«17η η Ελλαδα παγκοσμιως ως προς το φυτικο γενετικο υλικο»
Στο Μεσοχώρι του Δήμου Παρανεστίου βρίσκεται η έδρα του «Πελίτι», της εναλλακτικής Κοινότητας, που δραστηριοποιείται με στόχο την διαφύλαξη των ντόπιων ποικιλιών και των αυτόχθονων αγροτικών ζώων. Περίπου 98% των ποικιλιών στα λαχανικά και 99% στα σιτηρά έχουν χαθεί όπως .δηλώνει ο Παναγιώτης Σαϊνατούδης, συντονιστής του «Πελίτι», τονίζοντας ότι ο αριθμός μπορεί να είναι μεγάλος «αλλά αυτό το οποίο λέμε εμείς είναι ότι θα πρέπει να προσαρμοστούμε όχι σε αυτά που χάθηκαν αλλά σε αυτά που υπάρχουν ακόμα». Εξάλλου, όπως λέει, η χώρα μας είναι πολύ τυχερή εφόσον από τα 12000 είδη φυτών που υπάρχουν στην Ευρώπη τα 6000 συναντιούνται στον ελλαδικό χώρο.
ΠτΘ: Το Πελίτι απέκτησε τη δική του γη;
Π.Σ.: Το Πελίτι έχει πλέον τη δική του γη. Μια έκταση 6 στρεμμάτων στο Μεσοχώρι του Δήμου Παρανεστίου στο Ν. Δράμας. «Αγοράσαμε ένα κομμάτι έξι στρεμμάτων και εκεί κατ’ αρχήν στις 10 του Απρίλη θα κάνουμε τη 10η Πανελλαδική Γιορτή ανταλλαγής ντόπιων ποικιλιών. Η εκδήλωση αυτή είναι η μεγαλύτερη που γίνεται στην Ελλάδα όσον αφορά στο θέμα της ντόπιας ποικιλίας. Η εκδήλωση γίνεται σε συνεργασία με το ΚΠΕ Παρανεστίου και θα είναι η κύρια εκδήλωση του Πελίτι για το Παγκόσμιο Έτος Βιοποικιλότητας που είναι το 2010. Επίσης έχουμε ξεκινήσει τις διαδικασίες για το σχεδιασμό της Κοινοτικής τράπεζας σπόρων του Πελίτι που θα γίνει σε αυτήν την έκθεση των έξι στρεμμάτων. Ουσιαστικά δηλαδή η τράπεζα των σπόρων που έχουμε θα μεταφερθεί εκεί».
ΠτΘ: Οι ντόπιες ποικιλίες με την πάροδο του χρόνου χάνονται. Αισιοδοξείτε για το μέλλον αυτών που έχουν απομείνει;
Π.Σ.: Είμαι πάρα πολύ αισιόδοξος. Υπάρχει μια τεράστια στροφή πάνω στο θέμα των ντόπιων ποικιλιών. Όταν ξεκίνησα να ασχολούμαι με αυτό το θέμα κανείς δεν ήξερε ή κανείς δεν μιλούσε για αυτό το θέμα σήμερα υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι σε όλη την Ελλάδα που δραστηριοποιούνται πάνω σε αυτό το θέμα και διατηρούν και καλλιεργούν και μαζεύουν παραδοσιακές ποικιλίες και ο καθένας μέσα από τη δική του σκοπιά βρίσκει ένα σημαντικό λόγο για τη διατήρηση αυτών των ποικιλιών.
«Οι ντόπιες ποικιλίες ζωντανό κομμάτι του πολιτισμού μας»
ΠτΘ: Ποιοι είναι οι λόγοι που επιβάλλουν τη διατήρησή τους;
Π.Σ.: Για μένα είναι ένα από τα σημαντικότερα θέματα που αυτή τη στιγμή αφορούν στον πλανήτη, άσχετα αν δεν του δίνεται η διάσταση που του αρμόζει. Κατ’ αρχήν οι ντόπιες ποικιλίες είναι ένα ζωντανό κομμάτι του πολιτισμού μας. Έρχονται από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα. Για παράδειγμα όταν μιλάμε για τα σιτάρια μιλάμε για μια ιστορία 10000 χρόνων περίπου στον ελλαδικό χώρο. Από εκεί και πέρα οι ντόπιες ποικιλίες έχουν χρώματα, αρώματα, γεύσεις κάτι που δεν έχουν οι μοντέρνες ποικιλίες, είναι προσαρμοσμένες στην περιοχή όπου βρίσκονται και μπορούν να δώσουν τροφή και καρπό στον αγρότη καλλιεργητή παρόλες τις αντιξοότητες μπορούν να υπάρξουν, για παράδειγμα πλημμύρες, κακοκαιρίες, ιδίως τα ακραία καιρικά φαινόμενα που υπάρχουν τώρα και επίσης έχουν μεγάλη γενετική βάση κάτι που είναι πολύ σημαντικό για να μην εξαπλώνεται κάποια ασθένεια σε κάποιο χωράφι. Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα στο παγκόσμιο γίγνεσθαι, για παράδειγμα την δεκαετία του 1970 είναι γνωστό ότι καταστράφηκε η παραγωγή καλαμποκιού στις Ηνωμένες Πολιτείες και η λύση για να σωθεί η παραγωγή του καλαμποκιού και κατά συνέπεια και οι Ηνωμένες Πολιτείες ήρθε από ένα καλαμποκάκι από την περιοχή των Τσάπιας στο Νότιο Μεξικό. Επίσης, ο αγρότης καλλιεργητής μπορεί να είναι αυτάρκης κάθε χρόνο και να κρατά το δικό του σπόρο. Αυτή τη στιγμή σε παγκόσμιο επίπεδο γίνεται μια προσπάθεια ελέγχου του γενετικού υλικού και αυτό γιατί ο σπόρος είναι τροφή και όποιος ελέγχει την τροφή έχει μια τεράστια πολιτική και οικονομική εξουσία και αυτή τη στιγμή προωθείται ο έλεγχος της ανθρωπότητας μέσα από τον έλεγχο της τροφής, μέσα από τον έλεγχο των σπόρων αρχικά και κατά συνέπεια μέσα από τον έλεγχο της τροφής.
«Η χώρα μας είναι
τυχερή που έχει όλο αυτό το γενετικό υλικό»
ΠτΘ: Από την εμπειρία σας μέχρι σήμερα έχουν χαθεί πολλές ντόπιες ποικιλίες;
Π.Σ.: Ναι, μιλάμε για μια εξαφάνιση περίπου του 98% στα λαχανικά και του 99% στα σιτηρά. Είναι πάρα πολύ μεγάλος ο αριθμός, αλλά αυτό το οποίο λέμε εμείς είναι ότι θα πρέπει να προσαρμοστούμε όχι σε αυτά που χάθηκαν, αλλά σε αυτά που υπάρχουν ακόμα. Αυτή τη στιγμή υπάρχουν παραδοσιακές ποικιλίες στον Ελλαδικό χώρο και αξίζει τον κόπο όλοι μας να συμβάλουμε με τον τρόπο μας να διασωθούν. Επίσης μπορούμε να πούμε ότι η χώρα μας καταλαμβάνει την 17η θέση σε παγκόσμιο επίπεδο όσον αφορά στο φυτικό γενετικό υλικό από τα 12000 είδη φυτών που υπάρχουν στην Ευρώπη τα 6.000 συναντιούνται στον ελλαδικό χώρο. Από πολύ νωρίς αναπτύχθηκε η γεωργία οπότε δημιουργήθηκαν πάρα πολλές ποικιλίες. Είμαστε στο κέντρο της Ανατολικής Μεσογείου που είναι ένα από τα κέντρα εξάπλωσης ντόπιων ποικιλιών στον κόσμο και επίσης έχουμε πολλά μικροκλίματα βουνά κοιλάδες θάλασσες που συνετέλεσαν να δημιουργηθούν πάρα πολλές ποικιλίες. Είμαστε πάρα πολύ πλούσιοι και πολύ τυχεροί που έχουμε όλο αυτό το γενετικό υλικό.
«Οι πολιτικές
εξυπηρετούν τις
εταιρείες που
προωθούν σπόρους»
ΠτΘ: Παρόλα αυτά όμως γιατί οι αγρότες μας δεν στρέφονται προς αυτό;
Π.Σ.: Είναι οι πολιτικές που ακολουθούνται από την εκάστοτε κυβέρνηση.
ΠτΘ: Μήπως όμως πιστεύουν ότι δεν είναι παραγωγικό;
Π.Σ.: Κάποιες ποικιλίες όντως δεν είναι παραγωγικές, σε σχέση με τις εμπορικές ποικιλίες που υπάρχουν, αλλά κάποιες ποικιλίες ανταποκρίνονται πάρα πολύ καλά στην αγορά και στις απαιτήσεις των καταναλωτών. Το θέμα όμως είναι ποια πολιτική ακολουθήθηκε και βέβαια αυτές οι πολιτικές που ακολουθούνται εξυπηρετούν βασικά τις εταιρείες που προωθούν τους σπόρους και όχι τους αγρότες. Πρόσφατα πήρε τηλέφωνο στο Πελίτι μια κυρία από το Μπενάκειο Παθολογικό Ινστιτούτο και μου έλεγε για τις άγριες ποικιλίες σταριών που έχουν την δυνατότητα να καταστρέφουν τα ζιζάνια που υπάρχουν γύρω τους, εκλύουν κάποιες ουσίες αλλά αυτή η δυνατότητα έχει χαθεί πλέον στις μοντέρνες ποικιλίες γιατί ακριβώς ο προσανατολισμός ήταν η παραγωγή να στοχεύει στην ποσότητα και όχι σε κάποια άλλα χαρακτηριστικά.
ΠτΘ: Ανταποκρίνεται ο κόσμος στο έργο σας…
Π.Σ.: Πάρα πολύ. Εμείς είμαστε πάρα πολύ ευχαριστημένοι από τον κόσμο. Είμαστε συνεχώς στο τηλέφωνο υπάρχουν πάρα πολλά γράμματα που μας ζητούν σπόρους από όλη την Ελλάδα και υπάρχει μια πολύ καλή ανταπόκριση.
ΠτΘ: κ. Σαϊνατούδη, σας ευχαριστούμε πολύ.
Π.Σ.: Κι εγώ σας ευχαριστώ.
Α.Π.
Παγκόσμιο έτος βιοποικιλότητας
Το Πελίτι, με αφορμή το Παγκόσμιο Έτος βιοποικιλότητας το 2010, συντονίζει διάφορες δράσεις που που θα γίνουν σε όλη τη χώρα.. Έτσι τον Ιανουάριο του 2010 σχεδιάζει την εκδήλωση «Τραγουδώντας για το Πελίτι» στη Θεσσαλονίκη, στις 3-7 Φεβρουάριου 2010 θα συμμετέχει στην 23η Διεθνή έκθεση γεωργικών μηχανημάτων εξοπλισμών και εφοδίων AGROTICA, στη Θεσσαλονίκη, ενώ στα τέλη Μαρτίου και πριν το Πάσχα θα γίνουν οι εκδηλώσεις για την 7η Απριλίου, «που είναι η ημέρα που έχουμε καθορίσει για την Ελλάδα ως ημέρα ντόπιων ποικιλιών. Επειδή 7 του Απρίλη είναι ημέρες του Πάσχα οι εκδηλώσεις θα γίνουν στα τέλη του Μάρτη. Σχεδιάζονται εκδηλώσεις στην Κομοτηνή, την Κέρκυρα, την Αίγινα, τη Μαγνησία, στη Λάρισα και όπου αλλού προκύψει. Σε αυτές τις εκδηλώσεις συνήθως τοπικοί σύλλογοι, σχολεία ή φορείς δημιουργούν φυτά από παραδοσιακές ποικιλίες και τα μοιράζουν σε ένα ανοιχτό χώρο. Θεωρώ ότι πλέον υπάρχει μεγάλη στροφή του κόσμου και τα πράγματα έχουν αλλάξει προς το καλύτερο»
Στις 10 Απριλίου 2010, στο Μεσοχώρι του Δήμου Παρανεστίου, στο νομό Δράμας – στη γη του Πελίτι – θα πραγματοποιηθεί η 10η Πανελλαδική Γιορτή Ανταλλαγής Ντόπιων Ποικιλιών. Η γιορτή οργανώνεται από το Πελίτι και το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Κ.Π.Ε) Παρανεστίου, νομού Δράμας. Η γιορτή είναι ανοιχτή στον κάθε ενδιαφερόμενο άσχετα αν έχει σπόρους ή όχι. Όσοι θα φέρουν σπόρους από παραδοσιακές ποικιλίες, φυτά ή αυτόχθονα αγροτικά ζώα θα πρέπει να συμπληρώσουν την αίτηση συμμετοχής τους ως τις 19 Μαρτίου 2010. Οι καλλιεργητές και κτηνοτρόφοι που δεν θα έχουν στείλει την αίτηση συμμετοχής τους μέχρι τις 19 Μαρτίου 2010 δεν θα γίνουν δεκτοί ως καλλιεργητές στη γιορτή. Οι καλλιεργητές οι οποίοι θα φέρουν σπόρους, θα πρέπει να φέρουν τουλάχιστον 50 φακελάκια. Θα πρέπει να φέρουν τους σπόρους τους συσκευασμένους σε χάρτινα σακουλάκια στα οποία θα αναγράφεται η ποικιλία, η περιοχή καλλιέργειας, το όνομα του καλλιεργητή, ο τρόπος καλλιέργειας
Επίσης οι καλλιεργητές και οι κτηνοτρόφοι πρέπει να φέρουν μαζί τους φωτογραφικό υλικό, για να το αναρτήσουν στα περίπτερα τους. Οι καλλιεργητές και οι κτηνοτρόφοι θα έχουν περίπτερα όπου θα παρουσιάζουν τη δουλειά τους, τους σπόρους ή τα ζώα τους.
Μια παγκόσμια διάκριση
Το Bioversity International επέλεξε τον Παναγιώτη Σαϊνατούδη ως Φύλακα της βιοποικιλότητα της Μεσογείου, ως αναγνώριση της σημαντικής δουλειάς που έχει κάνει στο θέμα των ντόπιων ποικιλιών στην Ελλάδα.
«Το γεγονός της επιλογής μου ως φύλακα της βιοποικιλότητας της Μεσογείου είναι μια πολύ καλή διάκριση και για μένα και για το Πελίτι αλλά και για τη χώρα μας. Η βράβευση έγινε από το Bioversity International που είναι ο μεγαλύτερος μη κυβερνητικός οργανισμός στον κόσμο όσον αφορά το θέμα της γεωργικής βιοποικιλότητας και το δήμαρχο της Ρώμης. Ουσιαστικά αναγνωρίζει την δουλειά που έχω κάνει όλα αυτά τα χρόνια. Ξεκίνησα από το τίποτα με ένα όνειρο να μαζέψω και να διαδώσω τις ντόπιες ποικιλίες και αυτό αναγνωρίστηκε. Ήταν πολύ συγκινητικό για μένα γιατί όταν ξεκίνησα να μαζεύω τους σπόρους όλοι έλεγαν ότι έκανα χαζομάρες και να τα παρατήσω για να κάνω κάτι καλύτερο. Κανείς δεν πίστευε ότι θα έρθει κάποια στιγμή για μια τέτοια αναγνώριση».
Ακολουθήστε το paratiritis-news.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
