«Η νεανικη παραβατικοτητα απεικονιση της κοινωνιας»

Ο όρος «παραβατικότητα» με τους διάφορους βαθμούς εκδήλωσης εκφράζει την απόκλιση και έκτροπη συμπεριφορά παιδιών και ανηλίκων εφήβων, η οποία εμφανίσθηκε και διογκώθηκε κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Με αφορμή την περίπτωση των δύο ανήλικων κοριτσιών που δολοφόνησαν ένα ογδοντάχρονο στην Κερκίνη Σερρών για ελάχιστα ευρώ καθώς και τις δύο ανήλικες κοπέλες που σύμφωνα με το αστυνομικό δελτίο τύπου συνήργησαν σε κλοπή περιπτερούχου στην πόλη μας ο ΠτΘ συζήτησε το θέμα της νεανικής παραβατικότητας με τον ψυχολόγο Αντώνη Ρουπγίδη για τις αιτίες που οδηγούν τους νέους σε αποκλίνουσες συμπεριφορές αλλά και για το ρόλο της οικογένειας και του σχολείου.

Όπως υποστηρίζει ο ψυχολόγος κ. Αντώνης Ρουπγίδης τα τελευταία χρόνια παρατηρείται «αύξηση της παραβατικότητας στο σύνολό της, ξεκινώντας από τα μεγάλα αστικά κέντρα και σιγά – σιγά προς την περιφέρεια. Θα μπορούσε κάποιος να πει σημεία των καιρών και ότι φταίει η οικονομική κρίση. Όχι όμως μόνο αυτή. Οικονομική κρίση υπάρχει σε πολύ μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού πλέον. Από εκεί και πέρα μπαίνουν διάφορα συνειδησιακά διλήμματα που αφορούν στο πώς θα βρει ο καθένας χρήματα. Αυτά τα διλήμματα εξαρτώνται από το κατά πόσο καίρια επίκαιρα και βασανιστικά τίθενται κάποια ζητήματα τα οποία θα μπορούσα να τα ονομάσω επιβίωσης. Από εκεί και πέρα ο καθένας παίρνει τις αποφάσεις του».

Ενδεχομένως να πρόκειται για δείγματα επαναστατικής συμπεριφοράς

Ενδεχομένως η παραβατικότητα των νέων να θεωρηθεί και ως αντίδραση προς το σύστημα των νέων. «Ενδεχομένως θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι και αυτό. Συν τοις άλλοις βλέποντας και αυτή την γενικότερη ατιμωρησία που επικρατεί στην χώρα μας και δεν αλλάζει, ενδεχομένως οι συμπεριφορές αυτές να αποτελούν και δείγματα «επαναστατικής» συμπεριφοράς. Παρόλα αυτά το περιστατικό με τον ηλικιωμένο για να πάρουν ελάχιστα ευρώ είναι μια ακραία κατάσταση που δεν συμβαίνει κάθε ημέρα, τουλάχιστον ακόμη όχι στην Ελλάδα. Όσον αφορά στις κλοπές και τις ληστείες είναι ένα καθημερινό φαινόμενο. Στην Κομοτηνή και στις υπόλοιπες περιφερειακές πόλεις της χώρας μπορεί αυτά τα κρούσαμε να είναι σποραδικά, αλλά στις μεγάλες πόλεις είναι καθημερινό φαινόμενο πλέον».

Το πρόβλημα εντείνεται από τα μέτρα και σταθμά που υπάρχουν σε αυτές τις ηλικίες

Τα προβλήματα της εφηβείας είναι πολλά και είναι γνωστά στην κοινωνία. «Σίγουρα αυτή την περίοδο υπεισέρχονται κάποιοι παράγοντες κοινωνικοποίησης και κάποια μέτρα και σταθμά που ισχύουν για αυτές τις ηλικίες τα οποία είναι πολλά, όπως η εμφάνιση, η βαθμολογία στο σχολείο, τα χρήματα που ο καθένας κουβαλά στην τσέπη. Χαρακτηριστικά θα σας πω περίπτωση μαθητή πρώτης λυκείου καθόταν απέναντί μου και είχε βαλαντώσει στο κλάμα, επειδή πολλοί συμμαθητές του είχαν παπάκι και αυτός δεν είχε για διάφορους λόγους είτε οικονομικούς είτε γιατί υπήρχε ένας φόβος από πλευράς γονέων και δεν του έπαιρναν, οπότε θεωρούσε εαυτόν ότι ήταν σε μειονεκτική θέση έναντι της παρέας του. Αυτό για το παιδί ήταν ένα μέτρο σύγκρισης, γιατί είχε πει ότι, αν έχεις παπάκι έχεις και κοπέλα. Εδώ τίθενται ζητήματα με ποια μέτρα και ποια σταθμά κατακτούμε κάποιους στόχους στη ζωή μας και δη στην περίοδο της εφηβείας».

Παράγοντες που επηρεάζουν την προσωπικότητα του νέου

«Σημαντικότατο ρόλο σε αυτές τις ηλικίες παίζει η οικογένεια, σημαντικότατος επίσης είναι και ο ρόλος του κοινωνικού περίγυρου σε αυτές τις ηλικίες, τα πρότυπα που καλλιεργούνται, οπότε ουσιαστικά δεν έχουμε να κάνουμε με ένα παράγοντα, ότι δηλαδή είχε προβλήματα στο σπίτι ή φταίνε οι κακές παρέες, γιατί εδώ έχουμε να κάνουμε με μια συλλογική απεικόνιση της κοινωνίας, έτσι όπως καλλιεργείται και έτσι όπως προσφέρεται στους νέους με τα καλά της και τα στραβά της, τα οποία στραβά όπως πολύ καλά είναι γνωστό τραβούν επάνω τους τα φώτα της δημοσιότητας, γενικώς ότι κακό συμβαίνει πουλάει και ενδεχομένως αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για κάποιες περιπτώσεις, ό,τι καλό θεωρείται δεδομένο οπότε ποιος του δίνει σημασία».

Το χρήμα η κυρίαρχη αιτία που γεννά την εφηβική παραβατικότητα

«Η κυρίαρχη αιτία που γεννά την εφηβική παραβατικότητα είναι το ότι ο καθένας έχει μάθει και έχει καλλιεργηθεί αυτή η ιστορία τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια με όποιο τρόπο γίνεται να έχουμε κάποια χρήματα στην τσέπη. Θέλουμε να έχουμε χρήματα στην τσέπη γιατί το χρήμα είναι εξουσία είναι δύναμη, είναι πολλά πράγματα. Και αυτό σε ένα παιδάκι δεκαπέντε χρόνων το περνούν οι συνθήκες και η καθημερινότητα. Δεν είναι θέμα τόσο των γονιών βέβαια και αυτοί έχουν σημαντική ευθύνη επάνω σε αυτό από την άποψη ότι τα τελευταία χρόνια ισχυρίζονται ότι δεν προλαβαίνουν ότι η κατάσταση είναι δύσκολη και πολλές φορές αναγκάζονται για να τα βγάλουν πέρα. Όλα αυτά καλά. Το ζητούμενο και καίριο ζήτημα είναι για μένα είναι ότι όταν μπαίνεις στη διαδικασία να κάνεις ένα παιδί επωμίζεσαι και τις ευθύνες που συνεπάγονται και όχι τόσο αν το παιδί σου θα φάει ή δεν θα φάει λιχουδιές ή αν το παιδί θα πάει φροντιστήριο ή όχι όσο το να βρίσκεσαι δίπλα του, να ρωτάς και να μαθαίνεις, να ενδιαφέρεσαι και να καλλιεργείς όλη αυτήν την σχέση εμπιστοσύνης που θα πρέπει να υπάρχει μεταξύ ενός γονιού και ενός παιδιού. Και να μην σε νοιάζει τι βαθμούς πήρε στο σχολείο. Το θέμα δεν παίζεται από το πόσες ώρες είσαι κοντά στο παιδί σου, αλλά παίζεται σε αυτό που λένε ότι «δεν μετρά τόσο ο χρόνος όσο η σκέψη». Αν θέλεις να βρεις χρόνο, βρίσκεις, αρκεί να έχεις θέσει προτεραιότητα. Είναι δηλαδή θέμα και τι βλέπουν οι γονείς σαν προτεραιότητα. Από την άλλη, η ελληνική τηλεόραση είναι γνωστό ότι προάγει και παράγει συγκεκριμένα πρότυπα. Μας αρέσουν αυτά τα πρότυπα; Και το ερώτημα είναι ότι όταν το παιδί μας ρωτά εμείς τι του απαντάμε; Του λέμε όταν θα μεγαλώσεις γίνε Πετρούλα ή ψάξε για να βρεις σε αυτόν τον τομέα ή στον άλλο ή στον άλλο. Προσπαθούμε να ανοίξουμε του παιδιού τα μάτια και τα αυτιά».

Καταλυτικός ο ρόλος του σχολείου

Καταλυτικός κατά τον κ. Ρουπγίδη ο ρόλος του σχολείου «εφόσον όμως οι δάσκαλοι και οι καθηγητές έχουν την καλή διάθεση να προσφέρουν στα παιδιά. Να μην προσφέρουν μόνο γνώσεις, αλλά και άποψη. Προσφέρουν οι δάσκαλοι άποψη; Στο ερώτημα θα μπορούσε να μας απαντήσει ένας εκπαιδευτικός. Γνωρίζω ανθρώπους που προβάλλουν περισσότερο την άποψη, την τεκμηριωμένη άποψη και δίνουν τη δυνατότητα στα παιδιά να κριτικάρουν, να αμφισβητήσουν, ξέρω όμως και ανθρώπους που δεν το επιτρέπουν, οπότε το σχολείο έτσι και αλλιώς παίζει το σημαντικό του ρόλο. Από την άλλη όμως είναι θέμα ουσίας και όχι γνώσης».

Βασικό μας αίτημα η ένταξή μας στο εκπαιδευτικό σύστημα

Εδώ και πάρα πολλά χρόνια γίνονται αγώνες για την παρουσία ψυχολόγου στα σχολεία. «Σπούδασα σε μια χώρα στην οποία σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης υπήρχαν ψυχολόγοι, συστηματικά ωσάν δομές μέσα στο πλαίσιο του σχολείου, μέσα στο πλαίσιο του πανεπιστημίου και λειτουργούσαν αμφίδρομα και αναφορικά με τα παιδιά και με τους γονείς και με τους διδάσκοντες. Στην Ελλάδα, προφανώς επειδή δεν είναι ζήτημα επικαιρότητας είτε γιατί δεν υπάρχουν κονδύλια, προφανώς γιατί δεν θέλουν πάντως εμείς ως ψυχολόγοι και ως σύλλογος το κυνηγάμε το θέμα εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Ένα από τα βασικά αιτήματά μας είναι να ενταχθούμε στο εκπαιδευτικό σύστημα».

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.