Με το φακο του Παρατηρητη στον μειονοτικο τυπο

Την εφημερίδα « Γκιουνδέμ » διερευνά σήμερα «Ο φακός του Παρατηρητή στον μειονοτικό τύπο» με αποτέλεσμα να φιλοξενούμε στις σελίδες μας, σε μετάφραση Σιμπέλ Χατζή Αλή, τις απόψεις της δημοσιογράφου και εκδότη της εφημερίδας Χουλιά Εμίν για την μειονοτική εκπαίδευση, την ανωτατοποίηση της Ε.Π.Α.Θ. και το πρόγραμμα Φραγκουδάκη, όπως και ρεπορτάζ του Τζεμίλ Καμπζά για τους παραδοσιακούς αγώνες πάλης στα ορεινά της Ροδόπης, όπως αυτοί έχουν καταγραφεί στην μνήμη των πρωταγωνιστών τους.

Κάποια πράγματα αλλάζουν… κι αυτά που δεν αλλάζουν;

Κάτι αλλάζει στη Δυτική Θράκη. Συγκεκριμένα, από την εποχή που ο τότε πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης, το 1991, ανακοίνωσε ότι θα εφαρμοστεί η ισονομία για τα μέλη της μειονότητας, πραγματοποιήθηκαν σημαντικές αλλαγές στη ζωή της μειονότητας.

Μπορούμε πλέον να αγοράζουμε σπίτια ή να τα χτίζουμε και έχουμε τη δυνατότητα να πάρουμε δάνειο από τις τράπεζες. Επίσης, το να παίρνεις άδεια οδήγησης δεν εξαρτάται πια από πολιτικά κριτήρια, αλλά από την ικανότητα στην οδήγηση.

Ναι, δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί αυτές τις θετικές εξελίξεις. Όμως αυτά δεν αποδεικνύουν ότι όλα είναι τέλεια στη Δυτική Θράκη. Σπίτια, αυτοκίνητα, συνηθισμένες καθημερινές ανάγκες. Υπό τις σημερινές συνθήκες φυσικά κανείς δεν μπορεί να σκεφτεί ότι μία ομάδα ανθρώπων που ζουν στην Ε.Ε. στερείται αυτά τα δικαιώματα.

Όμως πιστεύω ότι υπάρχουν περισσότερο σημαντικά θέματα, τα οποία κατέχουν πρωταρχική θέση μεταξύ των βασικών αναγκών των ανθρώπων. Ως παράδειγμα γι΄ αυτό μπορούμε να αναφέρουμε την εκπαίδευση. Πρέπει να αναρωτηθούμε αν στην εκπαίδευση σημειώθηκαν χειροπιαστές, ορατές εξελίξεις.

Κατά τη γνώμη μου όχι. Η Ειδική Παιδαγωγική Ακαδημία στη Θεσσαλονίκη που ιδρύθηκε παρά τις δυσμενείς αντιρρήσεις, συνεχίζει να υφίσταται. Η Ελληνική Κυβέρνηση δεν λαμβάνει καμία πρωτοβουλία για να επανορθώσει αυτό το σφάλμα. Αν και στα μειονοτικά σχολεία πρέπει να είναι κατανεμημένα μισά – μισά τα ελληνικά και τα τουρκικά μαθήματα, το ποσοστό αυτό επί χρόνια αλλάζει σταδιακά, κατά των τουρκικών μαθημάτων.

Έχουμε καθηγητές που μπορούν να διοριστούν στα σχολεία μας. Όμως δεν μπορούμε να ανοίξουμε τις πόρτες των σχολείων μας στους νέους αυτούς. Δεν το επιτρέπουν αυτό, και για ασήμαντους λόγους οι αιτήσεις περιμένουν στην άκρη. Τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται μια συνεργασία που πραγματοποιείται από την πλευρά του υπουργείου Παιδείας με τους επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Αναφέρομαι στο πρόγραμμα που πραγματοποιείται από την κ. Φραγκουδάκη, χρηματοδοτείται από την Ε.Ε. και η δεύτερή του φάση ξεκίνησε πριν από λίγες ημέρες.

Το 1997 μία ομάδα ανθρώπων με υπεύθυνη την κα Φραγκουδάκη, ξεκινώντας τις εργασίες τους σχετικά με τα βιβλία στα μειονοτικά σχολεία, έφεραν στην επικαιρότητα μια πραγματικότητα: ότι τα ελληνικά δεν μπορούν να διδάσκονται ως μητρική γλώσσα στα παιδιά της μειονότητας.

Χωρίς αμφιβολία, σέβομαι το έργο της κας Φραγκουδάκη. Όμως κατά τις τελευταίες μέρες διεξαγωγής του προγράμματος, αν χρειάζεται να πω την αλήθεια, ανησύχησα.

Η μέριμνα για την έκδοση βιβλίων για μαθήματα που διδάσκονται στα τουρκικά, φανερώνει ότι κάποιοι αγνοούν τη θέση της μειονότητας. Στο θέμα αυτό είμαστε αρκετά ευαίσθητοι. Η Συνθήκη της Λοζάννης του 1923 και άλλες διμερείς συμφωνίες, που υπογράφτηκαν μετέπειτα, ορίζουν πολύ καθαρά τα πλαίσια της μειονοτικής εκπαίδευσης.

Όπως σε πολλούς άλλους χώρους έτσι και στην εκπαίδευση, η αυτονομία της μειονότητας ορίζεται πολύ καθαρά στα κείμενα της Λοζάννης, τα οποία είναι και διεθνή κείμενα. Αν το ένα πόδι της μειονοτικής εκπαίδευσης είναι η Ελλάδα, το άλλο πόδι είναι η Τουρκία. Αυτό δεν είναι κάτι που υποστηρίζουμε εμείς, είναι μία πραγματικότητα που μας επιβάλλει η συνθήκη της Λοζάννης και οι άλλες διμερείς συμφωνίες.

Είναι όπως όταν κάποιοι παρεμβαίνουν στη διακόσμηση του σπιτιού σας. Λένε ότι αυτό δεν είναι ταιριαστό για σας, αλλά άλλο. Πρέπει όμως να αποφασίσουμε εμείς τι είναι ταιριαστό ή όχι για μας. Εάν για τις πρωτοβουλίες που θα υλοποιηθούν σ’ αυτούς τους τομείς απαιτείται η εμπιστοσύνη της μειονότητας, πρέπει η θέση της μειονότητας να γίνεται σεβαστή και – το σημαντικότερο – ν’ αρχίσει ένας σοβαρός διάλογος με τη μειονότητα.

Σε αυτό το σημείο πιστεύω ότι πρέπει να υποβάλουμε και κάποιες ερωτήσεις:

Πόσα άτομα από αυτούς που κατέχουν πρωταρχική θέση στη μειονοτική κοινωνία παρακολούθησαν τη διημερίδα της Φραγκουδάκη και της ομάδας της;

Πόσοι δημοσιογράφοι παρακολούθησαν τη σχετική διημερίδα και την έκαναν είδηση;

Εάν εμείς δεν αγκαλιάζουμε εμάς, δεν μπορούμε να περιμένουμε από τους άλλους να σκεφτούν και να κινηθούν για μας.

Χούλια Εμίν, «Γκιουνδέμ», 13/12/2002

• Η ιστορία μίας χαμένης παράδοσης στην πεδινή περιοχή της Ξάνθης

Το πρώτο που θυμίζει στον άνθρωπο, ο παραδοσιακός τρόπος πάλης είναι οι πεχλιβάνηδες, οι νταουλιέρηδες, οι ζουρνατζήδες.

Αυτός ο κλάδος αθλητισμού, ο οποίος αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής των Τούρκων, εξακολουθεί να υπάρχει στη Δυτική Θράκη, στις περιοχές του Αλάν Τεπέ. Το άθλημα αυτό, το οποίο υπολογίζεται ότι έχει 600 χρόνια παρελθόν, μέχρι πρόσφατα εξακολουθούσε να εμφανίζεται στα χωριά της πεδινής Ξάνθης.

Την ιστορία του παραδοσιακού τύπου πάλης της Ξάνθης διηγείται ο εξήντα ενός ετών παλαιστής Μουσταφά Οσμάν, ο οποίος άρχισε την πάλη όταν ήταν δεκατεσσάρων χρόνων. Παρά τα εξήντα ένα του χρόνια, ο Οσμάν τρέχει κάθε φορά για να παρακολουθήσει τους παραδοσιακούς αυτούς αγώνες.

Ο ίδιος ο πεχλιβάνης Μουσταφά Οσμάν λέει: «Συμφωνώ με αυτά που άκουσα από τον πατέρα μου, στη πεδινή περιοχή της Ξάνθης, ότι συμμετείχαν στους αγώνες κάποιοι παππούδες ακόμη μεγαλύτερης ηλικίας από τον πατέρα μου. Αυτό συνέχισε έτσι μέχρι το 1967. Οι αγώνες διοργανώνονταν τακτικά κάθε χρόνο στα χωριά Όλβιον και Άγιος Αθανάσιος. Η μία από αυτές τις διοργανώσεις γινόταν στις 6 Μαΐου και η άλλη στις 19 Μαΐου. Οι αγώνες πάλης που γινόταν σε άλλα χωριά δεν είχαν συγκεκριμένη μέρα».

Η ιστορική αυτή παράδοση απαγορεύτηκε το 1967 από τη χούντα. Σχετικά με το θέμα αυτό ο κ. Μουσταφά Οσμάν θυμάται: «Δεν μπορώ να θυμηθώ πώς ακριβώς έγινε. Κατά τη διάρκεια μιας πάλης στο Νέο Όλβιον, ένας πολιτικός (μετά μάθαμε ότι ήταν αξιωματικός) σταμάτησε την πάλη. Μου είπε, «εσύ βγάλε τη στολή σου και μην παλεύεις πια». Μετά το γεγονός αυτό έγιναν κάποιες προσπάθειες για τη διοργάνωση αγώνων πάλης, όμως κάθε φορά ασκούσε παρέμβαση το αστυνομικό τμήμα. Ζητούσε από μας άδεια. Η δική μας αντίδραση ήταν να απαντάμε ότι μέχρι τότε δεν χρειαζόταν άδεια. Έτσι δεν διοργανώθηκαν πια αγώνες πάλης».

Αγώνας πάλης διοργανωνόταν σε κάθε χωριό της πεδινής περιοχής. Ένας πατέρας πριν παντρέψει το γιο του, διοργάνωσε αγώνα πάλης. Εκτός από αυτό, οι κάτοικοι του χωριού συγκέντρωσαν μεταξύ τους χρήματα για να κάνουν αγώνες πάλης. Στα χριστιανικά χωριά αγώνες πάλης γινόταν τις μέρες των εκκλησιαστικών πανηγυριών. Οι πεχλιβάνηδες πάλευαν γενναία κάθε φορά.

Ο κ. Μουσταφά Οσμάν γεννήθηκε το 1941 στο χωριό Ορφανό της Ξάνθης. Ήταν 14 ετών όταν άρχισε την πάλη. Μέχρι να την εγκαταλείψει νικήθηκε μόνο τρεις φορές από τους αντιπάλους τους. Ήταν παρών σε κάθε αγώνα πάλης, που διοργανώθηκε στα πεδινά της Ξάνθης.

Ο κ. Οσμάν μας θυμίζει ότι, σε όποια περιοχή και να γινόταν οι αγώνες, από την πεδινή περιοχή συμμετείχαν τουλάχιστον 40 πεχλιβάνηδες. Σήμερα ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί. Όμως ακόμα δεν είναι αργά.

Μέχρι να γίνει δημοφιλές το ποδόσφαιρο,, η πάλη ήταν το πιο αγαπημένο άθλημα του λαού των πεδινών περιοχών. Η αγάπη που έτρεφαν όλοι γι΄ αυτό, εδώ και χρόνια, έσβησε με τις απαγορεύσεις; Ασφαλώς και όχι.

Τέλος, ο παλαιστής Οσμάν είπε ότι είναι έτοιμος να κάνει ό,τι μπορεί για να ξαναζωντανέψει αυτήν την παράδοση.

Και εμείς πιστεύουμε μέσα από την καρδιά μας ότι υπάρχουν πολλοί φίλοι της πάλης που μοιράζονται την επιθυμία του Οσμάν.

Τζεμίλ Καμπζά, «Γκιουνδέμ»,13-12-2002

Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.