Φακελος «Μεσα Μαζικης Ενημερωσης»

Μαζικές ή μερικές απολύσεις, περικοπές μισθών και μειώσεις ωραρίων, απειλές, εκβιασμοί, τρομοκρατία και ανασφάλεια, εγγραφή των συλλογικών συμβάσεων στα παλαιότερα των εκδοτικών υποδημάτων, είναι κάποιες από τις πτυχές που συνθέτουν το εφιαλτικό τοπίο και στον χώρο του τύπου.

Αυτή ήταν η εισαγωγή στο πρώτο μέρος του ρεπορτάζ για την κατάσταση που επικρατεί στον χώρο της ενημέρωσης και που δημοσιεύτηκε σε παλαιότερη έκδοσή μας. Μια κατάσταση που τείνει να γίνει εφιαλτική, καθώς πυκνώνει το «μαύρο» δελτίο της ενημερωτικής και εργασιακής αποδόμησης. Εφημερίδες, περιοδικά και ανταποκριτικά γραφεία κλείνουν ή προσανατολίζονται ακόμη και στη συγχώνευση (!), οι απολυμένοι συνάδελφοι από το σύνολο των Μ.Μ.Ε μετρώνται πλέον κατά εκατοντάδες, ενώ οι περισσότεροι απ’ όσους απέμειναν συνεχίζουν κακοπληρωμένοι, απλήρωτοι ή με εργασιακές σχέσεις-λάστιχο, παραμένοντας σκυφτοί, ανόρεκτοι και με το βλέμμα στην απειλητική πόρτα εξόδου…

Την ίδια ώρα η ελευθεροτυπία βάλλεται βάναυσα, καθώς το αιτούμενο από τους εργολάβους της ενημέρωσης είναι η άρθρωση μόνον του καθεστωτικού λόγου και η εξαγορά του, κάνοντας το θεμελιώδες δημοσιογραφικό καθήκον της άσκησης κριτικής στην εξουσία να μοιάζει με ανέκδοτο. Απέναντι σ’ αυτή την κατάσταση, η συνδικαλιστική γραφειοκρατία του κλάδου στέκει ανίσχυρη, όταν βέβαια δεν υποβοηθά με προκλητικούς τρόπους την εξόντωση των δημοσιογράφων. Όπως το να αφήνει απροστάτευτους τους συναδέλφους, το να μην αντιδρά σε μαζικές ή μερικές απολύσεις, να αγνοεί τις φωνές των εργαζόμενων στα Μ.Μ.Ε. και να μην παρεμβαίνει σε εξόφθαλμες περιπτώσεις καταστρατήγησης κάθε έννοιας δικαίου ή ακόμα και λογικής… Και βέβαια, μέσα σ’ αυτό το τοπίο επιβιώνουν οι «παπαγάλοι» και οι πρόθυμοι των μονοθεματικών και κομμένων ρεπορτάζ, της κατευθυνόμενης αρθρογραφίας, οι εξοργιστικά παχυλά αμειβόμενοι τηλεοπτικοί αστέρες και όλοι όσοι προκαλούν τη μήνη σύσσωμης της κοινωνίας με τη συμμετοχή τους σε πάσης φύσης διαπλοκές.

Μία πρόταση ψηφίσματος που αποτυπώνει ανάγλυφα το τοπίο

Μεστή και καταδεικτική της κατάστασης είναι η πρόταση ψηφίσματος που κατατέθηκε στη γενική συνέλευση της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας-Θράκης (Ε.Σ.Η.Ε.Μ.-Θ.) της 19ης Μαρτίου, από συναδέλφους-μέλη της παράταξης «Ασύνταχτος Τύπος».

«Ο χώρος των ΜΜΕ σήμερα έχει μετατραπεί στον δοκιμαστικό σωλήνα όπου δοκιμάζονται όλα τα δηλητηριώδη σενάρια για την εφαρμογή του απόλυτου εργασιακού μεσαίωνα» γράφεται εισαγωγικά, ενώ στο ψήφισμα σημειώνονται μεταξύ άλλων τα εξής: «Εμείς οι δημοσιογράφοι μέλη της Ε.Σ.Η.Ε.Μ.-Θ., ως αναπόσπαστο κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, βιώνουμε τη βάρβαρη επίθεση του κεφαλαίου, του Δ.Ν.Τ. και του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος που εξαπολύθηκε σε βάρος των κατακτήσεών μας και των δικαιωμάτων, με την πρόθυμη συγκατάθεση της ελληνικής κυβέρνησης υπό το πρόσχημα της κρίσης που άλλοι δημιούργησαν. Όπως και σε ολόκληρη την κοινωνία, οι εξελίξεις στον εργασιακό χώρο των Μ.Μ.Ε. είναι ραγδαίες και σε βάρος των εργαζόμενων. Πολλά μέλη μας ήδη αντιμετωπίζουν τις απολύσεις, τις περικοπές στις αποδοχές, την εργασιακή περιθωριοποίηση, και όλοι μαζί την καταστρατήγηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας και του πλαισίου συλλογικής ρύθμισης των εργασιακών σχέσεων. Με την ενίσχυση του αντεργατικού νομικού οπλοστασίου (ν.3849 για εκ περιτροπής εργασία, ν.3899 για επιχειρησιακές συμβάσεις, ασφα-ληστρικά νομοσχέδια) και με τρομοκράτηση, εκφοβισμούς και εκβιασμούς, επιχειρείται και στο χώρο των Μ.Μ.Ε. η εγκαθίδρυση της δικτατορίας του “δίκιου” και των κερδών των αφεντικών. Το έντονο κλίμα αναβρασμού που επικρατεί στις τάξεις των δημοσιογράφων και των εργαζομένων στον χώρο των Μ.Μ.Ε. μπροστά στα σύγχρονα εργασιακά κρεματόρια που στήνονται πλέον καθημερινά, απαιτεί από τα συνδικαλιστικά μας σωματεία την άμεση δράση, την αντίσταση και τον συντονισμό του κοινού αγώνα. Τόσο για την ανατροπή όσων έχουν ήδη επιβληθεί, όσο και αυτών των χειρότερων που ετοιμάζονται».

Το ψήφισμα διαμηνύει την υπεράσπιση των Σ.Σ.Ε., των θέσεων εργασίας, της ελευθεροτυπίας και της δεοντολογίας και καταλήγει με την παράθεση μιας σειράς γνωστών αιτημάτων απέναντι σε όσα ταλανίζουν γενικότερα αλλά και ειδικότερα τον χώρο των Μ.Μ.Ε. της Μακεδονίας και της Θράκης.

Γ. Συληγαρδάκης, «Η δημοσιογραφία απλά ακολουθεί την υπόλοιπη κοινωνία στις ίδιες παθογένειες, ανισότητες  και παραλογισμούς»

Στο πρώτο μέρος του ρεπορτάζ, ο «ΠτΘ» φιλοξένησε τις ενδιαφέρουσες απόψεις του προέδρου της Ε.Σ.Η.Ε.Μ.-Θ. Μάκη Βοϊτσίδη και τον εκδότη-διευθυντή της Ξανθιώτικης εφημερίδας «Θράκη» Τένη Καμαρίδη. Περνώντας σήμερα στον χώρο των δημοσιογράφων των τοπικών Μ.Μ.Ε., φιλοξενούμε τις απόψεις των συναδέλφων Γιώργου Συληγαρδάκη (τηλεοπτικό «Κανάλι 6» και εφημερίδα «Θράκη» της Ξάνθης) και Σαμί Καραμπουγιούκογλου (ΕΡα Κομοτηνής).

«Η κατάσταση που επικρατεί σήμερα στον χώρο της δημοσιογραφίας μπορεί να διακριθεί και να εξεταστεί σε διαφορετικά επίπεδα (ενημέρωσης, εργασιακών δικαιωμάτων, προοπτικής των επιχειρήσεων του κάθε μορφής τύπου κλπ.), όμως κοινές παράμετροι σε κάθε ένα από αυτά και σε όλα μαζί είναι η έννοια της οπισθοδρόμησης και της απομάκρυνσης από την ουσία της δημοσιογραφίας, που δεν είναι άλλη από την ενημέρωση με άποψη» λέει ο Γιώργος Συληγαρδάκης, προσθέτοντας: «Στο επίπεδο της προσφερόμενης ενημέρωσης η οπισθοδρόμηση χαρακτηρίζεται από την ακραία μεροληψία, χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τα γεγονότα ή την ακραία προσήλωση σ’ αυτά, χωρίς ίχνος προσωπικής θέσης ή άποψης. Αν λοιπόν η ενημέρωση που προσφέρει η σημερινή άσκηση του δημοσιογραφικού λειτουργήματος ήταν φαγητό, είτε θα ήταν υπερφορτωμένο μπαχαρικών είτε παντελώς άγευστο… Στο επίπεδο των εργασιακών σχέσεων τα πράγματα φαίνεται να ακολουθούν τον “χρυσό κανόνα” του νεοφιλελευθερισμού, που έχει κερδίσει κάθε μάχη στο επίπεδο της εργασίας σε πολλά άλλα επαγγέλματα -ασύγκριτα συνεκτικότερα συνδικαλιστικά- πριν πλήξει την δημοσιογραφία: μείωση, μείωση και μετά λίγη ακόμη μείωση του εργασιακού κόστους… Σα να είναι αυτός ο μόνος παράγοντας που επιβαρύνει την λειτουργία ενός μέσου ενημέρωσης, αντιμετωπίζεται απόλυτα εχθρικά, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, μετατρέποντας -ποιητική αδεία- τον καλλιτέχνη ζωγράφο σε μεροκαματιάρη μπογιατζή…».

Και συνεχίζει ο συνάδελφος: «Όμως όλα τα παραπάνω κακά είτε θα εξέλειπαν είτε θα μετριάζονταν σε μεγάλο βαθμό, αν η δημοσιογραφία μπορούσε να ασκηθεί σε μία υγιέστερη οικονομική βάση. Διότι, κακά τα ψέματα, η πραγματική ή και κατασκευασμένη οικονομική ένδεια που μαστίζει την συντριπτική πλειονότητα των Μ.Μ.Ε. απειλώντας πολλές φορές και την ίδια την ύπαρξή τους, είναι θεμελιώδες εμπόδιο τόσο στην βελτίωση της ποιότητας της ενημέρωσης (αφού οι οικονομικές εξαρτήσεις πάντοτε έβλαπταν σοβαρά την δημοσιογραφία), όσο και στην βελτίωση του ίδιου του βιοτικού επιπέδου των εργαζόμενων σε αυτή, οι οποίοι στην τεράστια πλειοψηφία τους φυτοζωούν».

Εν κατακλείδι, ο κ. Συληγαρδάκης εκφράζει την απαισιοδοξία του μέσα από τη γενικότερη κατάσταση που βιώνει η χώρα, λέγοντας: «Τελικά η δημοσιογραφία απλά ακολουθεί την υπόλοιπη κοινωνία στις ίδιες παθογένειες, ανισότητες και παραλογισμούς που πλήττουν την τελευταία με σφοδρότητα. Κάτι που δεν επιτρέπει ιδιαίτερα περιθώρια αισιοδοξίας, ούτε για το πλήθος όσων θα επιβιώσουν από αυτή την στενωπό την οποία διέρχεται, ούτε φυσικά για την ποιότητά τους που αναγκαστικά θα αντανακλάται και στο επίπεδο της δημοσιογραφίας που παρέχουν».

Σ. Καραμπουγιούκογλου, «Πώς και γιατί τόσες εφημερίδες σε Ξάνθη και Κομοτηνή;»

Συνομιλώντας με τον συνάδελφο Σαμί Καραμπουγιούκογλου, καταθέτει την άποψή του για την κρίση στα Μ.Μ.Ε. λέγοντας: «Αυτή η παρακμή δεν είναι τωρινό φαινόμενο, έχοντας ξεκινήσει πριν από δυο δεκαετίες και φτάνοντας σταδιακά στη σημερινή ολοκληρωτική παρακμή του τύπου στην Ελλάδα. Κάποια μέσα όντως δεν πάνε καλά και αναγκάζονται να κάνουν απολύσεις, όμως πάρα πολλά έχουν προχωρήσει σε απολύσεις και μειώσεις μισθών χωρίς να έχουν χάσει κάτι από τα έσοδά τους. Η κρίση ήταν και μια καλή δικαιολογία για κάποιους, ώστε να πατήσουν πάνω της και να μειώσουν τους ήδη μικρούς μισθούς των εργαζόμενων σ’ αυτά».

Ο συνάδελφος θέτει το ζήτημα στο σύνολό του, καταθέτοντας την ανάγκη μιας πλατιάς συζήτησης μέσα από ενδιαφέροντα ερωτήματα: «Μαζί με όλα αυτά θα πρέπει να βάλουμε και το ερώτημα “τι τύπο θέλουμε”; Επιθυμούμε άραγε να βάλουμε αυτή την κουβέντα στο τραπέζι; Μας ενδιαφέρει ο τρόπος που λειτουργεί ο τύπος σ’ αυτή τη χώρα –από τα κεντρικά ως τα περιφερειακά Μ.Μ.Ε.- και είναι αυτός που υπάρχει και στην υπόλοιπη Ευρώπη; Μπορεί να κάνει την καλή δουλειά του “Guardian”, του B.B.C., της “Le Monde” και άλλων;». Και προσθέτει: «Αυτό που διαπιστώνουμε τα τελευταία δύο χρόνια είναι ότι όλες οι καλές πένες των μεγάλων εφημερίδων έχουν απολυθεί! Ίσως κάποιοι έπαιρναν αρκετά χρήματα, αλλά ήταν εκείνοι που μπορούσαν να κάνουν και μια σοβαρή ανάλυση. Ανοίγοντας τις περισσότερες από τις κεντρικές εφημερίδες, διαπιστώνουμε πλέον ότι δεν υπάρχουν και πολλοί απ’ όσους αγαπήσαμε, που γαλουχηθήκαμε με τις ιδέες και τις αναλύσεις τους. Ένας από τους λόγους που χάνουν την κυκλοφορία τους οι εφημερίδες είναι και αυτός και πλέον πουλάνε μόνο τα Σαββατοκύριακα, όχι ως εφημερίδες αλλά ως… προσφορές, κάτι που κάποια στιγμή θα τελειώσει. Αυτό έγινε και σε άλλες χώρες και τελείωσε πολύ άδοξα, με παράδειγμα τα τουρκικά έντυπα Μ.Μ.Ε. που έκαναν το ίδιο κι έφτασαν να πουλάνε τις εφημερίδες σε… σαντουιτσάδικα γιατί ο κόσμος είχε αγανακτήσει και δεν τις έπαιρνε…».

Φέρνοντας τα πράγματα στην περιοχή μας, ο κ. Καραμπουγιούκογλου δεν διστάζει να «ξύσει πληγές», προχωρώντας σε στοιχεία και ερωτήματα που… μάλλον θα πρέπει κάποια στιγμή να τεθούν υπό συζήτηση: «Πάντα ήταν σφιχτά τα πράγματα στην περιοχή μας» λέει και χειμαρρωδώς δηλώνει: «Είναι μια περιοχή που υπάρχουν τόσο μα τόσο πολλές εφημερίδες, που αναρωτιέται κανείς αν και πόσες από αυτές στηρίζονται στην αγορά! Υπάρχουν πολλοί εκδότες που έχουν κάνει περικοπές μισθών (όσοι βέβαια έχουν προσωπικό…), χωρίς να έχουν απώλειες. Άλλωστε δεν τους ενδιαφέρει και πολύ πόσα φύλλα πουλάνε, παρά μόνο να τυπώνεται και να βγαίνει η εφημερίδα… Το ζήτημα είναι αν όλες αυτές τις εφημερίδες τις διαβάζει κανείς και αν στηρίζονται στην αγορά και πρέπει να κάνουμε αυτή την κουβέντα. Δεν μπορεί να υπάρχουν τόσο πολλές εφημερίδες στην Ξάνθη και στην Κομοτηνή, που μάλιστα δεν μας είπαν ποτέ τι πουλάνε και κανείς μας δεν ξέρει τίποτε επ’ αυτού… Όσοι ξένοι συνάδελφοι έχουν έρθει εδώ, ρωτάνε αν είναι δυνατό να υπάρχουν τόσες εφημερίδες και αν στηρίζονται στην αγορά. Είναι προφανές ότι δεν μπορεί να στηρίζονται και όσοι είμαστε σ’ αυτό τον χώρο ξέρουμε… πού περίπου στηρίζονται και για ποιους λόγους δημιουργήθηκαν. Μήπως όμως ήρθε η ώρα να συζητήσουμε επιτέλους για να έχουμε σοβαρές εφημερίδες που θα κάνουν καλή δουλειά;». Και κλείνει τους προβληματισμούς του επί του «καυτού» ζητήματος αλλά και τη συνομιλία μας, λέγοντας: «Πολλές εφημερίδες θα κλείσουν, αλλά το ζήτημα δεν είναι ότι θα χάσουν κάποιοι τη δουλειά τους, αφού έτσι κι αλλιώς αυτές βγαίνουν με έναν άνθρωπο και συντηρούνται κυρίως από τις προκηρύξεις του δημοσίου. Υπάρχει πλέον λόγος στην εποχή του διαδικτύου και της τεχνολογίας να πληρώνει το κράτος εφημερίδες λίγων σελίδων που δεν τις διαβάζει κανείς; Τέλος, υπάρχει και το ζήτημα των “μαύρων” χρημάτων και όλοι σ’ αυτή την περιοχή ξέρουμε πως λειτουργεί αυτό το σύστημα. Αναφέρεται και σε βιβλίο του Τάσου Κωστόπουλου, πολλοί λειτουργούν έτσι και είναι ακριβώς σ’ αυτές τις εφημερίδες που δεν έχουν γίνει περικοπές. Και δεν δικαιολογούνται να μειώνουν τους μισθούς των λίγων ανθρώπων που δουλεύουν εκεί…».
Τα συμπεράσματα δικά σας…

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.