«Διαλεγουμε στους οριζοντες τα ματια που κοκκινιζουν»
Ημέρα τιμής το Σάββατο αφιερωμένη στα εκατό χρόνια από τη γέν-νηση του μεγάλου ποιητή της ανθρωπότητας του Τούρκου, Ναζίμ Χικμέτ.
Του Χικμέτ, που γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1902, και υπήρξε ο ποιητής με τον οποίο άντεξαν τις δυσκολίες της εξορίας, των φυλακών, της απομόνωσης, του εγκλεισμού, της διαπόμπευσης χιλιάδες αριστεροί τούτου του κόσμου. Τον Χικμέτ, παγκόσμια σύμβολο στους αγώνες για την κοινωνική δικαιοσύνη, την κοινωνική ισότητα, την αδελφότητα, την ελευθερία.
Τον Ναζίμ Χικμέτ που οι στίχοι του και η αφοσίωσή του στον αγώνα, τα όσα υπέφερε, δεν μπόρεσαν ποτέ να τον κάμψουν:
«Τρύπησαν την καρδιά μου από δεκαπέντε μεριές.
Θάρρεψαν πως δεν θα χτυπάει πια η καρδιά από την λύπη της!
Η καρδιά μου πάλι χτυπά,
η καρδιά μου πάλι θα χτυπήσει!!!»
Τον Ναζίμ Χικμέτ, που αγάπησε, όσο άλλος κανείς περισσότερο, την πατρίδα του, που έβαλε τα θεμέλια της σύγχρονης τουρκικής ποίησης, ανυψώνοντας και υιοθετώντας στην ποίησή του, τη λαϊκή γλώσσα, τη γλώσσα του καθημερινού Τούρκου πολίτη. Τον Ναζίμ Χικμέτ που διώχτηκε από την πατρίδα του όσο κανείς άλλος. Χωρίς βέβαια να είναι ο μοναδικός αριστερός, ο μοναδικός κομμουνιστής που υπέστη και υπέστη. Χιλιάδες άνθρωποι απανταχού της γης υπέμειναν δεινά και επέμειναν όμως στην ιδεολογία τους. Και ενταύθα.
Τον Ναζίμ Χικμέτ, το μεγάλο αριστερό ποιητή, το Σάββατο βράδυ παρουσίασε στο κοινό της Κομοτηνής ο Σύλλογος Γυναικών Ν. Ροδόπης από κοινού με το Σύλλογο Επιστημόνων Μειονότητας Δ. Θράκης. Κι ίσως η αξία όλης τούτης της βραδιάς να έγκειται στο λυγμό του εγγονού του Χικμέτ, του κ. Μουράτ Γκερμέν, που δημόσια είπε ότι ο παππούς του θα αισθανόταν δικαίωση, που Τούρκοι και Έλληνες, με γέφυρα την ποίησή του, κοινώνησαν για μια βραδιά στα πανανθρώπινα αλλά και διαχρονικά μηνύματα της ποίησής του.
Μιας ποίησης απαιτητικής που θέτει και το ακροατήριο προ των ευθυνών του.
Γιατί «μπορεί η ποίηση να μη μας αλλάζει τη ζωή», όπως έγραφε ο μεγάλος Έλληνας επίσης αριστερός Μανόλης Αναγνωστάκης, η ποίηση όμως δεν υπήρξε ποτέ μονοδιάστατο γεγονός.
![]() |
Η ποίηση, επιτυγχάνει τον στόχο της, όταν συγκινεί για την αλήθεια της, αυτή, που όλοι οφείλουμε να αναζητήσουμε ξανά εντός μας, ξανασκεπτόμενοι τον κόσμο απ’ την αρχή. Η ποίηση δεν λειτούργησε ποτέ εξάλλου ως πρόσχημα εκδηλώσεων για δημόσιες σχέσεις. Καταλυτικός ο λόγος της ανιψιάς του ποιητή Αϊσέ Γιαλντιρίμ και του εγγονού του ποιητή κ. Μουράτ Γκερμέν υπενθύμισε τα πρέποντα «εις άπαντες». Στους ανθρώπους, που πλήρωσαν εξάλλου με τη ζωή τους τις ιδέες τους, το ελάχιστο που οφείλει κάποιος είναι ο σεβασμός. Και στο ελάχιστο του φωτός της ποίησης του Ναζίμ Χικμέτ μετέχοντες, οφείλουμε να ξαναθέσουμε τους όρους για τη λειτουργία των δημοκρατιών μας με παρρησία.
Έλληνες πολίτες αμφότεροι, πολίτες του κόσμου…
Έφτασε 3
Ο Προμηθέας, η πίπα μας,
το λουλούδι, το αηδόνι κλπ.
Στον τράχηλο της καρδιάς μας δεν έχουμε
γλιτσιασμένα μακριά μαλλιά στριφογυριστά.
Για το λουλούδι, το αηδόνι, την ψυχή, το φεγγάρι
και τα λοιπά η κοιλιά μας είναι χορτάτη.
Και για την ώρα
στις υποθέσεις της καρδιάς δε δίνουμε φράγκο…
Εσύ λοιπόν δίχως να φοβάσαι
εμπιστέψου στην κοιλιά σου.
Εμείς
με του Προμηθέα τις κραυγές
γιομίζουμε την πίπα μας
σαν χοντροκομμένο καπνό το πίνουμε,
και δίνοντας ώμο με ώμο
στον Πύργο της Πυρκαγιάς
διαλέγουμε στους ορίζοντες τα μάτια που κοκκινίζουν.
(1929)
![]() |
1+1=1
Απ’ τη Σμύρνη στη Μεσόγειο που χύθηκε και σύντομα απ’ τη
Βομβάη στον Ινδικό Ωκεανό που θα χυθεί ο ιμπεριαλισμός που
δίνει τον τοίχο της Ασίας, γι’ αυτό γράφτηκε.
Απόκριση (Το ποίημα)
Απάντηση (Το ποίημα).
Τα τραγούδια μας
Τα τραγούδια μας
στα πεζοδρόμια, στα σοκάκια πρέπει να βγούνε.
Τα τραγούδια μας
μπροστά στα σπίτια μας πρέπει να σταθούνε
τα τζάμια να χτυπάνε
τα χέρια της πόρτας να σφίγγουνε,
να σφίγγουνε
ίσαμε που να πονέσουνε,
οι πόρτες
ίσαμε τα δεμένα μπράτσα τους ν’ ανοίξουνε.
Εμείς δεν καταλαβαίνουμε
ένα τραγούδι με ένα στόμα.
Κάθε πένθιμη νύχτα
κάθε μπαϊραμιού μέρα,
τα τραγούδια μας
ένα σεντούκι πετρόλαδου ρίχνοντας χάμω
πάνω σκαρφαλώνοντας στο σεντούκι
με τα μεγάλα χέρια τους τέμπο να κρατήσουνε.
Τα τραγούδια μας
μες στα ορμάνια του τσαμιού σαν τον αγέρα τον εαυτό του
σε μας με ένα στόμα όλοι θα πρέπει να τραγουδήσουν!!!!
Τα τραγούδια μας
μπροστά στη γραμμή πιο μπροστά πρέπει
να ορμάνε στον οχτρό.
Πρέπει μπροστά από μας να μπογιατίζουνε
των τραγουδιών μας την όψη με αίμα.
Τα τραγούδια μας
στα πεζοδρόμια, στα σοκάκια πρέπει να βγούνε!
Τα τραγούδια μας
σε μια μόνη καρδιά
με κατεβασμένους τους περτέδες
με την πόρτα κλειδωμένη στο σπίτι της δεν μπορεί
να κάθονται!
Τα τραγούδια μας
πρέπει να βγούνε στον αέρα…
Αισιόδοξος
Γράφω ποιήματα,
δεν τυπώνονται,
θα τυπωθούνε, μα…
Προσμένω ένα γράμμα με καλή είδηση
κι ίσως την ημέρα που θα πεθάνω να ‘ρθει
χωρίς άλλος θα ‘ρθει, μα…
Ούτε κυβέρνηση, ούτε παράδες,
στη διαταγή του ανθρώπου είναι ο κόσμος
ίσως εκατό χρόνια κατόπι
να γίνει.
Χωρίς άλλο μια μέρα θα γίνει, μα…
(Μόσχα 12.9.1957)
Μετάφραση ποιημάτων: Στέλιος Μαγιόπουλος
Τ.Β.
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.


