θα είναι ένας τρόπος συγκέντρωσης και αυτοί που θέλουν να κάνουν διακοπές πιο νωρίς ή πιο αργά μπορούν με κάποιο τρόπο να το συνδυάσουν, ώστε να συμπεριλάβουν μέσα στις διακοπές τους ή στην εκδρομή τους ή στην επίσκεψή τους να δουν και κάποιους γνωστούς τους που ίσως έχουν πολλά χρόνια να τους δουν.

ΠτΘ: Μένετε στην Αθήνα. Αισθάνεστε τόσα χρόνια μετά αθηναία;
Β.Κ.: Καθόλου, απλά μένω στην Αθήνα. Είμαι Κομοτηναία. Γεννήθηκα στην Κομοτηνή και τα πρώτα μου χρόνια τα έζησα δίπλα στην γιαγιά και τον παππού, γιατί η μαμά εργαζόταν. Ήταν δασκάλα, όπως και ο πατέρας μού ο οποίος ήταν Θεσσαλονικιός. Ο πατέρας μου ήρθε με μετάθεση από τη Μακεδονία στη Θράκη, γιατί η μετάθεση ήταν πιο εύκολη τότε στις ακριτικές περιοχές και εγκαταστάθηκαν στο Σαπσί. Οι εικόνες μου οι παιδικές αφορούν στο Σαπσί. Μετά, όταν εγώ ήμουν έκτη δημοτικού, εγκατασταθήκαμε μόνιμα πλέον ως οικογένεια στην Κομοτηνή.

ΠτΘ: Η Θράκη, η Κομοτηνή, το Σαπσί σας λένε πράγματα ακόμη;
Β.Κ.: Πάρα πολλά. Η οικογένειά μου έμεινε στην Κομοτηνή μέχρι που πήγα στην τρίτη λυκείου. Εγκατασταθήκαμε στη Θεσσαλονίκη, όπου ήταν το πατρικό μου σπίτι, αλλά εν πάση περιπτώσει οι δεσμοί με την Κομοτηνή δεν σταμάτησαν ποτέ, γιατί παντρεύτηκα τον συμμαθητή μου Κώστα Κωφίδη, οπότε ερχόμασταν έτσι και αλλιώς για τους γονείς του αλλά και για το σόι της μητέρας μου και επίσης, για τους δεκάδες φίλους και αγαπημένους. Αυτό το κάνουμε εδώ και πολλά χρόνια και τα παιδιά μου παρόλο που δεν έχουν ιδιαίτερες αναμνήσεις, μόνο καλοκαιρινές ή από κάποιες άλλες διακοπές, με μεγάλη χαρά και ευχαρίστηση ερχόταν, όσο ήταν μικρότερα, για διακοπές στην Κομοτηνή.

Η παλιά Κομοτηνή ήταν πιο όμορφη αν και τώρα είναι πιο ζωντανή

ΠτΘ: Σας λείπει κάτι πολύ έντονα από την Κομοτηνή;
Β.Κ.: Η παλιά Κομοτηνή ήταν πιο όμορφη. Τώρα βέβαια είναι πιο ζωντανή και χαίρομαι για αυτό αλλά αυτά που εμείς ζήσαμε σαν παιδιά πιστεύω ότι δεν μπορούν να τα απολαύσουν αλλά ούτε και να τα καταλάβουν τα νέα παιδιά.

ΠτΘ: Έχετε μνήμες και από την Κομοτηνή με το ποτάμι;
Β.Κ.: Βεβαίως, Θυμάμαι τις γέφυρες. Πάντα νοικιάζαμε σπίτι στην περιοχή του Σταθμού, γιατί εκεί έμενε η γιαγιά για να έχει κάποια βοήθεια η μάνα μου.

ΠτΘ: Από τις πιο ωραίες περιοχές της Κομοτηνής ο Σταθμός…
Β.Κ.: Με την παρέα του Σταθμού μέχρι και σήμερα ακόμη μιλάμε στο τηλέφωνο και όταν έρθω βρισκόμαστε. Δεν θα ξεχάσω τα παιχνίδια που παίζαμε, τα οποία σήμερα τα παιδιά δεν τα γνωρίζουν, -εντάξει μπορεί ακόμη και σήμερα να παίζουν κρυφτό- αλλά εμείς παίζαμε και κρυφτό και κουτσό και το «Όλοι μέσα» και τα απογεύματα στα κεφαλόσκαλα, μόνο τα κορίτσια, παίζαμε κοκκαλάκια, τα οποία βάφαμε κιόλας. Είχαμε συντροφιές, παρέες, μας άρεσε να κλέβουμε κανένα δαμάσκηνο, κανένα κορόμηλο. Μιλάμε για πολύ τρυφερές ηλικίες. Μετά, στο γυμνάσιο, δημιουργήσαμε άλλες παρέες γιατί βρεθήκαμε εκεί από διάφορα σχολεία. Εγώ τελείωσα το τρίτο δημοτικό και στο γυμνάσιο βρέθηκα με παιδιά από όλα σχολεία. Το σχολείο τότε ήταν μεικτό οπότε οι παρέες μας ήταν αγόρια και κορίτσια με τα οποία ακόμη μέχρι τώρα κρατάμε σχέση. Στην Αθήνα είμαστε ένα σωρό συμμαθητές, βρισκόμαστε με μερικούς πολύ συχνά, με άλλους όχι τόσο, και πέρσι που οργανώσαμε με τον Άγη τον Ζησιάδη τη συγκέντρωση συμμαθητών έγινε χαμός. Ήρθε πάρα πολύς κόσμος από την Κομοτηνή και περάσαμε πολύ ωραία.

Το σχολείο τότε ήταν αυστηρό αλλά μας έδωσε εφόδια για να προχωρήσουμε

ΠτΘ: Ήσασταν ευχαριστημένοι από την εκπαίδευση της Κομοτηνής;
Β.Κ.: Πάρα πολύ.

ΠτΘ: Σας έδωσε τα εφόδια να προχωρήσετε, όπου ζήσατε, με επάρκεια;
Β.Κ.: Ναι, απόλυτα. Ήταν κάπως αυστηρά τα πράγματα αλλά αυτό μας βοήθησε. Τότε δεν υπήρχαν τα φροντιστήρια, ήταν ελάχιστα, κάναμε Αγγλικά στου Τζεναβαρίδη. Εν πάση περιπτώσει όσοι θέλαμε να σπουδάσουμε τα καταφέραμε.

ΠτΘ: Θυμάσθε δασκάλους;
Β.Κ.: Τους γονείς μου. Το χειμώνα που είχα έρθει για το μνημόσυνο μιας θείας του άνδρα μου, της Δάφνης Κωφίδη, με πλησίασαν κάποιες κυρίες που ακούγοντας ποια είμαι, σχεδόν κλαίγοντας, μου είπαν ότι ήταν μαθήτριες της μαμάς μου στο πρώτο δημοτικό, όπου εκεί δίδασκε και ο πατέρας μου. Επίσης, εκεί ήταν και ο κ. Παπαντωνίου αλλά και άλλοι δάσκαλοι οι οποίοι άφησαν πολύ καλές εντυπώσεις. Με συγκίνησε ακόμη που τη θυμούνται τη μητέρα μου. Στο τρίτο δημοτικό εμείς είχαμε τον κ. Κουτσούμη διευθυντή, τον κ. Πατρίδη, τον κ. Στυλιανίδη. Θέλω να πω ότι οι δάσκαλοι τότε ίσως εξαιτίας των αναγκών είχαν μια άλλη σχέση με τους μαθητές τους, παρόλη την αυστηρότητα που σήμερα δεν υπάρχει και είναι και κατακριτέα εξ όσων έχω αντιληφθεί. Οι σχέσεις μαθητών και δασκάλων ήταν πολύ σωστή.

Ήμασταν ευτυχισμένα παιδιά με τα λίγα

ΠτΘ: Σήμερα ζούμε σε εποχή οικονομικής κρίσης, όταν γυρίζετε προς τα πίσω και βλέπετε το τότε, την ευτυχία που αρκούνταν στα λίγα, ποια συναισθήματα βιώνετε;
Β.Κ.: Γυρίζει το μυαλό μου πάντα εκεί και λέω σε όλους ότι τότε ήμασταν ευτυχισμένα παιδιά με τα λίγα. Σκεφθείτε ότι δεν φαίνονταν οι πολύ μεγάλες διαφορές. Υπήρχε η μαύρη ποδιά με το άσπρο σοσονάκι και τον άσπρο γιακά. Τα κορίτσια ήμασταν όλες ίδιες. Δεν υπήρχε αυτή η τεράστια διαφορά. Υπήρχαν οικογένειες με προβλήματα οικονομικά αλλά η διαφορά δεν φαινόταν, δεν την βίωναν τα παιδιά και δεν αισθάνονταν αυτά που αισθάνονται τώρα που το ένα δεν έχει να φάει και το άλλο κάθε μέρα φορά και κάτι καινούριο.

Κοινωνικό γεγονός ο χορός στη Λέσχη και οι προβολές στα σινεμά

ΠτΘ: κ. Κωφίδου, πηγαίνατε στη Λέσχη Κομοτηναίων; Ποια ήταν η λειτουργία της Λέσχης;
Β.Κ.: Εμείς ως παιδιά δεν πηγαίναμε αλλά οι χοροί της Λέσχης ήταν σημαντικό γεγονός για τους γονείς μας. Θυμάμαι τις γυναίκες να ντύνονται και να στολίζονται με ό,τι καλύτερο είχαν. Ήταν επίσης πολύ εντυπωσιακό το ότι είχαμε κινηματογράφους, κυρίως τους καλοκαιρινούς, του «Ποάλα» και το «Αττικό». Είχε και τους χειμερινούς βέβαια όπου κάθε Κυριακή πρωί είχε προβολή και πηγαίναμε κάποιες φορές. Είχαμε όμως ένα γυμνασιάρχη που ήταν πολύ καλός αλλά υπερβολικά αυστηρός έως παράλογα που απαγόρευε να πηγαίνουμε στον κινηματογράφο οι μαθητές, ακόμη κι αν τα έργα ήταν κατάλληλα.

ΠτΘ: Πάντως είχαν το δικό τους άρωμα αυτά τα χρόνια.
Β.Κ.: Ήταν πολύ καλά. Γιατί και με τους συμμαθητές μας που βρισκόμαστε μετά από τόσα χρόνια τα αρνητικά στοιχεία που θυμόμαστε είναι ελάχιστα. Κάποια ίσως κακή συμπεριφορά δάσκαλου ή καθηγητή, αλλά αυτά τα περιστατικά ήταν τόσο μεμονωμένα, που δεν ήταν κάτι το τραυματικό.

Η μητέρα μου έγραφε άρθρα στην «Πρωία» για την ιστορία της Κομοτηνής και γενικότερα της Θράκης

ΠτΘ: Παρακολουθείτε την πνευματική κίνηση της Κομοτηνής και ό,τι αφορά στη νεότερη ιστορία της;
Β.Κ.: Η μητέρα μου ασχολήθηκε με την ιστορία της Κομοτηνής αλλά και της Θράκης γενικότερα. Έγραφε στην «Πρωία», έχω ακόμη τα άρθρα της. Μετά, με τον Άρη τον Μανούδη δούλεψε για το Σύλλογο Κομοτηναίων Θεσσαλονίκης, και πάντα υπήρχε αυτή η σχέση των εκτός Κομοτηνής με την πατρίδα, μια πνευματική σχέση μέσω διαλέξεων.

Ο Σύλλογος Κομοτηναίων Αθήνας έχει ατονήσει

ΠτΘ: Θεωρείτε ότι η Κομοτηνή έχει την παρουσία που πρέπει και στην κεντρική, πολιτική και πολιτιστική, ζωή της χώρας, και στην Αθήνα;
Β.Κ.: Ήθελα λίγο παραπάνω. Ένα διάστημα ο Σύλλογος Κομοτηναίων Αθηνών ήταν πιο ενεργός, τα τελευταία χρόνια έχει όμως ατονήσει, αν και υπήρξαν άνθρωποι που βοήθησαν πολύ.

ΠτΘ: Ποια είναι η σχέση των παιδιών σας με την πόλη;
Β.Κ.: Όταν γεννήθηκαν τα παιδιά μας, μετέφερα τα εκλογικά μου δικαιώματα από τη Θεσσαλονίκη, και τα παιδιά τα δηλώσαμε μονίμους κατοίκους Κομοτηνής. Ερχόμαστε πάντα να ψηφίσουμε εδώ, εκτός από τις τελευταίες εκλογές που υπήρξε ένα πρόβλημα. Θέλουμε αυτός ο δεσμός να μην κοπεί, ακόμη και αν δημιουργείται πρόβλημα, γιατί τα παιδιά μου μένουν στο εξωτερικό.

ΠτΘ: Υπάρχει κάποιο φαγητό από την Κομοτηνή που θυμάσθε και μαγειρεύετε;
Β.Κ.: Όλα. Ό,τι μπορείτε να φανταστείτε, επειδή η μαγειρική μου αρέσει πολύ. Ό,τι έκανε η γιαγιά και το συνέχισε η μητέρα μου το έμαθα και εγώ και το κάνω.

ΠτΘ: Η καταγωγή σας από πού είναι;
Β.Κ.: Η οικογένεια της μητέρας μου ήταν πρόσφυγες από την Αδριανούπολη, ο πατέρας μου ήταν από η Θεσσαλονίκη. Λέω ότι είμαι Κομοτηναία.

ΠτΘ: κ. Κωφίδου, σας ευχαριστούμε πολύ για τη συνομιλία…
Β.Κ.: Εγώ σας ευχαριστώ γιατί όλα αυτά που κάνετε είναι σε θετική κατεύθυνση. Είναι σωστή προσπάθεια, ένα βήμα η Κομοτηνή μας να είναι λίγο πιο ζωντανή ως προς την πνευματική της κίνηση. Χαίρομαι ιδιαίτερα όταν ερχόμαστε και υπάρχουν νέα παιδιά, γιατί με την απόφαση να γίνει το Πανεπιστήμιο εκεί η πόλη μας ζωντάνεψε. Πέρσι βοηθήσαμε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Γουλανδρή να συμπεριλάβει την Κομοτηνή σε εκδρομή του, αυτή που κάνει κατά τη διάρκεια του χρόνου, και όσοι είδαν την πόλη μας ενθουσιάστηκαν. Πήγαμε παντού, έκανα χρέη ξεναγού παρόλο που δεν είναι αυτό το επάγγελμά μου, και θα ήθελα και από εδώ να ευχαριστήσω πολύ την κ. Καραδήμα που μας έκανε ξενάγηση. Είδαν μια άλλου είδους πόλη στη Βόρεια Ελλάδα και ενθουσιάστηκαν.*

*Τη συνομιλία μας σήμερα διανθίζουν φωτογραφίες από τους κινηματογράφους της Κομοτηνής που προέρχονται από την έκδοση του Δήμου Κομοτηνής και της ΔΕΠΑΚ με τίτλο “τρυφερή είναι η νύχτα στα Θερινά Σινεμά”, σε επιμέλεια Ξάνθου Κώστογλου, Μάιος 2004

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.