Συναντηση του Συλλογου Ανταλλαγεντων Λοζαννης

80 χρόνια συμπληρώθηκαν προχθές, 30 Γενάρη, από την υπογραφή της Συνθήκης της Λοζάννης με την οποία 1.200.000 Έλληνες και 600.000 Τούρκοι αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν. Σήμερα 80 χρόνια μετά οι απόγονοί τους, κυρίως, θυμούνται.

Με αφορμή την υπογραφή αυτή η σελίδα σήμερα αφιερώνεται στη συνάντηση που θα πραγματοποιήσουν τα μέλη του Συλλόγου Ανταλλαγέντων Λοζάννης στην Τουρκία μέσα από άρθρο της εφημερίδας «Ραντικάλ», σε μετάφραση Σιμπέλ Χατζή Αλή…

Είναι τα παιδιά μιας γενιάς που ξεχύθηκαν στους δρόμους με τα σεντούκια τους από τα Βαλκάνια, προς την Κωνσταντινούπολη και την Ανατολία. Οι «πρόσφυγες», οι πικροί καρποί του πολέμου, άφησαν πίσω τους τα μέρη όπου γεννήθηκαν και μεγάλωσαν με τη συνθήκη της Λοζάννης που υπογράφτηκε στις 30 Ιανουαρίου 1923. Κάποιοι απ’ αυτούς έριξαν στη θάλασσα τα κλειδιά τους σκεφτόμενοι ότι «δεν πρόκειται να ξαναγυρίσουν ποτέ πίσω», ενώ κάποιοι άλλοι δεν άνοιξαν για χρόνια τα σεντούκια τους με την ελπίδα ότι «μπορούν ανά πάσα στιγμή να ξαναγυρίσουν». Μετά την υπογραφή της συμφωνίας Ανταλλαγής Πληθυσμού – Υποχρεωτικής Μετανάστευσης μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, 1 εκατ. 200 χιλ. Ρωμιοί και 600 χιλ. Τούρκοι αντάλλαξαν τις πατρίδες τους. Οι Ρωμιοί της Κωνσταντινούπολης και οι Τούρκοι της Δυτικής Θράκης έμειναν εκτός της συμφωνίας.

Οι πρόσφυγες δεν ξέχασαν ποτέ τα μέρη απ’ όπου ήρθαν. Οι νέες γενιές μεγάλωσαν ακούγοντας για τα χωράφια, τα σπίτια που έμειναν πίσω αλλά κυρίως για τους γείτονες και τους φίλους. Μαζί με τον καημό τους δεν ξέχασαν τα τραγούδια, τα φαγητά και τις παραδόσεις. Μεγάλωσαν τα μωρά που κουβαλούσαν μαζί τους, τα οποία με τη σειρά τους έγιναν γονείς. Ακόμα και τα παιδιά αυτών δεν ξέχασαν τι σημαίνει ανταλλαγή πληθυσμού.

Μετά το σεισμό του Μαρμαρά το 1999, τότε που σημειώθηκε βελτίωση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, βρέθηκαν και ίδρυσαν το Σύλλογο Προσφύγων της Λοζάννης με σκοπό «να μην ξανασημειωθούν οι πίκρες του παρελθόντος». Σήμερα κλείνουν 84 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης της Λοζάννης. Τα παιδιά των προσφύγων θα πραγματοποιήσουν απόψε την ετήσια συνάντησή τους για να ξυπνήσουν τις αναμνήσεις και να ακούσουν τα ελληνοτουρκικά τραγούδια της χορωδίας.

Μιλάνε ρωμαίικα στο σπίτι

Η αντιπρόεδρος του Συλλόγου Προσφύγων της Λοζάννης καθηγήτρια κ. Μουφιντέ Πεκίν είναι κόρη μιας κρητικής οικογένειας. Οι δικοί της ήρθαν από τα Χανιά της Κρήτης και εγκαταστάθηκαν στη Σμύρνη. Σήμερα συνεχίζουν ακόμα να μιλάνε ρωμαίικα στο σπίτι και να μαγειρεύουν κρητικά φαγητά. Και η κ. Πεκίν μιλάει ρωμαίικα τα οποία έμαθε στα παιδικά της χρόνια.

Η κ. Πεκίν μιλώντας για την ιστορία της οικογένειάς της μεταφέρει: «Οι δικοί μου λένε ότι έπαθαν σοκ μετά την απόφαση για την ανταλλαγή πληθυσμού. Το 1922 όταν τελείωσε ο πόλεμος είπαν ότι δεν θα φύγουν, θα μείνουν εκεί. Πολλοί ήταν αυτοί που είχαν την ελπίδα ότι θα γυρίσουν κάποια μέρα πίσω. Ο παππούς μου έριξε όλα τα κλειδιά του στη θάλασσα καθώς ερχόντουσαν με πλοίο προς την Τουρκία. Ήξερε ότι δεν θα μπορέσει να ξαναγυρίσει πίσω»

Η μαμά της κ. Ζουμπεϊντά Τουγπαρέ, ιδρυτικό μέλος του Συλλόγου Προσφύγων της Λοζάννης, ήρθε από τα Γιάννενα, το 1924. Η ίδια λέει ότι μεγάλωσε με τις παραδόσεις αυτής της περιοχής και ότι μιλάνε συνέχεια Ρωμαίικα στο σπίτι.

Η οικογένεια του κ. Αχμέτ Ασιτζί, μέλος του Συλλόγου, έφυγε από τη Θεσσαλονίκη και εγκαταστάθηκε στην Κικρλαρελί. «Τους είπανε ότι μετά από 10 χρόνια θα ξαναγυρίσουν πίσω. Έζησαν μ’ αυτή την ελπίδα» λέει αναφερόμενος σε αυτά τα χρόνια.

Από την άλλη οι γονείς του γενικού γραμματέα του Συλλόγου Προσφύγων της Λοζάννης κ. Σεφέρ Γκιουβέντς ήρθαν στη Ραιδεστό από την Θεσσαλονίκη. «Η ανταλλαγή του πληθυσμού στην πραγματικότητα ήταν ένα δράμα, οι άνθρωποι υπέφεραν πάρα πολύ. Το σύνθημα του Συλλόγου είναι να μην επαναληφθούν αυτά τα βάσανα» σχολιάζει.

Προσφυγικά τραγούδια

Η χορωδία του Συλλόγου, η οποία αποτελείται τόσο από τα μέλη όσο και από τους ίδιους τους πρόσφυγες, λέει προσφυγικά τραγούδια στα ελληνικά και στα τούρκικα. Μέχρι σήμερα πραγματοποίησε εφτά συναυλίες, εκ των οποίων οι δύο έλαβαν χώρα στην Ελλάδα. Αυτές τις μέρες ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει ένα CD με τίτλο «Προσφυγικά Τραγούδια». Τα τραγούδια θα είναι στα τούρκικα, ελληνικά, μακεδονικά, αλβανικά και στα πομάκικα.

Τα μέλη του Συλλόγου δεν κάθονται σχεδόν καθόλου. Κάθε χρόνο επισκέπτονται τα μέρη που έχουν γεννηθεί οι μεγαλύτεροι των οικογενειών τους. Με την στήριξη της Ε.Ε. ετοιμάζουν ντοκιμαντέρ με θέμα την ανταλλαγή των πληθυσμών και διοργανώνουν συνέδρια. Επίσης κάνουν μαθήματα εκμάθησης Ρωμαίικης και Ελληνικής γλώσσας, την οποία οι μεγαλύτεροί τους αποκαλούν «μητρική γλώσσα». Εάν επιλυθεί το πρόβλημα του χώρου θα ιδρυθεί σύντομα και το «Μουσείο Ανταλλαγής». Για να μην ξεχαστούν αλλά και να μην επαναληφθούν τα βάσανα του παρελθόντος…

Ραντικάλ

30/01/2007

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.