«Οσο υπαρχει τρομοκρατια, παντα ο δημοσιογραφος θα αποτελει εν δυναμει θυμα»

Την καταδίκη και κατακραυγή της ελληνικής κοινωνίας έχει προκαλέσει η δολοφονία του δημοσιογράφου Σωκράτη Γκιόλια, το πρωί της Δευτέρας, έξω από το σπίτι του στην Ηλιούπολη. Οι δράστες, όπως είναι γνωστό, είχαν στήσει καρτέρι θανάτου στον 37χρονο δημοσιογράφο, τον οποίο «γάζωσαν» με περισσότερες από 10 σφαίρες.

Για το θέμα μίλησε στην εκπομπή του Δάμωνα Δαμιανού «Αιχμή του Δόρατος» ο Πρόεδρος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Μακεδονίας Θράκης κ. Μάκης Βοϊτσίδης, ο οποίος έκανε λόγο για πρωτοφανές περιστατικό, εκφράζοντας όμως την άποψη ότι σημάδια υπήρχαν εδώ και καιρό, τα οποία όμως είχαν υποτιμηθεί από τον δημοσιογραφικό κόσμο. Όσον αφορά δε στο μεγάλο θέμα της ανωνυμίας των μπλογκς ο κ. Βοϊτσίδης τίθεται υπέρ της άρσης της ανωνυμίας.

Η δολοφονία εξέλιξη μιας πρακτικής που είχε δώσει σημάδια από καιρό

ΠτΘ: Ο δημοσιογραφικός κόσμος, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στο εξωτερικό γιατί το θέμα έλαβε ευρείες διαστάσεις σε όλο τον κόσμο, θρηνεί για την απώλεια ενός συναδέλφου επαγγελματία δημοσιογράφου. Ήταν μια πρωτοφανέρωτη ενέργεια γιατί δολοφονία δημοσιογράφου είχαμε πολλά χρόνια να ακούσουμε και να αισθανθούμε και να βιώσουμε. Αυτό προκαλεί έκπληξη από τη μια και από την άλλη ταυτόχρονα γεννά προβληματισμούς για το πού πάμε…
Μ.Β.: Πράγματι θεωρώ ότι το περιστατικό είναι πρωτοφανές, γιατί ναι μεν δημοσιογράφοι υπήρξαν θύματα τρομοκρατικών επιθέσεων κατά το μεταπολιτευτικό παρελθόν, αλλά οι επιθέσεις εναντίον τους δεν είχαν καμία σχέση με την ιδιότητα του δημοσιογράφου, για παράδειγμα ο Παύλος Μπακογιάννης ήταν στόχος ως πολιτικός, όπως επίσης ο Τζώρτζης ο Αθανασιάδης, ο εκδότης της «Βραδυνής», ο οποίος ήταν και δημοσιογράφος. Κατά κάποιο τρόπο μπορώ να πω ότι ήταν η εξέλιξη και η κορύφωση μιας πρακτικής η οποία μας είχε δώσει σημάδια από καιρό. Είχαμε δηλαδή πολλές περιπτώσεις με την τοποθέτηση εκρηκτικών μηχανισμών είτε σε σπίτια δημοσιογράφων είτε σε εφημερίδες, είχαμε επιθέσεις κουκουλοφόρων σε εφημερίδες εδώ στη Θεσσαλονίκη εναντίον της «Μακεδονίας» πριν ένα περίπου χρόνο, όπως επίσης είχαμε επιθέσεις με όπλα εναντίον τηλεοπτικών σταθμών, περίπτωση «Alter». Κατά κάποιον τρόπο τα είχαμε υποτιμήσει όλα αυτά τα περιστατικά και είχαμε πιστέψει ότι απλώς ήταν προειδοποιητικές και μικρής επικινδυνότητας δραστηριότητες, θα έλεγα όμως ότι μάλλον αποτελεί μια προβολή της επιθυμίας στην πραγματικότητα, αυτό που δεν θέλαμε κάποια στιγμή να συμβεί πιστεύαμε ότι δεν θα συμβεί. Στην πραγματικότητα όμως ήταν λογικό ότι αυτή η κλίμακα κάποια στιγμή θα οδηγούσε και σε μια τέτοια περίπτωση, όπως αυτή που έγινε χθες το πρωί.

ΠτΘ: Συνήθως οι τρομοκρατικές επιθέσεις ήταν σε βάρος καναλαρχών ή ό,τι αυτοί συμβόλιζαν και ασφαλώς θα μπορούσε να είχαν παράπλευρες απώλειες δηλαδή εργαζόμενους που εκείνη την ώρα έκαναν το καθήκον τους, αλλά σε κάθε περίπτωση αυτή η ευθεία επίθεση απέναντι σε ένα δημοσιογράφο, ο οποίος ούτε εκδότης ήταν προς το παρόν, γιατί χθες στα άπειρα δημοσιεύματα διάβαζα ετοίμαζε εφημερίδα αλλά αυτό δεν έχει σημασία φθάνει στο σκληρό πυρήνα της δημοκρατίας της ελευθερίας και των θεσμών και μάλιστα με ένα μαφιόζικο τρόπο που ξενίζει
Μ.Β.: Ακριβώς. Περιμένουμε την αστυνομική έρευνα, η οποία θα μπορέσει να μας προσανατολίσει και η ίδια η προκήρυξη που ενδεχομένως κάποια στιγμή θα βγει στην δημοσιότητα, εάν βγει, γιατί δεν είμαι απολύτως βέβαιος, που θα μας επιτρέψει να καταλάβουμε γιατί ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος υπήρξε στόχος. Είναι αδιανόητο αυτή τη στιγμή να καταλάβουμε το γιατί.

ΠτΘ: Λέγεται ότι είναι μια τρομοκρατική οργάνωση πίσω από αυτό. Αυτό όμως είναι μια άλλου είδους τρομοκρατία, μια άλλη έκφανσή της, διότι η 17 Νοέμβρη σκότωσε τον Μομφεράτο, τον Αθανασιάδη ή τον Μπακογιάννη είχε όμως συγκεκριμένα πολιτικά κίνητρα. Στην προκειμένη περίπτωση φαίνεται ως ξεκαθάρισμα λογαριασμών και δη προσωπικών. Οι τρομοκράτες λειτουργούν εν είδει εκτελεστών για συγκεκριμένους ανθρώπους για συγκεκριμένα συμφέροντα και αυτό είναι εντυπωσιακό.
Μ.Β.: Χωρίς να είμαι ειδικός θεωρώ ότι έρχεται στο προσκήνιο αυτό που λέμε ως θεωρία συγκοινωνούντων δοχείων. Για αυτό και λέω ότι ίσως αυτή τη στιγμή δεν έχουμε αρκετά στοιχεία για να καταλάβουμε το κίνητρο της συγκεκριμένης επίθεσης αν ήταν «πολιτικό» ή εντός πολλών εισαγωγικών ιδεολογικό ή άνθρωποι οι οποίοι το ένα βράδυ μπορούν να ενεργούν ως δράστες πολιτικών δολοφονιών και την άλλη μέρα πολύ απλά εκτελούν συμβόλαια θανάτου.

Το θέμα της ανωνυμίας στα μπλογκ στην Ελλάδα αντιμετωπίστηκε με επιπολαιότητα

ΠτΘ: Αυτό λέω. Ένα άλλο θέμα που προβληματίζει είναι η ανωνυμία στην μπλογκόσφαιρα η οποία δημιουργεί τεράστια προβλήματα σε ό,τι αφορά στην άσκηση του επαγγέλματός μας και της λειτουργίας τους…
Μ.Β.: Θίγεται ένα θέμα εξαιρετικής προτεραιότητος, αλλά δυστυχώς στην Ελλάδα έχει αντιμετωπισθεί με την συνηθισμένη επιπολαιότητα, ακόμη και από τον δημοσιογραφικό κόσμο. Η πάγια θέση των δημοσιογραφικών φορέων είναι να υπάρχει επωνυμία σε όλες τις καταχωρήσεις ή εν πάση περιπτώσει να υπάρχει υπεύθυνος για κάθε κείμενο. Αυτό προκειμένου για τις εφημερίδες είναι εφικτό, κατά κανόνα τα κείμενα είναι ενυπόγραφα και εκεί που τα κείμενα είναι ανυπόγραφα υπάρχει η ταυτότητα του εντύπου και άρα ανά πάσα στιγμή υπάρχει ένας υπεύθυνος, ο οποίος μπορεί να είναι ο εκδότης ή ο διευθυντής ή ο διευθυντής σύνταξης. Κάτι αντίστοιχο για άλλους λόγους είναι επίσης εφικτό στο ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Το διαδίκτυο μας έφερε μπροστά σε καινούργιες καταστάσεις τις οποίες αν θέλετε και τεχνικά είναι δύσκολο να προσεγγίσουμε. Λυπάμαι πραγματικά όταν ακούω μέσα από το χώρο της δημοσιογραφίας ανθρώπους που να θεωρούν ότι το να αίρεται η ανωνυμία στο διαδίκτυο σε περιπτώσεις διαπράξεως ποινικών αδικημάτων ότι είναι απειλή εναντίον της ελευθερίας του τύπου. Κατά τη γνώμη μου δεν συνιστά απειλή για την ελευθερία του τύπου και μάλιστα υπάρχει και ένα νομικό ζήτημα. Ο ελληνικός νόμος προβλέπει ρητά ότι το απόρρητο, η ανωνυμία στο διαδίκτυο αίρεται εκεί όπου τεχνικά αυτό είναι εφικτό, γιατί και εδώ βάζουμε έναν αστερίσκο, είναι ένα άλλο μεγάλο ζήτημα σε περιπτώσεις διαπράξεως κακουργημάτων. Δεν προβλέπει ρητά ότι αυτό μπορεί να γίνει και σε περιπτώσεις διαπράξεως πλημμελημάτων. Η συνηθέστερη όμως περίπτωση είναι τα ποινικά αδικήματα τα οποία διαπράττονται δια του διαδικτύου να είναι πλημμελήματα, δηλαδή είναι εξύβριση συκοφαντική δυσφήμιση άρθρα 361,362,363 του Ποινικού Κώδικα. Όταν ο προηγούμενος εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ο κ. Σανιδάς γνωμοδότησε ότι η ανωνυμία στο διαδίκτυο μπορεί να αίρεται και σε περιπτώσεις διαπράξεως πλημμελημάτων υπήρξαν πολλές φωνές από το χώρο του τύπου που θεωρούσαν ότι αυτό είναι φίμωμα του τύπου. Κατά τη γνώμη μου δεν είναι φίμωμα του τύπου.

Ανεύθυνη ελευθερία του τύπου δεν μπορεί να υπάρξει

ΠτΘ: Εμείς πώς πάμε στο δικαστήριο όταν υπογράφουμε κείμενα που κάποιοι τα θεωρούν εξυβριστικά και αυτοί στην μπλογκοσφαίρα γράφουν ο καθένας ό,τι θέλει χωρίς να έχουν το θάρρος της υπογραφής…
Μ.Β.: Συμφωνώ απόλυτα μαζί σας. Θέση μας είναι ότι θα πρέπει να προβλεφθεί από το νόμο το απόρρητο, στην ουσία η ανωνυμία, γιατί δεν είναι απόρρητο με την συνταγματική σημασία, να αίρεται και σε περιπτώσεις πλημμελημάτων, γιατί αυτό θα καταστήσει όλους τους ανθρώπους οι οποίοι αυτή τη στιγμή δημοσιογραφούν στο διαδίκτυο και πιο υπεύθυνους. Επιπλέον, θα επιτρέψει και στο επάγγελμα να κερδίσει κάτι και από το χαμένο κύρος, γιατί αυτή τη στιγμή η κοινωνία βρίσκεται σε πλήρη σύγχυση, ποιος είναι δημοσιογράφος και ποιος ευκαιριακά δημοσιογραφεί, βλέπει μια θάλασσα, ένα ωκεανό, στο διαδίκτυο όπου ο καθένας μπορεί να γράφει οτιδήποτε και πολλές φορές να εκτελεί, άλλα συμβόλαια θανάτου πίσω από την ανωνυμία, δηλαδή να συκοφαντεί και να διασύρει ανθρώπους να καταστρέψει τη φήμη τους. Όλα αυτά γίνονται στο όνομα της ελευθερίας του τύπου. Κατά την γνώμη μου ανεύθυνη ελευθερία του τύπου δεν μπορεί να υπάρξει. Ο πραγματικός επαγγελματίας δημοσιογράφος θα πρέπει πάντα να υπογράφει το κείμενό του να αναλαμβάνει και την ευθύνη αυτών που λέει ή εν πάση περιπτώσει το μέσο το ίδιο να έχει ένα υπεύθυνο στον οποίο ο πολίτης που θίγεται να μπορεί να α απευθυνθεί και να ζητήσει ευθύνες. Αυτή πρέπει να είναι η θέση των δημοσιογράφων πρέπει να είναι κατά την γνώμη μου απαρέγκλιτη και όλα τα άλλα που λέγονται ότι αν τυχόν καταργηθεί η ανωνυμία στο διαδίκτυο θα πληγεί η ελευθερία του τύπου είναι αβάσιμα.

ΠτΘ: Προς αυτή την κατεύθυνση θα πάρει πρωτοβουλία η Ένωση;
Μ.Β.: Ήδη έχουμε πάρει μια πρωτοβουλία πριν από λίγες ημέρες κατά σύμπτωση συζητήσαμε το θέμα με τον Πάνο Σόμπολο τον πρόεδρο της ΕΣΗΕΑ που μοιράζεται τον ίδιο προβληματισμό. Επίσης έχουμε θέσει, πρωτόλεια είναι η αλήθεια, το θέμα στην ΠΟΕΣΥ σίγουρα όμως ως Ένωση έχουμε διαμορφώσει τη θέση μας και θα επιμείνουμε σε αυτή. Γνωρίζουμε ότι είμαστε μια ένωση που μπορεί να αναδεικνύει ζητήματα αλλά σε θέματα πανελληνίου ενδιαφέροντος χρειάζεται συντονισμός και με άλλες ενώσεις ώστε να υπάρξει μια αποτελεσματική πίεση για τη διαμόρφωση αυτού του αποτελέσματος.

Στο διαδίκτυο ο καθένας να βάζει την υπογραφή του στα κείμενά του

ΠτΘ: Εφόσον στα μπλογκς υπογράφονται τα κείμενα διασφαλίζονται και τα εργασιακά δικαιώματα των δημοσιογράφων…
Μ.Β.: Αυτή είναι μια άλλη διάσταση. Γενικά δεν ωφελείται η εικόνα της δημοσιογραφίας από αυτή την απίστευτη χυδαιότητα η οποία σε πολλές περιπτώσεις υπάρχει στο διαδίκτυο και αυτό βεβαίως αδικεί και το διαδίκτυο σαν μέσο, αλλά και τους πολλούς και σοβαρούς μπλόγκερς που υπάρχουν και τυπικά δεν είναι δημοσιογράφοι, αν και αυτό κατά την γνώμη μου είναι ένα πλασματικό κριτήριο, κάποιος μπορεί να είναι πολύ καλός δημοσιογράφος υπό την έννοια ότι διακατέχεται από τις αρχές της δημοσιογραφίας ακόμη κι αν η βασική του επαγγελματική ενασχόληση είναι κάτι άλλο. Και το αντίστροφο. Η γνώμη μου είναι ότι η καλή δημοσιογραφία στο διαδίκτυο θα ωφεληθεί, αν αυτή τη στιγμή μπει μια τάξη προς αυτή την κατεύθυνση. Ο καθένας που θα γράφει θα βάζει την υπογραφή του και θα είναι υπεύθυνος για αυτό που παραδοσιακά συμβαίνει με τις εφημερίδες και κανείς ποτέ δεν διανοήθηκε να ισχυριστεί ότι αυτό ήταν ατυχές.

Η δολοφονία ευκαιρία να σκεφθεί η κοινωνία τις ευθύνες της για την τρομοκρατία

ΠτΘ: Ανεξάρτητα από το πόρισμα των ερευνών που θα γίνουν για το συνάδελφο έχουμε μια δολοφονία δημοσιογράφου. Επανακαθορίζει ορισμένες συντατεγμένες με ό,τι γνωρίζαμε μέχρι σήμερα στην χώρα μας για την ελευθερία του τύπου;
Μ.Β.: Νομίζω ότι είναι πολύ δύσκολο να υπάρξει μια καθαρή απάντηση στο ζήτημα αυτό. Όσο υπάρχει το περιβάλλον της τρομοκρατίας, και η τρομοκρατία στην Ελλάδα με διάφορες μορφές είναι ζωντανή τα τελευταία τριάντα πέντε χρόνια και μάλιστα δεν ξέρω αν βρίσκεται σε κάμψη, έχει πάρει άλλη μορφή πιο άγρια και απολύτως απρόβλεπτη, πάντοτε ένας δημοσιογράφος θα μπορεί να αποτελέσει εν δυνάμει θύμα. Σε πολλές χώρες τα αίτια των επιθέσεων είναι διαφορετικά. Υπάρχουν χώρες που οι επιθέσεις γίνονται από σχετικό φονταμενταλισμό κυρίως σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής, αλλά και για τον ίδιο λόγο έγιναν και οι επιθέσεις για τα σκίτσα του Μωάμεθ στην Δανία, οι δε περιπτώσεις δολοφονιών δημοσιογράφων στην Ρωσία μπορούν να αποδοθούν στην οργανωμένη παράπλευρη οικονομική δραστηριότητα που συχνά θίγονται ενδεχόμενα και ίσως να υπάρχουν και πολιτικοί λόγοι αλλά μέχρι στιγμής δεν είναι απολύτως αποδεδειγμένοι. Είναι ένα τραγικό περιστατικό, αλλά μέσα στην τραγικότητά του έστω θα πρέπει να αποτελέσει μια ακόμη ευκαιρία ώστε η ελληνική κοινωνία να σκεφθεί μήπως και η ίδια έχει ευθύνες για την ανάπτυξη ή την υπόθαλψη του φαινομένου της τρομοκρατίας, γιατί έχω την γνώμη ότι η τρομοκρατία στην Ελλάδα αναπτύχθηκε με μεγάλη ανοχή ενός σημαντικού μέρους της κοινωνίας το οποίο κάποια στιγμή πίστεψε ότι με αυτό τον τρόπο μπορεί να αποδίδεται και δικαιοσύνη, όπως επίσης αναπτύχθηκε με μεγάλη ανοχή ενός σημαντικού μέρους των μέσων μαζικής ενημέρωσης, δηλαδή υπάρχουν εφημερίδες που σε θέματα τρομοκρατίας ψάχνουν να βρουν αν παραβιάστηκαν τα ανθρώπινα δικαιώματα των τρομοκρατών ή αν αυτοί δεν είχαν την δίκαιη δίκη την οποία έπρεπε να έχουν ενώ στην πραγματικότητα την έχουν.

ΠτΘ: κ. Βοϊτσίδη, σας ευχαριστούμε πολύ.
Μ.Β.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.