Ολοκληρωθηκε με επιτυχια το εκπαιδευτικο σεμιναριο με τιτλο «Συνθηκες σωφρονισμου και εγκλειστοι εξαρτημενοι»

Διήμερο εκπαιδευτικό σεμινάριο με τίτλο «Συνθήκες σωφρονισμού και έγκλειστοι εξαρτημένοι» πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 16 και την Παρασκευή 17 Ιουνίου στην πόλη μας, με διοργανωτή το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων, τη Μονάδα Συμβουλευτικής Κρατουμένων Θεσσαλονίκης και το θεραπευτικό πρόγραμμα ΚΕΘΕΑ ΚΙΒΩΤΟΣ. Το σεμινάριο πραγματοποιήθηκε στις εγκαταστάσεις της Νομικής Σχολής του Δ.Π.Θ., στο Συμβουλευτικό Σταθμό του ΚΕΘΕΑ Κομοτηνής, αλλά και εντός του χώρου των φυλακών Κομοτηνής. Σε αυτό συμμετείχαν θεραπευτικό προσωπικό του ΚΕΘΕΑ, σωφρονιστικοί υπάλληλοι, καθώς και φοιτητές από τη Νομική Σχολή και το τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης του ΔΠΘ. Οι συνθήκες σωφρονισμού και η άμεση σχέση τους με τους εξαρτημένους έγκλειστους είναι ένα θέμα, για το οποίο τα τελευταία χρόνια το ΚΕΘΕΑ σε συνδυασμό με άλλους φορείς, καταβάλλει ιδιαίτερες προσπάθειες, για να αναδειχθεί και να αναπτυχθούν προγράμματα, που να αφορούν την απεξάρτηση μέσα στις φυλακές. Το μέγεθος των προβλημάτων, που αντιμετωπίζονται, καθώς και τις προσπάθειες, που καταβάλλονται για την επίλυσή τους περιέγραψε χθες σε συνέντευξη τύπου ο κ. Φαίδων Καλοτεράκης, διευθυντής ΚΕΘΕΑ Βόρειας Ελλάδας. Μαζί του ήταν και η πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Κομοτηνής, κ. Σοφία Μενεσελίδου, που δήλωσε τη στήριξη της δημοτικής αρχής σε ανάλογες πρωτοβουλίες του ΚΕΘΕΑ, μια πρόθεση, που προς το παρόν υλοποιείται με την παροχή στέγης στις εγκαταστάσεις του Πολυλειτουργικού Κέντρου.

«Δε μπορείς να μην έχεις ελπίδα, όταν βλέπεις τους ανθρώπους μέσα στη φυλακή να αλλάζουν»

Καταρχήν ο κ. Καλοτεράκης, τόνισε τις δυσκολίες, που αντιμετωπίζουν σήμερα τέτοιες πρωτοβουλίες, καθώς, όπως σημείωσε, «αφενός το σωφρονιστικό σύστημα είναι ένα κλειστό σύστημα, που δεν εισχωρεί κάποιος εύκολα, και αφετέρου και οι θεραπευτικοί οργανισμοί είναι κι αυτοί σχετικά κλειστοί, αφού δεν μπορεί ο οποιοσδήποτε να επισκεφτεί ένα θεραπευτικό κέντρο». «Οπότε δεν είναι και το πιο εύκολο», συμπέρανε, «αυτοί οι δυο φορείς να κάνουν κάτι από κοινού». Παρόμοιο σεμινάριο διεξάγεται για δεύτερη φορά στην Κομοτηνή και για τέταρτη μόλις φορά ανά την Ελλάδα. «Δεν είναι αρκετό», εκτίμησε ο κ. Καλοτεράκης, «ενώ έχει και πολλές γραφειοκρατικές δυσκολίες». «Παρόλα αυτά», επισήμανε, «δε μπορείς να μην έχεις ελπίδα, όταν βλέπεις τους ανθρώπους μέσα στη φυλακή να αλλάζουν». Προσέθεσε, επίσης, ότι το ΚΕΘΕΑ έχει αυτή τη στιγμή συμβουλευτικά προγράμματα σε 20 φυλακές, ανάμεσά τους και οι φυλακές στην Κομοτηνή, όπου οι έγκλειστοι έχουν την ευκαιρία να οδηγηθούν στην απεξάρτηση.

Αναφορικά με το μέγεθος του προβλήματος, τα στοιχεία, που παρέθεσε κρίνονται άκρως ανησυχητικά. Σύμφωνα με τον κ. Καλοτεράκη, το 45% των έγκλειστων βρίσκεται στις φυλακές για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών, ενώ υπάρχουν στοιχεία ότι οι 7 στους 10 έχουν πρόβλημα εξάρτησης από τις ουσίες, ακόμη κι αν βρίσκονται στη φυλακή για άλλο αδίκημα.

Θεραπευτικές κοινότητες σε φυλακές

Για την αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού, το ΚΕΘΕΑ έχει αναπτύξει πολυδιάστατη δράση, σε συνεργασία με φορείς, σωφρονιστικά καταστήματα, αλλά και με την πολιτική ηγεσία. Ενδεικτικά, στον Ελαιώνα Θηβών λειτουργεί μια θεραπευτική κοινότητα για γυναίκες, ενώ κάτι αντίστοιχο έχει ξεκινήσει και στον Κορυδαλλό, αλλά είναι σε 8ωρη βάση. Μέχρι το Σεπτέμβριο αναμένεται να ξεκινήσει η λειτουργία της πρώτης μεγάλης θεραπευτικής κοινότητας στις φυλακές Διαβατών, για 84 κρατούμενους, σε χωριστή πτέρυγα και σε χωριστό αύλειο χώρο. «Θα είναι κάτι μοναδικό», σημείωσε ο κ. Καλοτεράκης, «με συνθήκες πολύ καλές για τα ελληνικά δεδομένα, με κελιά τριών κλινών, με λουτροκαμπινέ». Αναφέρθηκε επίσης και στη φυλακή στην Κασσάνδρα της Χαλκιδικής, όπου, όπως υπογράμμισε είναι φτιαγμένη με αμερικάνικες προδιαγραφές, ειδικά για εξαρτημένους χρήστες. Το δυσάρεστο σε αυτήν την υπόθεση είναι ότι μολονότι έχουν ήδη κατασκευαστεί μεγάλες κτιριακές εγκαταστάσεις, εδώ και 8 χρόνια μένουν άδειες. «Είναι σκάνδαλο ότι υπάρχει κατασκευασμένο και δε λειτουργεί», τόνισε, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα η νέα ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης να μεριμνήσει προς αυτήν την κατεύθυνση, κάτι για το οποίο είχε δηλώσει πρόθυμος ο απερχόμενος Υπουργός, κ. Καστανίδης.

«Είναι καιρός για συμμαχίες για να βοηθηθούν οι άνθρωποι, που είναι πιο ευάλωτοι»

Αναφορικά με τη προσπάθεια, που καταβάλλεται στις φυλακές της Κομοτηνής, τόνισε ότι υπάρχει μια πολύ καλή συνεργασία με την διεύθυνση, αλλά και με φορείς όπως ο δήμος και το Δημοκρίτειο πανεπιστήμιο. Μάλιστα, εξήρε ιδιαίτερα τη συνεργασία, που έχει ξεκινήσει με το πανεπιστήμιο, τονίζοντας ότι «είναι καιρός για συμμαχίες για να βοηθηθούν οι άνθρωποι, που είναι πιο ευάλωτοι». «Είναι πολύ πιο επιτακτική πια αυτή η ανάγκη», προσέθεσε, «μέσα σε αυτήν την κοινωνική κρίση, που βιώνουμε».

Ανησυχητική η κατάσταση στην εκπαίδευση των σωφρονιστικών υπαλλήλων

Από την άλλη μεριά, περιέγραψε με δυσμενείς κρίσεις την κατάσταση, που επικρατεί σήμερα στις περισσότερες φυλακές της χώρας, ενώ ιδιαίτερα εστίασε στην εκπαίδευση των σωφρονιστικών υπαλλήλων. «Κάποιοι από αυτούς έχουν εκπαιδευτεί μετά από 3 χρόνια, αφού προσλήφθηκαν», σημείωσε, «μιας και είναι δυστυχώς μια γνωστή ελληνική ιστορία». Αναφέρθηκε, επί τη ευκαιρία, στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα, που θα ξεκινήσει στις 27 Ιουνίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, σε συνεργασία του ΚΕΘΕΑ και του τομέα ποινικού της Νομικής Σχολής, το οποίο απευθύνεται στους σωφρονιστικούς υπαλλήλους και τους θεραπευτές. Όπως επισήμανε, «μέσα από συνεντεύξεις, που κάναμε με 70 σωφρονιστικούς υπάλληλους από όλη την Ελλάδα, οι οποίοι έκαναν δήλωσαν συμμετοχής στο μεταπτυχιακό, διαπιστώσαμε το πόσο ανεκπαίδευτοι και παρατημένοι είναι, χωρίς εποπτεία και ψυχολογική υποστήριξη». «Αυτό προσπαθούμε να αλλάξουμε», τόνισε, «να κάνουμε μια συμμαχία μαζί τους, για να συνδράμουν στο κομμάτι του σωφρονισμού, ώστε κι εμείς να μπορούμε να κάνουμε τη δουλειά μας».

«Περισσότερος κόσμος είναι εξαρτημένος από το αλκοόλ, απ΄ ό,τι από ηρωίνη, κοκαΐνη, αμφεταμίνες κ.λπ»

Πέραν αυτού του είδους τα προγράμματα του ΚΕΘΕΑ για άτομα, που είναι εξαρτημένα από ναρκωτικές ουσίες, ο κ. Καλοτεράκης, απαρίθμησε μια σειρά από άλλα προγράμματα, που έχουν να κάνουν γενικότερα με τις εξαρτήσεις, ενώ επέμεινε ιδιαίτερα στο θέμα της εξάρτησης από το αλκοόλ. Καταρχήν το ΚΕΘΕΑ υλοποιεί ήδη πρόγραμμα για την εξάρτηση από το διαδίκτυο, ένα πρόγραμμα που απευθύνεται κυρίως σε έφηβους, αλλά και για το τζόγο, που, όπως υπογραμμίστηκε, «εμφανίζει μια μεγάλη επιδείνωση, αφού πολλοί εναποθέτουν τις ελπίδες τους πια στον τζόγο, όταν αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες». Για το ζήτημα της εξάρτησης από το αλκοόλ, το πρόγραμμα του ΚΕΘΕΑ εφαρμόζεται αυτήν τη στιγμή στην Αθήνα, ενώ έχει ληφθεί απόφαση να εφαρμοστεί και στην Κομοτηνή. «Το πρόβλημα με το αλκοόλ μπορεί να είναι και μεγαλύτερο από αυτό των εξαρτησιογόνων ουσιών», επισήμανε ο κ. Καλοτεράκης, «κι αυτό γιατί περισσότερος κόσμος είναι εξαρτημένος από το αλκοόλ, απ’ ό,τι από ηρωίνη, κοκαΐνη, αμφεταμίνες κ.λπ». «Αυτοί, όμως, που είναι εξαρτημένοι από το αλκοόλ», συνέχισε, «μπορεί να είναι πιο «λειτουργικοί», να το γνωρίζουν μόνο οι οικείοι τους και μετά από χρόνια να βγει στην επιφάνεια. Υπάρχει επίσης μια κοινωνική αποδοχή ότι όλοι πίνουν, επομένως είναι και πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Υπάρχει μεγαλύτερη υποκρισία σε σχέση με το αλκοόλ στις κοινωνίες. Το προσωπικό μας εκπαιδεύεται προς αυτήν την κατεύθυνση, γιατί έχει κάποιες διαφορές η εξάρτηση από το αλκοόλ».

«Σύνθετο το ζήτημα της αποποινικοποίησης των ναρκωτικών»

Αναφορικά, τέλος, με το θέμα της αποποινικοποίησης των ναρκωτικών και τις νέες παραμέτρους, που θα δημιουργούσε πιθανή τέτοια απόφαση, σε ό,τι έχει να κάνει με την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων, ο κ. Καλοτεράκης υποστήριξε ότι πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σύνθετο ζήτημα, που απαιτεί μεγάλη συζήτηση. Αποκάλυψε δε ότι σε νομοπαρασκευαστική επιτροπή για τα ναρκωτικά, που είχε συστήσει το Υπουργείο Δικαιοσύνης, έχουν κατατεθεί κάποιες εξαιρετικές προτάσεις, που είναι σε μια πολύ καλή κατεύθυνση, αναφορικά γενικότερα με το νόμο περί ναρκωτικών. Εξέφρασε, τέλος, την ελπίδα να μη μείνει σε ένα συρτάρι αυτή η προσπάθεια, λόγω της αλλαγής της ηγεσίας του υπουργείου, αλλά να ευδοκιμήσει και να αξιοποιηθούν οι κατατεθείσες προτάσεις.

Σοφία Μενεσελίδου «Για το δήμο Κομοτηνής μονάδες, όπως αυτή του ΚΕΘΕΑ, θεωρούνται αξιακά ιδιαίτερα κρίσιμες για την παροχή κοινωνικής πολιτικής»

Από την πλευρά της, η κ. Σοφία Μενεσελίδου τόνισε καταρχήν ότι «για το δήμο Κομοτηνής και γενικότερα την αυτοδιοίκηση, μονάδες, όπως αυτή του ΚΕΘΕΑ, θεωρούνται αξιακά ιδιαίτερα κρίσιμες για την παροχή κοινωνικής πολιτικής». Υπογράμμισε δε την ανάγκη συνεργασίας, σημειώνοντας ότι «τίποτα πλέον σε αυτήν την εποχή δε μπορεί να γίνει αυτόνομα, αλλά χρειάζονται συμπράξεις φορέων και ανθρώπων, που έχουν όραμα και κοινωνικές ευαισθησίες». «Η περιοχή μας διαθέτει ανάλογο προσωπικό», εκτίμησε, «αλλά ταυτόχρονα έχει και πάρα πολλά κοινωνικά προβλήματα». Εξέφρασε την ελπίδα να συνεχίσει το ΚΕΘΕΑ να στηρίζει την τοπική κοινωνία, διαβεβαιώνοντας ότι και ο δήμος θα στέκεται ενεργός συμπαραστάτης του έργου του. Δεν παρέλειψε να επισημάνει ότι «τα προβλήματα της περιοχής είναι πολλαπλά και δυστυχώς εκτείνονται και σε τομείς, που μέχρι τώρα δεν τους είχαμε συνειδητοποιήσει», για τα οποία, όπως τόνισε, «χρειάζονται ανάλογες δομές υποστήριξης, αφού κάποιος, που δεν είναι εξειδικευμένος, δε μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά».

Ανησυχία κατοίκων για τη δημιουργίας παραρτήματος ΟΚΑΝΑ στην Κομοτηνή

«Όταν τα προγράμματα είναι υψηλών προδιαγραφών, δε δημιουργούνται πιάτσες διακίνησης»

Σε ερώτηση σχετικά με το παράρτημα του ΟΚΑΝΑ, που θα δημιουργηθεί στο νοσοκομείο Κομοτηνής, και τις ανησυχίες ορισμένων κατοίκων ότι μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της διακίνησης ναρκωτικών στην περιοχή, ο κ. Καλοτεράκης εμφανίσθηκε καθησυχαστικός, καταθέτοντας την προσωπική του άποψη. «Σαφώς υπάρχει κοινωνικός ρατσισμός και προκαταλήψεις, όπου μερικές φορές ο φόβος προέρχεται από άγνοια», επισήμανε, αλλά πράγματι έχουμε αντιμετωπίσει κι εμείς τέτοια προβλήματα». Ανέφερε ενδεικτικά την περίπτωση της Αλεξανδρούπολης, όπου έβαλαν φωτιά στο σταθμό του ΚΕΘΕΑ και ανάρτησαν πανό «έξω το ΚΕΘΕΑ από την πόλη μας», ενώ παρέθεσε και την προσωπική του εμπειρία, κατά την οποία δεχόμενος απειλές από κατοίκους στη Θεσσαλονίκη για το ίδιο ζήτημα, φυλασσόταν από αστυνομική προστασία η προσωπική του οικία επί 4 μήνες. «Υπάρχουν αυτά φαινόμενα», σημείωσε, «αλλά είναι αβάσιμα, γιατί όπου πάει το ΚΕΘΕΑ δε δημιουργείται πιάτσα, αλλά αντίθετα η πιάτσα φεύγει από εκεί». Δεν παρέλειψε, όμως, να παραδεχτεί ότι σε κάποια σημεία, που λειτούργησε ο ΟΚΑΝΑ, δημιουργήθηκαν πιάτσες γιατί λειτούργησαν με προγράμματα χαμηλών προδιαγραφών. Όπως εξήγησε, «υψηλών προδιαγραφών είναι ένα πρόγραμμα, όπου απαγορεύεται η παράλληλη χρήση, όταν απαγορεύεται δηλαδή παράλληλα με τη μεθαδόνη, που χορηγείται, να γίνεται χρήση και ηρωίνης. Σε αυτήν την περίπτωση, όταν οι υπεύθυνοι ανακαλύψουν τη χρήση ηρωίνης μέσω εξετάσεων, οι χρήστες απορρίπτονται από το πρόγραμμα. Αντίθετα, σε χαμηλών προδιαγραφών προγράμματα κάνουν τα «στραβά μάτια», ώστε να πηγαίνουν οι χρήστες και να έχουν μια επαφή. Έτσι όμως δημιουργείται πιάτσα. Πρόκειται, δηλαδή, και για διοικητικό θέμα». Φέρνοντας ως παράδειγμα την μονάδα του ΟΚΑΝΑ στο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης, σημείωσε ότι «αυτή τη στιγμή δεν έχει δημιουργηθεί πιάτσα και ούτε πρόκειται να συμβεί, γιατί είναι υψηλών προδιαγραφών». «Άρα δε θα πάει κανείς να διακινήσει», υπογράμμισε. «Επομένως δεν υπάρχει τέτοιο θέμα», κατέληξε, «και δεν πρέπει ο κόσμος να φοβάται».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.