Το μεταναστευτικο προβλημα σημερα
Θα ήταν πολύ βολικό να κρυφτούμε πίσω από ψευδεπίγραφα συνθήματα είτε από την εθνικιστική, εθνικό-πατριωτική προσέγγιση είτε τη διεθνιστική-κοσμοπολίτικη αντίληψη. Σε όλες τις πλευρές θα συναντήσεις από λογικοφανή έως ισχυρά επιχειρήματα που απηχούν υπαρκτές πολιτικές και εμπειρίες, βιώματα και συναισθήματα. Και το βασικότερο είναι ότι σε μια περίοδο βαθύτατης κρίσης, έντασης και όξυνσης των κοινωνικών και πολιτικών φαινομένων υπάρχει η έντονη πίεση της κοινής γνώμης που ζητάει σκληρότερες πολιτικές, γιατί πιστεύει ότι οι μετανάστες είναι η αιτία της κακής οικονομικής κατάστασης που περιθωριοποιεί ευρύτατα στρώματα της ελληνικής κοινωνίας. Επειδή υπάρχει μια πλούσια διεθνής εμπειρία, θα είναι ο απόλυτος αναχρονισμός, αν παγιδευτούμε εδώ, στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, σε ιδεολογικά σχήματα και πολιτικές πρακτικές που δεν βοηθάνε όχι μόνο στην αντιμετώπιση του προβλήματος, αλλά ούτε καν στην κατανόησή του. Κι επειδή κάποιοι είναι έτοιμοι να αποδυθούν σε νέες Σταυροφορίες και να αναζωπυρώσουν μια μετωπική σύγκρουση Χριστιανισμού-Ισλάμ, σε παγκόσμιο επίπεδο, χρειάζεται να υπάρξουν πρωτοβουλίες που θα επιτρέψουν τον ανοιχτό διαπολιτισμικό διάλογο, ώστε να υπάρξουν οι προϋποθέσεις και τα μέσα για την επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων. Και πριν οδηγηθούμε σε λανθασμένες και επικίνδυνες ατραπούς, καλό είναι να δούμε το παράδειγμα της τότε Ομοσπονδιακής (Δυτικής) Γερμανίας: όταν κινδύνευε η κοινωνία και η πολιτική να διολισθήσει σε εθνικιστικά, ρατσιστικά και αντιμεταναστευτικά ιδεολογήματα, η πολιτική ηγεσία συνέβαλε στην ανάδειξη ενός ορθού πολιτικού λόγου, που δεν ευνοούσε το λαϊκισμό και τη δημαγωγία. Εκείνη την εποχή η Γερμανική Συνδικαλιστική Ομοσπονδία (DGB) προχωρούσε σε μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη για το ρόλο και την προσφορά των μεταναστών στην οικονομική μεγέθυνση της Γερμανίας. Μπορεί σήμερα να φαντάζει ως μακρινό παρελθόν η εποχή της αντιμεταναστευτικής υστερίας νεοναζιστικών κύκλων με το εμβληματικό σύνθημα “AUSLNDER RAUS” (ΕΞΩ ΟΙ ΞΕΝΟΙ), αλλά απηχούσε μια συνολικότερη αντίληψη διαχείρισης του μεταναστευτικού προβλήματος, αφού οι μετανάστες ζούσαν επί δεκαετίες σε ένα καθεστώς ανασφάλειας, το οποίο σηματοδοτούσε ο ορισμός του GASTARBEITER (σ.σ. φιλοξενούμενος), που αμφισβητήθηκε συστηματικά από τους προοδευτικούς ακαδημαϊκούς, πολιτικούς και διανοούμενους, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση το γερμανό δημοσιογράφο Gnther Wallraf. Τις απόψεις του για το θέμα, καταγράφει σχετικό αφιέρωμα της μηνιαίας εφημερίδας του Συλλόγου Εβριτών Αθήνας «ΠΑΛΜΟΣ ΤΟΥ ΕΒΡΟΥ» (Μάρτιος 1984):
«Στην επίσημη γλώσσα ονομάζονται «φιλοξενούμενοι εργάτες» (GASTARBEITER). Ο ορισμός είναι παραπλανητικός, αφού αντικαθιστά τον ορισμό «ξένοι εργάτες» (FREMDARBEITER), για να μη δημιουργηθεί οποιαδήποτε σύνδεση με τα 5 εκατομμύρια εξαναγκαστικά μεταφερμένων εργατών στη Γερμανία από το Γ΄ Ράιχ. Ο ορισμός, όμως, είναι αποκαλυπτικός: ένας φιλοξενούμενος, που δουλεύει για λογαριασμό μου, παύει να είναι φιλοξενούμενος.
Ένας «ακροατής» στο πανεπιστημιακό αμφιθέατρο, παραδείγματος χάριν, είναι κατά το ήμισυ φοιτητής, γιατί δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής στις εξετάσεις.
Φιλοξενούμενοι εργάτες: είναι ένας παραπλανητικός ορισμός, που κρύβει την αποστροφή μας να δεχθούμε αυτούς τους φιλοξενούμενους στην κοινωνία μας».
Από τότε και μέχρι σήμερα κανείς πολιτικός φορέας δεν επιμένει σε μια ψευδεπίγραφη αντιμεταναστευτική ρητορεία. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, όταν πέρυσι είχαμε τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την υπογραφή της Ελληνο-Γερμανικής Σύμβασης, στην πρωτεύουσα της Βάδης-Βυρτεμβέργης, τη Στουτγάρδη, επί τέσσερις μήνες πραγματοποιούνταν εκδηλώσεις ενώ εμείς εδώ, αν εξαιρέσουμε τις εκδηλώσεις για το φαινόμενο της μετανάστευσης και τους μετανάστες στο Τρίγωνο, δεν διοργανώσαμε ούτε μια συζήτηση για τη συμβολή των συμπατριωτών μας μεταναστών στην τόνωση των τοπικών κοινωνιών και οικονομιών και των οικονομικών δραστηριοτήτων στα χωριά μας όλα αυτά τα πενήντα χρόνια.
Δεν συζητήσαμε και δεν συζητάμε για το φαινόμενο της φτώχειας, ούτε μια εκδήλωση στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας –Θράκης όταν το 2010 ήταν αφιερωμένο από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην καταπολέμησή του, τη στιγμή που ολόκληρες ομάδες του τοπικού πληθυσμού αποτελούν παράδειγμα κοινωνικής και οικονομικής εξαθλίωσης. Όταν το πρόβλημα προσλάβει ακόμη πιο απειλητικές διαστάσεις και έχουμε μπροστά μας δυσμενέστερες και επαχθέστερες συνέπειες, τότε άρον άρον και πάλι πρόχειρα και ευκαιριακά θα συζητάμε, όταν αυτό θα έπρεπε να γίνεται εγκαίρως και να μας χαρακτηρίζει η ικανότητα της πρόβλεψης και οξυδερκούς ανάλυσης και ερμηνείας της κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας.
Αυτό συμβαίνει και τώρα με το μεταναστευτικό πρόβλημα. Υπό το βάρος των συνεπειών μιας πρωτοφανούς κρίσης και την οργή του ελληνικού λαού για την κατάστασή του, επιχειρείται μια διαχείριση του προβλήματος χωρίς την αναγκαία διαβούλευση με την εκπροσώπηση και τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας–Θράκης γενικότερα και του Βορείου Έβρου ειδικότερα. Η περιοχή του Βορείου Έβρου θα πρέπει να αποκτήσει ένα καθεστώς ιδιαίτερης περιοχής, γιατί εδώ και μια εικοσαετία και κυρίως την τελευταία δεκαετία βρίσκεται στην κυριολεξία στο μάτι του κυκλώνα μιας παγκόσμιας μεταναστευτικής ροής, που αναμένεται να αποκτήσει χαρακτηριστικά απρόβλεπτης χιονοστιβάδας, αν δεχθούμε τις προβλέψεις διεθνών οργανισμών για την εξέλιξη και τη διόγκωση του φαινομένου.
Στο πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της εφημερίδας «Η ΠΡΩΤΗ», με ημερομηνία Τετάρτη 19 Ιουνίου 2002, διαβάζουμε:
Ανάληψη τοπικών πρωτοβουλιών με εμπλοκή και της τοπικής κοινωνίας
Είναι σαφές το έλλειμμα που καταγράφηκε και αφορά σε όλα τα επίπεδα της πολιτικής εκπροσώπησης και διοίκησης όλα αυτά τα χρόνια. Τώρα και πάλι όλοι καλούμαστε να διαχειριστούμε ένα πρόβλημα που μας ξεπερνάει και πρόκειται να δοκιμάσει τις αντοχές του ελληνικού κοινωνικού, οικονομικού και πολιτικού συστήματος. Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες για την ανάδειξη του προβλήματος εντός και εκτός των εθνικών συνόρων.
• Για την αποτελεσματικότητα των υπό προώθηση και υλοποίηση πολιτικών της θα πρέπει να επιδιώξει την μέγιστη δυνατή συναίνεση. Χαιρετίζουμε το γεγονός ότι ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Χρήστος Παπαπουτσής συζητά και με τη «Χρυσή Αυγή» στον Άγιο Παντελεήμονα, με στόχο τον περιορισμό των πράξεων βίας σ’ αυτή τη γειτονιά της Αθήνας με το εμβληματικό εκκλησιαστικό ίδρυμά της. Ο υπουργός οφείλει και να συζητήσει μαζί μας και να αποτινάξει την υποψία επικοινωνιακών πολιτικών και προσωπικών στρατηγικών, τις οποίες καλώς να τις έχει και να τις προωθεί, αλλά με την προϋπόθεση ότι οι όποιες επιλογές έχουν ωριμάσει μετά από ουσιαστικό διάλογο και μας χαρακτηρίζουν ως ένα σύγχρονο κράτος δικαίου, πολιτισμού και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση σε ό,τι αφορά το θέμα της χορήγησης πολιτικού ασύλου.
• Η υπό συγκρότηση υπηρεσία σε πρωτοβάθμιο επίπεδο θα έπρεπε να στελεχωθεί με νέους επιστήμονες, με καταγωγή από την περιοχή, ώστε προοπτικά να δημιουργούσαμε στην περιοχή ένα στελεχιακό δυναμικό υψηλών προδιαγραφών για τα θέματα χορήγησης πολιτικού ασύλου και μεταναστευτικής πολιτικής. Είναι καθαρό ότι αυτοί οι στόχοι δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν με προσωπικό που θα μεταταχθεί από άλλες υπηρεσίες και θα απηχεί νοοτροπίες και αντιλήψεις γραφειοκρατικής αντίληψης και κοπής.
• Θα έπρεπε επίσης να ληφθεί σοβαρά υπόψη η νομική γνώση και εμπειρία των μελών των δύο Δικηγορικών Συλλόγων της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου, Ορεστιάδας και Αλεξανδρούπολης, που, προερχόμενοι από τη μαχόμενη δικηγορία, έχουν συγκρουστεί με τις πτυχές ενός πολυσύνθετου προβλήματος και θα μπορούσαν να συμβάλουν στην καλύτερη δυνατή λειτουργία της υπό σύσταση υπηρεσίας ασύλου, η οποία, πολύ σωστά, φεύγει από την Ελληνική Αστυνομία και θα στελεχώνεται από πολιτικό προσωπικό.
• Είναι επίσης προφανές ότι για την οργάνωση και λειτουργία των Κέντρων Πρώτης Υποδοχής θα πρέπει να αξιοποιηθεί η εμπειρία και η γνώση των αστυνομικών των Αστυνομικών Διευθύνσεων Ορεστιάδας, Αλεξανδρούπολης και Κομοτηνής.
Είμαι κατηγορηματικά αντίθετος με την υιοθέτηση μονοσήμαντων κατασταλτικών μέτρων και μέσων για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι στο πρόσφατο παρελθόν συνέβαιναν πολλά στο ποτάμι.
Δεν υπάρχει καμία περίοδος που το ποτάμι να ήταν ερμητικά κλειστό στην εγκληματικότητα και την παραβατικότητα. Ίσα ίσα όταν λειτουργούσαν στρατιωτικά και αστυνομικά στεγανά, αυτά ήταν το γόνιμο έδαφος για ενδημικές εγκληματικές δραστηριότητες προνομιακού χαρακτήρα τόσο για τους πρωταγωνιστές τους όσο και για τους προστάτες τους. Μέλος οικογένειας που ασχολείται με το διασυνοριακό λαθρεμπόριο τα τελευταία 80 χρόνια, σε ρεπορτάζ για το θέμα, μου αφηγούνταν ότι τις δεκαετίες ’50, ’60 και ’70 μπορούσαν να ταξιδεύουν χωρίς χαρτιά μέχρι και την Κωνσταντινούπολη υπό την προστασία των τούρκων συνεργατών τους.
Όχι στον φράχτη
Δεν πρόκειται να συμφωνήσουμε με τον φράχτη, γιατί δεν αποτελεί απάντηση σε ένα παγκόσμιο πρόβλημα, που αναμένεται να διογκωθεί τα αμέσως επόμενα χρόνια, αφού ειδικοί αναλυτές του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΙΟΜ) προβλέπουν ότι οι μετανάστες από τα 214 σήμερα το 2050 θα φτάσουν τα 405 εκατομμύρια. Με τα 12,5 χιλιόμετρα φράχτη στα 100 χιλιόμετρα της ελληνο-τουρκικής οριογραμμής με τα άπειρα μονοπάτια της λαθρομετανάστευσης και του λαθρεμπορίου δεν κάνεις απολύτως τίποτε. Κι αν ένας φράχτης ήταν η απάντηση στα κοινωνικά, οικονομικά, πολιτικά και πολιτιστικά ζητήματα, τότε καλό είναι κάποιος υπεύθυνος κυβερνητικός παράγοντας να απευθυνθεί και να πει στους κατοίκους του Βορείου Έβρου γιατί μέχρι τώρα δεν φρόντισε να στήσει έναν ή πολλούς φράχτες για την πάταξη του λαθρεμπορίου, των ναρκωτικών, της πορνείας και της οικονομικής αιμορραγίας που οδηγεί σε μια εκρηκτική κατάσταση που αγγίζει τα όρια της κατάρρευσης σε πολλούς κοινωνικούς και οικονομικούς τομείς. Αν κάποιος πιστεύει ότι για όλα αυτά η απάντηση είναι τα κλειστά σύνορα, ας βγει κάποιος υπεύθυνα, ανοιχτά και δημόσια να μας το δηλώσει. Αυτό ισχύει για όλους ανεξαιρέτως τους πολιτικούς θεσμούς, που θα πρέπει να πάρουν ξεκάθαρη θέση και να αποσαφηνίσουν προθέσεις και πολιτικές.
Είναι βέβαιο ότι ο φράχτης δεν θα περιορίσει τις μεταναστευτικές ροές και σίγουρα θα γίνει ένα επαχθές εμβληματικό σύμβολο που θα χαρακτηρίζει με τον πλέον αρνητικό τρόπο τον Έβρο, την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και την Ελλάδα. Μαζί με τα κύματα των μεταναστών θα ξεσπάνε τα κύματα του διεθνούς πολιτικού ακτιβισμού και δικαίως ανθρωπιστικές οργανώσεις θα μας εγκαλούν για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αφού ο ποταμός Έβρος θα γίνει ο «υγρός τάφος» για περισσότερους μετανάστες.
Ήδη οι φράχτες και τα τείχη αποτελούν αρνητικά σύμβολα για κράτη και καθεστώτα. Άκρως επίκαιρη είναι η έκθεση «Τέχνης Πολιτική» που φιλοξενείται αυτές τις μέρες στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Αθήνα, με κορυφαία εικαστική παρέμβαση το έργο της Αμερικανίδας Αντρέα Μπάουερς, η οποία σε μια συνέντευξή της επισημαίνει:
«Κάθε μέρα στα σύνορα της Αριζόνας με το Μεξικό πεθαίνουν δυο μετανάστες στην προσπάθειά τους να μπουν στην Αμερική. Πέρυσι μόνο, στο ίδιο σημείο, άφησαν την τελευταία τους πνοή 225 άτομα. Ενώ από το 1998 μέχρι το 2004 πέθαναν 1.954 άνθρωποι από το ψύχος, τη ζέστη, την πείνα ή την αφυδάτωση.
Οι φράχτες και τα τείχη, όσο ψηλά κι αν είναι, δεν λύνουν το πρόβλημα. Οι μετανάστες σκάβουν τούνελ, επινοούν διαρκώς νέους τρόπους για να περάσουν τα σύνορα. Το μόνο που επιτυγχάνεται με αυτά τα μέτρα είναι η πρόκληση περισσότερων θανάτων. Τελικά, στην Αμερική δεν έχουμε λιγότερους μετανάστες».
“Ni una Muerte Ms” («Όχι άλλος ένας θάνατος») είναι ο τίτλος της εγκατάστασης…».
Το αναπτυξιακό προφίλ του Έβρου
Εμείς και με αφορμή τη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου οφείλουμε να αποτρέψουμε εξελίξεις που θα μας στιγματίσουν εις το διηνεκές αλλά ταυτόχρονα να ανοίξουμε με ευθύνη, σοβαρότητα και αξιοπιστία τον τοπικό διάλογο και μέσα απ’ αυτόν να προκύψουν οι αναγκαίες συναινέσεις και δεσμεύσεις για ένα πρόβλημα που μας ξεπερνάει και πρόκειται να θέσει σε δοκιμασία την κοινωνική μας συνοχή και μας έχει συμπαρασύρει στη δίνη ενός παγκόσμιου φαινομένου, το οποίο υπερβαίνει κατά πολύ τις διαχειριστικές ικανότητες και δυνατότητες μιας τοπικής κοινωνίας. Ενώ το προφίλ του Έβρου και κατ’ επέκταση της Περιφερείας Ανατολικής Μακεδονίας–Θράκης θα επιβαρυνθεί με ένα ακόμη αρνητικό πρόσημο, υπάρχει μείζον θέμα για το υπό διαμόρφωση προφίλ του Έβρου και των πόλεών του. Από το υπουργείο Πολιτισμού διεκδικούμε χρόνια τώρα και περιμένουμε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για το Σουφλί, τη μεταξένια πολιτεία, και το Διδυμότειχο, την πόλη των κάστρων των θρύλων και των παραδόσεων. Στο Διδυμότειχο το υπουργείο Προστασίας οφείλει να προχωρήσει στην άμεση αναβάθμιση της Σχολής Αστυφυλάκων προκειμένου να γίνει κέντρο αναφοράς και συνεργασίας των Βαλκανικών χωρών για την πάταξη της διασυνοριακής εγκληματικότητας. Το υπουργείο Παιδείας θα πρέπει να συμβάλει στην ανάδειξη της Νέας Ορεστιάδας ως τέταρτης έδρας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης και ως επιστημονικού ερευνητικού κέντρου με την ίδρυση του Ινστιτούτου Διαχείρισης Υδάτων και Φυσικών Καταστροφών. Από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης περιμένουμε τη διατήρηση του εργοστασίου Νέας Ορεστιάδας της Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης που συνιστά έναν μοναδικό οικονομικό, παραγωγικό και βιομηχανικό πνεύμονα όχι μόνο για την περιοχή αλλά και για ολόκληρη την Ελλάδα, αφού είναι ταυτισμένο με την ύπαρξη και το μέλλον της τευτλοκαλλιέργειας στην πατρίδα μας.
Αυτό είναι το κοινωνικό, οικονομικό, παραγωγικό και πολιτιστικό προφίλ που διεκδικούμε για τον Έβρο. Σε διαφορετική περίπτωση οι προωθούμενες επιλογές θα επιφέρουν μη αναστρέψιμες συνέπειες στη διεθνή εικόνα και αναγνωρισιμότητα του Έβρου. Αυτό είναι το προφίλ που θέλουμε για τον Έβρο και εμείς ως περιφερειακή εκπροσώπηση θα πρέπει να το προσυπογράψουμε; Θα χάσουμε βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα κάθε δυνατότητα αυτοπροσδιορισμού, όταν την περιοχή θα την προσδιορίζει η κυρίαρχη εικόνα της στα διεθνή ΜΜΕ, που ήδη για το θέμα του φράχτη έχουμε μπαράζ αρνητικών ρεπορτάζ και δημοσιευμάτων. Εκτός των άλλων ανά πάσα στιγμή μπορεί να προκληθεί για αντικειμενικούς άλλους λόγους μια ανθρωπιστική κρίση, η οποία θα μας σημαδέψει ως περιοχή και ως χώρα. Αυτό θα είναι διεθνώς το προφίλ της περιοχής μας που θα αναχθεί σε έναν εμβληματικό τόπο παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Θα σας παραθέσω γεγονότα που μας περιγράφουν τη δυναμική του μεταναστευτικού φαινομένου τα τελευταία 400 χρόνια.
Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά και χαρακτηριστικά. Μας βοηθάνε να κατανοήσουμε μια αναπόδραστη πραγματικότητα, την οποία οφείλουμε να αναλύσουμε και να κατανοήσουμε και στη συνέχεια να προετοιμαστούμε γι’ αυτά που έρχονται.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι έρχεται το φαινόμενο της μετανάστευσης και θα ξεσπάσει ούτως ή άλλως επάνω μας ως φυσική νομοτέλεια. Είναι, λοιπόν, πολύ επικίνδυνο να κάνουμε πως το αγνοούμε, να το υποβαθμίζουμε και να το δαιμονοποιούμε. Μ’ αυτό τον τρόπο δεν έχουμε να περιμένουμε καμία θετική εξέλιξη και σίγουρα θα συμβάλλουμε στη διόγκωση των συνεπειών του.
Η πολυπολιτισμικότητα απέτυχε;
Είναι λογικό παντού στην Ευρώπη να καταγράφεται ανησυχία και προβληματισμός στο κορυφαίο δυνατό πολιτικό επίπεδο. Χαρακτηριστικές είναι οι πρόσφατες δηλώσεις του Άγγλου πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος δήλωσε ότι έχει αποτύχει η πολυπολιτισμική αντίληψη διαχείρισης των διαπολιτισμικών φαινομένων, που είναι κυρίαρχο χαρακτηριστικό της παγκοσμιοποίησης και πως θα πρέπει να αναζητηθεί ένα άλλο μοντέλο προσέγγισης, αφού προηγουμένως έχει διακηρυχθεί η αποτυχία του πολυπολιτισμού. Ο προβληματισμός αυτός τέμνει και διχάζει όλες τις πολιτικές δυνάμεις και πρώτα απ’ όλα την κοινωνική και εκλογική βάση τους σε όλη την Ευρώπη. Πριν λίγους μήνες είχαμε στη Γερμανία την έκδοση του βιβλίου ενός υψηλόβαθμου τραπεζίτη και στελέχους του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος του Τίλο Σάραζιν, ο οποίος, όπως άλλωστε το υπογραμμίζει ο τίτλος του βιβλίου «Η αυτοκαταστροφή της Γερμανίας» θέτει θέμα ισλαμικής απειλής λόγω της πολυπληθούς παρουσίας μουσουλμάνων στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και ειδικότερα στη γερμανική κοινωνία.
Η απάντηση σε όλα αυτά είναι μία: δημοκρατία. Δημοκρατία παντού είναι ο μόνος μηχανισμός διαχείρισης της νέας και πολύπλοκης πραγματικότητας. Αυτό είναι ένα ξεκάθαρο μήνυμα που θα πρέπει να εκπέμψουμε από εδώ από την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας –Θράκης που είναι το συνώνυμο διεύρυνσης και της όξυνσης των περιφερειακών κοινωνικών ανισοτήτων. Θα είναι και ο δικός μας τρόπος διεκδίκησης στο εσωτερικό μας πλαίσιο κι ένας φωτεινός δρόμος υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο διεθνές περιβάλλον.
Θέλουμε δεν θέλουμε στον Έβρο, ακόμη και υπό συνθήκες κράτησης, εγκλεισμού και υποδοχής έχει δημιουργηθεί μια πολυεθνική, πολυφυλετική και πολυπολιτισμική «Κοινωνία των Εθνών», η οποία με τη λειτουργία των νέων κέντρων θα αυξηθεί θεαματικά αποκτώντας μόνιμα χαρακτηριστικά, αφού ο πληθυσμός της θα ανανεώνεται συνεχώς ενώ η παρουσία ενός μεγάλου αριθμού μεταναστών είναι λογικό ότι θα συμπαρασύρει ποικίλες δραστηριότητες νομικού, πολιτικού και ανθρωπιστικού χαρακτήρα με την τοπική κοινωνία και τους φορείς της να δοκιμάζονται από αυτή την επικοινωνία και αλληλεπίδραση, που μέχρι πριν μερικά χρόνια ήταν έξω από τις παραστάσεις και τις προοπτικές της.
Ωστόσο, η κοινωνία των πολιτών του Έβρου δεν είναι ούτε απούσα ούτε απαθής. Πριν τέσσερα χρόνια, το 2007, είχαμε διοργανώσει στη Νέα Ορεστιάδα ημερίδα με θέμα «Διεθνές Δίκαιο και Ανθρώπινα Δικαιώματα» με κεντρικό ομιλητή τον δικηγόρο Δημήτρη Αγανίδη με master στην προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Στο πλαίσιο της διοργάνωσης «Ξενιτεμένο μου πουλί…», που είναι αφιερωμένο στο φαινόμενο της μετανάστευσης και τους μετανάστες, δεν περιοριστήκαμε στην τοπική μας περιφερειακή κλίμακα, αλλά φροντίσαμε να αναζητήσουμε συνεργασίες και συνομιλητές στους θεσμούς της Αθήνας. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση όταν πριν δυόμισι χρόνια σημαντικός αυτοδιοικητικός παράγοντας μου δήλωσε, όταν ζήτησα την παρουσία του αυτοδιοικητικού θεσμού, ότι όχι μόνο δεν έχουν προχωρήσει σε μια απλή καταγραφή ή κοινωνιολογική έρευνα και αποτύπωση του φαινομένου στην καρδιά (στο ιστορικό κέντρο) και στις γειτονιές της Αθήνας, αλλά ούτε μια Επιτροπή θεματικού πεδίου και ενδιαφέροντος δεν έχουν συγκροτήσει για το θέμα αυτό.
Φέτος και πάλι στο Σπήλαιο Τριγώνου στον Βόρειο Έβρο θα διοργανώσουμε ένα δεκαπενθήμερο εκδηλώσεων με πολιτιστικές δράσεις που αναδεικνύουν τα προβλήματα της φτώχειας, του κοινωνικού αποκλεισμού και της μετανάστευσης.
«Καθαρές λύσεις» υπάρχουν;
Πολλοί θα συνταχθούν με την ευκολία των «καθαρών και τελικών λύσεων» και θα δημαγωγούν ασυστόλως προκαλώντας πολύ μεγαλύτερα προβλήματα απ’ αυτά που ήδη υπάρχουν και καλούμαστε να διαχειριστούμε. Τέτοιες λύσεις δεν υπάρχουν και είναι αρκούντως επικίνδυνο και μόνο που τις συζητάμε. Οι μετανάστες ήρθαν για να εγκατασταθούν και δεν υπάρχει τρόπος για να φύγουν. Οι πολιτικές για την ενθάρρυνση της παλιννόστησής τους ή στη χειρότερη περίπτωση της απέλασής τους δεν έχουν πολλές πιθανότητες επιτυχίας και θα μας κοστίσουν πολύ ακριβά χωρίς να έχουμε να περιμένουμε ουσιαστικά αποτελέσματα. Είναι περισσότερο και πολλαπλά επωφελές να δούμε συγκεκριμένα σχέδια ενσωμάτωσης των μεταναστών, που θα βοηθάνε στην αναδιάταξη των τοπικών κοινωνιών και θα συμβάλλουν στην άρση δεισιδαιμονιών και προκαταλήψεων και θα αποφορτίζουν ένα κλίμα έντασης, που, σε καμία περίπτωση, δεν θέλουμε να μετεξελιχθεί σε ένα ιδιότυπο κοινωνικό-θρησκευτικό-φυλετικό-πολιτισμικό μίσος. Έχουν προσωπική εμπειρία οι γονείς μας, όταν πριν 30 χρόνια, με θέλγητρο την προεξόφληση των εισφορών στους ασφαλιστικούς οργανισμούς, επιδιώχθηκε η παλιννόστησή τους με ελάχιστα για το γερμανικό κράτος αποτελέσματα.
Ποτάσεις έρευνας και κοινωνικής διαβούλευσης
Στις μέρες μας, τα ζητήματα της μετανάστευσης, της περιφερειακής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης και της αειφορίας ανάγονται σε μείζονα διακυβεύματα για το περιεχόμενο της δημοκρατίας τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι σαφές ότι οι εξελίξεις τρέχουν με φοβερές ταχύτητες και με καταπληκτική δυναμική. Σήμερα δεν μπορούν να υπάρξουν απαντήσεις και είναι αδύνατο στο πλαίσιο αυτής της συζήτησης να διαμορφωθούν ολοκληρωμένες πολιτικές. Οι απαντήσεις και οι πολιτικές θα προκύψουν μέσα από τον υπεύθυνο, συγκροτημένο και ανοιχτό δημόσιο διάλογο κι αυτή ακριβώς είναι η ευθύνη του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης:
• να προχωρήσουμε άμεσα στη διοργάνωση ενός συνεδρίου με θέμα «ΜΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ (ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ) ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ», ώστε μέσα από αυτή την κορυφαία συλλογική διαδικασία να υπάρξουν οι δεσμεύσεις και οι συναινέσεις για την κοινή μας προοπτική και
• να αναλάβουμε εκείνες τις πρωτοβουλίες, ώστε να σηματοδοτήσουμε ένα πλαίσιο αξιών, αρχών και πολιτικών που θα συνθέτουν μια πρόταση για έναν νέο ουμανιστικό πολιτισμό, ο οποίος θα συνιστά μια βιώσιμη πολιτική πρόταση και επιλογή για τις σύγχρονες δημοκρατίες που δεν θα πρέπει να διολισθήσουν στους βάλτους του αναχρονισμού όπου ενδημούν πολλά άνθη του κακού.
Αυτός ο ΝΕΟΣ ΟΥΜΑΝΙΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ μπορεί να σηματοδοτηθεί από την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας–Θράκης με την ανάληψη δυο σημαντικών παγκόσμιων πρωτοβουλιών, που αφορούν στη διοργάνωση συνεδρίων με θέματα:
1. ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ
Υπό την αιγίδα της ελληνικής κυβέρνησης, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ύπατης Αρμοστείας για τους Πρόσφυγες του ΟΗΕ
2. ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ ΦΟΝΤΑΜΕΝΤΑΛΙΣΜΟΥ
Με τη συνεργασία των παρακάτω οργανισμών και ιδρυμάτων:
• ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
• ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ
• ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
• ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ
• ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΩΝ
• ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ
• ΙΔΡΥΜΑ ΥΠΑΤΙΑ
Αυτή θα πρέπει να είναι η στρατηγική μας απάντηση κι αυτή θα πρέπει να είναι η ταυτότητά μας:
Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ – ΘΡΑΚΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟΠΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΝΟΜΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ
Κι αυτήν ακριβώς την προοπτική μπορούμε να τη διεκδικήσουμε με την ενεργοποίηση όλων των κοινωνικών, πολιτικών και πολιτιστικών δυνάμεων που συνθέτουν ένα εξαιρετικό ανθρώπινο κεφάλαιο υψηλών προδιαγραφών και δυνατοτήτων.
Έτσι, θα ανοίξουμε νέους δρόμους, όπως επιβάλλει το αίτημα για την ανάδειξη της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας–Θράκης ως μιας περιοχής ανοιχτών οικονομικών συνόρων και νέων πολιτισμικών οριζόντων. Αυτή θα είναι η δική μας περιφερειακή συμβολή σε ένα μείζον τοπικό-περιφερειακό, εθνικό και παγκόσμιο πρόβλημα που θα προκαλέσει ούτως ή άλλως συγκλονιστικές αναταράξεις στις κοινωνίες και τις χώρες μας.
Και πάλι ο ελληνικός λόγος έρχεται να μας δώσει ένα μνημείο αδελφοσύνης και ουμανισμού, μέσα από τον στίχο του Γιάννη Ρίτσου, από την ποιητική συλλογή του «Πρωινό άστρο», που μελοποίησε ο Εβρίτης μουσικοσυνθέτης Σάκης Τσιλίκης. Ο ποιητής της Ρωμιοσύνης μας δίνει ένα πανανθρώπινο μήνυμα, το οποίο μπορεί να περιγράψει το νέο ουμανιστικό πολιτισμό ως μια αναγκαία συνθήκη αρμονικής συμβίωσης και συνύπαρξης λαών, εθνών και πολιτισμών, σε έναν κόσμο αβεβαιοτήτων, ανασφαλειών και απειλών:
«Εκεί που σμίγει η αγάπη της μητέρας
Εκεί που σμίγει η αγάπη του πατέρα
Εκεί που σμίγει η αγάπη των ανθρώπων
Είναι η πατρίδα σου».
«ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΑΝΑΓΚΗΣ»
«ΟΞΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΒΡΟ ΤΟ ΚΥΜΑ ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ»
«Μέχρι αυτή την ώρα δεν δημιουργήθηκε κανένα συντονιστικό όργανο για τη διαχείριση του προβλήματος. Μετά τη γνωστοποίησή του υπάρχει πλέον κινητικότητα και προς αυτή την κατεύθυνση. Η χώρα και ειδικότερα οι ακριτικοί νομοί θα πρέπει να αποκτήσουν τις αναγκαίες υποδομές. Η διεθνής κοινότητα, η Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών μέσω της Ύπατης Αρμοστείας για τους πρόσφυγες, θα πρέπει να διαμορφώσουν μια κοινή πολιτική αντιμετώπισης ενός προβλήματος με οικουμενικές πτυχές και διαστάσεις, καθώς αναμένεται η διόγκωση του φαινομένου της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών από τις υπανάπτυκτες στις αναπτυγμένες χώρες. Τα ημίμετρα και οι προσωρινοί χειρισμοί είναι άκρως υποκριτικοί και παρακάμπτουν την ουσία και το μέγεθος του προβλήματος. Οφείλουν να σηκώσουν αυτό το βάρος που οι ίδιες δημιούργησαν με τους μηχανισμούς της άνισης οικονομικής ανταλλαγής και την καταδίκη εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων στην πείνα και την εξαθλίωση και πέρα από τη διαρκώς επιδεινούμενη θέση τους θα πρέπει να υφίστανται καθεστώτα αρεστά στους ισχυρούς της γης και σε μια καθημερινότητα αυθαιρεσίας και παραβίασης και των πιο στοιχειωδών ανθρωπίνων πολιτικών δικαιωμάτων.
Το τίμημα της Δύσης και όλου του αναπτυγμένου κόσμου θα είναι η μαζική έλευση οικονομικά εξαθλιωμένων ανθρώπων που θα επιζητούν διακαώς να αγγίξουν και να αποκτήσουν μερίδιο στο καταναλωτικό όνειρο.
Κανείς δεν μπορεί να τους σταματήσει. Η Ευρώπη δεν μπορεί να γίνει απόρθητο οχυρό και απ’ έξω να πολιορκείται διαρκώς από πεινασμένους και εξαθλιωμένους. Τα σύνορα θα παραμείνουν και στο μέλλον διάτρητα. θα μπαίνουν όσοι θα αναλαμβάνουν το ρίσκο μιας απάνθρωπης διαδρομής και της κτηνώδους συμπεριφοράς των σύγχρονων δουλεμπόρων. Το φαινόμενο δεν αντιμετωπίζεται με οικονομικά ή κατασταλτικά μέτρα. Απαιτεί πολιτικά μέτρα. Και όσο αυτά καθυστερούν, τόσο θα διογκώνονται οι όποιες διαστάσεις και παράμετροι του προβλήματος. Ειδικότερα στη χώρα μας, τόσο σε κεντρικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, θα πρέπει να συγκροτηθούν σε μόνιμη βάση συντονιστικά όργανα και με κάθε τρόπο να απαιτήσουμε τη συνεισφορά της διεθνούς κοινότητας για την αντιμετώπιση του προβλήματος.
Η πολιτική ηγεσία της χώρας οφείλει να καταστήσει σαφές στους ευρωπαίους εταίρους ότι δεν θα ανεχθούμε τον οδοστρωτήρα της ισοπέδωσης και της αμαύρωσης της εικόνας μας για ένα πρόβλημα που δεν το δημιουργήσαμε και έχουμε τις λιγότερες ευθύνες. Σίγουρα δεν ήμασταν έτοιμοι, γιατί απλά δεν το οφείλαμε, ούτε και είχαμε υποδομές υποδοχής αυτού του τεράστιου κύματος μετακίνησης πληθυσμών, από τα πολλά που γνώρισε στην ιστορία της η ανθρωπότητα για ποικίλους λόγους και αιτίες. Η πρόβλεψη για τη χώρα μας είναι ότι στα αμέσως επόμενα 15-20 χρόνια θα έχει πάνω από 3.000.000 αλλοδαπούς. Από πολλές πλευρές υπάρχει μια απερίγραπτη υποκρισία και ένα ασυγχώρητος στρουθοκαμηλισμός. Έχουμε μπροστά μας ένα διεθνές μαζικό φαινόμενο και η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να κωφεύει. Οφείλει να το αντιμετωπίσει».
Το αφιέρωμα σε pdf υπάρχει και στη στήλη “Ένθετα Αφιερώματα”
http://www.paratiritis-news.gr/admin/entheta/1300718225.pdf
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
